Poesia kaiera
Poesia kaiera
Juan Gelman
itzulpena: Bego Montorio
2026, poesia
64 orrialde
978-84-19570-58-1
Juan Gelman
1930-2014
 
 

 

Maitasun fabrikak

 

 

I

 

Eta zure aurpegia eraiki nuen.

Maitasunaren igarpenekin,

zure aurpegia eraikitzen nuen

haurtzaroaren urruneko patioetan.

Igeltsero lotsatia,

mundutik ezkutatu nintzen zure irudia zizelkatzeko,

zuri ahotsa emateko,

zure listuan gozotasuna jartzeko.

Zenbatetan ote nintzen dardaratu

udako argitasunak apenas estalia

nire odolean deskribatzen zintudala.

Ene aratz hori

zenbat urtaroz zaude eginda

eta zenbat ilunabarren antzera jaisten da zure grazia.

Nire lanaldietatik zenbatek asmatu zituzten zure eskuak.

Bakardadearen aurkako zenbat eta zenbat musuk

hondoratzen dituzte zure urratsak hautsetan.

Bideetan goretsi, errezitatu zintudan,

zure izen guztiak idatzi nituen nire itzalaren hondoan

tokia egin nizun nire ohatzean,

maite izan zintudan, lorratz ikusezina, gaurik gau.

Halatan kantatu zuten isiltasunek.

Urteak eta urteak eman nituen lanean zu egiteko

zure arimaren soinu bakar bat aditu baino lehen.

 

 

II

 

Jaso besoak, haiek biltzen dute gaua, jaregin egiozu nire egarriaren gainera,

danborra, danborra, nire sua.

Gauak estal gaitzala kanpai baten modura

 

soinu egin dezala leunki maitasun kolpe bakoitzean.

Lurpera iezadazu itzala, garbi nazazu errautsez, aitzur nazazu minetik,

 

garbi iezadazu airea:

nik libre nahi zaitut maitatu.

 

Zuk mundua suntsitzen duzu hori gerta dadin,

zuk mundua hasten duzu hori gerta dadin.

 

 

III

 

Eskuak maitatu dizkidazu eta udazkenarekin eroriko dira.

Nire ahotsa maitatu duzu eta suntsiturik dago.

Zure gainean lehertu da nire aurpegia harri lizun baten antzera.

Maitatu eta maitatu nauzu

nigandik ihes egin dezadan, itzaletako jaun.

 

Suntsitu nauzu izan nadin argi gizatiarra kantari

zure odoleko izakien gisa.

 

 

IV

 

Igo dadila oroimenetik zure gorputzaren usaina eta egin bedi zure gorputza.

Buelta dezala gauak zure gozotasuna.

Sor ditzala zure eskuak haiek sortu zuten dardarak.

Itzul daitezela zure begiak so egindako guztitik.

 

Maitasunaren usoa

aldiz

aratz igotzen zara libre

biraka eta kantari zeruaren gisa inbaditzen duzu mundua.

 

 

V

 

Haur batek bezala kantatzen zaitut gau ilunean.

 

Sekretuen kutxa, jolas sakonak,

zapi arinen moduko udazken-dardarak,

han kantatzen zaitut izan zaitezen.

 

Xalotasunaren andrea,

aho garbiz esaten ditut banan-banan zure izenak

haietatik beheratzen den ilunantzean pausatzen dut aurpegia,

su handi bat egiten dut zure izenekin gau ilunean.

 

Egiatan hau esan nahi dut: heriotzaren kontra ibilarazten nauzu.

 

Fábricas de amor

I

Y construí tu rostro. / Con adivinaciones del amor, construía tu rostro / en los lejanos patios de la infancia. / Albañil con vergüenza, / yo me oculté del mundo para tallar tu imagen, / para darte la voz, / para poner dulzura en tu saliva. / Cuántas veces temblé / apenas si cubierto por la luz del verano / mientras te describía por mi sangre. / Pura mía / estás hecha de cuántas estaciones / y tu gracia desciende como cuántos crepúsculos. / Cuántas de mis jornadas inventaron tus manos. / Qué infinito de besos contra la soledad / hunde tus pasos en el polvo. / Yo te oficié, te recité por los caminos, / escribí todos tus nombres al fondo de mi sombra / te hice un sitio en mi lecho, / te amé, estela invisible, noche a noche. / Así fue que cantaron los silencios. / Años y años trabajé para hacerte / antes de oír un solo sonido de tu alma.

II

Alza tus brazos, ellos encierran a la noche, desátala sobre mi sed, / tambor, tambor, mi fuego. / Que la noche nos cubra como una campana // que suene suavemente a cada golpe del amor. / Entiérrame la sombra, lávame con ceniza, cávame del dolor, // límpiame el aire: / yo quiero amarte libre. // Tú destruyes el mundo para que esto suceda, / tú comienzas el mundo para que esto suceda.

III

Me has amado las manos y caerán con el otoño. / Has amado mi voz y está arrasada. / Mi rostro ha reventado sobre ti como una piedra impura. / Me has amado y amado / para que huya de mí, señor de sombras. / Me has destruido para que yo sea luz humana cantando / como las criaturas de tu sangre.

IV

Que del recuerdo suba el olor de tu cuerpo y se haga tu cuerpo. / Que la noche devuelva tu dulzura. / Que tus manos sean dadas por el temblor que dieron. / Que tus ojos regresen de todo lo mirado. / Paloma del amor / en vez / asciendes pura en libertad / giras y cantas como el cielo vas invadiendo el mundo.

V

Como un niño te canto bajo la noche oscura. // Cofre de los secretos, juegos hondos, / temblores del otoño como pañuelos rápidos, / te canto allí para que seas. // Señora del candor, / con boca limpia digo uno a uno tus nombres, / pongo mi rostro en la penumbra que de ellos desciende, / hago un gran fuego con tus nombres bajo la noche oscura. // En realidad quiero decir: me haces andar contra la muerte.