JOXEAN MUÑOZ

Poesia kaiera

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2001 Joxean Muñoz

© edizio honena: Susa

Lehen edizioa paperean: 2001

Edizio hau: 2018ko abendua

Susa:

      317 posta kutxa / 20800 Zarautz

      Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

      Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

            Telefonoa: 943 83 26 55

            Elektroposta: susalit@armiarma.eus

            Webgunea: http://susa-literatura.eus

Joxean Muñozen lana gure poesian egin den saiorik pertsonalenetakoa dugu. Parentesiak du izena urteetan liburu ahantzien artean egon den bere bilduma bakarrak, baina ez ordea aholkuz edo esplikazioz betea datorrelako. Muñozen parentesiak posibilitate berrien aukera dira, testuaren bestelako interpretazio baterako iradokizunak, ez autore orojakilearen deiak. Egilea parentesi artean kokatzen baldin bada, ez da oihalostetik dena kontrolatu nahi duelako, idatzi duenari bizi autonomoa sortu zaiolako baizik. Begiramen handia dio poesiari, bitartekaritza baino ez du egin nahi. Beharrik, idatziak irakurlea behar baitu, aktore bilakatzen gaitu egileak, solasaren jabe izendatzen gaitu, guri uzten digu jokalekua, guk osatu beharko dugu sintaxi apurtua. Parentesiak zalantza ere adierazten baitu, liburuko poema ez da poema nagusiago baten zati edo aldaera besterik, deus ez da betirako, behin eta berriz zuzentzen den hiperpoema baten adarrak baino ez dakarzkigu poetak. Bere iritzia poemaren gorputzetik kanpo utzi nahi den ñabardura da, baina badaezpada ematen zaiguna, barne-borroka baten adierazle, poetaren ahuldadearen eta irakurlearekiko errespetuaren arteko tenkadura bat. Teknikaz haratagoko hautua da, izan ere, Muñozena, jarrera per tsonal bat idaztearen aurrean: poesia hor dago, ni ez nauzue ezinbesteko. Eta hainbesteraino da bortitza jardun mehe hori, non zenbaitetan irudi lukeen parentesi arteko hitz bakanetan gatzatu dela poesia, «baina» batean, puntu jarraietan edo hutsarte hutsean. Muñozen oreka kenduz osatu den horietakoa da.

      Badu poesia honek experimentaletik, ez ordea errazkeriatik edo espantutik. Testuaren konposizio grafikoak ez du ia garrantzirik hemen, eskaintzen zaizkigun elementuen hautaketa arduratuan oinarritzen da Muñozen ausardia estetikoa. Bere kollageak ez dira kaligramak, errealitatearen uneak baizik. Garrantzi handia du beraz poesia honetan ikuspuntuak. Irakurketa interpretatibo batera behartzen gaitu autoreak, baina ez irudien ilunean edo gakoen zailean zorabiatu nahi gintuzkeelako, Muñozen poesia ezin gardenagoa da proposamen plastikoetan, hautu zehatz baina nahitara eztabaidagarri baten emaitza denez. Horrela, ikuspuntua aldatu egiten da poema barruan. Honek, jakina, konplexutasuna dakar, itxuraz hotza den eraikuntzaren oinarrian autorearen ni problematikoa baitago, subjetibotasun aberatsean. Urrun gaude, beraz, pose estetikotik, enbarazu egiten diotelako hitzek Muñozi da Muñozen poemagintza hain berea. Eta horregatik —poesiaren paradoxa!— lortzen du hitzez baino ezin adieraz zitekeen edertasun mika tza, abanguarda diskretu eta imitagaitzean. Egilea ohar bat da poeman, eta poema munduari (maitasunari) egiten zaion (orri-oineko) oharra da.

Joxean Muñoz (Donostia, 1957), lizentziatua da Arte Garaikidearen Historian. Bizibidez gidoilari eta zinemagile, artikulugintzagatik da ezagunago sekulan utzi ez duen marrazki eta irudigintzagatik baino.

aspaldi idatzi nuen «final»

                              (amaiera)

baina zure odola ostiralen zainetatik

adbersatiba guztiak erabiliz

ispilu guztiek ikusi nautela

hamaika aldiz ukatu dut «te quiero» edo «maite zaitut»

(banala)

baina euskorra zara eta

metroak sei minuturo pasatzen

       intermitentea

nere poemei fetxak jarri

eta kentzea bezainbat

nolanahi eta edonon «maitea» (etab.)

esateko inpulsoa bezain ebakia

puntuz eta interlineaz osatutako

(«ene maitea» baita ere)

ate jiratorioa.

Metroak kontrako norabideetan

       baina badakit

beti itzultzen direla beti

egiten dutela jira, errailak

eraztun infinitoa direla:

ostiralek soka bat urtearoz urtearo

eta kupidarik gabe, amaiera (final)

guztiak ezabatuz alferrikaltzen dituztela ispiluak

mihin puntan mantentzen (betiko hitz banalak)

ostiralero azaldurik debekua mantentzen didazula

ezin dudala ezingo dudala zure oroitzapena

ukatu: contradecir, negar, rechazar,

           rehusar, renunciar.

1983

«zu» esan adibidez

zure ahurrean nere eskua

eskua adibidez.

«zu» eta edozein hitz

izpi bati izen emateko

(eta egun

eta ordu)

emateko.

paper zuria

landugabeko oroitzapena delarik,

esan

«zu»

eta edozer: «maitea»

adibidez

bazpadaereko parentesi guztiak irekiz

eta minutuen kontra

«zu» esan

zu mugatzeko.

1983

Han, ibaiaren ur opakoak itsasoaren azken bidea hartzen duen tokian

lohiak hormetara besarkatzen diren leku, dena beltz den

zuloan, han,

non argia isladaz iristen den,

mundu borobil honen kurba hasten da.

Han, ortzea zuhaitzetatik isurtzen den egoitzan

gau-ren bizileku

        galernaren aterpe

                babesik gabean,

non farolak itzalita egoteko izan diren zutituak

han,

zure izena espaloi guztietan idazten da.

1983

tutti-fruttizko arratsek aginduta

txintxetaz itsatsi nion gauari zure izena.

Ulertzen dut

gauza asko ez daitekeela konta

baina inpulso batzu jaio berriak izaten dira

hortzik eta ilerik gabekoak

       (:gure mantak haizetaratuko ditut)

bestearekiko ardura neurrizgainekoak

(irrifarrre zorabiatuek bataiatutako instanteetan ezagutzen denak)

edertzen gaitu:

       alde guztietan dira natazkoak hasperenak.

Mozkorraldiak ditut telefonoaren numeroak baino maiteago

ez zaitezela inoiz orden alfabetiko bat izan

hobe duzu ajenda guztietatik desterratuta

       :erre egingo ditut zureak ez diren gauak.

Ametsak kristalezkoak direnean

ez da ihintzezko eskuak baino gauza ederragorik.

1983

izan ere

zapi brodatu berrian tarrata

edo zu

telefonoaren numerotan hutsune

—ni—

(             )

. . .

izan

ere,

(             )

minutuak ez dira mundu berrien izenak

baldosa iheskorrak baizik

,ahanzkorrak,

nola

(      ) . . .

adierazi zuloak ere zulo

(ote) diren,

ez dakidala

kafesne hotza

goizeko zortzietako

autobusa.

1983

Eguzki oro da itzalaren seinale

Kheops eta Kefren eta Mikherinos

nork ostu zizuen hutsunearen eskubidea

nork profanatu zituen gelaz zuen sabelak

kamarez eta pasabidez, nork

irudi, hezur, urre, zuen itzalak zirtzilatu.

Orro egiten du,

Kheops, intziri dagi

Kefren,

arratsaldeek deuseztatzeko duten gelditasun infinitoaz

palmondoetan minberatzen den

desertu-haize ezkatatuak.

Non utzi zenuten desagertzera

eguzki ororen aginduko itzala

hutsunerik sarkorrena:

        —Mikherinos—

iluntasuna

        -ren

            itzalaren argia.

1983

hitz positiboak

arratsaldeen eguzkiaren biajeen

katalogotik hartuak

(zita posibleak katalanez

edo zein xarmant frantsesez)

urtegunik ez ahaztu

eta Arestiri irakurritako aditz forma hori

hainbeste egun adjetiboak jasotzen pasa eta

pare bat edo zuhurki aukeratu

eztizko edo azukre-

ren sinonimoak

—leku egokian—

eta zer ajola du total

hau ere neurtu

edo kakaren ordez mierda

eskribitzea hobe den

baloratu behar bada.

1983

Eguzkia autocollant

arbolen inguruan, eta leihoak,

basso ostinatto, leihoak

(zenbait izpi.)

Egarriaren ardatzari lotzen zaio

area baino euskorragoko galdera

frágil

irrifarre ez bezala.

Eguzkiaren atzekaldeko etiketan

hitz bat irakurtezina,

antsia uxatu ezina

zorrotza

irrifarre ez bezala.

Gonek leihoetan utzi zuten siluetaz

eta malbabiskoaren perfumez

hartzen du odol tantak

urrearen kolorea.

Eguzkiak galdera guztiak

infinitiboan errepikatzen

heriotzaren deklinabidea

leihoetan itsasten den artean

(basso ostinatto)

made in sensazio bat.

1983

Zertarako detaileak, deskripzio personalizatuak

denak alferrik badira, denek

akabera berdina badute, errepetizioa

                                               -ren

zirkuloan, ala ni naiz

soilik akorde bat gozatzen dakiena

eta minutu guztietatik

akorde berbera xurgatzen duena, malenkonia

bat, postdata, anotaciones a pie de página:

                                   fragmentorik egiazkoenak

bisagraren funtzionamendua ikertu nahi duten

-ak, beti bisagra bat zeinak irrifarrea

irrifarrearekin berdintzen duen

edo flekiloa

estaltzen duen begiekin, laztan bat

eta hitz doble bat, musua eta larrua,

baina zertarako jarraitu,

ezin bukatuz gauzak

hitz lerroak eskribitzen

gauzak ezin bukatuz

rejistro monotono eta itxierarik gabean,

ez baita sekula osatzen

                         zirkulo hau

nik «lerroa» esan diodana

eta «errepetizioa» (hipotesis bat)

(irauteko behar den) (hipotesis minimo bat)

laztan guztiak albainduz

albainduz bakardade guztiak

                      soilik oroitzapenez elikatzen diren urte

(hainbeste!) guztiak

nola eutsi nola mantendu

                   bizirik

begien harritzeko gaitasuna, zure ezpainak

nola gorde zure izena C. eta L. edo J.

                                                -ren forman

izan gabe, beste gau guztiekin batera, alegia

         —baina zertarako—

amets eta egia guztiekin batera

             baina zertarako

       difuminatu

zure behatzen zantzua, esku dardartiak, perfumea

zertarako, berriz, oroitzapenak

indartu eta isilaraztea-

                         ren

balantza hau

ez bada sutantiboen azpian ere

zure laztanak daudelako zelatan.

1983

Esan «A», esan «B» zure izena nola,

aitortu «zure» dela izen propioa

ez dakidala kontatzen: «A»rekin (...) «B»rekin (...)

bereizterik ez dagoela

berdintasunak direla ugazaba eta ez

anekdotak,

jakin, susmo eginez

antzeman

ezpain guztiak izen jeneriko bihur daitezkeela

eta izen propioak oroitzapen pribatu

telefonaldi guztiak «bai esan?» bezala.

Adi-

erazi A edo B edo zure izena

(gehi zure izena)

akumulazioak ez du-eta bizkar hezurrik

ez badira korapiloak, lokarri muturrik gabeak

eta kate bat, burdinak apenas seinalatzea lortzen duen

hutsunez osatua

(eta horregatik) antzeman

biografiarik gabeko hitzetan datzala

etendako hari gorriaren zatia

hiztegiaren edozein orrialdetatik

jaso

minuskulazko letratan

idatzi

(nere zure) laztanek libratu nautela

A, B, D, deitzetik

(nere izenetik nola)

azaldu

«nire» dela ene izen propioa.

1983

Euriak

arratsaren forma dauka hartua

euriak

ekaitzaren testigutza tk

arratsak beratutako kristalean

     lau lizar lehertzen

tk gauaren lehen zantzuen kontra

lurrindutako ispiluaren kolorez

& hilargiaren ahurpean lau

       lizar tk

tk & kristalaren kontra gaua da

(eta orduan umildu egingo ziren

zilarrezko landareak

atarian)

nola tk

tk     tk

ni

ekaitzek beti bait dute remiteren bat

zilarrak

arratsak atertzen duenean

umildutako leihoen kolorea bezala tk

tk & euriak

kristala

bezala ni eta bezala zu.

1983

Kanela usain horizontala

habeen artean

ernetako arrasto zahar zenbait

udaberrirako

kareatu zituzten hormetan

zure sorpresa pertsianaz irekitakoa

zurbiltasun horizontal hura, J.S.B.

(zein ote zure tristura

zein ote

argiaren pisu espezifikoa)

voilà esanez esnatzen diren argi azauak

bultzi berdeak arramazkatzen

inoiz, inon, minutu kubikoak

hausterik egongo balitz bezala

ezin onarturik

badela leku bat

(zure izena) esaten dena

baina nola jakin

zelofanez estalitako espazioan

kanela usaina beste seinalerik

eskaini ez baduzu.

1983

eta kursileriaren ertzean

multikopiak erditutako

euri eta gau eta laino

guztiak

genituela

kursileriaren (diot) ertzean

«maitatzen haunat

negu bezperetan etcetera etcetera»

(sic)

eta azpian: baina

(baina)

minutuen kantoietan azaltzen zarenez

eta: amaiera guztien kontra borrokatzen zara

                         alferrik

                 alferrik

aldakortasunaren koloreak

hitz bakarrez esbozatzea bezain

ahul

                  (eta baita ere)

zenbat falta den ahazteko

zenbat gelditzen den esperantzatik

edo halako

zerbait, betikoa.

1983

L, oraindik

deitu

egiten dizut, oihu

egiten dut (zugana)

egiten dut

so, begiratu

itsu guztiek bezala, bestalde

Op.8 itsu guztiek

bezala

(oraindik)

L, absurdoaren ertzak

azkazalez laztantzen

badira ere,

maite badira ere,

amorraturik maite

badira (oraindik ere)

kolore hori

(beltza?)

uxa ezin daitekeena

begirada hori

baretzerik ez dagoena...

Oraindik

kexu naiz

L.

bidal ezazu

mezulariren bat, oroitzapenaren

itxuran, egin

kupida, zerbait

egin

laztan (gutxienez)

bai

gutxienez oraindik ere

L

eskribitzen duenarentzat

pareta guztietan

eskribitzen duenarentzat

itzal guztienpean

L

deszifratzen duen

(h)arentzat

(berdin zait)

eta

(zuri ere berdin bazaizu)

landa itzazu

(oraindik) apirilaren haziak:

lur krudelak eskaintzen

dizkizunak

lili hilen emankortasuna dutenak

oraindik L gutxienez

L

kimu bat

(kolore horiz)

edo keinu bat

L

heriotzaren kontra.

1983

Zuhurtasunarenetik esan zidan

(eguraldiaren erraietan arratsalderik oparoena)

hitz aspertuak «zera», «badakizu»

arrunkeriak

putzuz betetako eguerdia, «ahaztu»

eta amor emateko orduan,

patxadarenetik

«zer moduz» (esan zidan)

nik Akuarium-aren argazkia buruan

(letra maiuskulaz AQUARIUM jartzen duen hori)

erantzun nezala (eta itsasoa)

dena arrazoiaren arau

baina ezin despedituak bultzatzen ninduen eta ikusi

eguerdiko farolen dotoreziak,

nik banekien une oro bazkatzen dela

bere izen propiotik,

etxeetan zilarraren kolorea nagusi

eta tulipan faltsoak ere

polikiago zimelduko dira

argi habitualaren ertzetan, eguerdian

alegia,

eta «nahi duzun arte» esan zidan «nahi duzun bezala, bai»

ezer ez, alegia,

(betikoa)

hasiera guztietatik bazkatzen den amaiera.

1983

landare perenneek

lehengo lurra badute ere

(:obalo bat

adokinatuz egindako zirkulo baten

erdian:)

loreek alaituko duten

kolore armonia basikoak

berdin badirau ere

(banda hori batez, eta

kolore berdea)

adokinatu grisen mugapeko

zirkuloaren erdian

palmondoari ukatu egin diote negua:

alanbre batez bildua

berotasun printzarik ttipiena ere

bizitzeko premiazkoa duen

epeltasunaren apurrik ere

gal ez dezan

euriari

eta enbatari

laino bioletaren atzetik sortu den

ekaitzaren indarrari

haize reptante honen malenkonia

eta tristurari

(euriari, euriari)

ukatua,

alanbre batez

epeltasun grado bakoitzaren angustiari

lotua

(adokinatuen erdian:

kresalak loreak baldintzatzen dituen

lur adokinatuaren

erdian:)

landare perenneek

lehengo kolore armoniari ajolagabeki

eusten dioten

bitartean.

1983

Dena geometriatik oso gertu

eta basoaren kontra,

landareak landare baitira

bakan bere lur exaktoan,

bakoitzak bere orlegi

tasun propioa erabiltzen duelarik

arma fronterizo bezala.

(Geometriatik oso gertu)ko

mundu orlegi bat,

non hegaztiek bakarrik duten,

hegaletan,

haragiaren kolorea.

Baso bat

zurbila

baina baso ez dena

non landare bakoitzak bere lore propioa duen

beste lore propioengandik hurbil

(hurbiltasunezko baso)

izen amankomunen kontrakoa, geometria

izatera sekula ailegatuko ez dena,

sugeek hornatzen dituzten begietan

(zure)

terziopeloak sortzen baitu

ia baso eta ia geometria den

ia gabeko munduaren atari

beltz, laztan,

beldurgarria.

L.

Momentu exaktoen perfekzioan

agertzen zaren

dardar sekula itzuliko ez zarena.

1983

Huntz urdinduaren

azpian, zein itzal?

lorategi urbanoen

ertzean, zein landare?

zein itsaso

itsasoa estaltzen duen

zementu-hormaren atzean?

argia kamino ahaztuetan bakarrik

da aldakorra,

etxe eta billa zahartuen gibelaldean

porlanaren erraietatik sortutako

atzaparraren loreak

publizitate balla utziak baino tristeagoko

euri guztien

eta udaberrien

memoria gordeaz

sentsazio sekundarioen ahulezia

dutenak, isiltasuna dutenak

zein isiltasun?

Luzamenduzko heriotzatik

harresietan eraiki duten

etorkizunaren despreziotik

bizi direnak, zein babes,

zein magal?

bizitza bat eserita ikustekoa,

bizitze bat mutu entzutekoa,

gatazka guztietatik desitsatsita

malko aukeratuen bilduma egiteko

zein oinaze?

itzalaren itzalak gutiziatzen duena.

1983

Esaten dizut      bukatzeko

eguzki ordu guztiak zenbatuak daudela

zure hitzez jositako arratsak

(edo) zure oroitzapena aditz transitiboen artetik

baina esaten dut

eta ez beti (ez dakit zer pentsatu)

herio-agiriarekin jaiotako musuarenean

         (eta amodio luze bat leihoen azpian)

esan nahi izan nizula: «ukabilak estututa egiten dute

haurtzaroko grinek, lo»

baina ez nintzen ausartu

—zertarako—

arazoa nola bukatu baldin bada

         (eta bukatu subraiatzen dut)

ahaztea ez baitzen horizonte bat

premisa bat baizik,

         —haren irrifarrea oinazearen ertzean—.

Neurtuta dago ezinbestearen pisua

eta horregatik da

esaten dizudala      egunsentiek

inguraturik

kasualidade guztiak ukatuko ditudala, ahaztuko

gauak (zure behatz ene ahurra)

baina maite zaitut

—beti beldurtuko naute puntu suspensiboek—

         (gogoratu beharrak).

1983

Zeintzuk dira zure eguraldiak?

Zein zure

argirik maitatuenak?

zure ordu

zure kale

zeintzuk

zure begiak larrutzeko nor

direnak?

Zein, negarretan

zein, ezinegonean,

eramango zaituen

(egunen batean)

eraman egingo zaituen

Akordea?

Hotzikara jandako zakurra ikusi dut

bart

kallejoian.

Non hormak marra hori bat duen.

Igeltsozkoa.

Non arbolak amnesiari eman zaizkion.

Zeintzuk dira? Non

dira?

:Dira izarrek llantoz erdituak

dira antzinako zantzuak kuidatzen dituzten lagunak

(A.)

da akumulazio bat

edozein akumulazio

zein akumulazio? Beti eraman zaitut leku berberetara

non San Jose loreak

ikusi ere ez diren egiten

(ihartutako zenbait hortensia

besterik ez)

eta huntzak baretzen duen horma

-ren atzean

ikusi nuen lehen aldiz

piszina bat

eta gero beste zenbait piszina ikusiko nituen

erreflejoak, ba dakizu

—historiak—

Kallejoietan, ispiluak

non dira?

galdetuz,

San Jose loreak non?

galdetzen.

Baina badakizu

nola jakingo duzu?

zein den

argiaren egoitza.

Edo zeintzuk diren zure

eguraldiak.

Noiz esan behar zaion ekaitzari bai,

baietz,

noiz sinatu behar den

betirako,

nola antzematen den

hemen nago

esateko garaia

zera

:naiz esateko ordua.

1983

Autobusez

Sasiak.

Argia ahulago.

Lur superbibiente bat.

Ez duzu zeri

begiraturik.

Tren

guztiak

antzinatearen kolumna

inguruan.

Aiztoaren muturrea-

-n ikusi arramazkak

denboraren aztarna bakan: su

amatatuaren arrastoa,

eta hainbat ilenti ttiki

ordenen baten bila.

Ahultzen datorren argia,

Zikin-

durik.

Nekea bizkarrezurrean armiarma.

Leku bat

garaje bat, billak, hostal bat, neon-

ezko fletxak

hemen

nire

zatoz

leku bat, beste bat,

orpoz orpo otearekin,

—argiz

lur superbibiente honetan

argi—

seinaleak.

—argiz

Beste leihatiletatik

argi—

sakabanatzen dira orain

—argiz

argi—

azken sasiak

bizirik iraun duten

pizti, orro, keinu mekanikoak.

1992

Flash back

Geroztik

hainbat auzo

dira

hainbat kale hainbat

bidegurutze huts.

Geroztik eremuak,

baratze abandonatuak,

gaua. Iragarkiak zut

eta etzan

eta aidanez dizdir

karreteraren bi saihetsetan.

Hotza sabelaren

hodian.

Fite noa.

Zigarroa piztu.

Zu.

Itzalak itzalaren meneko.

Ezpain haiek

hain mantso eurituak.

Erre.

Kea biriketan erabili.

Perfume akre hura

zainak gihartzen dituena.

Sabel hartan inora ez

galdu nintzenekoa.

Zuk.

Bular herabeak, bular herabe iratzarriak.

Euria eta parabrisetako

eskobilak.

Hasperen eginez.

Egarriari zabaldu nintzaionean

ekaitz

sakon-

enak

harrotzen. Deitzen. Lehertzeraino

erakartzen.

Zu.

Euriaren kortina opakoa

belarrietan,

zigarroaren anestesia

eztarrian behera.

Hitz izatera heltzeko debekua zuten

hitzak esanez,

izenik gabe deika,

izuti.

Zu.

Zigarroa itzali,

zigarroa bota,

gaueko haizeari irekitako leihotik.

Txinparta

gorriak salto-

ka karretera zo-

lan hil-

ik.

1992

Argazki dedikatuak dibujatzen

Sasiak jaso egiten du argia

eta eman, berde ilunagotan.

Itzal uzkurragoen ertzak harrotuz

larre zurbilagotan zanpatzen bere burua.

Gatazka horrek izen urdina du

eta horia instante oso azkarretan.

Iheserakoan herdoilaren abizena hartuko du

trabeskako errainuez.

Etxearen atzekaldeko paretari

koloreak lehertzen dizkiolarik

presaka.

(gero atariari eta harri busti

erretiratuagoei)

Helbide bat asmatzen dut

direkzio bat.

Halako eta halako.

Bi puntu.

Gero karretera zolak bakarrik egiten du

argiaren atakearen aurrean

dizdir.

1992

Uztaileko bisita

1.

Pinuak krak lehertzen ditun

poliki poliki

1.

Iratzeen azalik euskorrena

kilker zeruari

orratzez itsatsirik.

2.

Zama bertikaleko itzalaren

ordu

etan

3.

algodoizko eguraldia hire begietara

egiten dun etzan

egiten dun piztu

5.

Gero irrifarre egingo dun, gero

sukar ttiki bat irristatu zitzainan

8.

soinean behera, laku bila ari bailitz bezala

edo olatuak bere harrokeriarekin topo egin behar bailuen

13.

eta hala ere pinuek krak

etengabe eta mantso

21.

eta iratzeak eguraldiari amore ematen zion

eta egiten dun

etzan

34.

egiten dun umildu.

1992

Adio

Lehen eguerdia zetzanan hemen

dizdizari, bete eta oso,

neguko eguzkiak

(orduz kanpo, garaiz landa)

babesten duen

moteltasun borondatezkoaz.

Orain tren asko igarotzen dun

norabide guztietan.

Dagoeneko burutua din

denborak

bere satorkeria.

Erori ditun prologoen

hitzezko baldakinoak,

sakabanatu dun eguerdia

eta presaka jarri gaitun bizitzen

norabide guztietan.

Nire buruarekin akordatzen naun

«Kaixo!» esaten

itxura despreokupatuan.

Gaur ordea ez haunat ajendan aurkitu

eta hotza hegaldatu dun tamarizen erraietatik

eta amiltzen ari ditun antxetak

(ia zaratarik gabe)

asfaltoaren gainera.

Bazetorren.

Begietan entzun dinagu tren-

aren eztanda.

Oihu egin nahi dinat:

Adio

hire izena esaten saiatu

berriro

galdera eginaz bezala.

Heltzen dinat lepotik

azken minutua

norabide guztietara markatuz

(ia esperantzarik gabe)

Bost

Hiru Bi

eta eskura ditudan

kodigo guztiak

Bat.

1992

Zerk su zerk

ekaitz

zerk akabera

—uhin kolpe bortitz—

amildegi torturatuaren

baitara?

zerk tximista zerk

kixkaldura

kolpetik ekarri?

zerk (etzan) zerk (iratzarri) zerk

harrien tranparen kontra

eztanda egitera behartu?

eta gero

zerk itzal

patxada lauso berrian?

zerk hain heze, hain izuti

zerk, isil, esaten du

gauaren kontra zurbil

begi-ninien atzean

hemen

atsedena dago tolesturik

eta zain?

1992

Ez da egia bihotzean zaitudana.

Bihotzean ezer ez dago, odola

ez bada eta bizitzaren ort-

ots ikaragarria.

Katxeorik latzenean ere ez

didate

zure aztarnarik aurkituko

baina egon

begien bizkar itsuan daude

zaude

belarriaren habirik ezkutuenean.

Zantzuok ez dira ikusten, ez dira aditzen ez

dira ukitzen. Baina nere entzumenean

zaude, doinuak hautatzen

eta oihartzunak iragazten,

nire ikusmenean zaude zeru urdin

bat-bateko hau eraikitzen, isats

luzeko txori hori

behatzez seinalatuaz

nik ez

baina zuk badakizun izenarekin.

Ni bizirik naiz, bihotzaren ort-

otsa biziago dabilkit,

itzal hori ere, begiak urratzen

dizkidan arratsalde hau ere

zuri balegokizu bezala,

ezer esan gabe,

ezer markatu eta zigilatu beharrik gabe.

Begiek ikusi, belarriek entzun

eta behatzek maitatu egiten duten

lege (on)ez.

1992

Ez bakarrik

Ez bakarrik

egunaren atzekaldeko patioan

«deituidazu» esanez

markatu zenituen orbain zoragarriak.

Hori, eta nire hostroek zurea ez den euririk

ez dutela nahi

ekaitz handiko arratsa izanagatik.

Ez bakarrik zure euria

sorpresa exaktu bat izana

nere zain behartuei.

Hori, eta nire egarriaren

zu zaitudala ase-neurri.

Ez bakarrik ura

baizik eta hezetasunaren itxaropena.

Kolore guztien estalki bakarrerako joera.

Horregatik

eta kimu txikiak heltzear daudelako

irrikiaren izenarekin,

dakit

neguak ez datozela etsai

eta arratsalde ospelek ere lilura ekarriko dutela bihotzean

hostroa irekitzen zaiolako euriaren susmoari, zain

eta euria landareon hurren

osatzen delako, gozo.

1992

Arratsaldeak erretzen

Bat.

Behin.

Haremuinoetan lore urdinak bezala.

Bi.

Ezin asetuzko setaz

arratsaldea nola ipintzen den

belaunbitan.

Leiho bat.

Leiho bat.

Nola amiltzen den itzala bal-

koirik balkoi.

Zenbat aldiz.

Esperatu.

Erloju itsu batek begiratzen dizu.

Ibil zaitez, egonean bazina bezala.

Egon zaitez, guztia ibili dabilelarik.

Bat.

Ibaia adi-adi.

Nola izan litekeen bat

egunaren adineko.

Bi.

Zenbat aldiz.

1992

Bibliografia

PARENTESIAK (ETABAR). Hordago, 1984

BEGIEN BIZKAR. Susa aldizkaria, 28. zenbakiaren separata. 1992