Gauzurtz baten izenak asmatzen

ENEKO OLASAGASTI

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 1984 Eneko Olasagasti

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 1984ko abendua

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

Lolita

(hau esaterakoan
protagonista
urduri jarriko da)

Azkenik,

saltzen zaitut

Lolita

hiri honetako paper merkatuan

        egunsentiari biraoka.

Eskribitzen hasten naizen unean

hiriko antzerkiaren aurrean

maitaleen  ontziak sutan daude

                  gogoetak erretzen eta zait mundua axola

Gaueko lehen argiak, kotxeen begiak

galipotez hornitutako alfonbra baten gainean,

argizaia, maitasunaren zutabea,

bi luma eutsi nahiean.

Urtu da,

lumak

poemak

zikintzen dizkit hatzamarrak,

erre, izoztu naiz gero.

Bi urte hauen erresuma zaila zait bada

ahanztea ere bainan

ez ditut poema hau berria balitz azaltzeko irudirik

zure itzala soinean sentitzen, iluntasunean,

bururatzen zaizkit...

...hainbeste errepikatu ditudan hitzak

ezin ditut gaur idatzi

ezin ditut kasik, lerroak bukatu ere.

Gaurtik aurrera amodiozko poemak soilik

          idatzi ditzaket

Urgaineko dizdira zurbila

          ez da argizagia

      puntako hotela baizik.

Bizitza edema da, izkina eta

        musu bakoitza bizitzen baduzu

esaten zenuen maitasun zati bat

utzi bitartean,

hau kantu bat besterik ez da

esaten zenuen

izkinari buelta emanaz.

Eta bihar begiak txiki ere, amodio loguraz

            esnatuko zara

eta oraindik zure tristuraren luze luzeak

            nire ametsa bustiko du.

Musu bati arrazoi bat bilatu

gauzurtz baten izena asmatu.

Hirurehun metro zeluloide

irudikatu dezakete bainan

ez dira zure keinuak.

Bihar ikusi nahi zintuzket

              oraingoz ezer esplikatu gabe,

ezpainak, mozkor arros kuttunak ziztatu

begiak arbola horren kolorea

biok gaubela baten algaran.

Ez dut nahi

gau hori

      iragan honetara kondenatu

ez, paper honetan gorde

        gure gorputz izerditsuen

                  memoria.

Bukoskiri

—Atsegin zaitut itxaroten jakin duzun

                  bakarra izan zarelako—

Amante onenak itxaroten dakitenak dira,

gaur beste batekin egonez

zurekin maitatzeko gogoek

hartu naute;

zure larrua bertan,

nere eskuek

zure bularren nahia,

azala, mihia, eztia,

              ohialetan

              maindire txurietan betirako.

—Ahanzten lagun iezadazu—

    hau ere.

Seirak dira esaten nizun nik

                  eta zuk erdi lotan

edozer gauza erantzuten zenuen.

Hantxe gauez, ezkutuan pixkat, bueno erabat

gure gorputz bete ezinak ginen.

Hautsi

biok behar luze batean

gure hasierako ezereza

bainan berriro ez

            zuretzat eta ez neretzat.

Literaren hotsak, etxeko besteak

                              bere pausoek

      gordetzen gintuzten ejerzito batek bezala

betirako

gure sekretoa.

Eta bazkal ordutan zutaz galdetzen nuen

besterik gabe.

Betiko erregeak eskailerak igo eta garaian

gehiegi ezagutzen duen koroea

ikusi du.

Gaur keinua ez da gorria

      irrifarra zure fotografia

      galtzen loan

hurrengo gauean zerk esnatuko duen zai.

Orain arte zu ikusi ta gero

mozkortu egiten zen,

zerbait errepikatuko denaren beldur da.

Brilanteen festan urreak ez du diztirarik

lehen bezala

pauso bustiek eraman dute

min minerizko poema honen

azken mailara.

Agian nire fantasiazko herriak ez du izenik

eta zure amodioak agian ez du

                anonimatoan sartu nahi

Agian ez duzulako

          ez diogula inoiz

          begi hertsietako musua elkarri eman

agian desamodioarentzat

          arrazoi bat dagoelako.

Beste behin

piztutzean, farol horien argi gorrian

bilatu dut

lanbroari ere galde egin diot inozo

eta esan dit zure hiria, nire fantasia asmatua

urrun dagoela.

Joana gaurkotzat margotzen saiatu naiz

eta ez dut kolorea asmatzen

Nola galdetu suan haizeak nondik datozen

hegoak ez dakienean iparrak noiz joko duen

eta haize denik ezin ahantzi duenean.

Idatzi gabe jarraitzen dut,

dena,

eskua ez altxatzeagatik

papereraino,

hitz juxtua ez esateagatik,

zu ikuslea zarelako

nire amodioa

proiektatzen duten zineman.

Lore ximeldua ez dago jada

argiaren anguluan,

dena gertatu da

                    ala ez,

eta nireganatzen ditut

zurekin

sekula izan ez ditudan gogoetak,

pinutegi heroeak

ez dute borrokatzen, haizea mantso doa,

orain konortea galdurik

      amodio ajean

zure musuak, zure bularrak ez ditut

berriro desiratzen dut

suaren helbidea

preso perfumean.

Epilogorik gabeko istorioak

azken fotogramako egunsentia bezala

larrutzen dira,

gure gorputzek ez dute istorio honen

    bukaerarik idatzi.

Azkena

Gaur galdetu digu

              —berrriro—

zer den amodioa,

ez nekien...

dena esan nahi izan duten

hitzen ondorengo isiltasuna...

Lolita...

(hau esaterakoan protagonistaren begietatik bi malko isuriko dira)

URRUN DA BEYROUTH

URRUN AL DA BEYROUTH?

Tamainaren lilura

Derrigorrez zoriontsuak izan behar

kutxa honetan

ez dago tristeziarentzat

lekurik.

Eta ez dugu dirurik

handi eta ederrago bat erosteko

tristezia berberaren lekuko gottorra.

Nik ezin ditut

Veneziako kanalak, Parisko zubiak

New Yorkeko luminek beltzen larruetan uzten duten diztira,

ikusteke sentitu,

Rilkeren elbarria Pragako

malenkoniatik

amore monjaren kantua asmatzen,

ezin ditut gezurrezko poema batean besterik kolatu

mikatza mingain punta.

Gaur ez nago oso jantzita

            eta jolasean galdu ditut

minutuak, agian inork

gogoratuko ez dituen lagunen poemekin,

Beverly Hillsen ez ezagututako neska rubien

heriotzaren perfumea, Ginferrerek pirata izan nahi luke

Modean omen zegok aipamenak egitea, poemetan

Poemak ez,

komunetako hormetara itzuli behar ditugu

telefonoz esan ahots arrotz bati

eskaparateetan idatzi,

bi egunetik behin zarama hila datozenak,

bereiztea ez da haien lana,

ez ditzaten,

telebistako produktu ezin bobeen kartoiak,

amodio apurrekin batera eraman.

Gris guztiak berdez margotu nahi nituzke

kantatu,

basureroaren motorra, dardar zarata

ez aditzearren;

Kontu-korronteetako makinak

                            sentimenduak eskobatzen

                            bitartean

edozein bulegotan

zuzendariak,

                    gure etorkizuna, ekonomia

                    kontutan hartuz

Lourdesen belaunak

ferekatuko ditu lotsagabe.

Amodioaren urteurrenetarako

urrezko eztaiak,

eta beste zati bat afal otordurako.

Mesedez bere hilobian

ez estandarterik ipini.

Bai askotan esan dut

maite ditut eta asko gure mendi zelai eta arkaitzak

beren berde heze hori

ia erdi ustela

bainan beren apaltasunetik ez dute nahi

nire galderak erantzun.

Askatasunarekin, gaur

egunero bezala

larrua jo diagu,

kalean preserbatibo erabiliak

sakabanatzen dituk,

bainan ez diagu elkarrekin

goizalderarte gelditzean bere beso

beroetan

inoiz lo hartzea lortu.

Espaloietan ez dago lilirik

kanuto etenak besterik

plastikozko basoak, surrealismo berri? baten

omenaldia,

eta gu, mugitzen, entzuten, itsuturik bainan

begira.

Inoiz zuetaz akordatu ez bainaz ere

gaur Joxemari

zuekin lo egin nahi diat

inoiz inor zuetaz akordatzen ez denez

zuek zarete imajinak

gure gogo beltz aienatuen irudia

      Egunkariko elkarrizketa leloan.

Eta Udaletxeko langilea

betidanik ezagutuko bazintu bezala

mintzo zaizu.

Balantzaka, zortzi pezetako Manso lurrunean

anbulantziaren tronoa,

ordu batzugatik madarikatuen zeruan

biharamonean

Bulebarreko bankuak koltxoi ezaguna.

Juan Alberdi Eltontogetaria laguna

apostu iraunkor batean sartu zen

Elkanoren deszendentziarekin.

Lasaitzen zaituzte,

zure sorbaldan ez duzu eskua hatzematen,

bainan hor daude ia denak, badaezpada;

Kerejeta eta bere txakurra,

              begirada tristea, kasik

              nor gehiagoka,

basoerdiaren erreferentzia.

Ardo txeposo behartu maitea

delirium tremens ez, koitadua,

Mozkorrek badakite

bizitzarekin

beti gelditzen dela azken espuela bat.

Zuri hitzegiten dizut

esnatu orduko lo zauden Donostia,

lainoaren mimosa,

lehortzen zaude negartu ez dituzun malkoak,

          garraixi bat datorkizu

          barrundik eta

          zureganatzen duzu berriro

urteen ingurabilak

ezartzen dizun malenkonian.

Poetak falta zaizkizu

egungo rokeroak,

eta mozkor ospetsuak. Ez,

zure kaiean ez dago amodiozko estibadorerik

homosexual bakarti bat, hiru soldadu itsu bat eginik,

herriko oroimenetaz

zure ametsak begiratzen dituzte,

                                                  goitik,

                                                  kanpotik, zintzilik

zure lanbro zetazko sareetan.

Bai, eta lo zaude

atzekaldeko mendi gorri haien antza,

                                                          aspalditik.

Kotxeak usteltzen doaz martxan,

eta semaforoak gorri daude

ea peatoiak errebelatu eta

ilunabar honen apartekotasuna

                                                txikitzen duten.

Eta hala ere kafeari

ezin diot zure kresalaren gustoa kendu.

C.E. Ferreirori

Egun batez irten zaitezte

    tabernetatik

eta zuen irrifar ajatuaz

zulaka itzazue erruki gabe

        esperantza erosleen bihotzak.

Nanuen herrian ez dago

      esperantzarik saltzeko,

hemen gauak behintzat, debalde.

Beyrouth-1

Metraila telebistan

eta haur begiek goruntz begiratzen dute

etorkizunarekin sinestezinik

—lurrak bakarrik du etorkizuna—

irakur daiteke eskonbro zati batean,

haurrak goruntz begira.

Makina baten zarata, oskorriak

                                  artifiziozko laino ximelak,

artearen azken lorpena bilatu duten

hilotz barne odolduak.

Heriotz txistuaren abisoa

artifiziozko suekin nahasten da,

haurrek goruntz begira nahiezean

eskua luzatzen diote lehen arnas beroari.

                  Vallejok haurrei hitzegin zien

                  haurrekin negar egin zuen,

                  haur horien haurrek hazi eta

                  Cesar Vallejogatik negar egiten dute.

Eta bien bitartean gu...

...kilometrotara

Beyroutheko malkoaren epistola

ezin idatzian gaude,

              absurdoaren kronistak.

Beyrouth-2

Fedayin batzuk militar jantziaz

Hamra kale erdian begiratzen dituzte

saltzaile baten maleta hutsak,

azken erromantikoen itxaropenak gordetzeko

maleta hutsak.

Elianek begiak gorriak ditu

bere etxe aurrean dauden zarama sutsuengatik,

Estrale zineman bilatu zuen bart etxea,

israeldarren inbasio bezperan «Exterminatzailea»

botatzen zuten.

Handik, bonben zarata urrun entzuten da

Akomodadore papera betetzen duen miliziano batek

gorde behar diren neurriak azaltzen ditu.

—hemen ezin da erre, baju hitzegin, eta transistorean

berriak entzun nahi badituzue, egin ezazue arren

deskantsiloan—

Bainan Elianek,

Beyrouthen beste askok bezala, atzodanik

gertatutakoaz hitzegiteko iragana erabiltzen du.

Maletek hutsik diraute,

lekua egiten borroka galdu guztiei,

atzerrirako bidea

azken hiri erromantikoaren eskonbro gainetan.

Josebari

Retiroan egongo ote dira udaberri loreak

ez da ezer ahantzia aditzen

      denak gogorarazten du

                                gure pasione pasiatze

                                mozkorgarriak.

Bihar periodikuak kolpetaz mintzatuz

zerbait esnatuko da kaleetan,

                  lehenengo garbitzaileak

gure ametsei eskua emanaz

egunaren interruptorea sakatuko dute,

                  euria ari al du?

                                zerbait arraroa gertatzen da.

Orain urtebete

mozkortzen nintzela idatzi nuen

gaur berdina idatzi behar dut

Arazoa,

arrazoirik ez dudala bilatu edo

ditudanetatik bat aukeratzea.

Lagunei

Isilune guztiak arrotzak zaizkit.

Kidetasunaren faltrikan sartu dut eskua

bero bila

josirik gabeko erretenatik

formaren iluntasunean galdu naiz

            gabardina ertzean

beste zulo bat aurkitu arte

eskuak izterrean erritmo xuabe bat ferekatu du.

Arrozkeriaren takoiak erori zaidan

zigarroa zapaldu.

Ez ditut ja erdibana erreko ditugun txinak

        eramango.

Komunetara jaitsi naiz eta han berriro ere

bakarrik nagoela ahazten nuen.

Musika gelditzen doa, hitzik ez,

eta kanpo kanpoan uste dut euria ari duela,

isiltasun arrotza soinean.

Maitasun kidetasuna dira

bakarrik ez noala sentiarazten didatenak

eta orain biak urrun zaituztet.

Bizi naiz,

lasaiaz gorrotagarria bihurtu daitekeen hiri honetan

giriak, polizia sideralak eta

motorrez sotana eta kaskoaz doazen praileekin.

Zer esperantza eduki dezaket

urrun bazaituztet.

Erraza da

denbora luzez suaz liluratzea

              Erraz

igande arratsaldeetan

                  gallineroko txisteaz farre egiten genuen

Adoleszentearen beldur ezaren urteetan

                    galtzen dut gogoa.

Historiako liburuek ezin dute

                        erlearen desioa asetu.

Zerbaiten erretrato mugaezinaz

neurtzen dira gauak,

            eskuetatik erortzen

mila tinbal hausten dira,

            soinu deslaietan.

Baso erdi huts batean dauden hutsuneak

irudi eszena oroigarrietan

          birregin

paseo baten gauza bitxi

antzerki horren keinu gordeak,

ardo batzuren artean galtzen da

                                                  irrifarra.

Ez dut aurkitzen erritmo ezberdin batzuen

                                              deseginketa,

                    ez dut galdu nahi

zer da kopa batean galtzea.

Gaua laguna zaigu

jira bira erdi eroak

bide estu batean

hautsi behar ez izateko.

Goitik behera, eta

ezkerretik eskubira.

  Aitaren, semearen

eta batez ere amaren izenean.

Nola ordaindu urteen zerbitzua,

mekaniko batek dezakeen

hatzamarrez,

amen.