Andaluziari ene bilduma

JON IÑAKI LASA

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 1984 Jon Iñaki Lasa

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 1984

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

Hitzaurrea

Eskuartean duzun liburu hau Jon Iñaki Lasak plazaratzen duen bigarrena da. Ez dago esan beharrik «Alizia eta biok» liburua atera zenetik hona gure poetaren hainbat eta hainbat kontzepzio aldatu direla. Hau da hain zuzen ere Jon Iñakiren kezka handienetarikoa: irakurlegoak poetaren garapenaren ondorioa dastatu beharrean, lehenengo liburuaren estiloaren jarraipena bila dezan alegia.

        Liburua Andaluziari eskeinia dagoela dio Jon Iñakik izenburuan, eta horrela da egiturari begiratuz gero. Lau zati nagusitan banatzen da liburua: Irudimena, Oihartzunaren agindua, Maitasun eta gorrotoen apunte nahasiak eta Heriotz isila. Jon Iñakik era eta teknika ezberdinez azaldu nahi izan digu Andaluzia: Becquer, heriotza, maitasuna eta Lauaxeta; poesia, antzerkia eta narratiba. Elementu guzti hauek osatzen duten laukia litzateke Andaluzia, euskaldun baten Andaluzia, Jon Iñakirena alegia.

        Elementu ezberdinak erabiltzen dituela esan dugu: olerkia, antzerkia eta ipuina; hirurak bat egiten dira liburuan; gai eta forma diferenteak tratatu ditu Jon Iñakik, baina beti Andaluziaren inguruan, Andaluzia dutela helburu nagusitzat.

                Petenera andere,

                ai kantuen herri hori.

                Larroxa eta azeituna

                aien sorleku hori

                zeruen isladaratu

                gau oro.

        Horrela, lehenengo zatian Becquer da inspirazioa; bigarrenean García Lorcaren oihartzunak aurkitzen dira: «Hil zeinuak» / «Voces de muerte...», eta granadatarraren antzerkigintzaren zenbait elementu: patua, «La casa de Bernarda Alba»ren heriotz-gelditasuna...; hirugarrenean Andaluziako herri-koplen sinpletasun goxoa aurkitzen dugu; laugarrenean, azkenik, García Lorca eta Esteban Urkiaga «Lauaxeta»ren arteko adiskidetasunean oinarriturik azken honen heriotza kondatzen digu.

        «Ez dakit zergatik idazten dudan / ezta zertarako ere» diosku Jon Iñakik; eta arrazoia eman behar diogu hori idaztean, izan ere liburu honen historia dakien edonork behin baino gehiagotan eginiko galdera izango da hau. Liburu hau duela bi urte idatzi zen eta argitaletxe batera eraman. Han, jakituriaren zuloan sarturik nonbait, gorde zuten ez dakigu noiz arte; azkenik, itxoiteaz asperturik eta inolako erantzunik jasotzeko esperantza galdurik «Susa»koei pasatzea erabaki genuen.

        Baina bere liburua irakurri eta gero aski ondo dakigu zergatik idazten duen Jon Iñakik: heriotza eta maitasunaren akabatzearen garratik libratzeko, beldur dena harrokeriaz maskaratzen den bezala; maskaratzen da erregez poeta: «heure irudi eta eitera / sortu dudan ororen jaun».

        «Ez dut gehiago idatziren» esaten digu; baina horren alboan honelakoak ere ikus daitezke:

                poemaren orraztea

                sentitu dut

                baso gauetan.

                Eta poemaren orrazten,

                eta minez geratu naiz.

                Beldurrez.

                Poemak,

                beldurra ematen dit.

edo-ta:

                Ilargia ere haserretzen da nirekin.

                Bai. Bart agertua dit.

                Puxketa bat lapurtu diodala zuretzat

                eta ez nauela maite.

        Dialektika honek autoafirmazio beharra isladatzen du:

                Nihoiz baino Lasago naizenean...

        Autoafirmazioz idazten duelako du, agian, bere poesiak sakontasun hori. Ihes egin eta utzi nahi izango zukeen bizitza honen zauria sakonegia zaiolako, imajina bat egiten duenean beste inola ere elkartzen ez diren bi mundu elkartzen ditu. P. Reverddy-k esaten zuen bezela, imajinak ez daude naturan, poetak sortu behar ditu naturan sakondu eta gailentzeko.

                Ametsen enbatak sortu nau eta...

        Poetak, trajedia klasikoetako pertsonaien heroe eta antiheroe izatearen min hura berarekin du, eta urratua sakonegia da hitz jarioari leku egiteko. Bere garratzaren sakona gutxitan jaurtikitzen du, ez du sendatzea ere pentsatzen, nahikoa libratzea lortuko balu; eta horrexegatik ez da sintagma paralelo eta inkonzienteen pilatzera murgiltzen, minaren garrasia ito arte. Bere mina oso konzientea da, oso barrukoa eta arrunt ausnartua, eta horretaz pentsatzeak dakarkio gauzak ahalik eta hitz gutxienetan esatea, paralelismoak delikadeziaz hautsiz zehaztea, konkretatze eta mugatze beharra. «Beatrizen aita hil da» dio «Castaren Malura»ren lehenengo lerroan, eta «Beatrizen aita hil zait» bederatzigarrenean. Horrek dakarkio hitz jokuz baliatzea:

                zirri-zorro egoiteko / zer egin

                Maitemortuetan barrena / bapateko bidaiaria naiz

        Baina ezin du ezer oratu, errealitatea bera ere hestukaitz gertatzen da eta azkenean galderak dira erantzun bakoitzaren ondoren pilatzen zaizkionak, admirazio eta hasperenak.

        Sakontasuna eta zailtasuna kideko ez direla ere badaki, eta horrexegatik poema asko eta askotan herri esaera eta tajueren atzean kausitzen ditugu «haziz ubeldu» maitasunaz ari denez, «cante jondo»an hainbeste «ai»ezkaren azpian ondu den bizitzaren giharra bezala. Askotan imajina estuen ondoan konparazio sinple antzeko horien bidez:

                Aitortzen dizut (...)

                Eta ez diodala nik,

                nihoiz,

                poema baino

                laban zorrotzagorik

                bihotzari eskaini.

                Edo bai.

                Zu.

        Beste askotan espero ez dugun forma sinple baten zertzeladak, sinpletasun hori zein tranpa handia den erreparatu arte:

                Ahantzi eginen zaitut.

                Zure oroitzea

                aukera dezadan

                bertze goiz batez.

        Guk ere, ahantzi eginen dugu poema bakoitza, gero gosaltzean madalenaren zaporeak gogora erazi diezagun nola maitemindu gaitezkeen poema baten oihartzun batetaz.

Kandela

Gison oker baten kulpiagatik

itxasora maleta bat jausi

jakon eroiari,

Iñakiri,

beste maleta

asko salbau sauselako

neretzat olatuetan burrukan.

IRUDIMENA, BECQUER-i

Aitor egin dezadan

Ez dut ezertxo ere hestutzen

ene gorputza oratzen dut

—edo gorpua—.

Hori bai.

Euriari ba dinotson bezala

batseinen aurrean,

zeure begiraden izuor.

Neugan daukazun gelditasuna,

baretasun agerikoaren aitzinean,

joan doazen urteen uraz

sortu dut

ene barrutia.

Ene harrokeriarentzat eraikitako

deabruzko inguru hau.

Eta beldur naiz arrailduko zaizkidan.

Eta jabe bilakatu naiz.

Neure irudi eta eitera

sortu dudan ororen jaun.

Baina ikara naiz suntsituko zaizkidan,

eta ezerezean aldatuko;

nekazariari uzta,

erne huts

aro gaizkinetan gisa.

Ai ene! Adolfo

(Azken hasperena)

Aire gihartsu hau;

ai ene!

ingurune neurea.

Kaleko argiontziek,

orok dakite.

Orok,

zirri-zorro egoiteko

zer egin.

            (Azken laztanaren nigarra

              dasta aurretik barkatu zintudan,

              Casta).

Castaren malura

Beatrizen aita hil da; eta azken hitza

jazarri diote hilarrian.

Era postumoz jaiotza has dakion. Bizirik

dirauela frogatzen duen epitafioa:

          Nor eseriren da?

          Nork oratu, nork hertsiren ditu

          ene alboan eskua, betazalak?

          Nork eginen du marmar?

          Nor oroitu ene egun haundian?

Beatrizen aita hil zait; eta,

Bihotzean min dut, min etsia,

negar ixila darion mina,

Lizardizko bihotz honetan.

Castaren meditazionea

          (Ez dakit zergaitik idazten dudan.

            —ezta zertarako ere—).

Izpi diztirak nigan

itzaleko errauts bhakatzean,

Fatalismoaren aurka?

Lokamutsen areno izateagaitik?

                            (CONCUPISTENTIA)???

              Ez dakit.

Agian, biziroago hestutzearren.

Oxala zugaitik!

(Zeinen era ilunez

  dirakidan.

  Eta zeinen ixilez

  hilargi gau argitan

  lili zimel bailitz,

  izpi eza den

  arima neureak).

OIHARTZUNAREN AGINDUA,
HIRUR ZATITAN BEREIZIA ETA BANATUA

Iradoki moduan:  Edozein deusez. Edozein inonez.

    (egileak)            Ez dago denborarik.

                              Nahitanahezko teloi kolorgea hasieran.

                              Argi jokuak, soinu eta bertzelako,

                              jakintsuenen esku laga ditut.

(Oihartzunaren agindua):

                «UHAINEN MENPE IZANA LUDITU»!

Maiteri ubela,

etzaldirat abiatu dute.

Nabarri xuritan,

hotzak blai.

          (Lehengo ozpina bailitzan

            Pontzioren eskuetan)

Horrela opa diote atseden.

Arestian, hondarra oroitu dut.

Nihoiz baino Lasago naizenean,

hasperenek erasotu ohi naute

hildakoen azken hitzez:

« Ametsen enbatak sortu nau, eta

  itsasoak eraiki.

  Ilargiak izgoren antzera.

  Baina ostera baztertu naute.

  Zeru arlotea ene gisa laga,

  Eiki diztiren beilari

  Erromako zubipean ».

Hil zeinuak, dardarka,

ixiltasunaren zantzu bilakatu dira.

Deusezaren errainu

maitalearen gogoan.

« Hemen iragan da ene izatea.

  Honen ikustera hel nintekeenik

  nork ediren zukeen? ».

Bigarren zatia eta jarraipena
ALGOR MORTIS

Zerraldo baltza besa besaka daramate,

gero nik

gero zuk

hark orain.

Oro da kaltearen beldur.

        HILAK—(«Honera zaitezte, arren»).

Eskari eta otoitzen gaindi,

erostarien zantzu merkeak jabe.

Bapatean, nausiaren itauna

orroa estaliz:

            «Badazagua nihork»?

Hil kanpaiak, ikaraz,

ixil gogorrean geratu dira.

            «Ezagutzen al du inork»?

Eta ezetza eman diote.

            «Ez al da daki inork nor dugun»?

            «Nor den?»

Eta ezetza eman diote.

            «Orduan, bakarrik al dago»?

Eta baieztatu egin dute buruaz.

            «Zer eginen dugu»?

Eta soinak goratu dituzte.

            «Ehortzi eginen dugua»?

Eta, BAI, BAI, EHORTZI, EHORTZI...

oihukatu du herriak.

Ahotsak berriz:

            «Bete, bada, zuen nahia».

        HILAK—(arnasestuka)

                    «Honera zaitezte, arren.

                      Zatozkidate, etorri».

Hirugarren zatia eta jarraipena
RIGOR MORTIS

( Jaun andre, irakurle maiteok,

  honaino heldu gara.

  Egun, oro daramate eta, patuak aukera bakarra

  eskeintzen didan arren, erabakia hartu dut:

  Eroen hildoa niganatu).

HILAK— «Ingura zakizkidate erditu berriok, eta entzun.

                  Hau, ene etsipena da eta, zuentzat aitortua

                  bekatuen barkatzeko».

                «Ametsen enbatak sortu nau, eta

                  itsasoak eraiki.

                  Ilargiak izgoren antzera.

                  Baina ostera baztertu naute.

                  Zeru arlotea ene gisa laga,

                  Eiki ezaren zaintzaile».

Maitasun eta gorrotoen apunte nahasiak

                                        Bere pozoinaz

                                        jarkiezinezko

                                        eta gazimin

                                        gorputzadarren

                                        laxatzaile horrek, Maitasunak

                                        narrasti baten antzera

                                        lur jo erazten nau.

                                                                       (Sapho)

(Gogo eta helburu

  batzen zaizkit

  iradoki soilean).

Zapiaren isladan

murgilduz,

eta barruratuz,

gurkera erraza dagi

zure hasperenak.

Zuk ba dakizu.

Eta mila bekatu

burmuinetaratzen zait.

Ezinezko azti gogoetak

jaurtiki adibidez,

odeietan erditzen diren

oinazturen antzo.

Maitasunaren hordialdirik balego,

bihotzean izan gabe,

hondamenerat bortxatu;

edo bizitza zapuzturat.

Eta zuk ba dakizu.

Ez ala?

Ez nauzula maite.

Eta mila bekatu

gogoratzen zaidanean,

ene begiak,

malkoak zauritzen dituela.

Eta niniak xehatzen dizkidala

nigarrak.

Miazle egarritsuenari

Ai! Iduzki neurea.

Erradazu.

Zeren arrantzatu ohi nauzun,

eta zeren hatzeman.

Zergaitik bilakatzen zaidan

epailerik trebeena

goiz bakarraren izpi soila.

Zeren abiatu

beharra daukadan

ontsa hiltzeko

bideotan.

Erradazu,

hildoratu eginen nauzun

ezinbestez

mingainen herrietarat;

Edo aukera ezaz

amesten dudan

eskupeko zabala

zuretzat.

Erradazu bederen

zurruztatzearen eskerraz;

eta «zeren»a emanen dizudan ahala,

zeren, azkonak lagaz,

arerioen ostantzetan

gibeldu ohi zaren

gezurrezko ikara

bide duzularik.

Badirudi, iadanik

ez zaizula atsegin

loreak ximeldu

eta odeiak irentsi.

Badirudi,

lar artean jausi naizela

zai,

inpernura nazazun,

eta eri.

Ilargia ere haserretzen da nirekin.

Bai. Bart agertua dit.

Puxketa bat lapurtu diodala zuretzat,

eta ez nauela maite.

Zer eginen dut,

ausarketan ez banaiz

erraiten.

Zer eginen dut,

maite denerako

irakatsi dizkidaten

berbok,

hamaikaren sasistorion erruz

lotsaketan banaute.

Zer eginen dudan erraidazu,

azken neurtustetan,

ilunbe hautsez

elikatzen naizela

bururatzen zaidanean.

Ahantzi eginen zaitut,

zure oroitzea

aukera dezadan

bertze goiz batez.

Bertze goiz batez,

amattok josiriko

horren maite duzun pitxiaz

ager zakizkidan.

Bertze goiz batez,

zurekin egoiteko.

Bestela,

nola onetsiren

ahantzi ezik

nehork zu

gau oro?

Horregaitik ixiltzen zaitut

ene gogorako.

Nigar eitteko.

                                        «...borthiak xuri dira elur dienian

                                             sasiak ere ülhün osto dienian...»

Eta zu,

Nola zaren zu

jakin nahi nuke.

Nola,

dagoeneko poesia oro

zeugaitik aldaturen nuenean.

Nola,

poeta zigorra soilik

dagidazun honetan.

Ez dut gehiago idatziren.

Zeren aitortu?

Zertarako idatzi

maitasuna bekatu den

herri honetan?

Madarikatzen NAUT.

        (Ez naiz buruaz mintzaturen).

Eta, ez naiz harritzen.

Ni ez naiz harritzen.

Egun, xuriz jantzi naiz.

Badakizu?

Udaberrietako herrien omenez.

Arratsaldean,

espaloietan zehar

abiatu naiz, eta

krabelin gorria eskaini didate.

Eta hostroetarat

ixuri zaizkit

nigar puxketa bi.

Badakizu?

Diximula barik.

Halaber,

txokoetako poetari

inguratu natzaio

diximula barik.

Eta krabelina luzatu diot.

Para hoy! Para hoy!

entzun dudanean,

krabelina luzatu diot.

Eta begiak zabalduz,

hezetu egin du

lurrun oro.

Zu orain,

hitz hauek eskuetan,

gogoratzen zait

zure pentsatzea.

Burua jaso

eta amilduren balitzaizu hezerik,

oro suntsituren zenuke hitza.

Burua jasotzen baduzu zeruetarat,

poema zaizu

eskuetan deusezturen.

Heautontimoroumenos

                                        («Oñetako lur au jabilt ikara

                                           Lau aragiok berean berala...»).

Noraezean abiatzen naiz,

ene mugetatik urrun.

Ziur aski, inpernuetan barrena.

Ilunpetako huntzen izu

uretaratzen naiz,

itsas gizonek ekaitzen bezala.

Kliskarekin bat

gizondutako haur horien antzera,

uhainen so.

Haziz ubeldu da maitasuna.

Aroetako begi arazia,

batsein ilun, deabrukide

bilakatu delako

abiatzen naiz noraezean.

Eta ez dut zama astunik nahi.

Orain, herri oro zuti bitez,

eta bertze jauretxe bat asma.

Eta nehork ez zuen ikusi

(bi ekitaldi etsipenarentzat)

              I

Haize gogorrenak behar ditut gau honetan.

Ilunpeko indarrok. Hots dagizuet.

Lehorte anintz iraun dut eta,

jaurti nazazue

urrun,

hautsarekin huts.

              II

Bolada zakarrenak osa bezate

ene itzala gau honetan.

Odeiertzak behar ditut eta,

nagorzue deusezaren bila

urrutirat.

Zu, 3'5 gramoren

beldur zarena.

21eko diametroaren

izuorra.

Potoan formoleraturen

zintudake,

nire askatasunaren bide,

zeure hoberako,

atra dizkidazun

atxekiz.

Zigarroa pizturen dut,

eta zu bezala,

haundi izanen naiz.

Badirudi neskatxa,

badirudi,

emakume zarela

azken urteotan.

Laket zait, eta gura dut,

astiro ibili.

Astirotxo.

Edonorat aienaturen nauen

ahur izerditsu hau

ozpinetan gardendu.

Edo haizkolaho zorrotzenez

aldendu betiko.

Atsegin zait, eta gura dut.

Edo beharrezko;

zu beira egin,

eta astiro.

Astirotxo.

Petenera andere,

ai kantuen herri hori.

Larroxa eta azeituna

aien sorleku hori,

zeruen isladaratu

gau oro.

Eta beira egin,

eztiki.

Astirotxo.

Itsasoetako gezalak

lokartzen nauela

sentitu dut

basoetako gauetan.

Haizeak besarkatzen nauela

emeki.

Neguz,

ihesi

kantatzen didatela.

Urrunean hezitzeaz

Udaberritan Hegotik.

Ortzia soilik

eni beira

eta lekuko,

poemaren orraztea

sentitu dut

baso gauetan.

Eta poemaren orrazten,

eta minez geratu naiz.

Beldurrez.

Poemak,

beldurra emanen dit.

Soinuka,

poemak,

nota sastaka,

gai dudana

zauritzen dit.

Aitortzen dizut,

gorrotatzen zaidala

eria,

idazten dudan

neurri bere berean.

Eta ez diodala nik,

nihoiz,

poema baino

laban zorrotzagorik

bihotzari eskaini.

Edo bai.

Zu.

«Amour en latín fait amore»

            I

Ongarri naiz egiatan

saientzat.

Maitemortuetan barrena,

bapateko bidaiaria naiz.

Eta, eikiaren ezpainetarat

igorriren naute

mokobaltzok.

            II

Isladetan murgildurik

somatzen zaitut goizero.

Eta, amets hutsetan,

ezerezetan,

iluntzeko itzaletan

aztarren bila abiatu.

Goizero oroitzen zaitut,

eta bila nabilkizu.

            III

Igurikaturen nauzula

errain didate.

Eta betiko txokoan egonen zarela.

Eta liliak usaintzen.

Eta ene zain egun osoz.

—Parre eginen didazula ere—.

            IV

Egiatan, maitemortuetan barrena

suntsituren naute

mokobaltzok.

Heriotz isila

(Egiazkoa)

                                        «Ona emen nago: Goizean so dagit

                                                   sarkalde argira;

                                        arratsean, barriz, sorkaldera nago,

                                                   izarren begira.

                                        An geure bizitza, atseden, eziña,

                                                   jadetsi eziña!

                                        Ezin batu doguz elburu batean

                                                   amets ta egiña».

                                                                                 (Urkiaga).

istorioaren balizko eramaleari

Ene izate urriak erazten nau, erlastar bailitza

ezten zorrotzez. Bertzerik botatzeko

«guraz» naiz bada:

Aspalditxo iada errainen nuke, deus egin ez

zuenik jazarri nuen. Gogoan zait

barneratzen. Eta, egunarte, zergaitik ez ugari

ukan dudalarik enekiko, zatikatu eginen

dizut hemen. Gaiarekin bat doalako. Nahi

dudalako. Ulerturen duzulakoan,

eta ZERGAITIK EZ.

            I

Behiala ikusi nuen, eta horma hotzean deus

errain baga. Baina aparteko era bereizian

oroitzen dut; nihoiz deus bezala, edo haurrak

lehen jostailuaren antzera. Ez dakit.

Harez gero, maiz aritu izan natzaio gertaerari,

nahiz eta nekezak darraikidan zorikaitzez.

Bai. Gupida bako zigorrak.

            II

            —Zer gertaketan yaku uri onetan?

            Zergaitik usuek negarretan blai?

            —Gizona fusilatu dute. Bizkaitar gazte bat.

            Izarrak soilik omen dira lekuko

            gorpuaren behilari.

Ez du bertze deusik galdatu Soraiak.

Udaberrietako enaren anuo, «beriala

etorriko da aitxatxo» adierazi die haurrei.

Emazteari ere. Eta laztandu ondoren,

bihurtuko zenentz jakiteke lagatu ditu

jostatzen.

            III

Urrunean, so eginez pausatu zaie. Baina

handik, gauza haundi oro huts bilakatzen

diren urrunetik, ez da ez, maitearen malko

gazietaz nausitu.

            IV

Gauaren itzala heldu zaie izarrei.

Belztasunetan murgildu da Soraia. Kirua

errauts bezala.

Ikaragaitz, jarraiki egin du pozarren. Baina

aitor niezazuke, ez dakit zerebelu eraginez ote

zenentz, ez bait dut azalez baino haren arima

ukitu ahal izan.

            V

Azkenik, iritsi naizenean, izpiño apur batzu

azaldu zaizkio «elikagai» aldatuz.

Izadiaren begi ikusberak, eta Soraia.

Zeruetan gaindi eta lur azalean gorpuaren

beilari bakarrak.

Oro etsiturik, loak hartzen du (Lokamutsen

beltza dela) egia dela. Zurraren taupada

hotsak balentzuzki, alde batetik bertzera

dabilela.

Etzaranik, ez dela goizeaz jabetu lanbroak

busti nauen arte.

            VI

Eskuineko begia zabaltzerakoan, ezkerrerat

irauli du burua lokamutsen bila. Begirada

egurastu du inguruan; eta hertsitakoa

zabalduz, gorpuari so geratu. Gero, istilean

datzan bere gorputzari begieman dio ardura

ezaz.

Eskuak dardaran, arnasestuka, gibela eman

dio iadanik zohardi den goiari. Eta nigarrez.

Geroztik ez omen du nihork ikusi.

Amaia

Bertzea geuk ere nahi genuke, baina bertzea

ez da erraitekoa. Halere bai, eta bai diot,

nihor ausarturen balitz hemen aitortzen dena

itxuraldatzera, edo pentsaturen balu

aldatzerik, oroit beza Salomon jaunaren

hitza, eta zalantza bedi. Eta eror bekizkio

izkutuka aipatzen diren zigor oro.

Ostera, liburuan zehar agertzen diren

hildakoak pakean lagatuz gero, horra hor

beretzat zorion guztiak. Liburukoak eta

bertzelako. Errain beharra bait dut: Gehitu

edo berritze lana jaunoro jaunaren esku

dagoela. Edo honenbeste maite ditudan

horienetan.