SARAH KANE

Zartatua / 4.48 Psikosia

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2020 Sarah Kane

© edizio honena: Susa

© itzulpenarena: Arantzazu Fernandez

Lehen edizioa paperean: 2020ko azaroa

Edizio hau: 2020ko azaroa

Ganbila:

      Bildumaren koordinatzailea: Oier Guillan

      Edizio taldea: EHAZE-Antzerkizale elkartea

      Bildumaren diseinua eta maketazioa: Metrokoadroka

EHAZE:

      53 posta kutxa / 20002 Donostia

            Telefonoa: 675 945 734

            Elektroposta: info@ehaze.eus

            Webgunea: http://www.ehaze.eus

Susa:

      317 posta kutxa / 20800 Zarautz

      Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

      Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

            Telefonoa: 943 83 26 55

            Elektroposta: susalit@armiarma.eus

            Webgunea: http://susa-literatura.eus

Sar hitza

EHAZE

      Sarah Kane britainiarrak (1971-1999) idatzi zituen antzezlan hauek plazaratzea ez dugu edozein modutan bizi GANBILA bilduma aurrera ateratzeko ahaleginean ibili garen EHAZEkideok. Alde batetik, gure antzezlanen sortan itzulpenen bidetik estreinakoz abiatzen garelako, eta bestetik, nori eta Sarah Kaneri berari lekua eman diogulako, kritikak antzerki garaikidea ezagutzeko eta ulertzeko ezinbestekotzat jotzen den antzerkigile bati, alegia.

      Horrela, EHAZEk argi eta garbi utzi nahi du euskal literatura dramatikoen idazleen lanak publikoaren eskura ipintzearekin batera, nazioarteko azken dramaturgiaren berri zabaltzen saiatuko dela GANBILA bildumaren bitartez. Asmoak asmo, zeregin horretarako Zartatua (Blasted) eta 4.48 Psikosia (4.48 Psychosis) antzezlanen testuak aukeratu ditugu, bertako proposamenak —batez ere dramaturgia ulertzeko era— ez direlako usu ikusgai izaten gurean, eta baita ere ohikoa dugun komediarako joeratik guztiz aldentzen gaituelako. Labur-labur esanda, bai Zartatuak bai 4.48 Psikosiak ondo irudikatzen digute zer den teatro postdramatikoa, eta hortik darizkie haien garrantzia, lilura eta zailtasunak.

      Gaiak ez dira batere samurrak, hizkuntza ez da gozoa eta askotan bortxatzen da sintaxia. Lehenbiziko testuan, errealitatearen ankerkeriak neurriz kanpokoa dirudi eta, bigarrenean, anbiguotasuna eta iluntasuna, gaixotasun mental larriak ekartzen duen oinazean nagusitzen zaizkigu. Bi antzezlanetan umore zipriztinak eta ironia egon badaude ere, ez digute arintzen batak zein besteak helarazten diguten protagonisten egia gordina: abusu eta bortizkeriaren katearen gainean zapuzten dela askoren bizitza, eta, sufrikarioarekin amaitzeko, heriotzak bakea ekarriko digulako ideia setatia.

      Sarah Kanerena bezalako lanak euskarara ekarrita, bidenabar, bidea erraztu nahi diegu euskaratik oholtzara dramaturgia berrien bidetik egin nahi duten antzerki ikasle eta sortzaileei, mundu osoan eragina izan duten egileen antzezlanak euskaraz jasotzeko aukera bermatuz.

Sarah Kaneren dramaturgia:
ez eroso ez atsegina

ARANTZAZU FERNANDEZ

      Sarah Kane (Brentwood, 1971-1999) 90eko hamarkadan Britainia Handiko antzerkian loratutako mugimenduko idazlerik berriztatzaileena dugu. Mark Ravenhill, Patrick Marber, Jez Butterworth, Rebecca Prichard eta, besteak beste, Martin MacDonghenerekin batera osatu zuen “In Yer Face”, “New Brutalism” eta “The blood and sperm generation” goitizenez ezagutzen den taldea. Hiru gaitzizen horiei erreparatuta, berehala konturatzen gara antzerkigile britainiar horien hiru ezaugarri nagusiez: partaideak gazteak ziren, garai latzetan bizitzea egokitu zitzaien, eta idazten zutenak ez zirudien ez eroso ezta atsegina ere.

      Gazte ziren gazte, eta berariazko zio ugari zituzten guztiz amorratuta egoteko, Britainia Handiko egunerokotasun gizagabetuak mila bider mila arrazoi ematen baitzizkien hiratik, suminalditik idazteko. Era horretan, gizarte indibidualista eta materialistak bazterturikoak ditugu euren antzezlanen protagonistak. Modu horretan, ahulenek nozitzen duten bortizkeriaren gordintasunean egiten zituzten taularatzeak, indarkeria pribatua eta publikoa bereizten ez zituztela. Sistema edota gizartearen krudelkeria eta bidegabekeriak antzeztuko dizkigute esplizituki, hau da, “gustu txarreko” eszenak publikoaren aurrean ez taularatzeko eskatzen duen hitzarmen teatralari kasu egin gabe, hamarraldi bereko pintura eta eskulturetan, “Young British Artists” mugimendukoek sortzen zutenaren sentsibilitatetik gertu. Eta gisa horretan, publiko burgesa eta kritika asaldatzearekin batera, gazteak antzokietara erakartzea lortu zuten errealitateaz leunkeriarik gabeko lengoaiaz hitz egin zietelako.

      Alta, “X belaunaldi”koek ez zuten Thatcherren neurri liberalen kontrako antzerki politikorik idatzi, Erwin Piscatorren (1893-1966) eta Bertolt Brechten (1898-1956) ildotik edaten duten adierazpen teatralen zentzuan. Sarah Kanek eta mugimenduko gainontzeko kideek, aitzitik, ezinegona, oinazea eta bizimina —fisikoa zein mentala— baitaratzen dituen muturreko lazgarrikeria irudikatu zuten, ikusleak probokatu nahian, eta gordinkeriak errebultsibo gisa funtziona zezan. Asmo horrekin tortura, bortxaketak, intzestua, kanibalismoa, eromena eta mutilazioa gisako gaiak ditu hizpide Sarah Kanek bere lanetan, bizitzaren baitan —gerran bertan, esaterako— gertatzen direlako. Funtsean, uste zuelako oholtza gaineko ankerkeriak benetako krudelkeriaren kontra —eta ez mimesiaren bitartez antzeztutakoaren kontra— lerratuko zituela ikusleak. Horiek horrela, Zartatua eta 4.48 Psikosiaren sortzaileak, gaindosia bizitzan baino oholtzan nahiago zuela aitortzearekin batera, artearen bitartez esperimentatutakoaren oroimena gure etorkizuna aldatzeko baliagarria izan zitekeela sinesten zuen. Ez da, hartara, “experiential” (eskarmentukoa) izena duen teatro mota hau pentsarazteko idatzia, sentiarazteko baizik, Antonin Artaud (1896-1948) dramaturgoak seinalatutako estetikaren ildotik. Idazleak, oholtzako indarkeria fisiko zein psikologikoak hunkituta utzi nahi du ikuslea, hau da, deserosotasun zaplazteko handia eman nahi dio, irudi higuingarriak baliatuta.

      Kritikak —publiko gazteak ez bezala— ez zion harrera onik egin Kaneri, ez Zartatua 1995ean estreinatu zuenean, ezta Phaedra's Love zein Cleansed (1998) edota Crave (1998) taularatu zirenean ere. 1999. urtearen bueltan, berriz, Harold Pinter (1930-2008) eta Edward Bond (1934- ) bezalako antzerkigile kanonikoek haren lanaren alde egin eta Sarah Kaneren lanari buruzko kritikaren balorazioa aldatzea lortu zuten. Aitzitik, idazleak bere ekoizpen gehiena emana zuen, urte horretakoa baitugu hil baino astebete lehenago bukatu eta hemen aurkezten dugun bere azken testua: 4.48 Psikosia, alegia.

      Sarah Kanek urte gutxi eman zituen antzerkigintzan, eta horregatik da titulu urriko sortzailea, baina ez, ordea, eragin eskasekoa. Hasteko, hausnarketarako parada handia ematen digulako, aurpegiratu zigulako indarkeria bera ukatu beharrean simulatutakoa gaitzesten dugula; jarraitzeko, esperimentazio formaletik abiatu arren, publikoaren errekonozimendua erdietsi zuelako; eta areago, une gogorrenetan ere poetikotasuna, maitasuna zein umorerako arrakalak irekitzen jakin zuelako, baita fabulako une okerrenetan ere. Finean, argazkietara edota zinemara ekarritako irudi digitalen postmodernitatean, analogikoa denaren indarra erreibindikatu eta mina, abusua zein zaurgarritasuna —tokian tokikoak izanda ere— globalizazioa bezain nazioartekoak zirela irakatsi zigun.

      Sarah Kanek Zartatua antzezlana bere dramaturgiari buruzko masterreko azken lana izateko idatzi zuen. Helburu hori soldadua azaldu arteko hasierako pasarteek osatu, eta hortik aurrera, lanak beste bi zati gehiago ditu bost ekitaldi bete arte. Royal Court antzoki publikoaren diru laguntzaz bukatutako piezaren hasieran Ian izeneko gizona heldu eta Cate, neska gazte —eta antza inozo— baten arteko harremana deskribatzen du elkarrizketak: botere desoreka hotel dotore bateko esparru itxi edo intimoan. Bigarren zatiak, aitzitik, Ian eta soldadu baten botere desoreka izango du hizpide hoteleko gela berean, kalean gertatzen ari denaren berri —tarteka bada ere— izaten ari garela. Hirugarren atalean Cate eta Ian berriro elkarrekin daude espazio berean. Gizona hiltzear dago eta neska gazteak jaioberri baten ardura du. Zer gertatzen den zehazki jakin ez arren, kanpoan gerra edota okupazioa dagoela susmatzen da, arrisku itzela dagoela iradokitzen baitu testuak; horrela hoteleko izua hiriko kaleetan zehar zabalduta dagoen heinean kalekoa ostatuan sartuta dagoela ulertzen dugu. Izan ere, mugarik gabeko indarkeria delako bizitzako esparru guztietan gainezka egiten diguna.

      Fabulak norabide bati ekiten dio hasieran, baina gero, jomuga aldatuta, bestelako narrazio batean murgilduko gaitu. Baina, kontakizuna desbideratu zaigu ala logika baten isla naturala dugu bigarren atala? Ian eta Soldaduaren harremana nola ulertu behar da? Azken eszenek dute erantzuna gure ustez. Dramaturgiak bide luze bati ekiten dio denbora laburrean: naturalismotik hasi,  Pinterren eraginean zehar murgildu solasaldietan, eta formaz zein edukien aldetik guztiz subertsiboa den antzerkira egiten du jauzi: indarkeria gero eta handiagoa da kaosa eratzen den arte. Eta orduantxe, konbentzio teatralak apurtzen dituen momentuan, orduantxe lortzen du Sarah Kanek bere estilo propioa sortzea.

      Elkarrizketak kaleko hizkera naturalean idatzita daude erritmo biziari helduta eta —Sarah Kanek berak aitortuta— ahalik eta hitz gutxien erabiliz. Halarik ere, solasaldiak bezain garrantzitsuak isiluneak ditugu, tentsio sortzaileak, beldur latente baten euskarriak direlako. Horregatik, Harold Pinterren antzerkian bezala, izua dabil airean, kirioak atezuan hurrengoan zer gertatuko ote den.

      Sarah Kaneren Zartatuak diosku biktimaren eta biktimagilearen arteko logika amaiezina eta errepikaria dela Mendebaldeko historian. Izan ere, idazleak berak esana da, Srebrenicako emakume batek telebistan laguntza eskatzen zuela akuilatuta idatzitako obra dugu Zartatua. Antzezlanak gerra du hondoan, atzeko burrunba iraunkor gisa, isiltzen ez den ur jauzi odoltsuaren eran.

      Argitalpen honetan aurkezten dugun 4.48 Psikosia antzezlanean mintzo den ahots poetikoa Sarah Kanerenarekin berarekin identifikatu duenik badago, depresio larriak jota zegoela sorturiko antzezlana dela jakitun izaki. Kontua da, psikosi egoera dela nagusitzen dena, baina egileak ez du zehazten zeinek edo zenbatek jasaten duen halakorik. Horrela, hitz jarioa, subjektu bakar baten buru destolestuari edo hainbat pertsonaiari dagokiela ulertzea badago. Horregatik, oholtzara eramateko garaian zuzendariak erabaki behar du, aktore bakarrarentzako muntaia egingo duen, ala, James Macdonalden 2000ko estreinaldian egin zuten bezala, hiru rol ezberdin asmatu (gaixoa, terapeuta eta psikiatra) eta, beraz, horrenbeste aktoreren arteko elkarrizketa sortuko duen. Gainera, akotazioak hainbat isilune seinalatzeko baino ez direnez, 4.48 Psikosiak eskaintzen digun material malgu, likido eta iheskorrak gainezka egingo digu ulermenean, deskodetze askatasuna —bere traba guztiekin— ihaurri egitearekin batera.

      Goizalba agoniko batean mintzatzen denak behin eta berriro errepikatzen du bere buruaz beste egiteko asmoa, gaixotasunaren garaipena. Erabiltzen duen hizkera eskizofasiak eraginda dago askotan eta, horregatik, sintaxiaren eta esanahiaren arteko ahokatzea lausotzen zaio hartzaileari. Sarah Kane egunero esnatzen omen zen 4.48an gaixo zegoela: ordu horretan, testuko protagonistak dio bere burua senera etorrita antzematen duela. Une horretako ilunbeltzean sen horrek zentzutasun argi izpi batzuk marrazten ditu airean. Jatorrizko testuan poesia entzuten da berba mingarrien artean, soinuek jolasten dute errepikapenekin, errimekin; puntuazioa agertu eta desagertzen zaigu ezkutaketan. Hitz zurrunbiloak daude gaueko zeruan, su artifizialek duten distira berekoak. Kontraesanak eta kontrasteak bizi nahi ditu bere buruaz beste egin nahi duenak, baina mina eta oinazearen gainean irristatzen da.

      Hogeita lau eszenaz osaturiko pieza honetan bada ihes egin behar ez digun ironia teatrala. Hasieran gaixoa jendez betetako gela batean dagoela konturatzen da, eta egoera horretan jarraitu nahi duela dio; horretaz gain, amaieran agertokiko oihala altxatzeko eskatzen du. Bizitzaren eta haren errepresentazioaren arteko harremanetan non dago kokatuta 4.48 Psikosia? Zein du abiapuntua? Zer esan nahi digu Sarah Kanek? Bukaerako lerroa zer dugu, “hasiera” ala “amaiera”?

      Dena den, 4.48 Psikosia suizidio ohar luze moduan ulertzen badugu ere, maitasun eskaera desesperatua da, lagun etsi baten amodio demanda. Bibliako hitz dotore edota irainetan bideraturik, sendagileen mintzaldi hantusteak edo kaleko hizkera mordoiloa imitatzen, estimatua sentitzeko barru-barruko garrasia dugu, poesiak ematen duen askatasuna ahotsera ekartzen digula.

      Gordinak dira bai Zartatua bai 4.48 Psikosia. Antzerki hauek ez dira ez eroso ez atseginak, baina ezinbestekoak antzerkigintzaren historia hobeto ezagut dezagun. Batetik, biak dira 90eko hamarkadako Erresuma Batuko urrezko antzerki aroko lanen adibide, eta bestetik, Sarah Kaneren idazkerak berak garatu zuen aldaketaren isla. Biak ala biak esperimentazioaren eta idazle berrien alde egiten duen Royal Court Theatre Upstairs antzoki publikoan estreinatu ziren bertako programatzaile ausartei esker. Gauzak horrela, sormen artistiko arriskutsuaren alde egiteak prestigioa ekarri diela esan behar da: gaur egungo kritikak aho batez aitortzen baitie nazioarteko errekonozimendua bai antzoki horren ibilbideari bai Sarah Kaneri berari.

Zartatua

Vincent O’Connellentzat, esker onez.

Zartatua (Blasted) 1995eko urtarrilaren 12an oholtzaratu zen lehenbizikoz Londreseko Royal Court Theatre Upstairs-en honako antzezleekin:

      IAN: Pip Donaghy

      CATE: Kate Ashfield

      SOLDADUA: Dermot Kerrigan

      Zuzendaria: James Macdonald

      Diseinua: Franziska Wilcken

      Argiteria: Jon Linstrum

      Soinua: Paul Arditti

Pertsonaiak:

      IAN

      CATE

      SOLDADUA

Lehenengo agerraldia

Hoteleko gela garestia Leedsen —hain garestiak diren horietako bat, munduko edozein tokitakoa izan litekeena.

Birentzako ohe handi bat dago.

Hozkailutxoa eta xanpaina izotzetan.

Telefonoa.

Lore sorta handi bat.

Bi ate —bata pasilloko sarrera da, besteak komunera ematen du.

Bi lagun sartzen dira —IAN eta CATE—.

IANek 45 urte ditu, Galesen jaioa, baina bere bizitzako urte gehienak Leedsen eman ditu eta bertako doinueraz mintzatzen da.

CATEk 21 urte ditu, behe-erdi mailako klaseko hegoaldetarra, Londreseko hegoaldeko doinuaz mintzatzen da eta estresatuta dagoenean totel egiten du.

Sartzen dira.

CATE atean geldirik, gelaren dotoretasunak harriturik.

IAN sartzen da, egunkari fardel txiki bat ohe gainean botatzen du, zuzenean hozkailutxora doa eta gin luze bat zerbitzatzen dio bere buruari.

Kaleari begirada labur bat botatzen dio leihoaren kanpoko aldetik, gero buelta ematen du gela barruan sartzeko.

IAN: Hau baino toki hobeagoetan kaka egin dut nik.

(Zurrutada batez gin osoa edaten du.)

          Kiratsak hartuta nago.

          Bainatu nahi duzu?

CATE: (Buruaz ezetz dio.)

IAN komunera doa eta ur txorrotada aditzen dugu. Gelara itzultzen da gerriaren bueltan toalla bat eta eskuan errebolber bat daramatzala. Kargaturik dagoela egiaztatu eta burkoaren azpian sartzen du.

IAN: Horri eskupekoa emaiozu ogitartekoak ekartzen dizkigunean.

50 penike utzita komunera sartzen da.

CATE barrurago sartzen da gelan.

Poltsa askatu eta saltotxoak ematen ditu ohe gainean eserita.

Gelan zehar ibiltzen da, tiradera guztietan kuxkuxeatzen du, dena ukituz.

Loreak usaindu eta irribarre egiten du.

CATE: Xarmagarria.

IAN gelara itzultzen da, ilea bustita, toalla gerriaren bueltan, bere burua sikatzen ari dela.

Gelditu eta CATEri begiratzen dio, emakumea bere erpurua zupatzen ari da.

IAN komunera itzultzen da, han jantziko du arropa.

Komunean eztul izugarria egiten aditzen diogu.

Konketan tua bota eta berriro sartzen da gelan.

CATE: Ondo al zaude?

IAN: Ez da ezer.

Bere buruari beste gin bat zerbitzatzen dio, orain izotza eta tonikaz, eta erritmo lasaiagoz edaten du.

Errebolberra berreskuratu eta besapeko zorroan sartzen du.

Irribarre egiten dio CATEri.

IAN: Pozten naiz etorri izanaz. Ez nuen uste etorriko zinenik.

(Xanpaina eskaintzen dio.)

CATE: (Buruaz ezetz dio.)

          Kezkatuta nengoen.

IAN: Honengatik? (Bere bularra seinalatzen du.) Lasai.

CATE: Ez nuen hori esan nahi. Goibel ematen zenuen.

IAN: (Xanpaina irekitzen du. Kopa bana zerbitzatzen du.)

CATE: Zer ari gara ospatzen?

IAN: (Ez dio erantzuten. Leihora hurbiltzen da eta kanpora begiratzen du.)

          Hiri hau gorroto dut. Kiratsa dario. Kongito eta pakiz beteta dago.

CATE: Ez hitz egin horrela.

IAN: Zergatik ez?

CATE: Ez da oso zuzena.

IAN: Beltzatxoak gustatzen zaizkizu, ala?

CATE: Ian, ez hasi.

IAN: Gure laguntxo morenoak gustukoak dituzu, ezta?

CATE: Berdin zaizkit.

IAN: Heldua izan.

CATE: Neba joaten den eguneko zentroan indiarrak daude. Edukazio handikoak dira.

IAN: Hala behar da.

CATE: Batzuk lagunak ditu.

IAN: Atzeratua da, ezta?

CATE: Ez, ikasteko zailtasunak ditu.

IAN: Horixe. Motza.

CATE: Ez, ez da.

IAN: Eskerrak gure semea ez dela horrelako mongolo bat!

CATE: Ez d- deitu horrela.

IAN: Zuen amak pena ematen dit. Zuetako bi horrelakoak.

CATE: Horrelakoak n- nola?

IAN: (Emakumeari begiratzen dio, jarraitzeko ala ez erabakitzen ari dela. Ez jarraitzea erabakitzen du.)

          Maite zaitudala jakin badakizu.

CATE: (Irribarre handi bat egiten du, adeitsua eta ez-sexuala.)

IAN: Ez dut nahi zu inoiz joatea.

CATE: Gaua pasatzera etorri naiz.

IAN: (Edaten du.)

          Berriz izerditan. Kiratsez nago. Ezkontzea pentsatu al duzu inoiz?

CATE: Nor ezkonduko litzateke nirekin?

IAN: Ni.

CATE: Nik ezin izango nuke.

IAN: Ez nauzu maite. Ez da zure errua, ni ez nintzateke nirekin ezkonduko.

CATE: Ezin izango nuke ama alde batera utzi.

IAN: Egunen batean utzi beharko duzu.

CATE: Zergatik?

IAN: (Ahoa zabaltzen du erantzuteko baina ez zaio erantzunik bururatzen.)

          Atean joka daudela aditzen da.

          IAN harridurak hartuta, CATE atea irekitzera doa.

IAN: Ez ireki.

CATE: Zergatik ez?

IAN: Esan nizun zergatik.

Errebolberra besapeko zorrotik hartu eta aterantz joaten da.

Adi dago.

Ezer ez.

CATE: (Barre urduriaz.)

IAN: Ixxxx(o).

Adi dago.

Ezer ez oraindik.

IAN: Kongitoa izango da, bokatekin. Ireki.

CATEk atea irekitzen du.

Ez dago inor, erretilu bat ogitartekoekin soilik.

Ogitartekoak hartzen ditu eta begira geratzen zaie.

CATE: Urdaiazpikoa. Ez da izango.

IAN: (Ogitarteko bat hartu eta jaten du.)

          Xanpainik?

CATE: (Buruaz ezetz dio.)

IAN: Zer duzu ba urdaiazpikoaren kontra?

CATE: Haragi hila. Odola. Nik ez dut animaliarik jaten.

IAN: Inor ez litzateke enteratuko.

CATE: Ez, ezin dut, benetan ezin dut, botaka hasiko nintzateke.

IAN: Txerrikia besterik ez da.

CATE: Gosez nago.

IAN: Hartu horietako bat.

CATE: EZIN DUT.

IAN: Indiar batera gonbidatuko zaitut.

          Dios! Zer da hori? Gazta.

CATEk irribarre zabala egiten du.

Gazta ogitartekoak urdaiazpikoetatik banandu eta jaten ditu.

IANek begiratzen dio.

IAN: Zure jantziak ez zaizkit gustatzen.

CATE: (Bere arropari begira.)

IAN: Lesbiana ematen duzu.

CATE: Zer da hori?

IAN: Ez duzu oso sexya ematen. Horixe.

CATE: A!

(Jaten jarraitzen du.)

          Zure arropak ere ez ditut oso gustukoak.

IAN: (Bere arropei begiratzen.

          Gero altxatu, arropa kendu eta neskaren aurrean biluzik paratzen da, zutik.)

          Zupatu iezadazu.

CATE: (Begira dagoela. Barrez lehertzen da.)

IAN: Ez?

          Primeran.

          Kiratsak hartuta nagoelako?

CATE: (Are barre gehiago.)

IAN janzten saiatzen da baina lotsak trakesten du.

Arropa hartu eta komunera joaten da han janzteko.

CATE barrez ari da ogitartekoak jaten dituen bitartean.

IAN itzultzen da, guztiz jantzita.

IAN: Lanik baduzu?

CATE: Ez.

IAN: Zerga-ordaintzaileak izorratzen jarraitzen duzu.

CATE: Dirua amak ematen dit.

IAN: Zu noiz hasiko zara zure kabuz bizitzen?

CATE: Publizitate agentzia batean lan egiteko aurkeztu naiz.

IAN: (Barrez zinez.)

          Ez duzu aukerarik izango.

CATE: Zergatik ez?

IAN: (Barreari utzi eta CATEri begiratzen dio)

          Cate. Leloa zara. Lana ez duzu inoiz lortuko.

CATE: Lortuko dut. Ez naiz leloa.

IAN: Seguru.

CATE: Gel- gelditu. Nahita ari zara.

IAN: Nahita zer?

CATE: Ni na- nahasten.

IAN: Ez, hizketan nago, zu hau ulertzeko ez zara oso betea.

CATE: Banaiz, banaiz.

CATE dardarka hasten da. IAN barrez dago.

CATEk konortea galtzen du.

IANek barreari utzi eta zerraldo dagoen gorputzari begira dago.

IAN: Cate?

(Emakumea irauli egiten du eta betazalak altxatzen dizkio.

Ez daki zer egin.

Edalontzi bat gin hartu eta aurpegia zipriztintzen dio.)

CATE: (Salto batez altxatzen da, begiak irekita ditu baina konorterik gabe jarraitzen du.)

IAN: Ostia redios.

CATE: (Barrez lehertzen da, era ez-natural batez, histeriko, kontrolik gabe.)

IAN: Utzi izorratzeari.

CATE: (Berriro kolapsatu eta mugimendurik gabe etzanda geratzen da.)

IAN haren ondoan dago nola lagundu jakin gabe.

Handik gutxira, CATE bere onera etortzen da, goizean esnatuko balitz bezala.

IAN: Ze demontre izan da hori?

CATE: Emakumeari esan behar diot.

IAN: Cate?

CATE: Arriskuan dago.

(Begiak itxi eta bere onera etortzen da.

IANi begiratu eta irribarre egiten dio.)

IAN: Orain zer?

CATE: Konortea galdu dut?

IAN: Benetakoa zen?

CATE: Denbora guztian gertatzen zait.

IAN: Zer, alditxarrak?

CATE: Aita itzuli zenetik.

IAN: Min ematen al dizu?

CATE: Denborarekin pasatuko zaidala dio sendagileak.

IAN: Nola zaude?

CATE: (Irribarrez.)

IAN: Hilda zeundela uste nuen.

CATE: Horixe ematen duela sumatzen dut [nik].

IAN: Berriro ez egin, izutu nauzu, ostia.

CATE: Ez dakit zer esan, burua joaten zaidala besterik ez. Minutu edo batzuetan hilabete batzuk kanpoan egon naizela ematen du, gero aurreko tokira itzultzen naiz.

IAN: Izugarria izan da.

CATE: Ez naiz oso urrunera joan.

IAN: Eta itzuliko ez bazina?

CATE: Ba ez dakit. Han jarraituko nuke.

IAN: Ez dut hori aguantatzen.

(Hozkailutxora doa, beste gin luze bat zerbitzatzen dio bere buruari eta zigarro bat pizten du.)

CATE: Zer?

IAN: Heriotza. Ez egote hori.

CATE: Lotan geratzen zara eta gero esnatu egiten zara.

IAN: Nola dakizu?

CATE: Zergatik ez diozu erretzeari uzten?

IAN: (Barreak.)

CATE: Utzi beharko zenioke. Gaixotuko zara.

IAN: Beranduegi da horretarako.

CATE: Zutaz pentsatzen dudan bakoitzean zigarroarekin eta ginarekin zaude.

IAN: Primeran.

CATE: Arropak usaina hartzen du.

IAN: Eta hatsak zeresanik ez.

CATE: Irudikatu zure birikek ze itxura izango duten.

IAN: Ez ditut irudikatu behar. Ikusita ditut.

CATE: Noiz?

IAN: Iaz. Nire onera itzuli nintzenean, zirujauak txerriki zati usteldu bat ekarri zidan, hura kiratsa. Nire birika.

CATE: Birika kendu zizun?

IAN: Bestea orain berdin dago.

CATE: Baina hilko zara.

IAN: Bai.

CATE: Erretzeari utzi, mesedez.

IAN: Ez du ezer hobetuko.

CATE: Ezin dute ezer egin?

IAN: Ez da zure nebarekin bezala, zaintzen baduzu onik aterako da.

CATE: Goiz hiltzen dira.

IAN: Izorratuta nago.

CATE: Ezin dizute transplanterik egin?

IAN: Ez izan memeloa. Bizi daitekeen jendeari egiten dizkiote horrelakoak. Umeei.

CATE: Jendea istripuetan hiltzen da denbora guztian, izango dute baten bat soberan.

IAN: Zergatik? Zertarako? Ni bizirik mantendu hiru hilabete barru zirrosiak jota hiltzeko?

CATE: Zuk okertzen duzu daukazuna, azkartzen duzu.

IAN: Ondo pasatzen ari, hemen nagoen bitartean.

(Zigarroa sakon arnastuta geratzen den gin hutsa irensten du.)

          Beltzingo horri deituko diot, gehiago ekar diezagun.

CATE: (Dardarka.)

IAN: Ikatz pusketa horrek ingelesa ulertzen duen jakin nahiko nuke.

CATEren atsekabeaz konturatuta emakumea besarkatzen du.

Musukatzen du.

Emakumeak atzera bultzatzen du gizona eta ahoa garbitzen du.

CATE: Ez sartu niri mingaina, ez dut gustuko.

IAN: Barkatu.

Telefonoak oso ozenki jotzen du. IAN durduzatzen da, gero erantzuten du.

IAN: Kaixo?

CATE: Nor da?

IAN: (Entzungailua estaltzen du.) Ixx(o.)

          (Entzungailuan.) Hementxe daukat.

(Egunkarien pilatik ohar koadernoa hartu eta telefonoren bidez diktatzen du.)

          Serieko hiltzaile batek Samantha Scrace turista S- C- R- A- C- E akabatu zuen, hilketa erritual gaizberan, koma, atzo poliziak adierazi zuenez puntu eta bereiz. Leedseko hemeretzi urteko gazte poxpolina Zeelanda Berriko urrutiko basoan aurkitu zuten triangeluaren forma berdineko hilobietan lurperaturik zeuden beste zazpi biktimaren artean puntu eta bereiz. Biktima bakoitza hogei aldiz baino gehiagotan sastakatu eta ahoz behera paratu zituen koma, eskuak bizkarrean lotuta puntu eta bereiz. Letra larriak, aurkitutako errautsek argitara ekarri dute maniakoa otordua prestatzen bertan geratu zela, kendu letra larriak puntu eta bereiz. Samantha koma, modelo bilakatzea amesten zuen ilegorri ederra koma, bere bizitzako bidaia burutzen ari zen aurreko urtean unibertsitatean sartzeko azterketak bukatu ondoren puntu. Samantharen ama atsekabetuak atzo esan zuen bi puntu aipua, otoitz egiten dugu poliziak zerbait topa dezan gidoia, edozein gauza koma, laster puntua aipuak jarraitzen du. Ero hori justiziaren aurrean zenbat eta azkarren paratu orduan eta hobeto puntua aipua itxi puntu eta bereiz. Atzerri Ministerioak antipodetako turistei kontu handiagoz ibiltzeko eskatu die puntua. Bozeramaileak esan du bi puntu aipua, zentzuz jokatzea arau hoberena da puntu aipua itxi, testua amaitzen da.

(Entzuten ari da. Gero barre egiten du.)

          Horixe.

(Entzuten ari da.)

          Aurreko bera, ikustera joan nintzen. Liverpooleko puta hori, hankak zabaldu zituen. Ez. Ahaztu hori. Negar malkoak eta gezurrak, ez du espaziorik merezi.

(Telefonoko botoi bat zanpatzen du gela zerbitzuarekin konektatzeko.)

          Alua.

CATE: Nola dakite hemen zaudela?

IAN: Esan nien.

CATE: Zergatik?

IAN: Zer gerta ere, nire beharra baldin badute.

CATE: Baboa. Horiengandik urrun egoteko etorri ginen hona.

IAN: Gustukoa zenuela uste nuen. Hotel ederra.

(Erantzungailuan.)

          Botila bat gin igo, txo.

(Telefono-deia eten du.)

CATE: Zure etxera joaten ohi ginen.

IAN: Orain dela urte batzuk zen hori. Handitu zara.

CATE: (Irribarre egiten du.)

IAN: Ni jada ez nago ondo.

CATE: (Irribarre egiteari uzten dio.)

IANek emakumea musukatzen du.

Emakumeak gauza bera egiten du.

IANek top-aren azpian eskua sartu eta bularraren ingurura hurbiltzen dio.

Beste eskuarekin bere galtzak askatu eta masturbatzen hasten da.

Neskaren top-a askatzen hasten da.

Neskak atzera bultzatzen du.

CATE: Ian, e- ez.

IAN: Zergatik?

CATE: Ez dut egin nahi.

IAN: Bai, nahi duzu.

CATE: Ez.

IAN: Zergatik ez? Urduri zaude, hori da.

(Emakumea berriro musukatzen hasten da.)

CATE: E- e- e- e- e- e- ezetz esan dizut. Benetan gustukoa zaitut baina e- e- e- e- ezin dut egin.

IAN: (Emakumea musukatzen.) Ixxx(o.)

(Emakumeari prakak eranzten hasten zaio.)

CATE izuak hartuta.

Dardarka hasten da eta artikulatu gabeko negar zotinak egiten ditu.

IAN gelditzen da, beste krisialdi batek eragingo diolako beldurrez.

IAN: Ondo dago, Cate, ondo dago. Ez dugu ezer egin behar.

Aurpegia laztantzen dio lasaitzen den arte.

Neskak bere erpurua zupatzen du.

Orduan.

IAN: Hori ez da oso zuzena izan.

CATE: Zer?

IAN: Eten didazula, memelo bat bezala utzi nauzula.

CATE: S- s- sentitzen nintzen —

IAN: Ez errukitu nitaz, Cate. Ez didazu larrutan egin behar hiltzen ari naizelako, baina ez igurtzi zure alua aurpegian eta gero alde egin mingaina sartu dizudalako.

CATE: I- I- Ian.

IAN: Zer duzu?

CATE: M- m- musukatu zaitut, besterik ez. Gustukoa zaitut.

IAN: Ez hasi nirea tentetzen bukatzen ez baduzu. Min ematen du.

CATE: Barkatu.

IAN: Ezin naiz berotu eta hoztu horrela. Isurtzen ez banaiz zakilak min ematen dit.

CATE: Ez nuen horrelakorik egin nahi.

IAN: Kaka zaharra. (Min handiz dagoela ematen du.)

CATE: Barka. Barkatu. Ez dut berriro egingo.

IAN, oraindik minez antza, emakumeari eskua hartu eta zakilaren kontra heltzen dio, bere eskua emakumearenaren gainean mantentzen duela.

Horrela masturbatzen da, benetako minez isurtzen den arte. CATEren eskua askatu eta aldentzen du.

CATE: Hobeto horrela?

IAN: (Buruaz baietz dio.)

CATE: Barkatu.

IAN: Lasai. Gauean amodioa egingo dugu?

CATE: Ez.

IAN: Zergatik ez?

CATE: Ez naiz zure neska-laguna jada.

IAN: Eta ez zara berriro izango?

CATE: Shaun-i esan nion berea izango nintzela.

IAN: Berarekin oheratu zara?

CATE: Ez.

IAN: Nirekin lehenago oheratu zinen. Harena baino nireagoa zara.

CATE: Ez naiz.

IAN: Orduan, kanpaia jo didazu, zer dela eta?

CATE: Nik e- e- e- ez.

IAN: Barkatu. Estresa, estresa. Maite zaitut, hori da.

CATE: Oso gaizki jokatu zenuen nirekin.

IAN: Ez nuen gaizki jokatu.

CATE: Ez zenidan berriro deitu, ez zenidan inoiz zergatia azaldu.

IAN: Zaila zen, Cate.

CATE: Lanik ez neukalako?

IAN: Ez, laztana, ez zen hori.

CATE: Nebagatik?

IAN: Ez, ez, Cate. Utzi hori orain.

CATE: Ez da bidezkoa.

IAN: Uzteko esan dizut.

(Errebolberra eskuratzen du.)

Atean norbait joka dago.

IAN durduzatzen da, gero irekitzera doa.

IAN: Ez zaitut minduko, utzi hori. Eta isilik egon. Gure kedarra izango da, zerbait jasotzera.

CATE: Andrew.

IAN: Zertarako jakin nahi duzu negrata baten izena?

CATE: Atsegina iruditu zait.

IAN: Haragi zati beltz baten atzetik, e? Nirekin ez duzu egingo baina uher batekin joango zinateke.

CATE: Nazkagarria zara.

IAN: Cate, maitea, zu zaintzen saiatzen ari naiz. Min egin ez diezazuten.

CATE: Zeuk mindu nauzu.

IAN: Ez, nik maite zaitut.

CATE: Utzi ni maitatzeari.

IAN: Hori uzteko esan dizut.

          Orain.

Sutsuki musukatzen du, gero atera doa.

Gizona bizkarrez dagoenean, emakumeak ahoa garbitzen du.

IANek atea irekitzen du. Kanpoan erretilu batean gin botila bat dago.

IANek barrura sartzen du eta zutik geratzen da, xanpainaren eta ginaren artean ezin erabaki.

CATE: Xanpaina edan, hobe da zuretzat.

IAN: Ez dut ezer hoberik nahi.

(Gina zerbitzatzen dio bere buruari.)

CATE: Azkarrago hilko zara.

IAN: Eskerrik asko. Ez dizu beldurrik ematen?

CATE: Zerk?

IAN: Heriotzak.

CATE: Norenak?

IAN: Zureak.

CATE: Amagatik bakarrik. Hilko banintz goibelduko litzateke. Eta nebagatik.

IAN: Gaztea zara.

          Zure edadekoa nintzenean —

          Orain.

CATE: Ospitalera joan beharko duzu?

IAN: Ezin dute ezer egin.

CATE: Stellak badaki?

IAN: Zertarako esan nahiko nioke?

CATE: Ezkonduta egon zineten.

IAN: Eta?

CATE: Jakin nahiko lukeela.

IAN: Akelarrean ospatzeko lagunekin.

CATE: Ez luke horrelakorik egingo. Eta Matthewrekin zer?

IAN: Matthewrekin zer?

CATE: Esan diozu?

IAN: Elizkizunerako gonbidapena bidaliko diot.

CATE: Gaizki hartuko du.

IAN: Gorroto dit.

CATE: Ez. Ez dizu.

IAN: Bai, joder, gorroto dit.

CATE: Atsekabeturik zaude?

IAN: Bai. Ama lesbiana du. Ez naiz ni hori baino aukeragarriagoa?

CATE: Baliteke pertsona jatorra izatea.

IAN: Ez du pistolarik eramaten.

CATE: Hori izango da.

IAN: Stella maite nuen sorgin bihurtu eta mari-mutil batekin larrutan ibili zen arte, eta zu maite zaitut, nahiz eta zuk gaitasun guztia daukazun.

CATE: Zertarako?

IAN: Pototatxoak zupatzeko.

CATE: (Artikulatu gabeko soinu bat ateratzen du.)

IAN: Ez duzu inoiz emakume batekin larrutan egin?

CATE: Ez.

IAN: Egingo zenuke?

CATE: Ez dut uste. Zuk egin duzu? Gizon batekin.

IAN: Zakiljalea naizela uste duzu? Ikusi didazu (Hankartea arinki seinalatzen du.) Nola uste dezakezu horrelakorik?

CATE: Ez dut. Galdetu egin dizut. Zuk niri galdetu didazu.

IAN: Lesbiana bat bezala janzten zara. Ni ez naiz janzten zakiljale bat bezala.

CATE: Nola janzten dira, bada?

IAN: Hitler erratu egin zen queer jendearen kontra egin zuten juduekin beste haien aurka joan beharko zukeen zorri haiek eta negratak eta futbolzale madarikatuak bonba-hegazkina bidali Elland Roadera eta guztiak akabatu.

(Bere buruari xanpaina zerbitzatzen dio eta topa egin du bere ideiaren alde.)

CATE: Futbola gustuko dut.

IAN: Zergatik?

CATE: Gauza ona da.

IAN: Eta noiz da futbol partidua ikustera joan zaren azkenengo aldia?

CATE: Larunbatean. Unitedek Liverpooli irabazi zion bi eta huts.

IAN: Labankadarik ez zenuen jaso?

CATE: Zergatik baina?

IAN: Futbola hori da. Ez da oinen dantza eta golak sartzea. Tribuzaletasuna da.

CATE: Gustuko dut.

IAN: Jakina. Zure mailako zerbait da.

CATE: Noizbehinka Elland Roadera joaten naiz ni. Bonbarik botako zenidake?

IAN: Zertarako egin nahi didazu horrelako galdera bat?

CATE: Botako zenuke baina?

IAN: Ez izan txoropitoa.

CATE: Baina egingo zenuke?

IAN: Ez daukat nik bonba-hegazkinik.

CATE: Orduan tiroka nazazu. Gai izango zinateke?

IAN: Cate.

CATE: Baten bat tirokatzea gogorra dela uste duzu?

IAN: Kaka odolustua libratzea bezain erraza.

CATE: Tirorik botako zenidake?

IAN: Tirorik botako zenidake utzi hori galdetzeari tirorik botako zenidake tirorik botako zenidake.

CATE: Ez dut uste.

IAN: Min hartuko bazenu.

CATE: Ez dut uste egingo zenukeenik.

IAN: Baina egingo banu.

CATE: Ez, zu sentibera zara.

IAN: Maite dudan jendearekin.

(Emakumeari begira geratzen zaio, musukatu bai ala ez pentsaketan.)

CATE: (Irribarre egiten dio, adiskidetsu.)

IAN: Orduan, zein da lan hori?

CATE: Laguntzaile pertsonala.

IAN: Norena?

CATE: Ez dakit.

IAN: Eskutitza nori zuzendu diozu?

CATE: Jaun/andre idatzi nuen.

IAN: Jakin behar duzu nori zuzentzen diozun.

CATE: Ez zuen esaten.

IAN: Zenbat?

CATE: Zer?

IAN: Dirua. Zenbat ordainduko dizuten.

CATE: Amak pila bat zela esan zidan. Ez zait inporta noizbehinka irteteko nahikoa badut.

IAN: Ez mespretxatu dirua. Aisa lortu duzu zuk.

CATE: Nik ez dut dirurik.

IAN: Ez, hazteko seme-alabarik ere ez.

CATE: Oraindik ez.

IAN: Ez, ezta okurritu ere. Nork nahiko luke seme-alabak izatea. Umeak izaten dituzu, hazten dira, gorroto dizute eta hiltzen zara.

CATE: Nik ez dut ama gorroto.

IAN: Oraindik haren beharra duzu.

CATE: Baboa naizela uste duzu. Ez naiz baboa.

IAN: Kezkatzen nauzu.

CATE: Nire burua zaintzeko gauza naiz.

IAN: Ni bezala.

CATE: Ez.

IAN: Gorroto didazu, ezta?

CATE: Ez zenuke pistola hori eraman behar.

IAN: Agian beharko dut.

CATE: Zertarako?

IAN: (Edaten du.)

CATE: Ezin dut hori irudikatu.

IAN: Zer?

CATE: Zu. Baten bat tirokatzen. Zuk ez zenuke ezer akabatuko.

IAN: (Edaten du.)

CATE: Inoiz inori tiro egin al diozu?

IAN: Zure buruari.

CATE: Baina egin duzu?

IAN: Utzi hori, Cate.

CATEk abisua ulertzen du.

IANek emakumea musukatu eta zigarro bat pizten du.

IAN: Zurekin nagoenean ezin dut beste ezertan pentsatu.

          Beste nonbaitera eramaten nauzu.

CATE: Alditxarrak harrapatzen nauenean bezalakoa da.

IAN: Zu besterik ez.

CATE: Mundua ez da existitzen, ez honelaxe.

          Mundu bera dirudi baina —

          Denbora mantso doa.

          Ametsak harrapatuta nauka, ezin dut ezer egin.

          Egun batean —

IAN: Egidazu amodioa.

CATE: Beste guztia gelditzen da.

          Behin —

IAN: Amodioa egingo dizut.

CATE: Neure burua ukitzen dudanean bezalakoa da.

IAN deseroso sentitzen da.

CATE: Hasi baino lehen nolakoa izango den irudikatzen dut, bukatu bezain pronto hurrengoari buruz pentsatzen hasten naiz, baina gertatzen ari den bitartean zoragarria da, ez dut beste ezertan pentsatzen.

IAN: Eguneko lehenbiziko zigarroarekin bezala.

CATE: Baina hori kaltegarria da zuretzat.

IAN: Isildu zaitez behingoz, ez dakizu ezer ere.

CATE: Ez dut ezer jakin behar.

IAN: Ezer ere ez dakizu. Horregatik maite zaitut, horregatik amodioa egin nahi dizut.

CATE: Baina ez didazu egingo.

IAN: Zergatik ez?

CATE: Nik ez dut nahi.

IAN: Zergatik etorri zara hona?

CATE: Goibel ematen zenuen.

IAN: Bilaka nazazu zoriontsu.

CATE: Ezin dut.

IAN: Mesedez.

CATE: Ezetz.

IAN: Zergatik ez?

CATE: Ezin dut.

IAN: Ahal duzu.

CATE: Nola?

IAN: Badakizu.

CATE: Ez.

IAN: Mesedez.

CATE: Ezetz.

IAN: Maite zaitut.

CATE: Nik ez zaitut maite.

IAN: (Bizkarra ematen dio. Lore sorta ikusi eta hartzen du.)

          Zuretzat dira.

Ilunaldia.

Udaberriko euriaren soinua.

Bigarren agerraldia

Toki bera.

Goizean goiz biharamunean.

Argia eta eguzkitsua —egun beroa izango da.

Lore sorta txikituta eta gelan zehar sakabanatuta dago orain.

CATEk lotan jarraitzen du.

IAN esna dago, egunkariei begirada bat ematen ari.

IAN hozkailutxora doa. Hutsik dago.

Ohe azpian gin botila aurkitu eta soberakin erdia edalontzian zerbitzatzen du.

Zutik dago leihotik kaleari begira.

Lehenbiziko tragoxka edaten du eta oinazeak gainezka egiten dio.

Oinazea noiz desagertuko zain dago, baina ez zaio joaten. Okerrera egin du.

IANek bere saihetsari heltzen dio —oinazea jasanezina bilakatu zaio.

Eztulka hasten da eta min handia sentitzen du bularrean, eztul bakoitzak birika urratzen dio.

CATE esnatzen da eta IANi begiratzen dio.

IAN belauniko erortzen da, edalontzia kontuz jaisten du, eta oinazeari amore ematen dio.

Benetan hiltzen ari dela dirudi.

Krisialdiak bihotza, gibela zein giltzurrunak harrapatzen dizkio eta nahi gabe negar zotinka ari da.

Bizirik ez duela jarraituko ematen duen momentuan bertan, mina arintzen hasten zaio.

Oso mantso, oinazea gutxitzen doakio desagertu arte.

IAN uzkurtuta dago lurrean.

Gora begiratu eta CATE ikusten du berari begira.

CATE: Kabroia.

IAN: (Poliki altxatu edalontzia, hartu eta edaten du.

          Eguneko lehenbiziko zigarroa pizten du.)

          Dutxatzera noa.

CATE: Seiak dira oraindik.

IAN: Etorri nahi duzu?

CATE: Zurekin ez.

IAN: Nahi duzuna. Zigarrorik?

CATE: (Nazka hotsa egiten du.)

Isilik daude.

IAN zutik, erretzen eta gin hutsa edaten ari da.

Nahiko txolinduta dagoenean, komunetik gelara joan-etorrian ibiltzen da, arropa eranzten eta erabilitako toallak jasotzen.

Gelditzen da, toalla gerriaren bueltan, pistola eskuan, eta CATEri begiratzen dio.

Emakumearen gorroto-begiak IANengan josita daude.

IAN: Ez kezkatu, laster hilda egongo naiz.

(Pistola ohe gainean botatzen du.)

          Probatu.

CATE ez da mugitzen.

IAN zain dago, barre txikia egin eta komunera doa.

Dutxaren txorrota aditzen dugu.

CATEk begiak pistolari lotuta ditu.

Oso poliki altxatu eta janzten da.

Bere poltsa egiten du.

IANen larruzko zamarra hartu eta usaintzen du.

Josturetatik mahukak ateratzen dizkio.

Pistola hartu eta aztertzen du.

IAN komunean eztulka aditzen dugu.

CATEk pistola jaisten du eta gizona gelan sartzen da.

Gizona janzten da.

Pistolari begiratzen dio.

IAN: Ez?

(Barre txikia egiten du, pistola deskargatu, kargatu eta zorroan sartzen du.)

          Gu bat gara, ezta?

CATE: (Destainaz begiratzen dio.)

IAN: Gu bat gara.

          Gosaltzera jaitsiko zara? Ordainduta dago.

CATE: Kontrako eztarritik joango zait.

IAN: Putatxo sarkastiko bat egina zabiltza gaur, ezta?

Zamarra hartu eta besoa zulo batetik sartzen du.

Txikizioari begira dago, gero CATE ikusten du.

Geldiune bat, orduan emakumea oldartzen zaio, buruaren inguruan zaplazteko handi eta azkarrak ematen dizkio.

Emakumea ohe gainean indarka botatzen du, emakumeak ostikoka, ukabilkadaka eta hozka jarraitzen du.

Emakumeak zorrotik pistola atera eta gizonaren hankartea tirabidean jartzen du.

Gizonak atzera egiten du azkar.

IAN: Lasai, lasai, kargatutako pistola da hori.

CATE: Nik k- k- k- k- k- k- k- k- k-

IAN: Catie, ze demontre! Tira ba.

CATE: k- k- k- k- k- k- k- k- k- k-

IAN: Ez duzu ezbehar bat gertatzerik nahi. Zuen amaz pentsatu. Eta nebaz. Zer pentsatuko lukete?

CATE: Nik k- k- k- k- k- k- k- k- k -k- k- k- k-

CATE dardarka eta arnasestuka dabil.

Konortea galtzen du.

IAN hurbiltzen zaio, pistola berreskuratu eta kartutxeran sartzen du.

Orduan emakumea ahuspez etzaten du ohe gainean.

Pistola emakumearen buruan kontra paratu, haren hanken artean etzan eta sexu harremana itxuratzen du.

Isurtzen denean, CATE salto batez altxatzen da oihu bat botatzen duela.

IAN alboratzen da, ez daki zer egin, emakumearen bizkarra pistolaren tirabidean jartzen du.

Emakumeak barre egiten du histerikoki, lehen bezala, baina ez da gelditzen.

Emakumeak barre eta barre eta barre egiten du berriro egiten ez duen arte, negar malko minetan dago.

Berriro kolapsatzen da eta mugitu gabe datza.

IAN: Cate? Catie?

IANek pistola alde batera uzten du.

CATE musukatzen du. CATE bere onera etortzen da.

CATEk begiak lotzen dizkio.

IAN: Onik al zaude?

CATE: Gezurteroa.

IANek ez daki baietz ala ezetz esan nahi duen, hartara, zain geratzen da.

CATEk hainbat segundotan begiak bilduta, gero irekitzen ditu.

IAN: Cate?

CATE: Orain etxera joan nahi dut.

IAN: Oraindik ez dituzte zazpiak ere jo. Ez duzu trenik izango.

CATE: Geltokian egongo naiz zain.

IAN: Euria ari du.

CATE: Ez.

IAN: Hemen geratzea nahi dut. Gosaldu arte gutxienez.

CATE: Ez.

IAN: Cate. Gosaldu arte.

CATE: Ezetz.

IAN: (Atea giltzatu eta giltzak patrikan sartzen ditu.)

          Maite zaitut.

CATE: Ez dut geratu nahi.

IAN: Mesedez.

CATE: Ez dut nahi.

IAN: Babesturik sentiarazten didazu.

CATE: Ez dago hemen beldurtzeko ezer.

IAN: Gosaria eskatuko dut.

CATE: Ez nago gosez.

IAN: (Zigarro bat pizten du.)

CATE: Nola erre ahal duzu urdaila hutsik duzula?

IAN: Hutsik ez dago. Gina dauka.

CATE: Zergatik ezin naiz etxera joan?

IAN: (Pentsaketan.)

          Oso arriskutsua da.

Kanpoan auto batek sutunpa egiten du —zart izugarri handi bat entzuten da.

IANek lurrean botatzen du bere burua.

CATE: (Barre egiten du.)

          Auto bat besterik ez da.

IAN: Zu. Zu babo hutsa zara.

CATE: Ez naiz. Edozein gauzarekin beldurtzen zara beldurtzeko arrazoirik ez dagoenean. Autoek beldurra ematen ez badidate, horrek zerikusirik al du baboa izatearekin?

IAN: Autoei ez diet beldurrik. Heriotzak ematen dit beldurra.

CATE: Auto batek ez zaitu akabatuko. Ez hortik kanpotik. Korrika atera eta parean jartzen ez zaren bitartean ez.

(Gizona musukatzen du.)

          Zerk beldurtzen zaitu?

IAN: Pistola bat zela uste nuen.

CATE: (Gizonari lepoa musukatzen dio.)

          Nork izango luke pistola bat?

IAN: Nik.

CATE: (Gizonari alkandora askatzen dio.)

          Hementxe zaude.

IAN: Nik bezalako batek.

CATE: (Bularra musukatzen dio.)

          Zergatik tirokatuko zintuzkete?

IAN: Mendekua.

CATE: (Gizonaren bizkarrean zehar igurzten ditu eskuak.)

IAN: Egin ditudan gauzengatik.

CATE: (Lepoa masajeatzen dio.)

          Kontaidazu.

IAN: Nire telefonoa zelatan dute.

CATE: (Lepoko atzealdea musukatzen dio.)

IAN: Jendearekin hitz egiten jardun eta badakit entzuten didatela. Sentitzen dut zuri deitzeari utzi izana baina —

CATE: (Gizonaren sabela ferekatzen du eta omoplatoen artekoa musukatzen dio.)

IAN: Maite ninduzula esan zenidanean haserretu nintzen, zu telefonoan gozo hitz egiten eta jende hori entzuten ari.

CATE: (Bizkarra musukatzen dio.)

          Kontaidazu.

IAN: Konturatzerako hor dituzu.

CATE: (Bizkarra miazkatzen dio.)

IAN: Sekretu Ofizialen Hitzarmena sinatu nuen, ez nizuke hau azaldu beharko.

CATE: (Azkazalez atzamarkatzen du gizonaren bizkarra.)

IAN: Ez zaitut arriskuan jarri nahi.

CATE: (Bizkarrean hozka egiten dio.)

IAN: Ni hiltzen saiatzen ari direla uste dut. Nire zeregina bete diet dagoeneko.

CATE: (Gizona bizkarrez etzanarazten du.)

IAN: Eskatu dizkidaten lanak egin ditut. Gure herria maite dudalako.

CATE: (Titiburuak hurrupatzen dizkio.)

IAN: Emisoreetan egon naiz, elkarrizketak entzuten eta baiezkoak ematen.

CATE: (Prakak askatzen dizkio gizonari.)

IAN: Gidatzen, jendea jasotzen, gorpuak gordetzen, denetarik.

CATE: (Ahoaz sexuan hasten zaio IANi.)

IAN: Arriskutsua zinela esan zidaten.

          Horregatik moztu nuen.

          Ez zintudan arriskuan nahi.

          Baina

          Berriro deitu behar izan dizut

          Zure falta sumatzen nuen

          Hau

          Orain

          Egiten dut

          Benetako lana

          Ni

          Naiz

          Hiltzailea

“Hiltzailea” hitzarekin batera isurtzen da.

CATE hitza entzun bezain azkar zakila hozkatzen dio ahal bezain gogor.

IANen plazer-oihua min-garrasi bilakatzen da.

IANek askatu nahi du baina CATEk hortzez oratzen dio.

IANek CATE jotzen du eta horrek aske uzten du.

IAN minaren minez datza, hitz egiteko ezgai.

CATEk amorruz txistua botatzen du, bere ahotik gizonaren edozein arrasto atera nahian.

Komunera joan eta hortzak garbitzen ari dela entzuten diogu.

IANek bere burua aztertzen du. Osorik dago.

CATE itzultzen da.

CATE: Lan hori utzi beharko zenuke.

IAN: Ez da horrela.

CATE: Hona etorriko zaizkizu?

IAN: Ez dakit.

CATE: (Ikaratzen hasi da.)

IAN: Ez hasi horrekin berriro.

CATE: Ez z- z- z- z- z-

IAN: Cate, nik neuk tirokatuko zaitut gelditzen ez bazara.

          Maite zaitudalako esaten dizut.

CATE: Ez, ez nauzu maite.

IAN: Eztabaidarik ez. Maite egiten zaitut. Eta zuk maite egiten nauzu.

CATE: Dagoeneko ez.

IAN: Bart maite ninduzun.

CATE: Nik ez nuen egin nahi.

IAN: Gustuko zenuela uste nuen.

CATE: Ez.

IAN: Oihu dezente bota zenituen.

CATE: Min ematen zenidan.

IAN: Stellari hankartekoa zupatzen nion denbora guztian, ez nion minik ematen.

CATE: Hozka egin zenidan. Oraindik odola dario.

IAN: Hauxe guztia kontu horretaz da?

CATE: Ankerra zara gero.

IAN: Ez izan ergela.

CATE: Ez deitu niri horrelakorik berriro.

IAN: Baten batekin lo egiten duzu eskutik hartuta eta musuketan kanpaia jotzen didazu gero larrutan ezin dugula egin esan ohean sartzen zara baina ez duzu nik ukitzea nahi zer duzu gaizki ergel halakoa.

CATE: Ez naiz horrelakoa. Ankerra zara. Ez nuke nik inor tirokatuko.

IAN: Tirabidean jarri ninduzun.

CATE: Ez nukeen tiro egin.

IAN: Nire lana da. Gure herria maite dut. Ez dut hezurbeltzek txikiturik ikusi nahi.

CATE: Hiltzea gaizki dago.

IAN: Lehergailuak zartatu eta umetxoak hil, hori dago gaizki.

          Hori da egiten dutena. Zure neba bezalako umeak.

CATE: Gaizki dago.

IAN: Bai, badago.

CATE: Ez. Zuk. Zuk hori egitea.

IAN: Noiz haziko zara?

CATE: Ez dut jendea hiltzean sinesten.

IAN: Ikasiko duzu.

CATE: Ez, ez dut.

IAN: Ezin duzu beti aguantatzen ibili eskubidea dutela pentsa dezaten beste masaila jartzen KAKA ZAHARRA gauza batzuek hori baino gehiago merezi dute kakazten uzteko.

CATE: Nik maite zintudan.

IAN: Zer aldatu da, ba?

CATE: Zu.

IAN: Ez. Orain ikusten nauzu. Hori da dena.

CATE: Amesgaiztoa zara.

Emakumea dardarka dago.

IANek begiratzen dio une batez, gero emakumea besarkatzen du.

Emakumeak dardarka jarraitzen du, beraz gizonak estuago besarkatzen du gelditu dadin.

CATE: Min ematen dit.

IAN: Barkatu.

Gizonak emakumea lasaiago besarkatzen du.

Gizonak eztulaldi bat izaten du.

Gizonak musuzapian txistua bota eta mina noiz arinduko zain dago.

Gero zigarro bat pizten du.

IAN: Zer moduz zaude?

CATE: Minez.

IAN: (Buruaz baietz dio.)

CATE: Toki guztietatik.

          Zure kiratsez blai nago.

IAN: Bainatu nahi duzu?

CATE eztulka eta okadaka hasten da.

Zintzurrean hatzak sartu eta ile bat ateratzen du.

Ileari goian heldu eta IANi nazkaz begiratzen dio. Txistua botatzen du.

IAN komunera joan eta bainuontziko kaniletako bat irekitzen du.

CATE leihotik kanpora begira dago.

IAN itzultzen da.

CATE: Gerra dagoela dirudi.

IAN: (Ez du begiratzen.)

          Negrataland bihurtzen ari da.

          Leedsera berriro etorriko zara?

CATE: Hogeita seian.

IAN: Etorriko zara eta bisita egingo didazu?

CATE: Futbolera etorriko naiz.

Emakumea komunera doa.

IANek telefonoa hartzen du.

IAN: Bi gosari ingeles, txo.

Ginaren hondarra bukatzen du.

CATE itzultzen da.

CATE: Ezin dut pixa egin. Odola besterik ez.

IAN: Ur asko edan.

CATE: Ezta kaka obratu ere. Min ematen dit.

IAN: Sendatuko zaizu.

Atean joka dabil norbait. Biek harrituta salto egiten dute.

CATE: EZ ERANTZUN EZ ERANTZUN EZ ERANTZUN.

Emakumeak ohera salto egin eta burkoaren azpian sartzen du burua.

IAN: Cate, isildu zaitez.

Gizonak burkoa kendu eta pistola buruaren kontra jartzen dio.

CATE: Egizu. Aurrera, tiroka nazazu. Ez da izango jada egin didazuna baino okerragoa. Egidazu tiro nahi baduzu, gero pistolari buelta emaiozu zure buruaren kontra eta munduari mesede egingo diozu.

IAN: (Emakumeari begira dago.)

CATE: Ez nauzu ikaratzen, Ian. Aurrera.

IAN: (Iskin egiten dio emakumeari.)

CATE: (Barre egiten du.)

IAN: Atea ireki eta buztana jan iezaiozu muturbeltz horri.

CATE atea irekitzen saiatzen da. Giltzatua dago.

IANek giltza botatzen dio.

Emakumeak atea irekitzen du.

Kanpoan erretilu batean gosariak daude. Emakumeak barrura sartzen ditu.

IANek atea ixten du.

CATE janariari begira dago.

CATE: Saltxitxak. Xingarra.

IAN: Barkatu. Ahaztu zait. Haragia aldatu iezadazu tomate eta txanpiñoien truke. Eta txigorkia.

CATE: (Goragalez hasten da.)

          Usaina.

IANek plateretik saltxitxa bat hartu eta ahoa galkatzen du, xingar xafla bat beste eskuan duela.

Janari-erretiluari toalla bat gainetik ipini eta ohe azpian sartzen du.

IAN: Beste egun batez geratuko zara?

CATE: Bainatu eta etxera joango naiz.

Emakumeak bere poltsa hartu, komunean sartu eta atea ixten du.

Bainuontziko beste kanila bat irekitzen ari dela entzuten dugu.

Kanpoaldeko atean bi danbada handi joka.

Pistola atera, ateraino joan eta adi geratzen da IAN.

Kanpotik atea irekitzen saiatzen dira. Giltzaturik dago.

Beste bi danbada handi aditzen dira.

IAN: Nor ari da?

Isiltasuna.

Beste bi danbada handi aditzen dira.

IAN: Nor ari da?

Isiltasuna.

Beste bi danbada handi aditzen dira.

IANek ateari begiratzen dio.

Bi kolpe ematen ditu.

Isiltasuna.

Gero kanpoaldetik beste bi kolpe jotzen dituzte.

IAN pentsatzen ari da.

Orduan hiru kolpe ematen ditu.

Isiltasuna.

Orduan kanpoaldetik beste hiru kolpe ematen dituzte.

IANek behin jotzen du.

Kanpoaldetik behin jotzen dute.

IANek bi aldiz jotzen du.

Bi aldiz jotzen dute.

IANek pistola zorroan sartu eta atea irekitzen du.

IAN: (Ahapeka.) Beltz belarrimotz kristaua, hitz egin ezazu.

Atea irekitzen du.

Kanpoan SOLDADU bat dago frankotiratzaile errifle bat duela.

IAN atea ixten saiatzen da eta errebolberra ateratzen du.

SOLDADUAk ate irekiari eusten dio eta IANi errebolberra erraz kentzen dio.

Biak zutik daude, biak harriturik, elkarri begira.

Azkenean.

SOLDADUA: Zer da hori?

IANek beherantz begiratu eta oraindik eskuan xingar xafla bat duela antzematen du.

IAN: Zerripotroa!

SOLDADUAk eskua luzatzen dio.

IANek xingarra ematen dio eta SOLDADUAk azkar jaten du, azal eta guzti.

SOLDADUAk ahoa garbitzen du.

SOLDADUA: Besterik ba al daukazu?

IAN: Ez.

SOLDADUA: Besterik ba al daukazu?

IAN: Nik —

          Ez.

SOLDADUA: Besterik ba al daukazu?

IAN: (Ohe azpiko erretilua seinalatzen du.)

SOLDADUA poliki makurtzen da, begirada IANengandik eta errifletik kendu gabe, ohe azpiko erretilua hartzen du.

Altxatzen da eta janariari begirada bat botatzen dio.

SOLDADUA: Bi.

IAN: Gosez nengoen.

SOLDADUA: Ez esan.

SOLDADUA ohearen ertzean eseri eta bi gosariak irensten ditu.

Lasaitasunez hasperen egin ondoren korrok egiten du.

Burua komunerantz mugitzen du.

SOLDADUA: Hor dago?

IAN: Nor?

SOLDADUA: Sexu usaina antzematen dut.

(Gela arakatzen hasten da.)

          Kazetaria zara?

IAN: Ni —

SOLDADUA: Pasaportea.

IAN: Zertarako?

SOLDADUA: (IANi begira.)

IAN: Zamarran.

SOLDADUA tiradera-altzarian arakatzen ari da.

CATEren kulero pare bat aurkitu eta altxatzen ditu.

SOLDADUA: Harenak?

IAN: (Ez du erantzuten.)

SOLDADUA: Edo zureak?

Begiak itxi eta emeki aurpegiaren kontra igurzten ditu, plazerez usaintzen.

          Nolakoa da?

IAN: (Ez du erantzuten.)

SOLDADUA: Gozoa da?

          Bada —?

IAN: (Ez du erantzuten.)

SOLDADUA CATEren kuleroak patrikan sartu eta komunera doa.

Atean jotzen du. Erantzunik ez.

Atea irekitzen saiatzen da. Giltzaturik dago.

Atea bortxaz ireki eta sartzen da.

IAN zain dago, izuak hartuta.

Bainuontziko kanilak ixten ari direla entzuten dugu.

IANek leihotik kanpora begiratzen du.

IAN: Dios!

SOLDADUA itzultzen da.

SOLDADUA: Alde egin du. Arriskuan jarri da. Soldadu kabroi pila bat dago hor kanpoan.

IANek komunean begiratzen du. CATE ez dago.

SOLDADUAk IANen zamarraren patriketan begiratu eta giltzak, diru-zorroa eta pasaportea hartzen dizkio.

SOLDADUA: (IANen kazetari txartelari begiratzen dio.)

          Ian Jones.

          Kazetaria.

IAN: Ui.

SOLDADUA: Ui.

Elkarri begira daude.

IAN: Ni akabatzera etorri bazara —

SOLDADUA: (IANen aurpegia ukitzeko hurbiltzen da baina geldi geratzen da kontaktu fisikora iritsi gabe.)

IAN: Adarra jo nahi didazu?

SOLDADUA: Nik?

(Irribarre egiten du.)

          Herria gurea da orain.

(Ohe gainean zutik paratu eta burkoen gainean pixa egiten du.)

IAN nazkaz dago.

Argi itsugarria lehenbizi, gero leherketa izugarria.

Ilunaldia.

Udako euriaren soinua.

Hirugarren agerraldia

Mortero-bonba batek hotela zartatu du.

Hormetako batean zulotzar bat dago eta oraindik zabaltzen ari den hautsak dena estali du.

SOLDADUA konortea galduta, erriflea eskuan du oraindik.

IANi pistola erori zaio; pistola hori bien artean dago.

IAN lurrean geldi-geldi datza, begiak oso irekita ditu.

IAN: Ama?

Isiltasuna.

SOLDADUA bere onera etorri eta ahalik eta mugimendu gutxienez begiak eta erriflea IANengana zuzentzen ditu.

Instintiboki libre duen eskuaz soina eta hankak ukitzen ditu osorik dagoen jakiteko. Osorik dago.

SOLDADUA: Edaria.

IANek inguruan begiratzen du. Haren tokitik gertu gin botila bat dago tapoirik gabe.

Argitara ipintzen du.

IAN: Hutsik.

SOLDADUA: (Botila hartu eta azken zurrupada edaten du.)

IAN: (Barretxoa egiten du.)

          Ni baino okerrago.

SOLDADUAk botila goian altxatu eta ahoaren gainean astintzen du, hondarrak harrapatzen.

IANek alkandorako patrikan zigarroak topatu eta bat pizten du.

SOLDADUA: Emaguzu zigarrotxo bat.

IAN: Zergatik?

SOLDADUA: Pistola nik daukadalako eta ez zuk.

IANek arrazoiketa kontuan hartzen du.

Orduan paketetik zigarro bakar bat atera eta SOLDADUAri botatzen dio.

SOLDADUAk zigarroa harrapatu eta ahoratzen du.

IANi begira dago suaren zain.

IANek bere zigarroa eskaintzen dio.

SOLDADUA aurrera makurtzen da, piztuta dagoenaren kontra zigarroaren muturra ipinita, begiak IANengan iltzatuta ditu.

Erretzen du.

SOLDADUA: Ez dut inoiz ingeles pistoladunik ezagutu, gehienek ez dakite pistola bat zer den ere. Soldadua zara?

IAN: Horrelako zerbait.

SOLDADUA: Zeinen alde, gogoratzen baduzu.

IAN: Ez dakit zeintzuk diren hemengo alderdiak.

          Ez dakit non...

(Nahastuta isiltzen hasten da, eta SOLDADUAri begiratzen dio.)

          Mozkortuta nagoela uste dut.

SOLDADUA: Ez. Benetan da.

(Errebolberra hartzen dio eta miatzen du.)

          Gure alde borrokatzera etorri zara?

IAN: Ez, ni —

SOLDADUA: Ez, jakina ezetz. Ingelesa.

IAN: Galestarra naiz.

SOLDADUA: Ingelesa ematen du, zure azentu kabroi horrek.

IAN: Han bizi naiz.

SOLDADUA: Atzerritarra?

IAN: Ingelesa eta galestarra gauza bera dira. Britainiarra. Ez naiz inportaziokoa.

SOLDADUA: Ze ostia da galestarra, ez dut horrelakorik inoiz entzun.

IAN: Etortzen zaizkigu auskalo nondik umeak egiten dituzte eta ingelesa esaten diete baina ez dira ingelesak Ingalaterran jaiotzeak ez zaitu ingeles bilakatzen.

SOLDADUA: Galestarrak Galesen bezala?

IAN: Izaera bat da.

(Buelta ematen du.)

          Begiratu nire zamarra demonioa nola dagoen. Urdanga.

SOLDADUA: Neska-lagunak egin dizu hori, haserre zegoen ala?

IAN: Ez da nire neska-laguna.

SOLDADUA: Zer da orduan?

IAN: Utzi nire kontuak bakean.

SOLDADUA: Ez daramazu denbora luzea hemen, ezta?

IAN: Eta zer?

SOLDADUA: Manera onak ikasi, Ian.

IAN: Ez deitu niri horrela.

SOLDADUA: Nola deitu beharko nizuke?

IAN: Inola ere ez.

Isiltasuna.

SOLDADUA IANi begira dago denbora luze batez, ezer esan gabe.

IAN deseroso dago.

Azkenean.

IAN: Zer?

SOLDADUA: Ezer ez.

Isiltasuna.

IAN berriro deseroso.

IAN: Ian dut izena.

SOLDADUA: Ni

          Irrikitan

          Nago

          Amodioa egiteko

          Ian

IAN: (Begiratzen dio.)

SOLDADUA: Neska-lagunik al duzu?

IAN: (Ez du erantzuten.)

SOLDADUA: Nik bai

          Col.

          Ikaragarri ederra.

IAN: Cate —

SOLDADUA: Begiak itxi eta gogora etortzen zait.

          Hemen dago —

          Hemen dago —

          Hemen dago —

          Hemen dago —

          Hemen dago —

          Hemen dago —

          Hemen dago —

          Noiz egin duzu azkenekoz —?

IAN: (Begiratzen dio.)

SOLDADUA: Noiz? Orain dela gutxi izan dela badakit, usaintzen dut, gogora ezazu.

IAN: Bart. Uste dut.

SOLDADUA: Ondo?

IAN: Ez dakit. Mozkorturik nengoen. Seguru asko ez.

SOLDADUA: Gutako hiru —

IAN: Ez kontatu niri.

SOLDADUA: Hiritik kanpo zegoen etxe batera joan ginen. Denak alde eginda zeuden. Izkinan ezkutatzen zen mutil bat salbu. Besteetako batek mutila kanpora atera zuen. Lurrean etzanarazi eta hankak tirokatu zizkion. Sotoan negarrak entzun nituen. Jaitsi nintzen. Hiru gizon eta lau emakume. Besteak deitu nituen. Gizonei heldu zieten nik emakumeei larrutan egiten nien bitartean. Gazteenak hamabi urte zituen. Ez zuen negar egin, besterik gabe, hor zegoen etzanda. Buelta eman nion eta —orduan negar egin zuen. Ni mingainaz garbitzera behartu nuen. Begiak itxita gogora ekarri nuen —

          Haren aitari tiro bat eman nion ahoan. Anaiek garrasi egin zuten. Barrabiletatik zintzilikatu nituen sabaitik.

IAN: Xarmagarria.

SOLDADUA: Ez duzu horrelakorik inoiz egin?

IAN: Ez.

SOLDADUA: Ziur?

IAN: Ez nintzen ahaztuko.

SOLDADUA: Ahaztuko zinen.

IAN: Ez nuke lorik bakean egingo.

SOLDADUA: Eta emazteari, zer?

IAN: Dibortziaturik nago.

SOLDADUA: Ez duzu inoiz —

IAN: Ez.

SOLDADUA: Eta komunean giltzapetu den neskaz, zer?

IAN: (Ez du erantzuten.)

SOLDADUA: A.

IAN: Zuk lau batera izorratu zenituen, nik bat besterik ez.

SOLDADUA: Neska hil duzu?

IAN: (Bere pistola berreskuratzen saiatzen da.)

SOLDADUA: Ez egin hori, tirokatu beharko zaitut. Orduan bakarrik geratuko nintzateke.

IAN: Ez dut hil, jakina ezetz.

SOLDADUA: Zergatik ez? Ez du ematen oso gustukoa duzunik.

IAN: Gustukoa dut.

          Emakumea... da.

SOLDADUA: Eta?

IAN: Ez dut inoiz.

          Ez da.

SOLDADUA: Zer?

IAN: (Ez du erantzuten.)

SOLDADUA: Soldadua zinela uste nuen.

IAN: Ez horrelakoa.

SOLDADUA: Ez horrelakoa, denak horrelakoak dira.

IAN: Nire lana —

SOLDADUA: Baita ni ere. Izan behar.

          Nire neska-laguna —

          Ez naiz berarekin itzuliko. Itzultzen naizenean.

          Hilda dago, badakizu? Soldadu kabroi madarikatuak, berak —

Gelditzen da.

Isiltasuna.

IAN: Sentitzen dut.

SOLDADUA: Zergatik?

IAN: Ikaragarria da.

SOLDADUA: Zer?

IAN: Baten bat galtzea, zure emakumea, horrela.

SOLDADUA: Badakizu, ezta?

IAN: Nik —

SOLDADUA: Horrela, nola?

IAN: Horrela —

          Esan zenuen —

          Soldadua —

SOLDADUA: Soldadua zara.

IAN: Ez dut —

SOLDADUA: Eta aginduko bazizuten zer?

IAN: Ezin dut irudikatu.

SOLDADUA: Irudika ezazu.

IAN: (Irudikatzen du.)

SOLDADUA: Zure eginbeharra betetzen.

          Zure herriagatik.

          Gales.

IAN: (Gogo handiagoz irudikatzen du.)

SOLDADUA: Jendaila kanpotarra.

IAN: (Gogo handiagoz imajinatzen du. Ondoezaz dirudi.)

SOLDADUA: Egingo zenuke?

IAN: (Buruaz baietz dio.)

SOLDADUA: Nola?

IAN: Azkar. Buruko atzealdean. Danba.

SOLDADUA: Hori da dena.

IAN: Nahikoa da.

SOLDADUA: Hala uste duzu?

IAN: Bai.

SOLDADUA: Zuk ez duzu inoiz inor akabatu.

IAN: Baietz, ostia.

SOLDADUA: Ez.

IAN: Ezetz, ostia.

SOLDADUA: Ez zenuke horrela hitz egingo. Jakin beharko zenuke.

IAN: Zer jakin?

SOLDADUA: Horixe. Ez dakizu.

IAN: Zer ostia jakin?

SOLDADUA: Hobe duzu ez jakitea.

IAN: Zer? Zer ostia? Ez jakitea zer?

SOLDADUA: Pentsatu —

          (Gelditzen da eta irribarre egiten du.)

          Emakume bati lepoa hautsi nion. Hankartean bost aldiz sastakatu eta bosgarrenean bizkarrezurra apurtu zitzaion.

IAN (Ondoezaz ematen du.)

SOLDADUA: Zu ez zinateke gai izango.

IAN: Ez.

SOLDADUA: Ez duzu inoiz hil.

IAN: Horrela inoiz ez.

SOLDADUA: Horrela

          inoiz

          ez.

IAN: Ni ez naiz torturatzailea.

SOLDADUA: Gertu jartzen zara, pistola buruaren kontra ipintzen diezula. Lotzen dituzu, zer egingo diezun esaten diezu, espero dutena egiten diezu, eta gero… zer?

IAN: Tirokatzen dituzu.

SOLDADUA: Ez daukazu ideiarik ere.

IAN: Orduan, zer?

SOLDADUA: Ez diozu inoiz gizon bati larrutan egin akabatu baino lehen?

IAN: Ez.

SOLDADUA: Eta ondoren?

IAN: Jakina ezetz.

SOLDADUA: Zergatik ez?

IAN: Zertarako ba? Ez naiz maritxua.

SOLDADUA: Col, ipurtzulotik egin zioten, lepoa moztu. Belarriak eta sudurra aizkorakatu eta atariko atean iltzatu zizkioten.

IAN: Nahikoa.

SOLDADUA: Horrelakorik ikusi al duzu inoiz?

IAN: Nahikoa.

SOLDADUA: Ezta argazkietan ere?

IAN: Inoiz ez.

SOLDADUA: Zu bai kazetaria, zure lana da hori.

IAN: Zer?

SOLDADUA: Gertatu dela frogatzea. Hemen nago ni, ez daukat beste aukerarik. Baina zuk. Zuk jendeari kontatzen egon beharko zenuke.

IAN: Inork ez du jakin nahi.

SOLDADUA: Zerbait egin dezakezu nigatik.

IAN: Ez.

SOLDADUA: Jakina baietz.

IAN: Ezin dut nik ezer egin.

SOLDADUA: Saiatu zaitez.

IAN: Nik istorioak… idazten ditut. Hori da guztia. Istorioak. Hau ez da inork aditu nahi duen istorioa.

SOLDADUA: Zergatik ez?

IAN: (Oheko egunkarietako bat hartu eta irakurtzen du.)

          Richard Morris, auto saltzaile perbertituak, bi prostituta nerabe mendira eraman, hesi bati lotu eta gerriko batez zartatu zituen larrutan egin baino lehen. Sheffield-ekoa zen Morris horrek hiru urteko kartzela zigorra beteko du hamahiru urteko nesketakoetako batekin sexu harreman ilegalak izan zituelako.

(Egunkaria botatzen du.)

          Istorioak.

SOLDADUA: Egin digutena beraiei egitea, zertarako balio du horrek? Gurean garbi nago. Ezer gertatu izan ez balitz bezala. Kontaiezu salbatu nauzula.

          Kontaiezu... salbatu nauzula.

IAN: Hori ez da nire lana.

SOLDADUA: Norena da, ba?

IAN: Nazionaleko kazetaria naiz, Yorkshiren. Ez ditut atzerriko gaiak lantzen.

SOLDADUA: Atzerriko gaiak, zertan ari zara hemen?

IAN: Beste kontu batzuk egiten ditut. Tiroketak, bortxaketak, apaizek eta irakasle maritxuek abusatutako umeak. Ez soldaduak elkar izorratzen lur zati batengatik. Izan behar da… pertsonala. Zure neska-laguna, hori bai istorioa. Gozoa eta garbia. Zu ez. Ugerdoa, beltzaranak bezalakoa zara. Morenoen istorioek ez dute interesik, nori inporta zaizkie? Zertarako aterako zaitut argitara?

SOLDADUA: Nitaz ze ostia dakizu zuk?

          Eskolara joan nintzen.

          Colekin maitasuna egin nuen.

          Kabroi batzuek akabatu zuten, orain hemen nago.

          Orain hemen nago.

(IANen aurpegiaren aurka zanpatzen du erriflea.)

          Buelta eman ezazu, Ian.

IAN: Zergatik?

SOLDADUA: Larrutan egingo dizut.

IAN: Ez.

SOLDADUA: Orduan akabatuko zaitut.

IAN: Ondo.

SOLDADUA: Tira. Hobe tirokatua izatea izorratua eta tirokatua izatea baino.

IAN: Bai.

SOLDADUA: Eta orain esaten dudan edozein gauzarekin ados zaude.

IAN amultsuki musukatzen du ezpainetan.

Elkarri begira daude.

IAN: Colek bezala usaintzen duzu. Tabako bera.

SOLDADUAk esku batez IANi buelta ematen dio.

Bestearekin errebolberrari heltzen dio IANen buruaren kontra.

IANen galtzak jaitsi, bereak askatu eta bortxatzen du —begiak bilduta eta IANen ilea usaintzen.

SOLDADUA negar-malkotan dago.

IANen aurpegiak beldurra adierazten du baina isilik dago.

SOLDADUAk amaitzen duenean galtzak igo eta errebolberra ipurtzulotik sartzen dio IANi.

SOLDADUA: Kabroi hark katua Colen barruan sakatu zuen.

          Zer sentitzen da?

IAN: (Erantzuten saiatzen da. Ezin du.)

SOLDADUA: Pistola berreskuratu eta IANengandik gertu esertzen da.

          Ez dizu inoiz gizonezko batek larrutan egin?

IAN: (Ez du erantzuten.)

SOLDADUA: Hala ematen zidan. Hori ez da ezer. Ikusi nituen milaka lagun kamioietan txerriak bezala pilatuta hiritik alde egin nahian. Emakumeak euren umeak kamioietara jaurtikitzen baten batek zainduko lituzkeelako esperoan. Denak elkarrekin zapalduta hiltzeraino. Garuna begietatik ateratzen zitzaien. Ikusi nituen ia aurpegi osoa lehertuta zeukan ume bat, izorratu nuen neskatxa haren eskuaz, nire barrualdean sartuta, esne osoa atera nahi zidala, gizon bat goseak amorratzen bere emazte hildakoari hanka jaten ari zitzaiola. Armak hemen sortu dira eta ez dira hilko. Ez naiz zure ipurtzuloarengatik tragiko jarriko. Ez pentsatu zure ipurdi galestarra izorratu ditudan beste ipurdien aldean ezberdina dela. Ez al duzu beste janaririk? Kristoren goseak amorratzen nago.

IAN: Akabatuko nauzu?

SOLDADUA: Zu beti zure ipurdia babesten.

SOLDADUAk IANen buruari heltzen dio bere eskuen artean.

IANen begi baten gainean ahoa ipinita, kanporaino xurgatu, hortzez atera eta jan egiten du.

Beste begiarekin gauza bera egiten du.

SOLDADUA: Begiak jan zizkion.

          Kabroi zikin hark.

          Nire bihotz koitadua.

          Kabroi zikin madarikatu hark.

          Ilunaldia.

          Udazkeneko euri soinua.

Laugarren agerraldia

Toki bera.

SOLDADUA IANen ondoan datza, errebolberra eskuan.

SOLDADUAk bere burua zartatu du.

CATE komuneko atetik sartzen da gelan, blai-blai eginda eta ume bat dakarrela.

SOLDADUAren gainetik igarotzean begirada bat botatzen dio.

Orduan IAN ikusten du.

CATE: Amesgaiztoa zara.

IAN: Cate?

CATE: Hau ez da geldituko.

IAN: Catie? Hor zaude?

CATE: Hirian mundu guztia negarrez ari da.

IAN: Uki nazazu.

CATE: Soldaduek agintzen dute.

IAN: Irabazi dute?

CATE: Jende gehienak amore eman du.

IAN: Matthew ikusi duzu?

CATE: Ez.

IAN: Nire partez hitz egingo diozu?

CATE: Ez dago hemen.

IAN: Esaiozu —

          Esaiozu —

CATE: Ez.

IAN: Ez dakit zer esan semeari.

          Hotzez nago.

          Esaiozu —

          Hemen zaude?

CATE: Emakume batek bere umea eman dit.

IAN: Nire bila etorri zara, Catie? Ni edo erreskatatzeak berdin du maite zaitut Cate nire partez esaiozu nigatik egizu uki nazazu.

CATE: Ez dakit zer egin neskatxarekin.

IAN: Hotzez nago.

CATE: Negarrez jarraitzen du.

IAN: Esaiozu —

CATE: EZIN DUT.

IAN: Nirekin geratuko zara?

CATE: Ez.

IAN: Zergatik ez?

CATE: Laster itzuli beharko dut.

IAN: Shaunek badaki zertan ibili ginen?

CATE: Ez.

IAN: Hobe esaten badiozu.

CATE: Ez.

IAN: Enteratuko da. Esaten ez badiozu ere.

CATE: Nola?

IAN: Usaina harrapatzen da. Erabilitako merkantzia. Ez duzu hori nahi, norbait aratza lor badezakezu behintzat.

CATE: Zer gertatu zaizu begietan?

IAN: Hemen behar zaitut, Cate. Ez du luze joko.

CATE: Umeei buruz zer dakizu?

IAN: Ezer ez.

CATE: Eta Matthew?

IAN: Hogeita lau urte ditu.

CATE: Jaio zenean.

IAN: Kaka eta negar egiten dute. Erremediorik gabe.

CATE: Odoletan zaude.

IAN: Ukituko nauzu?

CATE: Ez.

IAN: Horrela hemen zaudela antzemango dut.

CATE: Entzuten didazu.

IAN: Ez dizut minik emango. Hitza ematen dizut.

CATE: (Poliki hurbiltzen zaio eta burugaina ukitzen dio.)

IAN: Lagun iezadazu.

CATE: (Ilea laztantzen dio.)

IAN: Edozein modutan ere laster hilko naiz, Cate.

          Eta min ematen du.

          Laguntza emadazu kont—

          Lagundu

          Kon- kontu hau

          Bukatzen

CATE: (Eskua kentzen du.)

IAN: Catie?

CATE: Umearentzat jateko zerbait lortu behar dut.

IAN: Ez duzu ezer aurkituko.

CATE: Hala ere begiratuko dut.

IAN: Kabroi madarikatuek dena jan dute.

CATE: Hilko da.

IAN: Amaren esnea behar du.

CATE: Ian.

IAN: Geratu.

          Ez daukazu nora joan, nora joango zara?

          Ikaragarri arriskutsua da zure kabuz joatea, begira iezadazu.

          Babes handiagoa duzu hemen nirekin.

CATE gizonaren arrazoiketa kontuan hartzen ari da.

IANengandik pixka bat urrunduta esertzen da umearekin.

IANek emakumea entzutean lasaitua hartzen du.

CATEk umea kulunkatzen du.

IAN: Ez naiz hain gaiztoa, ezta?

CATE: (Begiratzen dio.)

IAN: Lagunduko didazu, Cate?

CATE: Nola?

IAN: Pistola bilatuko didazu?

CATE pentsaketan dago.

Orduan altxatu eta inguruan bila dabil umea altzoan duela.

Errebolberra SOLDADUAren eskuan ikusten du eta aldi batez begira geratzen zaio.

IAN: Aurkitu duzu?

CATE: Ez.

SOLDADUAren eskutik pistola hartu eta jolasten hasten da.

Bat-batean irekitzen da eta Cate barruko balei begira dago.

Balak kendu eta pistola ixten du.

IAN: Pistola da?

CATE: Bai.

IAN: Eskuratuko didazu?

CATE: Ez dut uste.

IAN: Catie.

CATE: Zer?

IAN: Tira.

CATE: Ez esan niri zer egin.

IAN: Ez dizut esaten, maitea. Ume hori lasaitzerik al duzu?

CATE: Ez du ezer egiten. Gosez dago.

IAN: Ostia, denok gaude gosetuta, nik neure burua tirokatzen ez badut goseak akabatuko nau.

CATE: Zure burua hiltzea gaizki dago.

IAN: Ez, ez dago.

CATE: Jainkoak ez luke gustukoa izango.

IAN: Ez dago halakorik.

CATE: Nola dakizu?

IAN: Ez Jainkorik. Ez Olentzerorik. Ez maitagarririk. Ez Narnia. Ez Ezerez putarik.

CATE: Zerbait egongo da.

IAN: Zergatik?

CATE: Bestela ez du zentzurik.

IAN: Ez izan baboa, demonio, edozein modutan ere ez du zentzurik. Ez da Jainkoa egotea hobea litzatekeelako soilik.

CATE: Ez zenuela hil nahi uste nuen.

IAN: Ez dut ikusten.

CATE: Nebak lagun itsuak ditu. Ez amore eman.

IAN: Zergatik ez?

CATE: Makalek egiten dute hori.

IAN: Badakit zigortu nahi nauzula, bizirik mantenduta saiatuz.

CATE: Ez.

IAN: Baietz, joder, nik ere egingo nuke. Sufritzen ikusi nahiko nukeen jendea badago baina ez du sufritzen, hiltzen da eta kito.

CATE: Eta oker bazabiltza?

IAN: Oker ez nabil.

CATE: Baina ibiliko bazina?

IAN: Hildakoak ikusi ditut. Hilda daude. Ez daude inon, hilda daude.

CATE: Eta mamuak ikusten dituen jendeaz zer?

IAN: Jende horretaz zer? Imajinatzen dute. Edo asmatzen dute edo lagun hori oraindik bizirik egon dadin grinaz daude.

CATE: Hil ondoren itzultzen den jendeak tunelak eta argiak ikusi dituela esaten du —

IAN: Ez dago hil ondoren itzultzerik. Hori ez da hiltzea, hori konortea galtzea da.

          Hiltzen zarenean amaiera da.

CATE: Jainkorengan sinesten dut nik.

IAN: Gauza guztiek azalpen zientifikoa dute.

CATE: Ez.

IAN: Emadazu nire pistola.

CATE: Zer egin nahi duzu?

IAN: Ez dizut min egingo.

CATE: Badakit.

IAN: Honekin bukatu.

          Behar dut, Cate, gaixo nago.

          Pixka bat azkartuko dut, besterik ez.

CATE: (Gogotik pentsatzen ari da.)

IAN: Mesedez.

CATE: (Pistola eskuratzen dio.)

IAN: (Pistola hartuta ahoan sartzen du.

          Gero ateratzen du.)

          Ez jarri nire atzean.

Pistola berriro ahoan sartzen du.

Katua sakatzen du. Pistolak klik egiten du, hutsik.

Berriro tiro egiten du. Eta berriro eta berriro eta berriro.

Pistola ahotik ateratzen du.

IAN: Joder.

CATE: Patua, ikusten duzu? Ez da zure ordua. Jainkoak —

IAN: Alu zikin hori.

(Pistola etsita botatzen du.)

CATE: (Umea kulunkatzen ari da eta pistolari begirada botatzen dio.)

          Ai, ene.

IAN: Zer?

CATE: Hilda dago.

IAN: Kabroiak zorte ona izan du.

CATE: (Barrez lehertzen da, era antinaturalean, histerikoki, kontrolik gabe. Barre egiten du eta barre egiten du eta barre egiten du eta barre egiten du eta barre egiten du.)

Ilunaldia.

Neguko euri jasaren soinua aditzen da.

Bosgarren agerraldia

Toki bera.

CATE umea lurzoruaren azpian hilobiratzen ari da.

Inguruan begiratu eta bi egur zati aurkitzen ditu.

IANen zamarraren forrua kendu eta egurrak lotzen ditu gurutze bat irudikatuz. Gurutzea lurrean sartzen du.

Sakabanaturik dauden hainbat lore bildu eta gurutzearen azpian ipintzen ditu.

CATE: Ez dakit izena nola duen.

IAN: Ez du inporta. Inor ez zaio bisitan etorriko.

CATE: Zaintzeko ardura nuen.

IAN: Neskatxaren ondoan lurperatu ahal izango nauzu laster. Nire hilobian dantza egin.

CATE: Minetik begiratu, ez ikasi jakin behar ez zenukeena —

IAN: Cate?

CATE: Ixx(o).

IAN: Zertan ari zara?

CATE: Errezatzen. Badaezpada ere.

IAN: Nigatik errezatuko duzu?

CATE: Ez.

IAN: Hiltzen naizenean, orain ez.

CATE: Hilda zaudenerako ez du balio.

IAN: Neskatxagatik errezatzen ari zara.

CATE: Umea da.

IAN: Eta?

CATE: Errugabea dela.

IAN: Ezin nauzu barkatu?

CATE: Begiratu zaitez lizunkeriak ikustetik, galbidean zehar ibiltzetik —

IAN: Neskatxa hilda dago, Cate.

CATE: Eta kaltegileekin elkartzetik.

IAN: Ez du horrelakorik egingo, Cate, hilda dago.

CATE: Amen.

(Joaten hasten da.)

IAN: Nora zoaz?

CATE: Gosez nago.

IAN: Cate, arriskutsua da. Ez dago janaririk.

CATE: Agian soldaduren batek zerbait emango dit.

IAN: Nola?

CATE: (Ez dio erantzuten.)

IAN: Ez egin hori.

CATE: Zergatik ez?

IAN: Ez zara horrelakoa.

CATE: Gosez nago.

IAN: Badakit, baita ni ere.

          Baina.

          Nahiago nuke —

          Horrela ez balitz —

          Mesedez, Cate.

          Itsu nago.

CATE: Gosez nago.

          (Joaten da.)

IAN: Cate? Catie?

          Janari pixka bat lortzen baduzu —

          Joder.

Ilunaldia.

Argia.

IAN masturbatzen ari da.

IAN: potorra potorra potorra potorra potorra potorra potorra potorra potorra potorra

Ilunaldia.

Argia.

IAN bere burua estrangulatzen ari da bere eskuez.

Ilunaldia.

Argia.

IAN kaka libratzen ari da.

Gero egunkariarekin zikinkeria garbitzen saiatzen da.

Ilunaldia.

Argia.

IAN histerikoki barrez.

Ilunaldia.

Argia.

IAN amesgaiztoa izaten ari.

Ilunaldia.

Argia.

IAN negarrez, malko erraldoi odoltsuak.

SOLDADUAren gorpua besarkatzen ari da gozotasunaren bila.

Ilunaldia.

Argia.

IAN etzanda dago oso geldirik, goseak guztiz ahulduta.

Ilunaldia.

Argia.

IANek gurutzea ateratzen du lurretik, lurzorua txikitu eta umearen gorpua hartzen du.

Umea jaten du.

Hondakinak umearen izaran bildu eta fardela zuloan sartzen du berriro.

Geldiune bat, gero fardelaren atzean behera salto egin eta etzaten da, burua lurzorutik gora begi-bistan utzita.

Lasaitasunez hiltzen da.

Haren gainean euria hasten da, sabaitik erortzen zaio.

Azkenean.

IAN: Kaka zaharra.

CATE sartzen da ogia, saltxitxa handi bat eta botila bat gin dakartzala. Hankartetik odola dario.

CATE: Zulo baten azpian eseri zara.

IAN: Badakit.

CATE: Bustiko zara.

IAN: Bai.

CATE: Kabroi baboa.

Ohetik izara bat hartu eta bere burua bertan biltzen du.

IANen buruaren ondoan esertzen da.

Ogia eta saltxitxa ase egin arte jan ondoren ginez bustitzen ditu.

IAN entzuten ari da.

IANi soberakinekin jaten ematen dio CATEk.

CATEk IANi ahoan gina isurtzen dio.

IANi jaten ematen bukatu eta harengandik urrunduta esertzen da, bere magalean kukulduta uzkurtuta epeltasunaren bila.

Gina edaten du.

Erpurua zupatzen du.

Isiltasuna.

Euria ari du.

IAN: Eskerrik asko.

Ilunaldia

4.48 Psikosia

4.48 Psikosia Londreseko Royal Court Theatre Upstairs-en estreinatu zuten 2000ko ekainaren 23an honako antzezleekin:

          Daniel Evans

          Jo McInnes

          Madaleine Potter

          Zuzendaria: James Macdonald

          Diseinua: Jeremy Herbert

          Argiteria: Nigel J. Edwards

          Soinua: Paul Arditti

(Oso isilune luzea.)

Baina lagunak dituzu.

(Isilune luzea.)

Lagun asko dituzu.

Zer ematen diezu zurekin horren bihozberak

izateko?

(Isilune luzea.)

Zer ematen diezu zurekin horren bihozberak

izateko?

(Isilune luzea.)

Zer ematen diezu?

(Isilunea.)

– – – – –

kontzientzia sendoa oturuntza-areto ilun batean bizi da buru baten sabaitik gertu non zorua hamar mila labezomorro argi errainu bat sartzen denean bezala mugitzen baita pentsamendu guztiak biltzen direla gorputzak dagoeneko jariatzen ez duen adostasun une batean ze labezomorroek inork inoiz esaten ez duen egia ulertzen baitute

Gau hartan dena ulertu nuen

Orain nola hitz egingo dut berriro?

bere buruaz bakarrik fidatzen den hermafrodita ahituak errealitatean gela jendez beteta dagoela igarri eta amesgaiztotik ez esnatzeko erregutzen du

eta hor zeuden denak

guzti-guztiak

eta nire izena bazekiten

aulkien bizkarraldetik labezomorro gisa alde egin niela

Argia gogoan izan eta argian sinetsi[1]

Argitasun une bat betiereko gaua baino lehen

ez utzi niri hori ahazten

– – – – –

Goibel nabil

Etorkizuna itxaropenik gabekoa antzematen dut eta gauzek ez dutela hobera egingo

Aspertuta eta gogogabetua nabil edozerekin

Pertsona bezala erabateko porrota naiz

Erruduna naiz, zigortzen naute

Neure buruaz beste egin nahiko nuke

Negar egiteko gauza ohi nintzen, orain, aldiz, ezin dut malkorik isuri

Ez dut interesik beste jendearekiko

Ezin dut erabakirik hartu

Ezin dut jan

Ezin dut lo egin

Ezin dut pentsatu

Ezin ditut gainditu neure bakardadea, neure beldurra, neure nazka

Lodia naiz

Ezin dut idatzi

Ezin dut maitatu

Neba hiltzen ari zait, maitalea hiltzen ari zait, biak hiltzen ari naiz ni

Neure heriotzarantz oldarrean abiatzen naiz

Medikazioak izutzen nau

Ezin dut maitasuna egin

Ezin dut txortan egin

Ezin naiz bakarrik egon

Ezin naiz besteekin egon

Aldakak zabalegiak ditut

Neure genitalak ez ditut gogoko

4.48an

etsipena bisitan etortzen zaidanean

neure burua zintzilikatuko dut

neure maitalearen arnasaren soinuan

Ez dut hil nahi

Neure buruaz beste egitea erabaki dut, hain baita handia hilkorra izateak eragin didan depresioa

Ez dut bizi nahi

Lotan dudan maitaleaz jeloskor nago eta eragindako konorterik eza niretzat nahi dut

Bera esnatzen denean, inbidia hartuko die medikazioak niri arindutako hizkeraz eta insomnioaz pentsaketan eman ditudan gauei

Hiltzeko amore eman dut aurten

Batzuek horri autoinduljentzia deituko diote

(haren egia ez ezagutzeko zortea dute)

Beste batzuek mina besterik ez dute ikusiko

Hau nire normaltasuna bihurtzen ari zait

– – – – –

   100[2]

                                                                        91

                                      84

                                                                        81

                         72

                                         69

                                                   58

                            44

                                                   37                 38

                 42

                                         21                                         28

                                     12

                                                   7

– – – – –

Ez zuen luze jo, ez nintzen hor luze egon. Baina kafe huts garratza edaten dudanean tabako zahar hodei batean bildurik botika usaina harrapatzen dut eta zerbaitek hunkitzen nau oraindik mingarria den tokian eta orain dela bi urteko zauria zabaltzen zait hilotz bat irekitzen den bezala eta aspaldian hilobiratutako lotsak bere bihozmin higuingarri ustelkorra oihukatzen du.

Aurpegi sorgorrez betetako gelan nire oinazeari begiratzen diote hain zurrun non intentzio txarrez ari direla dirudien

Hau Doktorea eta Hori Doktorea eta hemendik pasatzen ari zen eta sartu-irten bat egingo zuela berak ere ni izorratzeko pentsatu duen Zerdahau Doktorea. Espantu tunel bero batean kiskaltzen ari naizela nire umiliazioa osatzen da arrazoirik gabe dardarka nagoela eta hitzekin totelka nabilela eta ezer ere ez dudala esateko nire “gaixotasunari” buruz, hori, edozein modutan, “ezin da ezer egin” esatearen parekoa da azkenean hilko naizelako. Eta errealitate objektibo bat dagoela eta bertan nire burua eta nire gorputza bat direla esaten didan arrazoiaren ahots psikiatriko goxo horrek katigu nauka. Baina ni ez nago hemen eta ez naiz inon egon. Hau Doktoreak nik esandakoa apuntatzen du eta Hori Doktoreak murmurio ulerbera bati ekiten dio. Begiratzen naute, epaitzen naute, nire azalari darion porrot puta hau, urratzen nauen etsipena eta goitik behera bustitzen nauen izua usaintzen dizkidate ni beldurraren beldurrez ahoa bete hortz munduari begira nagoela neure buruari galdetzen diodala zergatik dauden guzti-guztiak irribarretsu eta niri begira nire lotsa mingarriaren sekretuki jakitun.

Lotsa lotsa lotsa.

Itota lotsa puta horretan.

Sendagile ulergaitzak, sendagile sentiberak, sendagile alternatiboak, kontrakoa egiaztatzen ez dizuten bitartean gaixotzat har zenitzakeen sendagileak, galdera berdinak errepikatzen dizkidatenak, ahoan hitzak ipintzen dizkidatenak, larrimin kongenitorako sendabide kimikoak eskaintzen dizkidatenak eta ipurtzuloa elkarri babesten diotenak harik eta zu garrasika deitzen zaitudan arte, zu, nire bizitza osoan nahita ukitu nauen sendagile bakarra, begietara begiratzen zidana, zulatu berriko hilobiko ahotsez kontatzen nizkion txiste makabroei barre egiten ziena, burua soildu nuenean burla egin zidana, gezurra bota eta ni ikusteak poza ematen ziola esan zidana. Gezurra bota zuena. Eta ni ikusteak poza ematen ziola esan zuen. Zutaz fidatzen nintzen, maite zintudan, eta ez da zu galtzeak min ematen didana baizik eta zeure lotsagabeko gezur deabru horiek mozorrotu zenituela sendagile baten oharrak bailiran.

Zure egia, zure gezurrak, ez nireak.

Eta zu ezberdina zinela eta aurpegia noizbehinka zeharkatzen zizun eta lehertzear zeneukan larriminak akaso sufriarazten zizula uste nuen bitartean, zu ere zeure ipurtzuloa babesten ari zinen. Beste edozein kabroi bat bezala.

Hori nire ustez traizioa da. Eta nire ustea da pasarte nahasi hauen protagonista.

Ezerk ez dit baretuko nire amorrazioa.

Ezerk ez dit berreskuratuko nire konfiantza.

Hau ez da bizitzeko nahi dudan mundua.

– – – – –

—       Ba al duzu aurreikuspenik?

—       Gaindosia hartu, eskumuturrak sastatu ondoren neure burua urkatu.

—       Gauza horiek guztiak batera?

—       Horrela inork ez luke ulertuko laguntza eskaera moduan

          (Isilunea.)

—       Ez du funtzionatuko.

—       Horixe funtzionatuko duela.

—       Ez du funtzionatuko. Gaindosiagatik logurez sentituko zara eta ez duzu indar nahikorik bilduko eskumuturrak ebakitzeko.

          (Isilunea.)

—       Aulki baten gainean zutiturik egongo naiz lepoaren inguruan soka bat edukita.

          (Isilunea.)

—       Bakarrik egongo bazina zure buruari min emango zeniokeela uste duzu?

—       Horren beldur naiz.

—       Beldur hori babesa izan liteke?

—       Bai. Beldurra da trenbidetik urrun mantentzen nauena. Jainkoaren izenean espero dut heriotza behineneko amaiera madarikatua izatea. 80 urtekoa naizela ematen dit. Bizitzaz nazkatuta nago eta hil nahi dut.

—       Hori metafora bat da, ez da errealitatea.

—       Simil bat da.

—       Ez da errealitatea.

—       Ez da metafora bat, simil bat da, baina metafora izango balitz ere, metafora baten ezaugarri nagusia da erreala izatea.

          (Isilune luzea.)

—       Ez dituzu 80 urte.

          (Isilunea.)

          Badituzu ala?

          (Isilune bat.)

          Badituzu ala?

          (Isilune bat.)

          Ala ez dituzu?

          (Isilune luzea.)

—       Koitadu guztiak mespretxatzen dituzu ala ni naiz zehazki?

—       Ez zaitut mespretxatzen. Ez da zure errua. Gaixo zaude.

—       Ez dut uste.

—       Ezetz?

—       Ez. Depresioak jota nago. Depresioa amorrazioa da. Hori da egin duzuna, nor zebilen hor eta errua zeini egotzi diozun.

—       Eta zeini egotzi diozu?

—       Neure buruari.

– – – – –

Gorputza eta arima ezin dira inoiz lotu

Dagoeneko banaizena bilakatu behar naiz eta infernuan giltzapetu nauen inkongruentzia honi garrasika egingo diot betiko

Itxaropen konponezinak ez dit sostengurik ematen

Disforian itoko naiz

           nire baitako putzu beltz hotzean

           nire buru immaterialaren zuloan

Nola itzuliko naiz itxuroso izatera

pentsamendu formalak ihes egin badit[3]?

Horrelako bizitza ezin izango nuke onartu

Maite izango naute hondatzen nauenagatik

           nire ametsetako ezpata

           nire pentsamenduen hautsa

           nire garunaren tolesturetan hazten den gaixotasuna

Laudorio bakoitzak arimaren zati bat kentzen dit

Mari matraka espresionista bat[4]

Bi zororen artean zalditegian

Ezer ere ez dakite —

                 Ni beti aske ibili naiz

Literatur kleptomanoen leinu zabaleko azkena

                 (tradizio ohoretsua garai batean)

Lapurtzea ekintza sakratua da

Espresiorako bide bihurrian

Harridura-marken saturazioak berehalako nerbio atakea

        igartzen du

Hitz bat baino ez orrialde batean eta hortxe dago drama

Hildakoentzat idazten dut

        jaio gabekoentzat

4.48 ondoren ez dut berriro hitz egingo

Gorpu arrotz batean barneratuta eta gehiengo moral zitalaren izpirituak mespretxatutako kontzientzia bati buruzko istorio ilun eta nazkagarri honen bukaerara iritsi naiz

Aspaldidanik hilda nago

Berriz nire sustraietara etorrita

Mugan itxaropenik gabe abesten dut

– – – – –

RSVP ASAP[5]

– – – – –

Batzuetan buelta ematen dut eta zure usaina hor dago eta ezin dut jarraitu ostia ezin dut jarraitu zutaz dudan desira joditu nazkagarri hori, fisikoki ere guztiz mingarria dena, espresatu gabe joder. Eta ezin dut sinetsi nik halako zerbait sentitzea zutaz eta zuk ezer ere ez sentitzea. Ez duzu zuk ezer sentitzen?

(Isilunea.)

Ez duzu ezer sentitzen?

(Isilunea.)

Eta goizeko seietan ateratzen naiz zure bila hasteko. Kale, taberna edo geltokiren bati buruzko zeinurik amestu badut horra joaten naiz. Eta hor zure zain egoten naiz.

(Isilunea.)

Badakizu, egia esan, manipulatzen nautela uste dut.

(Isilunea.)

Bizitzan ez dut inoiz arazorik izan besteari nahi duena emateko. Baina inor ez da kapaza izan nigatik gauza bera egiteko. Inork ez nau ukitzen, inor ez zait gerturatzen. Baina orain zuk nonbait ukitu nauzu, joder, horren sakonki non ezin baitut sinetsi eta ezin naiz zuretzat gauza bera izan. Ezin zaitudalako aurkitu.

(Isilunea.)

Ze itxura du emakumeak?

Eta nola ezagutuko dut ikusten dudanean?

Emakumea hilko da, emakumea hilko da, emakumea hilko da, joder.

(Isilunea.)

Uste duzu posible dela pertsona bat okerreko gorputzean jaiotzea?

(Isilunea).

Uste duzu posible dela pertsona bat okerreko garaian jaiotzea?

(Isilunea.)

Zoaz pikutara. Zoaz pikutara. Zoaz pikutara uko egiten didazulako hemendik ez zarelako inoiz agertzen, zoaz pikutara kaka bat naizela sentiarazi didazulako, zoaz pikutara nire maitasuna, nire bizitza odolustu dizkidazulako, pikutara joan dadila aita, hobe beharrez bizitza ederto izorratu zidana eta izorra dadila ama aita utzi ez zuelako, baina gauza guztien gainetik zoaz pikutara zu, Jainkoa, existitzen ez den pertsona bat maitarazi didazulako,

ZOAZ PIKUTARA ZOAZ PIKUTARA ZOAZ PIKUTARA.

– – – – –

—       Ene!, zer duzu besoan?

—       Ebaki egin dut.

—       Umekerietan zabiltza, hori atentzioa emateko egin duzu.

          Mina arindu dizu?

—       Ez.

—       Tentsioa arindu dizu?

—       Ez.

—       Mina arindu dizu?

          (Isilunea.)

—       Mina arindu dizu?

—       Ez.

—       Ez dut ulertzen zergatik egin duzun hori.

—       Orduan galdeidazu.

—       Tentsioa arindu dizu?

          (Isilune luzea.)

—       Begirada bat bota dezaket?

—       Ez.

—       Begiratu nahiko nuke zornaturik dagoen ikusteko.

—       Ezetz.

          (Isilunea.)

—       Uste nuen agian egingo zenuela. Jende pila batek egiten du. Tentsioa arintzen du.

—       Zuk inoiz egin al duzu?

—       . . .

—       Ez. Bai zera, zentzudunegia eta sentiberegia zara! Ez dakit non irakurri duzun hori baina ez du tentsioa arintzen.

          (Isilunea.)

          Zergatik ez didazu galdetzen zergatik?

          Zergatik ebaki nuen besoa?

—       Esango zenidake?

—       Bai.

—       Orduan esadazu.

—       GALDE.

          IEZADAZU.

          ZERGATIK.

          (Isilune luzea.)

—       Zergatik ebaki zenuen besoa?

—       Kristoren pare sentitzen naizelako. Ikaragarri ondo sentitzen naizelako.

—       Begirada bat bota dezaket?

—       Begiratu bai. Baina ez ukitu.

          (Begiratzen du) Eta ez duzu uste gaixo zaudela?

—       Ez.

—       Nik bai. Errua ez da zurea. Baina egiten duzunaz ardura hartu behar duzu. Mesedez, berriro ez egin horrelakorik.

– – – – –

Inoiz ukitu ez dudan emakumea galtzeari beldurra diot

Maitasunak esklabo nauka malkoen kaiolan

emakume horrekin hitz egiteko inoiz erabiliko ez dudan mingaina hortzikatzen dut

Inoiz jaio ez den emakumearen falta sentitzen dut

Urteetan zehar emakumea musukatu dut, elkar ezagutuko ez dugula esaten dit

   Dena hiltzen da

   Dena amaitzen da

   Dena ahitzen da

pentsamenduak alde egiten dit heriozko irribarre ezpainetan

antsietate diskordantea utzita

nire ariman orroka

Itxaropenik ez Itxaropenik ez Itxaropenik ez Itxaropenik ez Itxaropenik ez Itxaropenik ez Itxaropenik ez

Abesti bat nire maitearentzat, bere hutsunea laztantzen

         haren bihotzaren jarioa, haren irribarrearen zipriztina

Hamar urte barru emakumea oraindik hilda egongo da. Horrekin bizitzen naizen bitartean, horrekin borrokatzen dudan bitartean, egun batzuk pasatuta horretaz pentsatzen ibiliko ez naizenetan emakumea oraindik hilda egongo da. Bere izena gogoratzen ez duen eta kale gorrian bizi den emakume zaharra izaten naizenean hilda jarraituko du, hilda jarraituko du, ez dago beste ostiarik

                         amaitu

                                    da

                                         eta ni bakarrik egon behar naiz

Maitea, maitea, zergatik abandonatu nauzu[6]?

Emakume hori da etzateko inoiz erabiliko ez dudan ohea eta ez dago zentzurik galera honen argitan bizitzeko

Bakarrik egoteko hazita

falta dena maitatzeko

Aurki nazazu

aska nazazu

        honetatik

                       zalantza kaltegarritik

                       etsipen hutsaletik

                       pausaldian dagoen lazturatik

nire txokoan egotea badut

nire aisialdian entretenitzerik badut

baina ezerk ez dit beteko bihotzeko hutsunea

Hilko nintzatekeen bizi beharragatik

                                                           Kolapsoa

– – – – –

—       Ez dago aitzakiarik.

—       Ez dut esan ez dagoela aitzakiarik, ezetz esan dut.

—       Ezin dut, behar dut, inoiz ez bete beharko, beti ez da beteko, ez liteke, ezin liteke[7].

          Negoziaezinak.

          Gaur ez.

          (Isilunea.)

—       Mesedez. Ez amatatu neure burua ni zuzentzen saiatu nahian. Entzun eta uler iezadazu, eta mespretxua sentitzen duzunean ez esan, hitzekin ez bederen, neuri ez bederen.

          (Isilunea.)

—       Ez dut mespretxurik sentitzen.

—       Ezetz?

—       Ez. Ez da zure errua.

—       Ez da zure errua, hori da beti entzuten dudana, ez da zure errua, gaixotasun bat da, ez da zure errua. Badakit ez dela nire errua. Hainbeste aldiz esanda neure errua dela pentsatzen hasia naiz.

—       Zure errua ez da.

—       BADAKIT.

—       Baina zuri gertatzen utzi duzu.

          (Isilunea.)

          Ezta?

—       Mundu osoan ez dago bizitzari zentzua eman diezaiokeen botikarik.

—       Zeuk baimentzen duzu etsipen egoera absurdo hau.

          (Isilunea.)

          Egoera baimentzen duzu.

—       Ez naiz pentsatzeko kapaza izango. Ez naiz kapaza izango lan egiteko.

—       Ezerk ez dizu suizidioak adina traba ipiniko zure lanean.

          (Isilunea.)

—       Medikuarenera joan nintzela eta bizitzeko zortzi minutu eman zizkidala amets egin nuen. Itxoite gela madarikatu horretan eserita ordu eta erdi eman nuen.

          (Isilune luzea.)

          Ados, saiatuko gara, botikekin saiatuko gara, lobotomia kimikoarekin saiatuko gara, goazen nire burmuineko goi mailako funtzioak txikitzera eta akaso bizitza puta honetan aguantatzeko kapazagoa izango naiz.

          Tira.

– – – – –

abstrakzioa harik eta bihurtzen naizen arte

desatsegin

onartezin

etsigarri

ulertezin

garrantzigabe

begirunegabe

erlijiogabe

damugabe

desatsegina izan

lekutua izan

gorputzetik kanpo izan

deseraikita izan

Ez dut imajinatzen

      (argi eta garbi)

arima bakar bat

      egin ahal izango lukeenik

        egingo lukeenik

          egin behar izango lukeenik

            edo nahi egingo duenik[8]

eta egin badute

ez dut uste

      (argi eta garbi)

beste arima batek

nirea bezalako beste arima batek

      egin ahal izango lukeenik

        egingo lukeenik

          egin behar izango lukeenik

            edo nahi egingo duenik

alde batera utzita

nik badakidala zer egiten ari naizen

      oso ondo gainera

Hiztun atzerritarrik

irrazionala

menderaezina

zuzenduezina

ezagutezina

hondaturik

zoraturik

deformaturik

estilo askedunik

iluna, harik eta izan arte

Egiatia      Zuzena     Bidezkoa

Edozein edo edonor

Bakoitza   guztiak     denak

logika itsaso batean hondoratzen naizela

                                     paralisi egoera lazgarria

gaixo oraindik ere

– – – – –

Sintomak: jaterik ez, lorik ez, hitzik ez, sexu grinarik ez, amorrua, hiltzeko gogoa.

Diagnostikoa: Oinaze patologikoa.

Sertralina, 50 mg. Insomnioa areagotuta, antsietate larria, anorexia, (17 kg-ko galera,) suizidiorako pentsamenduak, planak eta asmoa areagotuta. Tratamendua etenda eta ospitaleratzea.

Zoplicone, 7,5 mg. Lo eginda. Tratamendua etenda eta larruazaleko narritadura. Gaixoak ospitalea utzi nahi du sendagileen iritziaren kontra. Tamainaz bi aldiz handiagoak diren hiru gizonezko erizainek heltzen diote. Gaixoak mehatxatzen ditu eta ez du kooperatzen. Pentsamendu paranoikoak —ospitaleko langileek pozoitu nahi dutela uste du.

Melleril, 50 mg. Kooperatzen du.

Lofepramina, 70 mg, 140 mg arte igoera, gero 210 mg arte. 12 kiloko pisu igoera. Epe laburreko memoriaren galera. Beste erreakziorik ez.

Praktiketako medikuarekin liskarra; traizioa egotzi dio ondoren burua soildu eta besoak ebaki ditu

bizarra kentzeko labanaz.

Citalopram, 20 mg. Goizeko dardarak. Beste erreakziorik ez.

Lofepramina eta Citalopram bertan behera utzita gaixoa albo kalteekin nazkatu ondoren eta hobetzerik ezagatik. Tratamendu etetearen sintomak: zorabioak eta nahasmena. Jarraian irristaldiak, zorabiatu eta kalera irtenda autoen aurrean korrika ibili da. Delirioak —espezialista antikristoa dela uste du.

Fluoxetina hidrokloridoa, izen komertziala Prozac, 20 mg, 40 mg-ra igota. Insomnioa, hala moduzko jangura, (14 kg-ko pisu galera), antsietate larria, orgasmora iristeko ezintasuna, pentsamendu homizidak hainbat sendagile eta botika fabrikatzaileren aurkakoak. Bertan behera utzita.

Gogo-aldartea: Sutan, izorratuta.

Egoera emozionala: Haserre bizian.

Thorazina, 100 mg. Lo eginda. Lasaiago.

Venlafaxina, 75 mg, 150 mg-era igota eta geroago 225 mg-eraino. Zorabioa, tentsio baxua, buruko minak. Beste erreakziorik ez. Bertan behera utzita.

Gaixoak ez du Seroxat hartu nahi. Hipokondria —betazalen kliskak eta memoria galera larria aipatzen ditu beranduko diskinesiaren eta beranduko eromenarenaren seinale moduan.

Beste edozein tratamenduri uko egiten dio.

100 aspirina eta Bulgariako Cabernet Sauvignon, 1986koa. Gaixoa oka eginda esnatzen da eta esaten du “Umeekin oheratzen denak alkandora zikina”.[9] Urdaileko min larria. Beste erreakziorik ez.

– – – – –

Behatxuloa ireki da

Argi zorrotza

telebista hizketan dabil

begiz beteta

begiraldiko izpirituak

                    eta orain beldurraren beldurrez

gauzak ikusten ditut

gauzak entzuten ditut

ez dakit nor naizen

   mingaina kanpora

                    pentsamendua trabaturik

nire buruaren zatikako txikizioa

Non hasiko naiz?

Non geldituko naiz?

Nola hasiko naiz?

(Jarraitzeko asmoa baitut)

Nola geldituko naiz?

Nola geldituko naiz?

Nola geldituko naiz?

Nola geldituko naiz?

Nola geldituko naiz?                                                   Min pilula bat

Nola geldituko naiz?                                                   Birikak sastatzen dizkidana

Nola geldituko naiz?                                                   Heriotza pilula bat

Nola geldituko naiz?                                                   Bihotza estutzen didana

Hilko naiz

                 oraindik ez

                                    baina hortxe dabil

Mesedez...

Dirua...

Emaztea...

Ekintza bakoitza sinbolo bat da

horren zamak txikitzen nau

Puntuzko lerro bat eztarrian

                   HEMENDIK MOZTU

EZ UTZI HONI NI AKABATZEN

HONEK AKABATUKO NAU TXIKITUKO NAU ETA

      INFERNURA BIDALIKO NAU

Jaten nauen zoramenetik askatzeko erregutzen dizut

              heriotza sub-intentzionala[10]

Berriro hitz egin beharko ez nuela uste nuen

baina orain badakit desira baina beltzagoa den zerbait dagoela

agian salbatuko nauena

agian akabatuko nauena

txistu goibela dut oinaze-oihua nire buruaren sabaiko zokoguneari inguruka

labezomorroz ehunduko tapakia

                                                                    gelditu gerra hau

Alferrikako ibilbidea[11]

Ezer ere ez esateko

Eta zoramenaren erritmoa hauxe da.

– – – – –

—       Juduak gaseztatu, kurduak akabatu, arabiarrak bonbardatu, umeak bortxatu ditut errukia izateko erregutzen zidaten bitartean, gudu-zelaiak neureak dira, ni iristen naizen tokietatik alde egiten du jendeak, begi madarikatu horiek xurgatuko dizkizut eta zure amari bidaliko dizkiot kaxa batean bilduta eta hiltzen naizenean zure ume moduan berraragituko naiz baina gutxienez berrogeita hamar aldiz okerrago burutik guztiz izorraturik eta bizitza infernu alua bilakatuko dizut UKO EGITEN DUT UKO EGITEN DUT UKO EGITEN DUT EZ BEGIRATU NIRI

—       Ondo da

—       EZ BEGIRATU NIRI

—       Ondo da. Hemen nago.

—       Ez begiratu niri

– – – – –

Gu anatema bat gara

arrazoimenaren pariak

Zergatik nabil atsekabeturik?

                        Jainkoa ikusi nuen

eta guztia gertatuko da

Ikara zaitezte.[12]

suntsitu egingo baitzaituztete!

eta guztia gertatuko da

Ikus ezazue etsipenaren argia[13]

larriminaren distira

eta iluntasunera eramango zaituztete

Txikizioak egonez gero

                   (txikizioak egongo dira)

teilatuen gainaldetik errudunen izenak oihukatuko dituzte[14]

Jainkoari eta haren deialdi gaiztoei

                         beldurra izan

larruazalean legena, sumina bihotzean

setio egoera infernutarra

dantza dezagun labezomorro hodeian

Hau guztiau gertatuko da

nire hats nazkagarriaren hitz guztiak

Argia gogoan izan eta argian sinetsi

Kristo hil da

                     eta monjeak estasian dabiltza

Gu gizatxarrak gara

buruzagiak boteretik kendu

eta Baal jainkoari intsentsua eskaintzen diogunok

Zatozte orain, erabaki dezagun auzia[15]

Zentzutasuna aurkitzen da Jainkoaren etxea dagoen mendian[16]

    betiko lausotzen den arimaren horizontean

Burua gaixo dago, bihotzaren mintza urratuta

Zapaldu ezazue jakinduriak bidea egiten duen lurrean

Besarkatu itzazue gezur liluragarriak —

    zentzudunaren eromen kronikoa

                                                      zarrastada hasiko da

– – – – –

—       4.48an

          Zentzutasuna bisitan etortzen zaidanean

          ordubete eta hamaika minututan burua ondo izaten dut.

          Pasatzen denean berriro burutik joanda egongo naiz,

          panpina hautsia, ero groteskoa.

          Orain hemen nago eta neure burua ikusten dut

          baina zoriontasunaren haluzinazio gaiztoak,

          sorginkeriaren motorraren magia tranpatiak liluratzen nauenean,

          ezin dut ukitu neure benetako nia.

          Zergatik sinetsi didazu orduan eta ez orain?

          Argia gogoratu eta argian sinetsi.

          Ezerk ez du garrantzi handiagorik.

          Utzi itxurak epaitzeari eta emadazu iritzi zuzena.

—       Ondo da. Hobera egingo duzu.

—       Eszeptizismoak ez du ezer sendatzen.

          Ez begiratu niri.

– – – – –

Behatxuloa ireki da

Argi zorrotza

Mahai bat, bi aulki eta leihorik ez

Hementxe nago ni

eta horra hor nire gorputza

                               kristal gainean dantzan[17]

Ezbeharren garaian ezbeharrik ez

aukerarik ez daukazu

aukera gero etorriko zaizu

Mingaina ebaki iezadazue

burua larrutu iezadazue

oin-eskuetako behatzak moztu

baina utzidazue nire maitea

nahiago izango nuke

hankak galdu

hortzak erauzi

begiak atera

nire maitea galdu baino

distiratu kliskatu sastatu kiskali bihurritu sakatu haztatu sastatu

distiratu kliskatu ukabilkada kiskali flotatu kliskatu haztatu kliskatu

muturka kliskatu distiratu kiskali haztatu bultzaka bihurritu bultzaka

ukabilkada kliskatu flotatu kiskali distiratu kliskatu kiskali[18]

                                              ez da inoiz bukatuko

haztatu kliskatu muturka sastatu bihurritu sastatu ukabilkada sastatu

flotatu kliskatu distiratu ukabilkada bihurritu sakatu distiratu bultzaka

haztatu kliskatu bihurritu kiskali kliskatu haztatu distiratu haztatu flotatu

kiskali sakatu kiskali kliskatu distiratu

                                              Ezer ez da betiko

                                                            (Ezereza salbu)

sastatu bihurritu ukabilkada kiskali kliskatu haztatu flotatu haztatu

kliskatu kiskali ukabilkada kiskali distiratu haztatu ukabilkada haztatu

bihurritu kliskatu flotatu sastatu kiskali sastatu ukabilkada sastatu

sakatu sastatu flotatu sastatu kliskatu kiskali haztatu

                                              Biktima. Gaizkilea. Lekukoa.

ukabilkada kiskali flotatu kliskatu distiratu kliskatu kiskali sastatu

bihurritu sakatu haztatu sastatu distiratu kliskatu haztatu kliskatu

ukabilkada kliskatu distiratu kiskali haztatu sakatu kliskatu bihurritu

sakatu ukabilkada distiratu kliskatu kiskali kliskatu distira

                                              goizak porrota dakar

bihurritu sastatu ukabilkada sastatu flotatu kliskatu distira ukabilkada

bihurritu haztatu kliskatu ukabilkada sastatu sakatu distiratu sakatu

haztatu kliskatu bihurritu kiskali kliskatu haztatu distiratu haztatu flotatu

kiskali sakatu kiskali distiratu kliskatu sastatu

                                              oinaze liluragarria

                                                               bizirik nagoela esaten didana

kliskatu ukabilkada sastatu haztatu bihurritu sakatu kiskali distiratu

sakatu distiratu ukabilkada kliskatu distiratu sakatu kiskali sastatu

haztatu kliskatu flotatu distiratu kliskatu haztatu sakatu kiskali sastatu

sakatu sastatu ukabilkada distira kliskatu kiskali

                                              eta bihar bizitza zentzudunago bat

– – – – –

100

93

86

79

72

65

58

51

44

37

30

23

16

9

2

– – – – –

Zentzumena konbultsioaren muinean dago, hor, erdibitutako arimaren eromena kiskaltzen den tokian.

Neure burua ezagutzen dut.

Neure burua ikusten dut.

Bizitza arrazoiketa amaraun batean harrapatuta daukat.

           Sendagile batek zentzudunen kopurua handitzeko ehundutako batean.

4.48an

                                              Lo egingo dut.

Zugana etorri naiz osatua izateko esperoan.

Zu nire sendagilea zara, nire salbatzailea, nire epaile ahalguztiduna, nire apaiza, nire jaungoikoa, nire arimaren zirujaua.

Eta ni zure proselitoa zentzutasunerako bidean.

– – – – –

helburuak eta asmoak lortu

trabak garaitu eta goi mailako eredura iritsi

talentua ondo erabiliz autoestimua handitu

aurkariak garaitu

besteen gainean kontrola eta eragina izan

neure burua defendatu

neure espazio psikologikoa defendatu

neure egoa erreibindikatu

arreta jaso

ikusia eta entzuna izan

besteak gogoberotu, harritu, liluratu, txunditu, erakarri, entretenitu, libertitu edo limurtu

gizarte murrizketatik aske izan

zapalkuntza eta murrizketari aurka egin

neure buruaren jabe izan eta desiraren arabera jokatu

konbentzioei aurre egin

mina saihestu

lotsa saihestu

iraganeko umiliazioak suntsitu ekintza berriei ekinez

neure buruari errespetua izan

beldurrari eutsi

ahulezia gainditu

pertenentzia sentitu

onartua izan

besteengana hurbildu eta elkarrekin maitagarriak izan

adiskidetsu solas egin, istorioak aletu, sentimenduak, ideiak, sekretuak elkarri esan

komunikatu, hizketan aritu

barre egin eta txantxetan ibili

desiratutako Bestearen estimua lortu

Besteari atxiki eta leial mantendu

libidoak aukeraturiko Bestearekin esperientzia sentsualak gozatu

elikatu, lagundu, babestu, kontsolatu, sostengatu, zaindu edo osatzeko

elikatua, lagundua, babestua, kontsolatua, sostengatua, zaindua edo osatua izan

sortu biontzat gozagarria, iraunkorra, kooperatibo eta elkarrekikoa izango den Bestearekiko harremana, nire igualarekin

barkatua izan

maitatua izan

askatua izan[19]

– – – – –

—       Nire alderik txarrena ikusi duzu.

—       Bai.

—       Zutaz ezer ere ez dakit.

—       Ez.

—       Baina gustukoa zaitut.

—       Gustukoa zaitut.

          (Isilunea.)

—       Nire azken itxaropena zara.

          (Isilune luzea.)

—       Ez duzu lagun bat behar sendagile bat behar duzu.

          (Isilune luzea.)

—       Guztiz oker zabiltza.

          (Isilune oso luzea.)

—       Baina lagunak dituzu.

          (Isilune luzea.)

          Lagun asko dituzu.

          Zer ematen diezu zurekin horren bihozberak

          izateko?

          (Isilune luzea.)

          Zer ematen diezu zurekin horren bihozberak

          izateko?

          (Isilune luzea.)

          Zer ematen diezu?

          (Isilune luzea.)

          Harreman profesionala dugu geurea. Harreman ona dugula uste dut. Baina profesionala da.

          (Isilunea.)

          Zure oinazea antzematen dut baina ezin diot zure bizitzari nire eskuetan heldu.

          Ondo egongo zara. Sasoitsua zara. Badakit ondo egongo zarela gustukoa zaitudalako eta ezin delako inor gustukoa izan bere burua maite izaten ez badu. Beldurra ematen dit bere burua maite ez duen jendeak zeren bere buruari horrenbeste gorroto dionez ez baitiote uzten beste inori eurak maitatzen. Baina zu gustukoa zaitut. Zure falta sentituko dut. Eta badakit ondo egongo zarela.

          (Isilunea.)

          Paziente gehienek hil nahi izaten naute. Hemendik ateratzen naizenean lanaldiaren amaieran nire maitalearenera joan eta erlaxatzeko premiaz egoten naiz. Lagunekin egon eta erlaxatzeko premia izaten dut. Lagunok benetan elkarrekin gaudela sentitzeko premia dut.

          (Isilunea.)

          Ditxosozko lan honi gorroto diot eta lagunak osasuntsu behar ditut.

          (Isilunea.)

          Barka nazazu.

—       Ez da nire errua.

—       Barkatu, oker ibili naiz.

—       Ez da nire errua.

—       Ezetz. Ez da zure errua. Barka nazazu.

          (Isilunea.)

          Azaldu nahi nizun —

—       Badakit. Haserre nago ulertzen dudalako, ez ulertzen ez dudalako.

– – – – –

Gizenarazita

   Zurkaiztuta

      Bultzaka kanporaturik

gorputza desorekatzen ari zait

eztanda batez zatikatzen ari zait

ezin diot heldu

dagoeneko heldu diodana baino gehiago

beti izango duzu zati bat niregandik

nire bizitza zure eskuetan hartu zenuelako

esku krudel horiek

horrek akabatuko nau

isiltasuna zegoela uste nuen

isiltasuna nagusitu zen arte

nola sortu didazu oinaze hau?

Ez dut inoiz ulertu

zer den sentitu behar ez dudana

txoria zeru zabalean hegan dabilen bezala

tximistek burua urratu didate

trumoi jarraiari ihes egiten nenbilela

Behatxuloa ireki da

Argi zorrotza

eta Ezer ez

Ezerezak ere

Ezer ez du ikusten

Nolakoa naiz?

                              ukapenaren haurra

tortura ziega batetik bestera

erremediorik gabeko hutsegite zitalen segida

erortzen ibili naiz bide honetako urrats guztietan

Etsipenak suizidatzera bultzatzen nau

Medikuek soluziobiderik aurkitzen ez duten larrimina

Ulertzeko bost axola zaiena

Zuk inoiz ez ulertzea espero dut

Gustukoa zaitudalako

Gustukoa zaitut

Gustukoa zaitut

ur beltz geldoa

betirako bezain sakona

zerua bezain hotza

zure ahotsa desagertu denean nire bihotza bezain geldoa

infernuan izoztuko naiz

noski maite zaitudala

bizitza salbatu zenidan

nahiago nukeen egin ez izana

nahiago nukeen egin ez izana

nahiago nukeen bakarrik utzi izan baninduzu

zuri-beltzeko filma baietz ala ezezkoa baietz ala ezezkoa baietz ala ezezkoa baietz ala ezezkoa baietz ala ezezkoa baietz ala ezezkoa

Beti maite izan zaitut

                               baita gorroto nizunean ere

Nolakoa naiz?

                               aita bezalakoa

o  ez o  ez o ez

Behatxuloa ireki da

Argi zorrotza

Haustura hasten da

Ez dakit non begiratu gehiago

Bilaketa jendetsu honek nekatuta nauka

   Telepatia

      eta itxaropena

Izarrei begiratu

iragana iragarri

      eta mundua aldatu zilarrezko eklipse batez

iraunkorra den gauza bakarra hondamendia da

denok desagertuko gara

ni bat baino marka iraunkorragorik uzten saiatzen garen bitartean

Aurretik ez dut neure buruaz beste egin beraz ez bilatu aurrekaririk

Aurretik etorri dena hasiera besterik ez zen

beldur ziklikoa

hori ez da ilargia hori Lurra da

Iraultza

    Jainko maitea, jainko maitea, zer egingo dut?

Dakidan guztia

elurra da

                    eta etsipen beltza

Tokirik ez buelta emateko

    espasmo moral antzua

    hilketaren ordezko aukera bakarra

Mesedez ez zatikatu nire gorpua nola hil naizen jakiteko

Neuk esango dizuet nola hil naizen

Ehun Lofepramina, berrogeita bost Zoplicone, hogeita bost Temazepan, eta hogei Melleril

Neukan guztia

Irentsita

Zatituta

Urkaturik

Bukatu da

pentsamendu zikiratuen

    Eunukoari begiratu

garezurra

desbildua

arima baten

  harrapaketa

    eroaldia

      haustura

sinfonia solo bat

4.48an

the happy hour[20]

argitasuna bisitan etortzen zaidanean

iluntasun epelak

begiak blaitu

ez dut bekaturik ezagutzen

sekulakoa bilakatzeak dakarren gaitza da hau

hilko nintzatekeen bizi beharragatik

                                            maitatua izatea

hiltzen ari naiz bost axola zaion batengatik

hiltzen ari naiz ez dakien batengatik

                                            apurtzen nauzu

Hitz egin ezazu

Hitz egin ezazu

Hitz egin ezazu

                                            hamar yardako porrota zirkulua

                                            ez begiratu niri

Zutik azkeneko aldiz

                                            Inork ez du hitz egiten

Baliozkotzat jo nazazue

Nire lekukoak izan

Begira iezadazue

Maita nazazue

                                            nire azken sumisioa

                                            nire azken porrota

oiloak dantzan jarraitzen du

oiloa ez da geldituko

                                            nitaz pentsatzen duzula pentsatzen dut

                                            nitaz pentsatzen duzula nahi nukeen moduan

azken aldia

azken puntua

                                            orain zaindu zure amatxo

                                            zaindu zure amatxo

                                            Elur beltza ari du[21]

                        heriotzan heltzen didazu

                                  inoiz ez aske

             Ez dut heriotzako desirarik

             suizidek ez dute horrelakorik inoiz sentitu

             begira iezadazu desagertzen

             begira iezadazu

                                       desagertzen

             begira iezadazu

             begira iezadazu

                                       begira

Hau da inoiz ezagutu ez dudan nire nia, haren aurpegia neure buruaren barru aldean dago itsatsirik

                        mesedez, oihala altxatu

– – – – –

[1] Hilen Liburu Tibetarrean azaltzen den formula dugu goikoa. Liburuko testuak hiltzear daudenei irakurtzen dizkiete nozitzen ari diren prozesua hobetu uler eta onar dezaten.

[2] Psikiatrian gaixoen kontzentrazioa neurtzeko erabiltzen den test honetan 0-100 bitarteko zenbakiak aletu behar dira zazpinaka. Bistan da ez duela lortzen.

[3] Ingelesezko testuak pentsamendu edota logika formalari keinu eginez horrela dio: “How can I return to form / now my formal though has gone?”.

[4] “An expressionist nag” dio testuak. Espresio hori Alaistar Macaulay antzerki kritikariak erabili zuen S. Kaneren Garbituak (Cleansed) antzezlana deskribatzeko: “At her worst, however, she is an expressionist nag, and untheatrical”. “Nag” hitzak “kexati” zein “zaldi zaharra” adierazten du. Lehenbiziko adieran ulertzen badugu ere bigarrenak irekitzen dio bidea “zalditegi” hitzaz irudia sortzeko. Lehenbiziko erreferentzia osoa ikusteko hona jo: Ruby Cohn, “Sarah Kane, an Architect of Drama”, Cycnos 18. alea, 1. zkia.

     http://revel.unice.fr/cycnos/index.html?id=1668 [2020ko urtarrilean azken ikustaldia]

[5] “Respondez s’il vous plaît” eta “As soon as possible” esanahia dute goiko laburdurek.

[6] Hemendik aurrera testua Bibliako espresioekin hornitzen da han-hemenka. Goikoak Mateo 27:46 txatala du iturria.

[7] Sarah Kanek ingelesezko modalekin jolastu zuen. Jatorrizkoak honela dio: “Can’t must never have-to always won’t should shant”.

[8] Berriro aditz modalekin jolasten du idazleak. Honela diosku: “I don’t imagine/ (clearly) / that a single soul / could would / should / or will”.

[9] “Sleep with a dog and rise full of fleas”, jatorrizko testuan.

[10] “A sub-intentional death”, dio testuak. “Sub-intentional suicide” espresioarekin heriotza ekar lezaketen heriotza-arrisku handiko praktikak izendatzen dira psikiatrian.

[11] Idazleak “empty legs” esamoldea erabiltzen du. “Hanka hutsik” adierazteaz gain, hegaldi pribatuen konpainietan zama edo bidaiaririk gabeko —eta, hartara, onura ekonomikorik gabeko— joan-etorriari esaten diote.

[12] Testamentu Zaharreko aipua (Isaias 8:9-10).

[13] Testamentu Zaharreko aipua (Isaias 8:22-24).

[14] Lerro hau Testamentu Berriko Lukas 12:3 eta Mateo 10:23 txataletan azaltzen da, besteak beste.

[15] Isaias 1:18 txatala.

[16] Isaias 2:2 txatala.

[17] Mötley Crüe talde estatubatuarraren 1987ko Girls, Girls, Girls albumeko kanta baten tituluarekin bat dator “dancing on glass” esapidea. Abestian droga kontsumo eta eromenari buruzko erreferentzia zuzenak daude.

[18] Sarah Kanek Rudolf von Laban (1879-1858) koreografo hungariarraren dantza-notazio sistemako mugimenduen izenak kopiatu zituen hemen. Nazioartekoan erabiltzen da egun —gehienetan ingelesez— dantzarako ez ezik beste arloetan ere gorputz higidurak deskribatzeko.

[19] Edwin S. Shneidmanen The Suicidal Mind (1989) liburutik ateratako zerrenda dugu goikoa.

[20] Jatorrizkoan bezala uzten dugu, “ordu zoriontsua” esanahiaz gain, tabernetan merkeago edateko aldiari esaten zaiolako gurean ere.

[21] Leherketa nuklearrek sortzen duten hautsari horrela esaten diote ingelesez, “black snow”, “elur beltza”, alegia.

Biografia

SARAH KANE

(Essex, 1971-London, 1999)

      Bristoleko zein Birminghameko unibertsitateetan Arte Dramatikoa ikasitako zuzendari eta idazle britainiarra dugu Sarah Kane. Bizitza eta obra kopurua laburrak izanda, kritikak meritua ez zion errekonozitu, Zartatua-ren 1995eko estreinalditik hamar urtera, Harold Pinter (1930-2008) eta Edward Bond (1934- ) autore kanonikoek beren miresmena aitortu zioten arte. Momentu horretatik aurrera, Thatcher Belaunaldiko sortzaileen artean (hots, In Yer Face mugimenduan) egile garrantzitsuena iritzirik, Europan zehar maiz oholtzaratzen zen —eta den— lana dugu Kanerena.

      1996. urtean Fedraren maitasuna  (Phaedra’s Love) zuzendu eta handik hiru urtera Garbituak (Cleansed) eta Grina (Crave) estreinatu zituen. Azken testua, 4.48 Psikosia, 1999an bere buruaz beste egin ondoren, Royal Court Theatren antzeztu zuten 2000ko denboraldian.