Berbak legezko aiztoak

JOANES URKIXO

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 1990 Joanes Urkixo

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 1990eko azaroa

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

1

Eta joango naun

eta nire atzean geldituko zementuzko egunsentia

betirako etxeko atean

malkoz bustiriko agur barea zintzilik

Eskaileren kardamuan azkeneko gogaeta banaletan

oroimena berariaz utziz gero

joango naun

espaloian etzandako mozkortien

bart gaueko tristeziaren oihartzuna

edontzien elkar jotze gor mingotsa eta urruna

kale oihan zaharrean arrastoa egindakoan

nire itzal hutsalean aurkituko ditun bihar

Joango naun

eta bihar argitzean ihintzaren kapusaiak estaliko nire urratsa

baina dena gel dadila: hire ametsa ezkutuan

neon argi zurbilak zain dezala

Joango naun

eta geroak ehoko dizkin mila amaraun

nire memoriak ez dezan erloju gelditu bat legez iraun

Joango naun

2

Koskortuko dira oraindik itxaropena eta balkoiko geranioa

Diotsat nik etxerako zidor aldaezinean jarraitzen didan itzalari

Buruaz dagiot adei herabetia makurtzeko kapelarik ez daukadala

Hosto zimelotan irla urrunak dakarzkidan brisara munduegileari

Eta parajeak mugidagabe dirau zuregandik ihes egitean

Semaforo gorrian gelditurik euriari jaurtiki diot galdera

Ea zertarako balio duen gaueko hiruretan zuregatik masturbatzeak

Ba ote den beharbada esperman itotzea zerbezan baino goxoagoa

Baina zure begirada oh darling algodoizko fereka izan zen bart

(Goodbye my love zioen Marlowek eta nik ere badezaket

zigarroa ezpainetatik kendurik bazter honetan hozki errepika)

Hainbat panpin anfetaminatu zilarrezko teilatu horietan blai

Kalerik zuzenen hau Minosko laberinto elektrikoa

getting the hell out of it neonezko keak papurtuta

3

Bilbo Bilbo sutan dagoen berba mingotsa

erlojuak dioenean zoro hori ez dago zure eskuentzat pianorik

euria mara-mara erortzen 3x4 allegro moderato eta

Eros gordean euritakorik gabeko ibiltari bakartiei begira

Zenbat amets bazter honetan josi eta betirako galdu ziren

azken batean ez bait ziren metalezko murraila bat baizik

zerumuga ixten duena irribarre izoztu guztion gainetik

metalezko murraila denboraren fosil xuria

uhainaren apar iheskorra

Bilbo Bilbo maskaratua gure begien kolorekoa

sukarrez populaturiko deuseza uralitazko zerua

parke hezea non zementuzko pan arbolak papurtu egin diren

eta bitartean hego haizeak etorkizunezko gazteluak dakartza

hilzori amaigabe honen izerdiak betirako isuri daitezen

4

Isiltasunaren izenak idatziko ez diren baso hustuetan ere

malko pare bat eskupeko utzi genuen behin baino gehiagotan

gure kateak ez zitezen gauaren gortinen aurka erajota ur

Zenbat lapitz ere hautsi ez ote genuen geure hatz karrokatuekin

mahai honen gainean amargura txikitazko istorioak margotzean

iraganaren amets eroen gainean zaldian legez noraezean

Izotz ere bihurtu ziren gure esperantzarik gozoenak

gaupasa etsipengarri eta amaigabearen joko zahar honetan

Zertarako beraz erromako zubi berri baten esperoan geratu

nondik eskekiko ote aintzinako horrenbeste espektro itxuragabe

zergatik gogoan eduki mailukizko soroak bezalatsuko utopiak

denboraren eztenak oroipenen zauria zoldu digularik

5

Atxeki zakizkio tinko bideari

eta eskuak ere atxeki

brisarazko filigrana den

bolante horri

ez dugu promes zurbil gehiagorik jasoko

semaforo gorrien artetik

ez dugu malko gehiagorik idortuko

autobus geltokietako bakartasunean

Eta kontuz arretaz my friend ez ezazu uste

tulipanezko soroak

zoriaren gurpila direnik

ezta ere artaziek moztuko dutenik

gure oroimenean izozturiko

aintzinako irudirik

Eta ez ezazu argitik edan

gauari zeure lepo gainean eutsi arte

halaxe egin zuen poeta eroak

ispilu hautsiaren papurretan itzarritakoan

Baina zergatik batek daki

ez niri galdetu amigo

zioen estetak eta nik no comment shut up

Humphrey Bogarten zigarroa eta horrela ba

6

Hire begiak etxe zabalak ditun

non ilargiak ezkutatzen duen

armiarma baten haria zilarrezko antsia

Zein poliki estutzen ditunan ezpainak

edo barrez lehertu

naizen arrotz honen ondoan eserita

Biluztu haiz eta eguna amaitu

Abegi dagiogu gauari gogoz

goizak elkarrengandik banatuko bait gaitin

Etsipenez abordatuko dizkinat hire erraiak

baina gauaren oihalak hedatzean

hire larruaren itsaso barean zeharka abiatuko

hire sexuaren bikezko usain onaren bultzadan

ilunpeko gordelekuren batean

nire ametsak ahaztuta utzirik

Joan huen inularra

eta bere buztanean eraman gaua

Egunsentiarekin batera

euria zetorren berriro

nire gogaetak eramanez

kalean behera

7

Laga nuen itxaropena orduen engranaiaren inguruan

aizkorak azken minutua ebazten zuela

eta hara bildutako jendetzaren erdian

zaharren sorbaldetan umeek

esku eta aurpegietan adierazten zuten ikara.

Beste kalean, erreka ondoan,

lur lehorra dantzaka hotzikaradun ipar haizearen

konpaseetan...

eta neska emakumea leloa kantari

edozein bazterretan bere haragia alferrikalduz

edozein bazterretan zutik ormaren kontra

eta azensoreetan gizonak hienen antzera barrez

bitartean eta dezensoreetan hienak gizonen antzera

negarrez.

Trumoiek irensten zuten herri batean zen

jendeak beste barik kalera urteten zuen herri batean

jaietarako biluzik baleude bezala.

Leihotik ikusiko ditut luzaro

jantzi zuriak eguzkitan eskekiak

beti sostropo mordotuen dastakera gogoratuko

baita umeen joko alaitsuak, haien artean bat nintzena.

Baina oroitzapen guztiak sakabanaturik

nork iku zezakeen behin batean izana

aienatuko dira noizbait arrats eguzkitsuak

eta elurrezko goizak

eskekiriko jantzi zuriak eta sugelandareari beldurrak.

Ustekabeko topo batek ere ez nau bidean geldieraziko

ezerk ez nau hara lotzen, ez joanak ez etorkiak

ez abestu ohi nuen kanta zaharrak.

Hodeiertz faltsua desagertuz doa ttanttoka

beraren ate kondenatuak betirako itxiko.

Behin eta berriro ilargia dakusat erdi janda

eta izar desiragarriak han goian eskuhar...

Etzazue ez sekula nire figura espero

gaueroko zitan

oi argi ezkutuen kapitainak

8

                                        Oh the wind the wind is blowing

                                        thru the graves the wind is blowing

Paradisu ilunen haizea niregandik ihes eginik

zure pausoak marka zitzakeen erlojuaren gainetik

Gure begien arteko kale lerro okertu hau

alarma gorrirekin ernari

mundua hondoratuta gu ere amilduz goazela apurka

Berantesten dut adiskidea

eta hotz etengabeak izar lokak itzalerazten ditu

Begirada biluzizko gertaeren oihartzuna maitasuna

stop zuhaitz argitsuak hostokatzen ari dira bai begira

ezarriko dugu itxaropena —9 mm parabellum— argira?

mahai gainean dago eta urrundik tiro tira

ate batek ez ditu distantziak hausten sikira

9

Gauean baditun handitasuna eta lilura

basoak eta izakiak elkarrekin joaz

eta hi ere bahago.

Gauean baditun bidaiariaren urratsak eta

ilunpeko ernaria eta neonezko argiak

(eta itzalaren semeak).

Gauean trenak eta itsasuntziak igarotzen ditun

eta argiztuta dagoen herriaren espejismoa

ilunabarreko azken adorea eta

egunsentiaren promesa.

Eta hi ere bahago.

Kanta soinu bat gauean, ahots epel bat

ate baten astindua, hirurak erlojuan

eta ez soil-soilik izakiak eta gauzak eta hotsak

baita ni ere baniagon

ez zekinat zeren atzetik baina.

Eta hi ere bahago

hi itxaroten dudana.

Begiak ixtean

irudi arrotzak zetozkidan gogora.

Begiak ixtean

dirdira fluorezentez betetzen zaidan

irudimena

eta hi ere bahago, dudarik gabe, urrats zail hauetan.

Gauean nire ametsak herri estrainio eta beldurgarriak

ikertzen dizkin

eta urtziaren eta izarren dastakera

eta bi mila eguneko oilarraren deia

Gauean baditun izarrak eta itsasoaren mugimendua

errekak hiriak basoak belarra

ehundaka gizonen b-i-r-i-k-i-a-k.

Gauean baditun munduaren sekretuak

baina ez zegon jainkorik.

Hi berriz hi bahago

hi berba errazak erdeintzen ditunan hori

nire ametsaren oinarria.

Gauean bahago eta egunean

egon egongo haiz.

10

Ametsaren zorroa, apain estrainio eta itsua

zure egunsenti atxikitua nire eztarrian

hotzezko sorginkeria.

Baldin nire etxeak leihoak baleuzka

baldin txinurri beltz honek bere lasterketa

geldituko balu bihurgune hauetan

baldin trumoiak desagertuko balira

urezko abesti eternoaren artetik

eguzki urrun bat esnatuko litzateke

Baina bien bitartean kometa dardartia

hegan dabil

metale xumeaz egindako kometa dardarti bakartia bakarrik

astronomiaren adats luzedun lingotea

erreka hotzitua

lurraren heste hegalaria

odol jario bat eguzkia busti nahian.

11

Kalean ahaztutako galtzerdiaren kolorea baino tristeagorik

harlauza hezeetan ez dut deus ere aurkitu

eskaileretan gora noalarik

Eguzkitan dantzuzkit arrainak orroeka

euren hortzak zimurtu eta grisak

erosta itun hau kanta ederra ei zuten antzina

Eta orduan biluzik nire amorantea lez biluzik

jaitsi zaizkit garrak eztarrian barrena

eta denboraren euriteak hasi ditu bere kristalezko melodia

kristalak bai kantatu egiten bait du

kristalaren kanta elixir ezinezkoa

Ai zeinen ederra kristala bere bide karabilkatsuetan!

Beraz bizitzaren bihurguneetan galdurik nabil

goizak eta gauak erruletan jiraka ari direlako

oihan goibelean zelatan dagoen begia nauzu

Gogoak ispiluak egizue negar

kristala zuentzat jainko bat bait da

eta jainkoak ai amigo jainkoak

bide ertzean jarri ohi dira arratsero

ipuin odoltsuak kondatzeko

Aintzina zure irudi eskasen jitoan maite zintudan

baina gaur guzti hura islada bat

eta ezordu honetan norantza ihes egin

zein bide aukeratu

haize guztiek nire hasperenak ezagutzen dituztela

12

Haizeteak orre dagi

leihoetako gibelate herdoilduetan

goizeon suzko arnas bat darigu

erraietatik ezpainetara

eta ur istiltsuak astintzen ari dira artega

nire oinpetan.

Salgai depreziatu mordo honen bitartean

hotsa

gor eta mutu datorkit

(gizarte metalikoaren hotsa)

eta haren isladaren kulunkan

eztialdi arrotz batek estali nau poliki-poliki

eguzkiaren urre gartsua nire zainetan barreiatuz

haizearen bihurguneetan nire ilea

sakabanatuz

13

Hautsi dezagun samindura egunsentiaren mailuarekin

Gorde dezagun hodei bat geure begien azpian

Eta irakatsi harriei egunerokoaren izena

Ezpain zorrotzak legezko piziti erraldoiak

Negua halako aztarna laga duzuen pizti egarriak

Zidorretan pausua oker ezazue oker

Gela hotz hauetan azkon pozoitsuak

Harrapa ez zaitzaten

Nire oinazean babesturiko ezpain miretsiak

Irribarre zoro hegalariak

Txori bidaztien antzera jendetzaren gaindi igaro

Nire begietan isiltzen ez diren ezpainak

Sekretuen zuhaitza desohostu egiten dutenak

Ispiluen diztirak, aurpegi zahar ezagunak

Zeru triskatuaren islada aintzina ezkututakoa

14

Gorputzak etzanik egunsenti astunak

erraldoi isilak elurrez bilduak

doinuen bizkarrak arratsaren gelditasun gainean

bide bifurkatutan datorren hur

haren ezpainek nire bizitzaren ezpainak bustitzen dituen hur?*

guzti hau desfilatzen LIKE A PLAYBACK OF aiztokadak

amodio ezinezko komeriak eskainiz desfilatzen

Eta hala ere itxaropenezko txanpon uholde bat

eta hitz gartsu batzuk

erakusten zaizkie bere kartak azaldutako leku honen begiei

Eta amodioaren izaera bere adioarekin nahasten da

arratsari ematen gomutaldi zorro bat

magal gorien atetan metaturiko odola

bezain gomutaldi zoliak

zeren soilik bakartasun egiazkoan dira betazal itxiak

soilik hartan sortzen hilobi berriak

Gorputz biluzien egunsentiak non dena den litekeena

zerumuga antzematen den gailurra ezezik

*Hur?:    Alfa egunsentia da

              edo 3000 kilometroko fantasia hutsala

              edo oihuka sorturiko zilbor hestea

              edo «kontuz alfa hauskorra»

15

Zutitu naiz ikusteko

txori txikien itzalak xahututa

teilatu tontorretan

denboraren piztien erostak josita

odol eta hausterrezko malko hauetan

zeren hain hotz dagoenean haizea

zein urdin zerupaperak

Zutik sentituz aiztoaren sorbatzean banengo bezala

urteen sama sentituz

izualdi moreztatutan barrenatuz

gezurrezko aginak zabaltzen

gorrotoz...

Eta oraindik mendiek ez dute arnasik hartu

ez odolezko ibaiek hildoak estali...

zutitu naiz eta hiri krudelaren lepoa ikusi

bidaiari bakartiaren harridurarekin

eta galdu ere galdu adia

murmurioz poblaturiko neon argietan

edo huts ixilen hoztasunean

16

Kale huts eta oihartzunez beteriko honetan

azkeneko barrikadan galduriko amets zimela aurkitu dut

zuhaitz erraldoietan bere sustraiak erajota

baina ez da orain berriro jasotzeko tenorea

ez eta ere txakur deslaiak berriro izango

ekaitz elektriko haiek iratzarriak

Eta kale barrenean hiriaren harresian

zentinela nekaezina inularrean itzala

gorribeltzean ezabatua eguzkiaren sarean

Hitzik barik bere ezpainek esan didate

sekula ez duk Praga ikusiko

ez oh ez eta ere haren mila dorreak

Eta ez dela orain berriro jasotzeko tenorea

hiriko asfaltotik aintzinako arrastoak

eta agian gero gaua oldarka etortzean

zaldi zurian asapalan joango naiz

mailukizko zeruan zazpi burudun izarrak

eta nire oinpetan urtuko eulibeltzak bailiran

Ikaroren hegaletan egingo dut ihes

Pragara Pragara Pragara

17

Eta orduan ekaitza zuregan eroria eta motorista hegalariak lainoan

Boteretsua dun lorategi errautsiaren murmurioa hire ahoan

Urre izoztua edaten duen arnasa haizetan esku lurruntsuak

Eta egunsenti epelean nire bihotzak itsasizarrak goitikatu zure masailetan

Bada zeruari ttuka suintement cathédrale vertébré supérieur

Oh ilargiak zamalkatzen du zidor berde-turkes batean ezpainak estuturik

Gauaren kutxiloek begiradak lez zauritzen dizute botila gartsu hori

Eta nolabait zentauroak bazter iheskorrei erasotzen die

Nire bihotzeko itsasikara ibai ubide lehortua mortua

Oh blues usain zaharra maitasunik ez nire pistolaren ahoan

Hondorik gabeko abenidan irudi zanpatuak datozkit buztan matematikoen antzera

Eta hemen in town gau berri bat gau arrunt bat gehiago

Amadisek bere ezpatak negar anpuluak isurtzen zituela

Zeruari ttuka leiho zabalean zehar

Edozeinek ikus lezake amets txikiei darien gatza

Eta hortxe bukatu zen kondaira udazkeneko haizea aienatzen den gisa

18

Zurekin nago Bilbon

Non uralitazko zeru horrek gure begi nekatuak ausikitzen dituen

Non goizero betiko irudi ilunak gertatu eta deuseza

Deuseza sukarrez populatzen den

Zurekin nago Bilbon

Non ilunabarrak urturik erortzearekin batera

geldiro zatikatzen duen eguzki grisa ibai ahaztu baten eskeletoa

zubiak ahoa zabalik negarrez ari direla

Zurekin nago Bilbon

Non deus ere ez den zeharo egiazkorik ez kautxozko malkoak

isurtzen dituen jainko metaliko hau

ez kiratsa darion gonbite larria

ez berripaper puskatuen bidez itzultzekoa dela

gogorarazten digun gaua ere

Zurekin nago Bilbon

Eta nire begiek hiri maskaratuaren kolorea daukate

Zurekin nago Bilbon

Non gogo gazteak euren paradisu laburrean alferrikaltzen diren

gauaren makineriaren kontra

Non lilurapenak setiatu dituen ur izoztuak begi keinuka ari zaizkien suzko zalditan

datozen aingeru beltzei

Non jaberik gabeko gorputzek gela ormagabetan makurtu eta

haragi zuriez & zakilez & ejekulazioez & drogaz

& ezinezko maitasunez egiten duten amets

leihoan zehar Horroreari begira

Eta Horrorea etorri dator eskizofrenia eta stress &

kafesnez blaitutako papurrak eta pan zuhaitzak

& ilargi kerrako ataka eta tronpeta urrunen artean

Zurekin nago Bilbon

Non gogo hoberenak herrestan doazen bele beltzen heriotzak

erreinatzen duen unibertsitateko pasiluetan barrena

Non eguzkitan etzanik azkeneko belarrarekin batera

azkeneko hasperenak askatu eta otoi egiten duten isilka

speed irentsi eta aintzinako ezagutzaz jabetzen diren

euren ezpainak odoleztatzen direlarik

Non leunki garandutako ametsak eraikitzen diren baina

eros ezazu gure produktua-ren mafia ilun batek ipurdia

apurtzen dien

Non jendeak indarra galtzen duen maitasunaren inguruan berbetan

erostetxe haundiko plastikozko poltsetan maitasuna bera ahaztuta

Zurekin nago Bilbon

Eta nire begiek zure esperantza zorroaren kolorea daukate

Zurekin nago Bilbon

Non taberna honen ahoak okatu eta hurrengoarenak irentsiriko

peripatetikoen batailoiak ez duen amaierarik ikusten eta

Babel Dorre mota berri bat eraikitzen saiatu den

Non esku ameslariek suari zaunka eta isiluneari ekortu egiten

dioten hego haizearen izerdiak sufrituz goiz grisaren etorkizun

gazteluak margotuz gure buruak bakean suntsi ditzagun

hots eginez

Non hilzoria biluzturik aditzera ematen den kaleetan

euren etsipenez eta deusezko intoxikazioa beste inongo krimenen

errurik gabe

Zurekin nago Bilbon bai baby yeah

Benetan I've seen the best minds of my generation

etabar makabro bat

19

Poesia honen gauean euria dakar dio argiaren goaiak

kontzientziaren zulo hauek noraezeko bidearen atariak

basamortuetako ahotsak harresi hutsak baizik ez dira

Deusezaren erdigunean denboran zeharreko hariak

ibiltzen garen oihan eskergaraino mezua ekarri zutenak:

ametsen zama astunetik ihes egiteko abagunea

artaziak hartu eta unibertsoa zatika berregiteko abagunea

Musika kolorezko txorrota zerion gauari tantoka eta zu ere

etengabeko egian sortutako odol lurrinik preziatuena azkena

ilunabarreko zaurien azpian ez dakizula agur esaten

zeurere burua behera bota behar bait duzu egunero

zori egongaitzaren leize zulotik sagarreko sugearen laberintoan

Zure irudia orduan distiragai saxofonistak in the mad movie

zorioneko ametsak Mickey Mouse agure bat azken batean

zulonpo galdutan non denbora izoztu zitzaizun baita ni ere

zurea beti mitxeletak bidaliko dizkizut beharbada ai ene

20

Hartu nire eskuak eta mun egien

ez zeukaten odolik mailuki ustelak baizik

merkatuko sasilore saltzailearen izerdia

Heldu nazan eskutik eta ihes egin nirekin

Bilgailua gasolinaz bete eta motorea

martxan jarririk hiritik ihes

Han txakurrak odol hotzean hil eta

hari elektrikoetan urkatzen dituzten hiritik ihes

Han olio ibaien goaia

trenbide izoztuaren gainetik

bide egiten duen hiritik ihes

So egien nire begiei eta han ikusi

ero naizen hau minutuen orratzari segika

kale mortu eguzkigabeetan barrena

So egien munstroei

hantxe zeuden zaunka gure aztarnetan usnan

So egien baina gu biok hala ere

bide ertzean cannabis lorean high eta

nekez egingo dinate gure gurpilek bira

bihar goizeko urrearen gezien azpian

21

zure begietara jaurtikitako iru

dia Ni denborari atxekia hau

xe da nire galdera neure za

ma honekin nora joango ote

Eta niregan barreneko kale

ek diote Hare Krishna soft

electric cries tic kling ez bait

dago ezer esan beharrik

Ihesbiderik ez neonezko flas

hekin oinak moztu bait dizki

gute eta bai piramide berde

sinbolo liliputiense droga zo

roaren hezetasuna lur azpi

ko itxaro-pena Hau den hau

agian benetakoegia urteak

amiltzen zaizkit eta non ote

bidea non ote nondik atera

gela itsu honetatik

Nekaturik nago eta nire ahi

dura honek zure kolore gal

dua dauka Haatik aurrera ja

rraitzen dut espazio neurriga

beko bardo itun honek baina

nola ihes nola ihes egin noiz

arte egun grisen ispilu hau

Ezarri dezadan itxaropena

balizko laino iheskor batean

eta orduan akaso Erromako

Zubitik behera parakaidan

botako dut burua eta papurtu

rik zure eskuetara erori

Ai ene ametsak zure negati

boa gu bion Heriotz Makina

galanta

22

Laino nabarra Botxoan

beirazko altzairua xut ejaculatio precox

txakur bat usnan Tampax kaja huts batean

eta berripaper horixka:

Casa de Masajes Carmina

discrec

garant

(edo halako zerbait)

zigarrokinak eta Coca Cola

hau duk hau bizimodua dio ardozaleak

ontzia azken tantaraino agorturik

lasai egon behar duk beraz

ezer ez bait da bere tokitik mugituko

Laino nabarra Botxoan

politagorik ez det ikusi

Londresen larrua jotzeko zorian

aurkitu nintzenetik

eta hemen tabernako guztien aurrean

egian diotsat aixkiria

me s,estácabando la vida

letxes ere!!

23

Acab Acab non daukazu arrankazia

Acab Acab figura ituna gainaldean

Uhainak arrain makurtuak kriseilu kulunkariak

arrainak gaua bezain hotzak

hodei txuri bat sarda bat balea

bere zainak azal gaineko ibai barreiatuak

eta gainaldean

loro lore beilegia bere ametsak kontari:

ikusi nituen ero bizi ziren hiriak

eta hango kaleetako txirrin elektrikoak

baina orain nire postale bilduman

begi guztien so guztien testigantza dira

Acab Acab isilean irentsiz

Acab Acab gizalegezko negargura

Loaldi eternoan arrainak ozeanoekin amets

eta karelean aluminiozko txori bat

itzalik bakartiena deusezera begira

loaldi eternoan desiorik sutsuena

Acab Acab figura ituna gainaldean