Eroriaren logika

JUANRA MADARIAGA

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 2009 Juanra Madariaga

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2009ko maiatza

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

OREKAREN ESTRATEGIA

Hay que caer y no se puede elegir dónde.

Pero hay cierta forma del viento en los cabellos,

cierta pausa del golpe,

cierta esquina del brazo

que podemos torcer mientras caemos.

ROBERTO JUARROZ

IRRIBARREA ETA ZU

Norbaitek bizitzaren zuloa askatu eta

hustasunean puntu kromatikoa eraiki du.

        Dena arrazoituz apurtu nahi ditut

        patuaren alanbreak, borrokatu,

        gero eta hutsalagoa izan arren.

Ez dut ezer ere egin baina

        itxituraren barruko zerbaitek

        krak egin duela barrundatu dut;

        nire ordena okerra okerragotu da.

Honelako zerbaitek hustu ditu begietako errekak

        eta kalamitatearen tiroak

        erabat hondatu dizkit saihetsak.

Mahai gaineko argazkia begiratu dut:

        biok agertzen gara.

Orain argazki horretan

        bi gauza daude soberan.

OILAR ITOAK

        Eguna urratuta zegoelarik ere

        ez zebilen usorik zeruan,

        ez panterarik etorbideetan.

        Eguna urratuta zegoelarik ere

        hutsik zeuden ospitaleko oheak,

        jaioberriekin olgetan ziren otsoak.

Ez da antzigarrak erretako ezpainik ikusiko.

Ez da pozoiaren hotzikarak lehertutako begirik ezkutatuko.

Ez du zure paralisiaren tragikomediak amaierarik izango.

Ez du zure ahanzturaren ezpatak meniarik eskatuko.

        Eguna urratuta zegoen

        eta burdinazko argi batek

        oilarrak ito zituen.

ZOMORROA

Sukaldeko harlauzetan zomorro bat

marraztu du pitzadura batek.

Portzelanaren ahuleziak, atearen presioak,

kanpoko hotsak, bonbonaren hurbiltasunak,

haizearen bisturiak, kolpeen higadurak,

ekarri dute irudia sukaldera.

Eta sukaldeko harlauzetan

zomorroa desagertzen denean,

presentziaren eklipserik ez,

inertziaren nekeak sortzen du

irudimenezko esperantza.

PLATH ETA BESTEAK

Sukaldeko leihoaz lekora

          basoa imajinatzen du Plathek,

ileetako puntetan

          leizeetatik ekarririko perlak Akhmatovak,

sueroaren poltsetan zure begietako

          ur koloretsua darama Tsvietaievak,

igogailuetako bertikalaren erorikoan katigaturik zaude,

          negarrez ari da Anne Sexton.

Argia piztu behar duzu munduaren iluntasunean,

          gerra aspaldian amaitu zen,

          baso-denbora imajinatzeko aroa da orain.

LEHOI TALDE BAT

Kaleko ateak zabaldu ditudanean

begiak erre dizkit eguzkiak.

Eskuak gora altxatu, hodeiak josi betileetan.

Dena alferrik.

Nire itsutasunaz mintzatzen ari da

seigarren zentzumen bat. Eta goiza

lotan dagoen lehoi talde bat dela sumatzen dut.

DOBERMAN EGUNAK

Nora doa begiratzen dugunean

ikusten ez dugun beste guztia?

Horrela hasten dira egunak,

doberman kateetan loturik dituzun eskuekin,

marmoken eden elektrikoarekin.

Papera hartzen duzu eta odola darizu begietan ere,

kalea ez da paradisua, arnas underground bat baizik.

Eta urratsek, igerilariaren atzean

urak ateratzen duen hotsaren antzo,

norabide okerra irakasten dizute isilik.

Parkeetako atsoengan asmatzen dituzu iragan krudelak,

erroldarako zenbakiak, partiduetako pastel zatiak,

baina begiratzen diezunean

nora doa ikusten ez duzun beste guztia?

BERTOLT BRECHT (I)

Josef Breitenbachen argazkian

Bertolt Brechten begiak

aurpegi estu bati josiak.

Baina honek ez dauka garrantzirik.

Max Ernst edo Aristide Maillol eskultorea ere

izan ziren bere negatiboetako aktore,

Brechti egindako argazkia da

beste guztien gainetik deigarriena.

Ile moztu berria du dramaturgoak,

ziega batetik irtenda bezala,

torturatuaren behako galduarekin.

Beroki zaharkitu marradunak

pobreziaz bernizatzen du irudia.

Beltzegia da potreta,

bigarren mundu gerra piztear zegoen.

BERTOLT BRECHT (II)

Begiratuaren galera,

begietako dignitatea,

begiradaren amnistia,

begi beltz oker garbiak,

begiratu, begiratu

Bertolt Brecht.

KORROSIOA

Gaitz korrosiboa da gomuta eta

nekearen kutsuak zauritzen du.

Kamuflajerako maskarak salatu zaitu,

ez zara behin maite izan ninduena.

Bizitzatik zer espero dudan galdezka hasi zara.

Lorpen galkorrak ageriko dira inoiz

ur larregiz eginiko akuarela distortsionatuan.

Banitatearen lainotan, frakasoaren erakusketan,

pieza poliformeak, eskulturak, nahikoa dira

inaugurazioa hedabideen aurrean egiteko.

Markoztaturik saltzen ditugu gure esperantzak.

ZORIONA ETA ZOZOAK

Zorionak ez digu itzala egiten,

beti jazartzen gaitu zapuztearen enigmak.

Bizitzak oparitzen dituen landa berdeak

siku dira negurik gorrienean.

Abiatu arren, gure urratsak geldoak dira,

sinpleak dira, ez gaituzte inora hurbiltzen.

Abiatu arren, denak kalmara egin du,

desesperantzaren hatsa sumatzen da.

Zorionak ez digu itzala egiten

eta zozoak izutu ditu.

EKINTZA

Isiltasunak ez digu

        loak hartzen utzi.

Isiltasunak ez digu

        berba egiten utzi.

Isiltasunak ez digu

        aditzen utzi.

Isiltasunak edozein ekintza

        laidotzen du.

EROSI MAPA

Bazterretako mapa geografikoa

bidaia agentzia batean eros daiteke,

tour ederra proposatuko dute

desertu periferiakoetan barrena.

Bakardadea, nork berea batu bideari ekiteko.

Hegoaldera luzaturiko begirada galduak,

arrotzak, okerrak, absurdoak, akastunak,

denak dira horretan monumentu nazionalak.

Muturretako demonioek

erreka magalak betetzen dituzte,

txoriak joanak dira toki honetatik, British Airways,

alfonbra koipetuak baino ez ditugu zapalduko,

deslekuetako hizkuntza berri eta

paraplegikoa darabilte biztanleek,

arnasa hartzeko aparatuak ere

zaharregiak dira funtzionamenduan.

Atrakzioa egongo da nonahi.

Igo gure tranbiara eta ez duzue ordainduko

hemisferio honetako bitakorako poemak

irakurtzen ez badituzue.

Barneratuko zaizkizuen zantzuen artean

lirismo groteskoa, distortsioa, aseezintasuna, desoreka,

zirriborroaren erreinua, poesiaren tentsioa aurki daitezke.

Salgai daude orratzez zeharkaturiko hasperen bildumak.

JAINKOAREN AUSENTZIA

Ordua edo antzeko zerbait galdetu dio

beltz erraldoiak atsoari.

Erantzuna gustukoa ez balu bezalako

keinuak egin ditu kankailuak,

eskuak airean hip-hop dantzan.

Atsoak aurrera egin nahi du

bere gurditxo astunetik tiraka.

Beltzak makurtzeko keinua egin duenean

sekulako ostikoa eman dio bularrean.

(Sony kamerak ez du dardararik egiten).

Atsoa ez da zorura jausi.

Beste kolpe bat jo dio buru aldean.

(Laborriaren absurdoa hedatzen ari da

ikusle voyeurraren zuzentasunean).

Orain bai, atsoak hautsa mamurtzen du.

Poltsatik tiraka hasi da putakumea,

atsoaren erresistentzia ahulak

artelan perbertsoa dirudi.

Joan baino lehen burua zapaldu dio.

(Sony kamerak dena grabatu du).

Atsoa txikiegia da lurrean,

daborduko neskatxo baten

beroki abandonatua ematen du.

Jainkoaren ausentziak

hegoak zabaldu ditu bazterrean.

JEAN COCTEAU

Fontainebleau hirian hil zen

ni jaio eta urte betera.

Picasso, Stravinski,

Apollinaire eta Diaghilev

ziren bere lagunik anaienak.

Talentu poliformea zeukan,

moda literario guztiak

islatzeko kapazitatea erakutsiz.

Edozer idazteko gai zen.

Les enfants terribles izan zen

bere nobelarik arrakastatsuena.

Marrazkigile, pintore, pelikula zuzendari,

errealismo eta surrealismo

bitarte horretan murgildurik bizi zen.

Begirada galdua haratago botatzen duen

gizona begitandu zait, lausoegia,

inon korapilatzen ez dena.

Agian horrexegatik erabili zituen eskuak

artilezko eskularrutan gordeak zeramatzanak,

bere lepoaren buelta neurtzeko.

Bizitza ahularen benetako neurria hartu nahian,

heriotzaren distantzia laburbiltzeko.

ARRAINEN ZIRKUNFERENTZIAK

Hau ere pasako da, esan nuen nire artean.

Hau ez da nire esklusibitatea.

Arrainak, agian legatzak, izotz gainean etzanda,

elkarri begira, oroitzapen izpirik ez burmuinean,

begiak ixteke, luzaturik lingirdatsu,

ahoa zeharka zabalik hatsari eutsi barik,

zirkunferentziak begi hildakoetan.

Hau ere pasako da, esan nuen nire artean.

Hau ez da nire esklusibitatea.

Izakiek, agian ezezagunak, biluzik,

elkarri begira, ezer esan barik,

moteleko ohean egiten dute,

aspaldiko amuari loturik

apokalipsiaren dantzariek.

DEFENTSARIK GABE

Jasanezin bilakatzen zaizu muga bat

gutxien espero duzunean.

Etxeko ateak ez du betiko soinurik ateratzen,

okaran batek lurra kolpatzean txu egiten du.

Hotz dago etxeko muga.

Arin zeharkatzen da punta batetik bestera

eta, bitarteka, etxean gal zaitezkeen

sentsazioa hartzen duzu.

Kanpora begiratzen duten leihoak

paisaiaren disparoarekin itsutu dira.

Gortinek nekez eusten diote bertikaltasunari.

Hezetasunak pintura irintzen du zokoetan.

Komuneko dutxak isurkin arrosa

aireratzen du eztul intermitentearekin.

Telebistak begiak itxi ditu plasmaz bestaldean.

Sukaldeko limoiek ez dute oxidazioan sinesten.

Bertako aulki batean jesartzen zarenean,

azulejo guztiak begira dituzula sentitzen duzu.

Hortxe, defentsarik gabe,

eroriaren mugak zeharkatu dituzula sinesten hasia zara.

HEREDATZEN DIREN GAUZAK

Alabak lo egitean

        aurpegia hartzen du

                bere eskutxo biekin.

Ez dakit babesteko edo

        Munchen margolanean bezala

                izua adierazteko den.

METABOLISMOAREN PASIBITATEA

Epilepsiaren espasmoak etengabe

        jotzen du nire bihotza.

Arritmiaren dantza

        entseatu gabekoak,

        gorputz osoa.

Klabikordio batek

        sinfonia ironikoa

        jotzen du biriketan,

asko deliberatuko genuke

        arnas faltsua deszifratzen.

Mikrokosmos ulergaitzak

        behaztopatzen dira

        zuntz odolduetatik,

patenterik gabe abiatzen dira

        eginkizunetara.

Deitoragarria da

        kardiogramaren pasibitatea.

Itsasneska bat,

        kurloia asfaltoan botata,

        ematen du bizitzak.

OREKAREN ESTRATEGIA

Panikoaren parapetoa, ezkutaria

izan behar duzu, erresistentzia.

Eta ez lirudike paradoxa

modu berean existentzia baduzu.

Dena idatz lezake horrek, eta beste horrek,

eta idazteari utziko zenioke modu berean,

zozoak lepoan pausatzen zaizkizun bezala,

bakteriei ostatu ematen diezun bezala.

Hamabi aldiz pentsatu gabe,

hipokrisiarik gabe, distantzia ukatu gabe.

Bidea nahi duzu, besterik ez,

ikusezina ikusgarri bihurtzeko,

esan behar ez direnak ez idazteko.

Galeraren bide bat, orekaren estrategia,

panikoaren kontrako promesa.

Panikoa, aditzen?

INSHA-ALLAH

Herri batek grabitatea galdu zuen.

Maldan gora abiatu ziren errekak,

zakur alderraiak harriek zanpaturik hil ziren.

Mendi itzelek dardara egin zuten

ezkerretik eskumara, umeen belaunek bezala,

grabitate ezak jotako ume deshidratatuak bezala.

Ez zuten ura orkatiletan sentituko.

Bihurgunez josi ziren bideak,

zuzentasuna oroimen publiko bilakatu zen.

Eta zein ederra zen lehen lur hura,

Zein ederra Pakistan, Nanga Parbat,

zein ederra Hushe eta Chilas.

Ondorengoen jabego pribatua basaz bete zen,

kartografiak transformatu, umeen ametsak deuseztatu,

Elurrak loreak ekarriko ahal ditu, Insha-allah!

FRAKASOA

Metroa arinegi doa, arnas batean doa,

itxarote-gela batean ez bezala.

Bagoiek alboetara jotzen dute gogor.

Ezin dituzu poemaren gainean begiak finkatu.

Hitzak nahasten zaizkizu irakurtzean,

adierazpen libreko zentzumena kateatu.

corazón, con razón

instrucción, destrucción

existencia, resistencia

Eta azkenean, frakasoaren zeremoniarekin,

letras hitza irakurri ordez

lastre irakurri duzu.

MEMORIA

Memoria ez da talko usaina besterik,

        ahosabaian pegaturik duzun ostia,

        hagin arteko haragi puska,

        ukondoetako psoriasia.

Memoria ez da begiratu desorientatua besterik,

        polioak jotako belaun desartikulatua,

        perbertsioaren muga bigunak,

        armada erabat suntsitua.

Memoria ez da maitasun erailketa besterik,

        energia iturri agortezina.

        elektroshock baten efektu optikoa,

        zure buruarekiko fedea.

MAILUKI TXIKIAK

Mailuki txikiak jaio direla konturatu naiz.

Ez da tiraka ibiltzeko garaia,

gatzak ixten ditu zure zauriak.

Miroren koadroetan bakearen utopia

eta han titanioa eraiki dute Basque

edertasuna gurutziltzatzeko.

Errekatik hurbil iragan zara, hurbilegi, ia

gomutak leporaino jaurtiki dizkizu soka metalezkoak.

Ez duzu pumaren ninietara begiratu behar,

heriotza ez bada, eta hala balitz, damutu Pasternak.

Ikasitakoarekin bat egiteko giltza bakarra.

Ustelaren jantzia zuri dezakeen maluta.

Engainuaren arrotz melodramatikoa.

Iraganaren aizkorakada josi dezakeen haria.

Ortu santuraino joan naiz damutzera

eta zure hilobiaren oinetan

mailuki txikiak jaio direla konturatu naiz.

KITATZEKO TENOREA

Tigre guztien kolorea du zeruak,

gezurra da hil behar dugulako hori,

heriotza atari huts bat da.

Hirietako giltzak galdu zaizkizula diozu

memoria galdu izan bazenu bezala,

eta aterik, leihorik gabe ez dago bilatzerik.

Negutik dator gu barruan gauzkan trena

eta ezin da azaldu bere hustasuna.

Ez goaz hiria zeharkatzen duen automobilean.

Ez gara, zerbait arraroa hazi zaigu barruan.

Amai dezagun, zainak moztuko ditugu.

Zeuk dauzkazu aizto guztiak.

DENBORAREN KOSMETIKA

Lo poco que he vivido

me ha hecho perder demasiado tiempo.

JORGE BOCCANERA

DENBORAREN ZABUA

Bera zabua bultzatzen,

umea zirkulu erdiak deskribatzen,

         grabitateari trufaka,

         bertigoaren ferekan,

         eta kateak nekatuta.

Hori da denbora,

urruna eta hurbila,

         zabuaren pendulua,

         umearen barre algarak eta

         grabitatearen eramana,

nora daraman ez dakien grabitatea.

HITZEK AUSENTZIA ERATZEN DUTE

Bizitzeko joera iluna.

       Zu gabe besoetan hartzen dut nire burua.

       Esaten ez dudan poema, merezi ez dudan poema.

Aingeru zarpaila deitzen zidaten.

       Haizeak hostoaren azken keinua darama.

       Begiratzera, esatera ausartzen banaiz…

Egunero zure memorian hiltzen diren

       substantzien artera eraman nazazu.

       Idatzi behar zen zertakorik, noranzkorik gabe.

Isiltasuna agindua eta tentazioa da.

       Zu gabe eguzkia hildako abandonatu

       baten moduan jausten da han.

Betiko egarria.

       Hitzek ausentzia eratzen dute.

       Hitz hauek guztiak Alejandrarenak dira.

       Alejandra ez dago.

BISITA GIDATUAK

Mundua txikiagotuko duzu,

dena ezin baituzu deszifratu.

Irudikapen kongenitoak leherraraziko du

exageratzeko duzun aztura.

Dena gezurraren museoan sartuko duzu.

Bisita gidatuak daude.

HIRUROGEITA BOST

Hirurogeita bost

aizkorakada

zuhaitza botatzeko.

       Atseden hartzean

       barruko eraztunak

       zenbatu ditu

       astiro haztatuz.

Esana zioten

zirkulu bakoitza

landarearen urtea dela.

       Hogeita hamabi

       okertu ez bada.

       Bereak bezala.

       Bizitza laburra.

Hirurogeita bost

aizkorakadaz

jo du lurra.

IDENTIFIKAZIOAK

Basoko adarretan haizea

Ur-latsetako arnasa joankoia

Autopistetako narrastien orroen urruna

Hirietako taupaden bolumena

Etxeko iturrietako zotina

Izozkailuaren dardara nekrologikoa

Egur zaharretako min deserosoak

Entxufe horren kalanbre espasmodikoa

Lanpararen itotzeko gogoa

Atearen artrosi degeneratiboa

Itoginen jario mingarria

Bainuontzian plat-plat egiten duten

eskuturretik jausiriko odol tantak

DESPARADISUA

Houdinik ez luke hain ondo egingo.

Zenidan amodio urratuaren azken anpulua

desagerrarazi duzu truku sinpleena erabiliz.

Aro txarretarako preparatzen nenbilen.

Beti dira hondarretan aldatzen ez diren gauzak, pertsonak.

Iragana gogoratuz ikasten da zer den denbora.

Ahanzturaren piztiek aterako dituzte harpeak,

zornea zer den azalduko dute elizetan,

aberririk gabeko gizonek ihes egingo dute.

Bibliak topatuko dira toki askotan,

zerua begiratzeko moduko poemak idatziko dira,

zabor-biltzaileek ateak ere eramango dituzte.

Ez da hain ezberdina izango desparadisua.

Esperantzari desolazio abizena jarriko diote,

zortzi kilometrora adituko da tristeziaren lehen detonazioa.

GAUZA GUTXI

Kaioletako zeruak

itsasoetako botilen bilduma

luma erorien erreskateak

urre meategiko iluna

eskuetako defektu maitagarriak

museotako koloreak begietan

erromesen bideak zure hatsetan

izarren eztandak

bizitza bere delirioan

Mundua eraldatzeko

gauza gutxi behar da

Udazkeneko hosto batek

lurreraino deskribatzen dituen

eklosio geometrikoak

argiaren multiplikazioa

isiltasunaren dentsitatea

errealitate perfektu baten hipotesia

edertasunaren transmisiorako proposamena

bizitzaren iman absurdoa

bizitza bere delirioan

AZKEN ARGIA

Gobernamenduzkoa izateak

       listua irentsarazten dizu.

Magnitude defizitarioa da zentzua,

       gero eta eskasagoa.

Birikak betetzen dituzu

       iodo koloreari aurre egiteko,

balazta zapaldu baino lehen.

       Palanka guztiei eragin ostean

bide bazterretan lotuko duzu kotxea

       eguzkiaren azken mezuari

erreparatu nahi diozulako.

       Motorra itoko duzu listua

eztarri marrantatutik labaintzen dela.

       Panasonic bateko ikuspegia duzu hor.

Eta azken argiak gurutzeak egiten ditu

       zure azalean, azidoa balitz bezala.

HELIZEAK

Haragi xehatua eskatu zuen

abuztua Europan pasatuko zuela deliberatutakoan.

Zilarrezko belakiak xurgatzen zuen odola airean,

umeak ferekatuko dituen esku garbiak egingo du.

Alemaniako aurrietan arbendolak agertuko dituzte

telebistako bebece kate pribatuan afaldu bitartean.

Animalia nahasturik iritsi zen torturara.

Tragediari adikzioa, esperpentoari errezoka.

Hilero inpazientzia, gaur egun mina baretzeko

elektrodomestikoa da heriotza.

Haragi xehatua eskatu zuen eta ez zen kargutu

makinak hiri gaineko bonbarderoa ematen zuela.

HATS BAT

Eta agian musu baten saiatzean,

neurriak hartzen dizkiozu heriotzari,

azkenak izan ahal baitira biak.

Zure musua.

Nire heriotza.

Edota erroi grisa ematen duen goiza,

ohiko kafea hartzetik itzulirik

bizitzaren birika pisutsua sentitzen duzu.

Zure musua.

Nire heriotza.

Eta orduan musu baten saiatzea behar duzu,

ustekabean, hats bat bezalakoa,

ufada ulertezina, desio bolborazkoa.

Zure musua.

Nire heriotza.

HEROIAREN BORONDATEA

Begiak zabaltzearen zeremonia, ispiluaren amnesia estetikoa, gosaritarako elikagaien hustuketa, armairuaren bronkitisa, arroparen sitsa, ate aurreko geldiunea, geroko paisaiaren monotonia, fosilizazioa, giltzen amarrua, itxiera baten oroimena. Kaleko farolen begirada, metroko bakardadeen inperioa, urratsen koreografia, itsasnesken aurpegiak bagoi-pezeretan,

Ez-denbora, ez-espazioa, giza-indiferentzia, autoen makinaria hotza, irrati eta ke toxikoen safari amaiezina, lanorduetako krispazioa, egunerokotasun bezpera gabea, diosalen bilduma, identitatearen aplikazio exkaxak, atsedenaren prekarietatea, muga eta espazioen irla, otorduko prestakuntza biokimikoa, gosearen berediktoa,

Arratsaldearen lehen ordu konkaboak, zeruari buelta eta buelta, eginkizun xume eta zentzubakoen zerrendatzea, ogiak, egiak. Nekeari erresistentzia, western zaharrak, tvko apopilo nardagarriak, tragediaren sobredosia, banitateen eskaparateak, hezurduraren egokitze ezina, diarioaren gaueko grabazioa, hitzen beharra eta sinbiosia. Eta azkenean, arnasa hartu, lasai biluztu, zure azken unea balitz bezala.

Ezkutatzeko, dena izkiriatu.

BIHURTU GARENA

Hiriko argiek otsoen niniak ematen dute.

Hotzak urruntasuna dakar,

ez garena, izan gintezkeena eta

beldurrak bihurtu gintuena.

Laringea gorriago izaten da aro honetan,

grisago toraxa, beltzago listua.

Kristo ez zen neguan jaio eta

ez zen udaberrian hil.

Neguak eliza handi bat irudikatzen du.

Gizakiaren galbideko gurutzeak,

hor daude, eszeptizismoak higaturik,

haize laruarekin azantza konposatzen.

Arnas pasiboa izango dugu meditazioetan

eta ez dugu jakingo zer ginen,

zer garen, nora goazen zorabio honetan

neguari antizipatzen ez bagatzaizkio.

BILDUMAZALEEN EMOZIOAK

Isiltzeko dignitatea,

pergamuen itotze geldoa,

galdutako efektu mingarria,

zainetako zurrunbilo gaixoa,

lurretako maizterren ametsak,

bildumazaleen emozioak.

Zuk ez duzula ulertzen diozu

baina lepoa bustitzen zaizula

itsasoaz egingo duzu kontu.

Ur azpian, argirantz eramango zaituen

amuari egingo diozu haginka.

Min horrek betiko salbatuko zaitu.

Sentituko duzu orduan

beti egon zarela bizirik,

deformidadearen sortzaile zarela,

marka horiek ez direla kentzen,

horrek bereizten zaitu orain

bildumazaleen emozioetatik.

KATE GORRIA

Ate ondoan nago

Kanpotik etorri naiz

Palmondoari jaramon egin diot

Adar luzeegiak ditu jite tristeegian

Zerra harturik hezurrak moztu dizkiot

Zuntz berdeetatik ez da deus atera

Tanta gorriak ikusi ditut hosto plastikoetan

Hostoek ebaki sakonak egin dizkidate azalean

Odol arrastoak kate gorriz batzen nau

palmondoaren agoniarekin

Kanpotik etorri naiz

Ate ondoan nago

BIZITZA KONDENTSATUA

Urrunerako pasabidea da ohea

memoriaren aingeruek

irudiz betetzen dizutena.

Zuk nahi ez dituzun arren

izarak korapilatzen daude.

Zerbaitek gogorarazten dizu,

hiltzera doanak bizitza kondentsatua

ikusten duela segundo batean,

pelikula hasi eta buka

ikusi beharko duzula.

Espazio beltzean kargutu zara

bizitza ez dela hain luzea,

egunsentia baino lehen

ikusita edukiko dituzula

eszenarik txarrenak.

Oheak gas kamara baten

traza hartzen du gero,

apokalipsiaren jainkoari

barkamena eskatzeko estrategiak

pentsatzen dituzun bitartean.

Arnas faltarik sakonena

sentitzen hasi orduko

eldarnioari trufa egiteko

auzokoaren irratia adituko duzu,

antzinako musika doinuz.

AIZTO JAURTITZAILEAK

Musak itotako artista

          esoterikoak ginateke,

baina desilusioaren estetikan

          bota dugu aingura,

marea gora dator

          eta jainkoa ere bainatzera doa.

DISNEY WORLD

Giltza etxe barruan, galdurik.

Denborak, tokiak beste dimentsio bat hartzen du.

ukabilkada zehatza zure segurtasunean.

Ez zara inor, beste kalekume bat noraezean.

Kaleak lerroak dira, urrunegi daude posibilitateak,

ilunak desolazioaren substantziara narama.

Baina probidentziak aurkitzen dizu giltza.

Disney Worlden bezala,

botoi elektronikoari sakatu eta argiak piztu dira.

IRAGANA

Nire iragana leiho bat da,

kiribildurik dagoen koloreetako sugea,

kaxa karratua, glaziarretako harri arrosa,

hondalezeetatik igotako burbuila,

esku bat, aieruz,

zeruertz metalikoa, planoa,

eraztun baten forma,

orratz baten beldurra.

Nire iragana

gomutatzen dudan

apurrak osatzen du.

Ahoetan diren izenak,

espazio iragangaitza,

odolbilduaren koloreko masusta,

biluztasunaren instantea,

asfaltoaren metrika,

usu ikusitako argazki batzuk,

gertatu ez zena.

Nire iragana

gomutatzen dudan

apurrak osatzen du.

PASABIDE HAU

Ez ditut meteorologiaren misterioak ezagutzen,

baina arratsaldearen kimikak eragiten dit.

Ez dut astronomiaren gako unibertsala inoiz entelegatu,

baina izarren betikotasunak babesten nau.

Ez dut medizinaren garapen eta praktikaz ezer jakin nahi,

baina odolak plaketak daramatza kanpora eten gabe.

Ez dut erlijioa asumitu,

baina pasabide hau estua eta luzea da.

JUSTIFIKAZIOA

Arinegi doaz distortsioa, jendea,

bizitzaren paradigma,

denborarekiko kontratua,

bakardadearen uhina,

ametsen egituraketa.

Arinegi doaz adikzio hilkorrak, arnasa,

hipokriten balantzea,

une gozoen inbentariuma,

derrotaren lausoa,

bihotzaren pendulua.

Balea...

balea itsaso zabalean,

ez balea arpoitu bat.

SEGADA GELDIEZINA

Bizitzak

penitentziarako abilidadeak

        luzatzen dizkigu

Gerora

gutxiesten ditugun galerak

        alferrikako onurak

Bizitzak

ukaziorako kondenak

        luzatzen dizkigu

Hala ere

esperantzak antolaturiko segada

        geldiezina da

SAGARRONDOA

Erreka hemen zabaltzen da, sagarrondoaren begiradapean.

Ura lasaitzen da, arnasa hartzen du,

zeruaren isla bereganatu, itzal guztiak irentsi.

Inguruko mendiek ere behera egin dute,

lehoinabar batek adarretatik behera bezala.

Begiek hau guztia harrapatzen dute kliskatzean,

betiereko espazioa luzatu da margolan batean.

Orain sagarra hartuko du, ez da ezer ere aldatuko.

Munduak ez du atzazal bat ere galduko,

ez da soinuaren abiadura motelduko,

ez dira irriaren hotzikarak sendatuko,

ez da frakasoaren esperpentoa eztituko,

ez da elur maluten azpiegitura sendoa deuseztatuko,

eta ez da minaren aingura ugertuko.

Dena da bat, dena sagarrondoaren begiradapean.

KALTEGABEKO KEINUAK

Tiraderetako ahoetan zure hautsak deskubritzen dituzu,

harengandik etorritakoan izan zinenaren hautsak.

           Kantoi desilusionatuak,

           besarkada ukatuak,

           erritu mingarriak,

           atzera begiratzeko izudura,

           bere ahoaren sarraila.

Tiraderetako ahoetan zure iraganaren arriskua sumatu duzu,

harengandik bueltatutakoan izan zinenaren arriskua.

           Bizitzarako formula,

           elkarri kendutako arnasa,

           menbriloaren kolorea ilunabarrean,

           urrunera abiatzeko bekatua,

           oroimen deslotuak.

Tiraderetako ahoetan habia zaharra topatu duzu,

harengandik itzulitakoan abandonatu zenuen habia.

           Bere ezpain sorgorrak,

           atalondoko seinaleak,

           askearen ilusio berriak,

           borborka anpuluak,

           ahanzturaren alokairua.

EGURALDI GIZONA

                                          A. E.-ri

Ipar haizeak mendebaldeko ukitua hartuko du

eta nire bularraren kontra lehertuko da.

Barrualdean izotza izango da nagusi betazaletan,

kontuz ibili errepideetan eta gogoratu

kateak izoztuta dauzkadala nire eztarrian.

Arratsalde parterako aldaketa nabaria izango da

eta dilatazioa agerikoa zure biriketan.

Pneumoniak hego haizea harrotuko du

Gaztelako sikatean.

Meteosat-en sekuentziak agertu bezala,

antizikloiaren isobara guztiak

jaurtikiko dira nire jugularrerantz.

Euria egiteko arrisku nabarmena

izango da tinpanoetan,

-24 gradu arterietan.

Ilargia beluago agertuko da leihoetan,

sindromeak jota, etsita.

Zure kardiopatiak ez du zerikusirik

artizar goiztiarrarekin.

Bihar ekaitza dakar. Gure bizitzan bezala.

Ekaitz honek dena ilunduko du hemorragian

eta nire begiek ez dituzte zureak ikusiko.

Marea gora arrats-beherako zazpietan izango da,

ez gara ordu horretan berriz geratuko.

Kostaldean itsaskirria izango da,

kaio guztiak itota agertuko dira bihar zure izaretan.

Bi metroko malkoak altxaraziko dizkit zure heriotzak.

TEKTONIKA

Sekulako atzaparrek

eginiko zauri sakonekin

gautzen dira mendiak.

Hondartzako hodeiak zure begietan.

Arkitektura ikusgaitza, burmuinak azalean,

pitzatutako lorategiak.

Haizeak arrastaka daramatza hodeiak.

Airea kristalezko itsasoa, eta atzean

dagoen hori guztia eguzkia da,

adarrik gabeko planeta.

Zurbiltasunaren diagnostikoa

egingo du arrastiriak.

Izotzezko zirkuluak, gezurrezko zaratak.

Liburuak ere hezeak okerturik daude.

Arnasa eta zure ezpain geldiak.

Dena berriz has daiteke.

Zabaltzeko atea da hortz-muga,

desolaziorako aierua, itzulerako kartografia,

galeraren bozetoa.

Hain urrun dena.

LIMOIEN AROA

You make

my heart

feel warm,

I lay my head on your chest

and feel free,

filling

what is empty,

emptying

what is full,

filling what is

empty, emptying

what is full.

JOHN GIORNO

KOORDENADAK

Berriz hasi,

zauriak zenbatu,

galerak izendatu,

ez desbideratu begirada

edo are gehiago

lehen aldian bezala begiratu,

zer zaren jabeturik,

biguntasuna zer den

analizatu, aldarrikatu.

Trapezioak hustu,

igogailuak lurreratu,

menda oro kendu,

zuhaitz ustelduak erauzi,

bideak garbitu,

neonezko argiak itzali,

atmosfera hau deskonektatu,

amaiera ez itxaron,

oztopoak leherrarazi.

Bertigoaz gozatu,

orratzak desagerrarazi,

biluztasuna deskribatu,

estriknina debekatu,

desterrua urrundu,

katuak ferekatu,

begi berdeak xurgatu,

eskutik heldu,

gero ere bai.

EZ DA KABITZEN

Hutsik dago etxea,

inoiz ez bezala,

zabalik leihoak,

udagoieneko hatsa,

hosto erorien logika,

eta mila erantzun.

Hutsik dago etxea,

inoiz ez bezala,

zabalik ateak,

neguko jaidura

eta ez da

inperfekzioa kabitzen.

ENERGIA-ITURRIA

Pitzadura beltz bat saltatzean

badakizue zer iragaten den burutik?

Erlauntza da pentsamendua

eta erleak milaka burutazio.

Sartu eta irten egiten da denbora:

eta energia-iturri ikaragarria naiz.

DENA ERRAZA ZEN GARAIAN

Ledesmako barberuarengana

eramaten ninduten

zazpi-zortzi urterekin.

Portzelanazko aulkiak ziren,

zuloak jesarlekuan,

larruzko buru-azpikoa,

izerdia eskuetan

irudipen guztian izerdia.

Dena erraza zen garaian

Ilea moztu orduko

ezkutatzen ziren eskuak,

labanarekin aieruz

hil nintzakeela pentsatuz

azalean pausatu eta

laztasunaren zarata, mina.

Izerdia eskuetan

irudipen guztian izerdia.

Dena erraza zen garaian

GOMUTA BATZUK

Urkatuaren soka dira gomuta batzuk

adaxken mina giharretan bezala sentitzen duenean,

desertizazio masiboa begietan jazotzen denean,

martiritza eginkorra eskuetan azaltzen zaionean,

anputazio errefusaezina ezpainetara heltzen denean.

Itoduraren artikulazio moldea dira gomuta batzuk,

odolaren mareak eta arnasaren brodadurak,

ikusitakoaren patetismoa eta izandakoaren bekatua,

tristura neurriduna eta fedearen neurrigabekeria,

neurosi soziala eta patuaren hitzaurrea.

SATELITEAK

Geldiarazi ditut nire hegoak,

edukiko ez banitu bezala nabil.

Argiak usoz josiriko parkean

infernurako bidea markatzen dit.

Damuaren maldizioak sugeak kiribildu ditu.

Elurra hutsik dagoela ematen du.

Teilatu honetatik begira hegoak bustirik

gogora ekarri zaitut

sateliteak lurrarekin egiten duen bezala,

orbita jakinean.

EMAN DEZAGUN

Eman dezagun horizontaltasuna

eta elementu hotzen bihozgabekeria.

Eman dezagun intentsitatea

eta forma askoren presentzia.

Eman dezagun zure bolumena

eta musu baten itzulera.

Eman dezagun malkoen deia

eta asperduraren pisua.

Eman dezagun beldurraren jainkotzea

eta durduzaren erakargarritasuna.

Eman dezagun nire barkamen sakona

eta laztasunaren higuina.

Eman dezagun zurekiko pasioa

eta biluztasunaren desertua.

Eman dezagun hemen nagoela

eta orratz guztiak bizirik direla.

Eman dezagun hemen gaudela

eta dena hastera doala.

URRUN

Ehun mila harriren artean ibili naiz,

harriak kolpeka, desorekatuz.

Nire txiza zuria da, hatsaren kolorea du,

ezin da horia izan, zuria behar du.

Erretzen dit eztarriak ordu berean,

arnas hotzaren errezelpean, pazientziarekin.

Horma izotzezkora hurbildu naiz, ukitu dut,

bakardadearen gardentasuna zaitut.

Aldizka desiratzen zaitut

ehun mila harriren artean nabilela.

PUJA

Izotzaren zinkurina gauean,

dena zartatze selektiboa balitz bezala.

Berotasun bila krisalida bat ematen dut.

Txori saldoak ere asfixiaren erritmoan.

Chang edaten dut, arrozaren ardoa,

goizeko bederatzietan, puja batean.

Erretako belar txikien keak bedeinkatu gaitu,

gure arima deserrotu da.

Maluta bakoitzak zerbait adierazten du,

eta orain intentsuagoa da.

Euren ahotsak zuritzen ditu sukarrak,

minak, distantziak ere.

Utzidazu adierazten

nola zuritzen dituen

ausentziak.

HERRENAREN AHALEGINA

Bada izotz arrakalatua eta bada

                                         idi bihotzaren usain arina.

Bada fereka ahaztua eta tuneletik datorren

                                         zarata ezezaguna.

Bada herrenaren ahalegina eta

                                         euriak mindutako kristala.

Bada ekaitzaren indeterminazioa eta

                                         zure ezpainen klabea.

Bada hizki preteritoen aztarna eta eskuen jolasa.

Bada dimentsioetako nekea eta

                                         argiaren plagio primitiboa.

Bada nire bihotzaren amnesia eta

                                         zure bihotzaren amnesia.

Bada ordu askoren faltsifikazioa eta

                                         alanbrearen pasibitatea.

Bada katalogoen noraeza eta adituen norabidea.

Bada zure mihiaren substantzia eta azalaren materia.

Bada musuen gardentasuna eta erroien antsietatea.

Bada zure amodioaren esklusiba eta

                                         dardara guztien sorburua.

Bada zerbait, ohartu gabe, samurtasunez.

Bada sortu eta soraio biziko dugun gomuta.

SAGARRAK

Sagar erdibitua gara gu.

Ezinezkoa berriz bat egitea.

Tematuta ere sagar erdibitua

alferrikalduko litzateke.

Horrexegatik sagarrekin

kenketak eta kenketak

egiten ari den

ume txikia naiz.

ZU ETA NI LURRIKARAREN AURREAN

Arrotz baten eztula

albumetatik eroritako argazkiak

oroimen baten digestioa

ur-putzuan jausi denaren zarata

hitz guztiak jan dituen intsektua

zure musuak gordetzen ditudan formola

gure bizitza jaten duen jainkoa

almendrak oskolean utzi duen zuloa

adjektibazio larregiko behakoa

adjektibaziorik onartzen ez duen mina

bizitzan galtzen diren kontuak

heriotzak darabiltzan estrategia sinpleak

zu eta ni lurrikararen aurrean

ausentzia guztien gotorlekua

lagun ahaztuaren imana

izango ez garena

hotzaren azpiegiturak

bihotzaren tibia eta peronea kraskaturik

denbora eta galgoak

SAKRIFIZIOA

Pakidermoa,

kristalezko mahaia,

gaizkiulertuak,

eskuen indiferentzia,

        haiek.

Desioetako animaliak,

maitasunaren brikolajea,

akorde distortsionatuak,

fereka iragankorrak,

        gu.

DEMENTZIAK

Bizitzan zehar galdu dituen

gauzen maskorrak agertu dira atepean

aingeru gazteen lumak

behinolako erradiografien sinboloak

ukimen ezinezkoak

ertz galduak

udagoieneko txori saldoak

lehen musuaren azidoa

arbeletako ikonografia ulergaitza

limoien irribarreak

brontzezko titareak

telefonoetako kardamua

eskuetako izerdia

iraganaren egitasmoak

ondoan izan ditugunen isiltasuna

min guztien rafagak

dementziaren inertziak

zu... beste dementzia bat

IRAUTEN EZ DUTEN GAUZAK

Irauten ez duten gauzek akitzen zaituzte erabat,

itxaropenaren lengoaiak azaltzen dituztenek,

maitasunaren moldeek, egozentrismoaren collageak,

elementala denaren intraszendentziak,

                                             desagertzen ez jakiteak,

irauten ez duten gauzek, irauten ez jakiteak,

desagertzen jakiten ez duten gauzek,

                                             desagertzen ez jakiteak.

HANKAK

Nire hankak ez dira luzeak, ez naiz altua

eta normalean gerrialdean mina izaten dut

nire hankak behar bezain luzeak ez direlako.

Ez dut inolako malgutasunik, bigunegia naiz

dauzkadan urteak aintzat hartzen baditut.

Begiak inoizkorik arruntenak dira, marroiak,

betile eskaseko betazalek estaltzen dituztenak,

begiratu hurbilekoak.

Esku lodiak ditut, piano zabalegi horretan

soinu dezenterik ateratzeko gauza ez direnak,

trebeziarik gabekoak, baldarrak.

Ilea finegia da, ezin da modako orrazkeran menderatu,

ez du nahi eta nahiko motz eraman behar dut.

Beti ibiltzen naiz noraezean,

zer egiten dudan azaldu ezinik,

baina egia esan, pozik,

nahi dudana egiten baitut.

Baina benetan kezkatzen nauena

nire hanken tamaina da,

askotan kontrolpean ez edukitzeagatik jausten naiz

eta amak besoetan hartu eta zabura eraman arte

ez zait belaunetako min hori kentzen.

Hankak moztu behar ditut.

JESTEM KIM JESTEM

Ordu sailkapen defektuosoa zara

Siddhartako erromesaren jopua zara

Sri Lankako itoa, Alaskako aizkolari besamotza

Hiesak janda dagoen Kongoko Adbilim Yabar gaixoa

Nazien jarraitzaile damutua zara

Arbaso krudelen kromosoma galdua

Gurutzean hil zen gezur apokaliptikoa

heriotzarainoko bitarte ezdeusa

Zarena zara baina

esploratzeko zauri sakonegiak

eta izan zintezkeenak

aztoratzen zaituzte gehiago

APIRIL GUZTIAK BEZALA

Minaren parasito bihurtu zara,

ilunaren zizare beltza aspalditik,

bakardadearen fagozitosia da zure gosea.

Uzkur eta iheslari, araknido guztiena da

zuk munduaren espazioarekin duzun harremana.

Herioarekiko sinbiosi perfektua da zure grina,

gabeziarik, lorpenik gabekoa,

pentsatzeko beste eremurik,

arnasteko beste amodiorik,

urratzeko beste azalik ez baituzu.

Eta dena badoa, urrikalpenik gabe,

apiril guztiak bezala ahuspez

zisneak hegoaldera moduan,

kartzeletako denboraren makinariaren gisan,

ezkutaketa luzean jolastuko bazina lez.

ABIADURA BI

Etxea handiegi gelditu da,

batzuetan geletan galtzen naiz,

denbora gastatzen dut kontu egin gabeko

gauzak begiratzen.

Ama hil zenetik askotan egiten dut.

Nireak ez diren objektuak hartzen ditut

eta iragana bilatzen diet,

curriculuma ezartzen diot bakoitzari.

Badakit betidanik egon direla,

beti ikusi ditudala,

espazio horretako osagai sinpleak ziren.

Ez diet erreparatu.

Aste betean ez naiz denak arakatzeko gai izan,

eta lantzean behin atsedena hartu behar dut,

nekatzen naizelako edota

bihotza irauli egiten zaidalako bat-batean.

Azkena komunean gertatu zait,

buruko eskuila zahar bat hartu eta

nireak ez ziren ile luzeak

bertan korapilaturik ikusi ditudanean.

Kostatu zait kentzea,

eta eskuan nituela

ez nekien

bota behar nituen,

edo nora.

EZ DA BELDURRA

Ezezagunaren ondorioak,

sentsazio berriak, diferenteak,

bizitza paraleloak ez ulertzea,

hurbiltasuna eta urruntasuna era berean.

Jakitea egunean egunekoa dela,

itaunak soberan daudela, azalpenen moduan,

dagoena dagoela sinestea,

pertsonak diren modukoak direla barneratzea.

Segurtasun faltak ematen duen bitartekako segurtasuna,

desbesarkatzearen ziztada,

ona eta txarra goizero basokada baten edatea,

jarrian jarri esaten zuen batek.

Egia, ordezko berbak dira hauek.

Amaitu da bitartea.

Eguna ezin txarrago hasi da.

Irribarre egiteak beste kolore bat

ematen dio zeru grisari.

ZENBAIT DELITU

Iluntasunak umeak jaten ditu,

nostalgiak gezurrak edaten ditu,

dena begiratzen dut gauzak zabaldu gabe.

Mundua da maitasunaren irakaspena,

maitalerik onenak dimititu egin du,

ez gara berriz lehengoak izango.

Betiko tokietara joaten naiz,

maitatzen zintudaneko espazioak,

eta han isuri egiten naiz.

Egin dut zenbait delitu,

utzidazu nire burua engainatzen,

azken urratsak badakit nondik ekarri nauen.

HUSTASUNA EZEREZA

Hustasuna ez da ezereza

Gaur ere musukatuko zaitut

zure zaporea lortzeke

Inertziak

gibelean hartuko duzun

ostiko baten traza izango du

Urrun joan zara

itzultzen zarenean

ezer ere ez da amaituko

Galdu dudana

tai gabe gogoraraziko dit

ahanzturaren trabesia honek

ODOLA

Konketako zuritasunean

odol-zirkuluaren antzekoa zara

        likidoa

        distiratsua

        izugarria

        etenik gabea

LAUSOAREN TRANSPARENTZIA

Zure ilearen gortinaia zabaldu dut

musukatu zure begietako durduza

ferekatu elipsien probabilitateak

arnastu zure arnas etena

margotu mailukien sistemak

estutu zure gorputzaren egitura

altxatu plazeraren matematika

besarkatu erabatekoaren beharra

busti ezpainetako urgentzia

definitu musuen polemika

salbatu misterioaren eroria

azaldu eskuen maitemina

aurkitu berriz altxatzeko zioa

ARTXIPELAGOAK

Zer egin behar duzu argi horrekin,

ispilu erraldoi honetan bizirauten du,

uraren materian korapilatzen den marrazo zilarrezkoa.

Zer egin behar duzu lur honekin,

harriz apainduriko artxipelago faltsua,

izotzezko anpuluak askatzen dituen soinua.

Zer egin behar duzu altura honekin,

itotzen duen leihorik gabeko espazioa,

besarkatzen saiatzen diren jainkoen eremua.

Zer egin behar duzu bakardade honekin,

zure ezpainetako desanparoarekin,

zure taupaden genealogiarekin.

Zer egin behar duzu orain, tristeziaren formula,

isiltasunaren ingeniaritza deskubritu baldin baduzu

eta amnesiak jazartzen bazaitu.

ZAZPIEHUN ETA ZORTZI

Begiraden kodeak

milimetro neurribakoak

intentsitate baten parametroak

ezin azal daitezkeen betileen kurbadurak

geldi egoteko amnesia

mendien distantzia luzea

egonarria egon eza

euria barruan eta kanpoan

artazien biktimak

koltxoi deserosoak ankerrak

ezin deskriba daitezkeen

figura geometrikoak zure ezpainetan

hoztasunaren deklarazioa

disfuntziorik ez

bakarra eta negargura

berriz bakardadea ozeano baten tamainakoa

zitriko baten bolumenarekin

hustasunaren karga kromatismorik gabe

ilun ilun-argi argi-ilun

bide ezezagunak beldurgarriak oro

desagertutakoen zerrendak

nire izena

artifiziorik gabeko akabantza

loturaren klaustrofobia

urrunegi dauden hodeiertzak

urrunegi dauden begiak

gaur bai bihar ez bitarteka

etxeko mamuen soslaiak

elkarrizketaren sinbologia

eskuen akordioa

energiarekiko miresmena

gerta zitekeenarekiko maitemina

lausoaren putzu afektiboa

zuritasunaren desertua

erromesaren inkognita

sexuaren intentsitatea,

delirioaren intentsitatea

ezerezaren intentsitatea

isiltasun abstraktua

dena galtzearen beldurra

tristezia putak dena izorratzen

limoien aroa

Gora egiteko eta erortzeko momentuak daude, eta horixe da poesiak islatu dezakeen bakarra, bizitza horrelakoa delako. Erortzeko segmentu baten ondoren, osotasuneko beste bat dator. Batzuetan ideal batekin egin izan dut amets; izan ere, gizakion bizitza, sakonki, indarrez, erabakiz biziz gero intentsitate puntu batetik beste intentsitate puntu baterako lekualdaketa bihur liteke. Saint Exupery idazle eta hegazkinlari frantsesak, norbera hausnartzera daraman esamolde bat dauka. Hauxe dio: «Espirituaren bizitza aldizkakoa da». Horrek beste arazo batera garamatza. Gizakia ezin bada etengabeko tentsioan bizi, bere baldintzak hauskortasuna eta, sarritan, porrota direlako, zer egiten da intentsitaterik gabeko momentuetan? Hau da, poemarik ez dagoenean. Mistikoak idortasun-aldi izendatuko lituzkeen mugimenduetan. Zer da egiten duguna? Egiten duguna hauxe da: beste poema bat irakurri, beste musika bat entzun, zuhaitz baten itzalpean egon, zuhaitz hori ekialdeko pentsamenduko basoa balitz bezala.