KAMIKAZ KOLEKTIBOA

Fikziraultzaileak

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2025 Kamikaz Kolektiboa

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2025eko abendua

Edizio hau: 2025eko abendua

Ganbila:

      Bildumaren koordinatzailea: Oier Guillan

      Edizio taldea: EHAZE-Antzerkizale elkartea

      Bildumaren diseinua eta maketazioa: Metrokoadroka

EHAZE:

      53 posta kutxa / 20002 Donostia

            Telefonoa: 675 945 734

            Elektroposta: info@ehaze.eus

            Webgunea: http://www.ehaze.eus

Susa:

      317 posta kutxa / 20800 Zarautz

      Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

      Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

            Telefonoa: 943 83 26 55

            Elektroposta: susalit@armiarma.eus

            Webgunea: http://susa-literatura.eus

Sar hitza

EHAZE

      Kamikaz Kolektiboaren bi obra ekarri ditugu liburu honetara: Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi (2021ean estreinatua) eta Renata (2025ean estreinatua).

      Amancay Gaztañaga, Erika Olaizola eta Iraia Elias dira, liburuko obra hauetan, Kamikaz Kolektiboko zutabe nagusiak. Haien aliatu ezinbestekoak izan dira aipatutako bi obretan Espe Lopez zuzendaria, eta Xanti Agirrezabala aktorea Renatan. Bide osoan ere, Miren Gaztañagak leku garrantzitsua bete du Kolektiboan. Denboran atzera eginez, Euli-giro (2015) obra ekarri behar genuke gogora hasierako urrats gisa, Uxue Alberdiren testuetan inspiratuta egin zuten lan esperimental eta forma anitzekoa. Ondoren, Agur eta dolore (2018) pieza laburrak nolabaiteko eztanda ekarri zuen, luzera horretako piezetan oso ezohikoa izaten dena. Orduko hartan Amancay Gaztañaga zen zuzendaria, eta Miren Gaztañaga eta Iraia Elias oholtza gainean zeudenak, Ttak teatroarekin elkarlanean. Beranduago etorri zen Käffka (2018), nerabeei zuzendua, eta orduko hartan Amancay Gaztañaga eta Erika Olaizola zuzendari ziren. Erreferentzia hauen ostetik, Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi obraren arrakastak, segur aski, inflexio puntua suposatu zuen erreferentzia interesgarriez betetako ibilbide honetan. Ez kasualitatez, Espe Lopezen zuzendaritza berme osoa da: Legaleon-T. eta L’Alakran taldeen ibilbideengatik da ezaguna, baina azken urteetan Euskal Herriko proiektu askoren zuzendaritzan ere topatuko dugu bere izena. Ez da azken garaietan egin duten elkarlan bakarra: Troia (2023) izeneko kale ikuskizuna ere eraman zuten elkarrekin oholtzara.

      Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi eta Renata obretakoa umore ezerosoa da. Lehenean, minetik abiatzen dira zirtoa egiteko; hasiera batean telesail ezagun baten parodia dirudienak normaltasunak ezkutuan dakarren min historikora garamatza, ironia eta autoironia sekula abandonatu gabe baina minak sorlan bilakatzeko eskubidea aldarrikatuz, historia osoan gizonek lasaitasun osoz egin duten bezalaxe. Renatak, berriz, heriotza du gai, komikiaren estetikara garamatzan izaera distopikoa hartuz. Pertsonaien karikatura eta abiadura akaso Troia obratik gertu dago obra honetan, baina heriotzaren gaia hartu eta urrunago, sakonago, zorrotzago eramango dute egileek, distopietan ohi den bezala, bueltan egungo jendartearen erretratu deformatua emanez.

      Zaila da egungo euskal antzerkigintzaren erretratua egitea Kamikaz Kolektiboaren ekarpena aintzat hartu gabe. Aurretik ere Kolektiboko bi kideren testuak ekarri izan ditugu GANBILA bildumara, Erika Olaizolaren Panpina eta Amancay Gaztañagaren 39 lore liburuetan. Liburu honetan dakartzagun testuek hankamotz irudi lezakete aktoreen oholtza gaineko energia gabe, baina segur aski irakurlea harritu egingo dute paperean hartzen duten bizitzarekin.

Hitzaurrea

ESPE LOPEZ

Kaka. Heriotza. Izorra dadila aita.

Zerbait ireki da. Satanek dio:

Ez al zara askoz hobeto sentitzen?

SHARON OLDS, “Satanek dio” poemaren zati bat.

      Ezin ezetz esan...

      Bada jende bat ezin diozuna ezer ukatu... gonbidatzen zaituzte antzerki muntaketa batean kolaboratzera, baina oraingoz ideia bat besterik ez dute... berriz ere gonbidatzen zaituzte beste bi proiektutarako, eta, informazio nagusi gisa, lerrokada batzuk ematen dizkizute... edo gonbidatzen zaituzte hitzaurre edo atariko edo oraintxe idazten ari naizen dena delako hau idaztera.

      Eta zaila izaten da ezetz esatea, egiteko gogoak kutsakorrak direlako. Nola geratuko naiz ba etxean, jakinik badabiltzala hiru lagun entsegu lokalen batean dibertitzen, sortzen, buelta eta buelta asko ematen hainbat gairi, hainbat gauzari, ironiari tiraka gogoeta eginarazteko, kontatzeko gogoz!

      Nik behintzat ez dut halakorik galtzen uzten. Alegia, ez nuela ezetz esan.

      Hiru kortseren lantaldera batu nintzenean, agenda zeharo beteta nenbilen, baina gogoak eman zidan erronka bat zela, ikusirik gaia bagenuela, eta denbora gutxi ere bai. Emakumeei buruz hitz egiteak erraza eman dezake, modan dagoela, egin egin behar dela. Baina, bestalde, nola egin hori biktimismoan erori gabe, panfletora jo gabe. Ondo dakigu ikusle mota batek esango duela “bai, oso ondo”; beste batek, “tira, ez da aski”; eta egongo da ados ez dagoenik ere “izan ere, eta abar…”. Zaila da… eta, horrexegatik, betiere gai delikatua den horretaz mintzatzeko, modurik onena da esperientzia propioan oinarritzea, norbere bizipenei heltzea. Emakume guztiek dugu zer kontatua gizarteak sentiarazten digunaz. Baina ez da ikuspegi pertsonalera soilik mugatu behar, galderak egin behar dizkiogu geure buruari, hainbat kontu ezbaian jarri, aurrera egiten ez duela iruditu dakigukeen egoera honetatik irtengo bagara. Bestelako espazio bat irudikatu behar da, antzezlanean dioten bezala, espazio “neutro” bat sortu (halakorik posible bada), agertoki berri bat eraiki, ezarritako ereduetan bermatuko ez dena.

      Ironiak eta egunez egun ikusten ditugun jarrera, pentsamendu eta argudioak hankaz gora jartzeko gogoak bultzatzen dute obra hau. Eta kontatzen denak bainoago, manerak: pieza korala, erritmo eta asmo jakin batekin sortua; ikusleengan gozamena eta gogoeta eragitea, eta atera ditzala nork bere ondorioak.

      Zer gertatzen da gizarte batean, emozio negatiboak ezabatzen badira, hiltzea izapide soila balitz bezala estaltzen bada eta doluek une bat besterik irauten ez badute? Horra Renataren premisa. Distopia bat hiru izaki mitologikorena; Parkak. Euren ekinak pizten du dena. Hauxe da plana: Renatari botere bat ematea, gizartean mezu bat zabaldu dezan, gauzak aldatzeko; alegia, heriotzak bete dezala dagokion tokia bizitzaren zikloan. Hiltzerik gabe, bizitzerik ez.

      Parkek horrela jokatuko dute mehatxupean daudelako. Mundutik heriotza eta emozio negatiboak ezabatuta, gizabanakoak materialista bilakatzen dira eta mundu magikoarekin harremana galtzen dute, harik eta hura desagertu arteraino.

      Antzezlanean, dena da apropos neurrigabea: planteamendua, egoerak, jantzien kolore eta forma deigarriak, pertsonaiak… Elementu guztiak bateratu behar genituen, are antzezteko era ere. Antzezpen hanpatua landu genuen, esajeratua, groteskoa, kontakizunari ukitu bereizgarri bat emateko.

      Lau antzezle bakarrik dira, baina makina bat pertsonaia etengabeko sartu-irtenean. Gobernu gabinetetik Renataren familiara pasako gara; gero, herrira, eta Parkak hurrena, eta hariak aurrera egin ahala, berriro agertuko zaizkigu jokaleku horiek. Irudipena izango dugu zientoka pertsonaia igaro direla eszena eta egoeren segida gero eta biziago batean.

      Distopia orok errealitate urrun bat irudikatzen du, errealitatearen beraren alderdi adierazgarri batzuk ikusarazteko. Renatak heriotzaren tratamendua distortsionatzen du, agerian utzi nahi duelako gure gizarteak hura ezkutatzeko joera duela.

      Antzezlanak ikusi zituztenek beste era batera berrikusiko dituzte orain, liburuak irakurrita. Gogora etorriko zaizkie irudiak, forma, antzezpena, jolasa, eta, gainera, xehetasunei erreparatu ahalko diete. Teatroan, hitzak azkar pasatzen dira, barre egiten duzu gertatzen denarekin eta ez duzu aditzen esaten den guztia.

      Obra ikusi ez, eta testuak irakurtzen dituztenek ahotsak, gorputzak, mugimenduak imajinatuko dituzte, bertsio propio eta bakana osaturik. Zure kasua bada, horra aholku bat: irudikatu itzazu antzezle boteretsuak, adoretsuak eta dibertigarriak. Zenbat eta gehiago esajeratu, orduan eta gehiago hurbilduko zara jatorrizko eszenara.

      Talde honen lana eta jakintza aldarrikatu besterik ezin dezaket egin: zoragarria da. Ez dela serioa eman dezake, baina esapide hori natural ateratzen zait Kamikaz Kolektiboarekin lan egiten dudan bakoitzean, edonork zer moduz? galdetuz gero.

      Izan ere, plazera da egiteko gogoagatik eta jolasean oinarrituz lan egitea, sentsazio kontrajarriak edo harridura eragitearen beldurrik gabe, “agerikoa ez den” hori ontzat emanda, nondik datozen inork ez dakien baina dauden lekuan zentzua duten irudiak sorturik, funtsean, prozesu ireki eta libre batean gozatuz lan egitea.

      Ospatu egin behar direlako jolasa, intentsitatea eta egiteko gogoa.

      Eta horretan gabiltza.

      Ospatzen.

      Pura vida!

      (Costa Rican dioten bezala)

Irun, 2025eko abuztua

HIRU KORTSE, AZUKRE ASKO
ETA BRANDY GEHIEGI

Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi 2021eko urriaren 31n estreinatu zen, Azpeitiko Soreasu antzokian.

Lantaldea:

Aktoreak / Zuzendaritza / Testua: Erika Olaizola, Iraia Elias, Amancay Gaztañaga.

Zuzendaritzan bidelaguna: Espe Lopez.

Jantziak: Barbara Rasso.

Argiztapenaren diseinua: Miriam Ubanet, Ana Da Graça.

Teknika: Imanol Garcia.

Zuzeneko soinu banda: Amancay Gaztañaga.

“Izaki berria” kanta: Odei Barroso.

Ilustrazioa eta kartela: Idoia Beratarbide.

Irudigintza: Kulturaz kooperatiba.

Banaketa: Goizane Barroso eta Kamikaz Kolektiboa.

Ekoizpena: Kulturaz kooperatiba.

Pertsonaiak:

Oholtzan hiru aktore: Iraia Elias, Erika Olaizola eta Amancay Gaztañaga.

Aktore bakoitzak pertsonaia ezberdinak jokatuko ditu:

EMAKUME 1

EMAKUME 2

EMAKUME 3

IRAIA

AMANCAY

ERIKA

JOSHUA

NIGEL

HANDER

PAUL

SADGURU

Espazio eszenikoa:

      Oholtza gainean, lurrean, zuriz delimitatuta bi karratu, bat bestearen barruan. Proszeniotik gertu dagoenari Errealitatearen Eremua deituko diogu, eta barruan dagoenari Fikzioaren Eremua.

      Errealitatearen Eremua: Iraia, Erika eta Amancay, aktoreak laugarren pareta apurtuz arituko dira bertan gertatzen den guztia bat-batekoa balitz bezala jokatuz, publikoari zuzenean hitz eginez. Gune honetan, biolina, mikro bat eta looper bat egongo dira. Eszenan entzuten den musika bertan sortu eta bertatik jarriko da. Eremu honetan aktoreek beraien euskalkietan hitz egingo dute.

      Fikzioaren Eremua: Errealitatearen Eremuaren barruan dago. Bertan agertuko dira pertsonaia fikzionatuak, emakumeen mundua eta gizonen mundua irudikatuz.

      Gizonen pertsonaiak ile-apaindegiko gizon-buruekin jokatuko dira.

1. EMAKUMEEN ESZENA

(Lehen eguna. EMAKUME 1, EMAKUME 2 eta EMAKUME 3 tea hartzen ari dira loredun zapiarekin atondutako mahai baten bueltan. Mahaian hiru katilu, teontzi bat, azukre kikara, pasteltxoentzako plater bat eta hiru haizemaile daude. Barrez lehertzen ari dira.)

EMAKUME 2: Eta zer esan zion zalditik erori zenean?

EMAKUME 1: Esan, esan...

EMAKUME 3: Bota nazazu berriro!

(EMAKUME 1, EMAKUME 2 eta EMAKUME 3 barrez lehertzen dira.)

EMAKUME 1: Baina Nigelek ez du inoiz jakin izan zaldian ibiltzen.

EMAKUME 2: Hain da traketsa.

(Arnasa sakon bota eta haizemailea astintzen dute mugimendu erritmiko batez. Norbait ikusten dute urrutian. Hirurak zutitu eta erreberentzia bat egiten diote. Mahaira itzuli eta txutxu-mutxuka hasten dira. EMAKUME 2k tea zerbitzatzen du.)

EMAKUME 2: Te bat?

EMAKUME 3: Bai.

EMAKUME 1: Mesedez.

(EMAKUME 2k tea zerbitzatzen dio EMAKUME 1i.)

HIRURAK: Txotx, txotx, txotx!

(EMAKUME 3ri orain.)

HIRURAK: Txotx, txotx, txotx!

(Azkenik, bere buruari.)

HIRURAK: Txotx!

EMAKUME 3: Azukre pixka bat?

EMAKUME 2: Bai.

EMAKUME 1: Mesedez.

(EMAKUME 3k banan-banan azukrea zerbitzatu eta denek koilarari jarraituko diote begiradarekin. Kikarak hartu eta, koreografia perfektuan, tea zurrupatzen dute. Hirurak haizemailea astintzen hasten dira.)

EMAKUME 2 (EMAKUME 1i): Zer moduz zure seme-alabak? Raul txikia cricketean hasi da, ezta?

EMAKUME 1: Bai, nabarmentzen ari da. Aitaren talentu bera jaso du.

EMAKUME 2: Eta neskatxa?

EMAKUME 1: Neskatxa… adinera iristen ari da. Badakizue zer esan nahi dudan...

(Barre konplizea egiten dute. Haizemailea astintzen jarraitzen dute.)

EMAKUME 1 (EMAKUME 3ri): Eta zer moduz zure… etxea?

EMAKUME 3: Lagun berria egin dut… (Intriga) Rubens. Aurreko astean erosi nuen eta egongelako horman zintzilikatu dut.

(EMAKUME 1 eta EMAKUME 3 barrez. EMAKUME 2k ez du ulertzen.)

EMAKUME 1 (EMAKUME 2ri): Koadro bat erosi du, maitea!

(Hirurak barrez.)

EMAKUME 2 (EMAKUME 3ri): Banengoen, ba, ni zure adinean...

(EMAKUME 3k, keinuka, zurrumurru bat harrapatzen du eskuarekin zerutik.)

EMAKUME 3: Badirudi mahai honetako norbait beste norbaitekin ezkonaraziko dutela.

(EMAKUME 3k berriz ere keinuka beste zurrumurru bat harrapatzen du.)

EMAKUME 3: Berrehun urteko leinua duen gizon garbia, zintzoa, zorrik gabea, izen handiko familia batetik datorrena. (EMAKUME 2ri) Ezta, maitea?

EMAKUME 2: Ez nizuen ezer esan nahi, oraindik ez baitakit nor den aitak niretzat aukeratu duen gizona. Baina nik espero dudan hori bada… Oraintxe bertan geratu naiz beraiekin.

EMAKUME 1 (masailetan kolpe txikiak emanez eta ahoan irribarre bat margotuz): Maitea, gogoratu...

(EMAKUME 2 ere masailetan kolpetxoak emanez. Iluna.

Argia pizten da berriro. Bigarren eguna. EMAKUME 1, EMAKUME 2 eta EMAKUME 3 mahaiaren bueltan barrez lehertzen ari dira.)

EMAKUME 2: Eta zer esan zion zalditik erori zenean?

EMAKUME 1: Esan, esan...

EMAKUME 3: Bota nazazu berriro!

(EMAKUME 1, EMAKUME 2 eta EMAKUME 3 mahaiaren bueltan barrez lehertzen dira.)

EMAKUME 1: Baina Nigelek ez du inoiz jakin izan zaldian ibiltzen!

(NIGEL izena entzutean EMAKUME 2 negarrez hasten da.)

EMAKUME 1: Zer duzu, maitea?

EMAKUME 2 (zutituz): Aitak Nigelekin ezkondu nahi nau.

(EMAKUME 1 eta EMAKUME 3 isilik geratzen dira. Urduri, EMAKUME 3k azukrea zerbitzatzen du EMAKUME 1ek haizemailea bizi astintzen duen bitartean.)

EMAKUME 3: Maitea, azukrea behar duzu bihotza goxatzeko.

EMAKUME 1: Ohituko zara, beti ohitzen gara.

EMAKUME 3: Zure sostengua izango da, ez ahaztu.

EMAKUME 1: Zure hobe beharrez da.

EMAKUME 3: Gogoratu berrehun urteko leinua, maitea. Gaztea zara, sufritzeko momentuan zaude eta zure aitak badaki zer den zuretzat onena.

EMAKUME 1: Pazientzia izan behar duzu.

EMAKUME 3: Pazientzia…

EMAKUME 1: Bota iezaiozu gehiago.

EMAKUME 2 (zutituz): Ez! Nik ez dut azukrerik behar. Nire bihotza azukretuta dago.

(EMAKUME 1 eta EMAKUME 3 isilik. Tea zurrupatzen dute.)

EMAKUME 2: Ez galdetu, ez galdetu ezer. Ez galdetzeko esan dizuet.

(EMAKUME 1 eta EMAKUME 3 isilik haizemailea astintzen. EMAKUME 2 jaramonik egiten ez diotela ohartu eta mahaira itzultzen da.)

EMAKUME 2: Ados, esan egingo dizuet. (Berriro zutituz) Joshua da nik maite dudan gizona.

(EMAKUME 1i eta 3ri katiluak erortzen zaizkie.)

EMAKUME 1 eta EMAKUME 3: Joshua?!

EMAKUME 1: Ze Joshua?

EMAKUME 3: Joshua, konderriko biolin jolea?

EMAKUME 1: Biolina jo eta dantza egiten duena?

EMAKUME 3: Eta besteon gorputzak dantzan jartzen dituena?

EMAKUME 1 eta EMAKUME 3: Joshua… Joshua?!

EMAKUME 2: Bai, eta berak ni maite nau.

(EMAKUME 1ek eta 3k arnasaldi sakonak egiten dituzte. Iluna.

Hirugarren eguna. EMAKUME 1, EMAKUME 2 eta EMAKUME 3 mahaiaren bueltan barrez lehertzen ari dira.)

EMAKUME 2: Eta zer esan zion zalditik erori zenean?

EMAKUME 1: Esan, esan...

EMAKUME 3: Bota nazazu berriro!

(EMAKUME 1, EMAKUME 2 eta EMAKUME 3 barrez lehertzen dira.)

EMAKUME 1 (EMAKUME 2ri): Maitea, ekarriko diguzu azukre pixka bat, mesedez.

EMAKUME 2: Zerbitzariari eskatuko diot.

EMAKUME 1: Asko tardatuko du. Ekar ezazu zuk zeuk.

EMAKUME 2: Ez daukagu presarik.

EMAKUME 1: Baina mesede hori egingo bazenigu…

EMAKUME 2: Ez dut ulertz…

EMAKUME 3 (moztuz): Ekar ezazu azukrea sukaldetik oraintxe bertan. Mila esker.

(EMAKUME 2 mahaian dagoen kikara hartu eta azukre bila doa. Errealitatearen Eremura aterako da. EMAKUME 1 eta EMAKUME 3 txutxu-mutxuka.)

EMAKUME 1: Esan egin behar diogu.

EMAKUME 3: Esan egin behar diogu.

(Ezustean, EMAKUME 2 sartzen da.)

EMAKUME 2: Zuria ala marroia?

EMAKUME 1: Beti zuria.

(EMAKUME 2 badoa.)

EMAKUME 1: Esan egin behar diogu.

EMAKUME 3: Nik esango diot.

EMAKUME 1: Ez, nik esango diot.

EMAKUME 3: Nik esango diot. Zuk ez duzu inoiz taktorik izan, barkatuko didazu.

(EMAKUME 2 sartzen da azukrearekin.)

EMAKUME 2: Tori, nik gaur ez dut azukrerik behar. Nire bihotza azukretuta dago.

(EMAKUME 1 eta EMAKUME 3 elkarri begira.)

EMAKUME 3: Joshua joan egin da. Zaldian trostan-trostan, joan egin da.

EMAKUME 2: Joshua ez da joan.

EMAKUME 3: Joshua joan egin da EMAKUME 23rekin eta haurdun dago.

(EMAKUME 2 barrez. Beste biek elkarri begiratzen diote.)

EMAKUME 3: Eta hirukiak espero ditu, biharko. Eta gainera, EMAKUME 40 du zain beste toki batean. Hirukiak espero dituena baita ere. Esan dut. Esan beharra zegoen eta esan dut.

(EMAKUME 2 lasai. Besteak harrituta.)

EMAKUME 1: Joshuak, hirukiak espero ditu eta gero beste hiruki batzuk. Seikiak, alegia, maitea.

EMAKUME 3: Gizon hori ez da zuretzat.

EMAKUME 1: Ez da zuretzat.

EMAKUME 3: Ez dago zuretzat egina.

(EMAKUME 2k haserre erantzuten die.)

EMAKUME 2: Ez dizuet onartuko Joshua niretzat ez dagoela egina esatea. Zuek ez dakizue Joshua benetan nolakoa den, nolakoa den nirekin dagoenean.

EMAKUME 1: Nola, zurekin dagoenean?

EMAKUME 2 (ahoa estaltzen du): Ez galdetu, ez galdetu ezer. Ez galdetzeko esan dizuet. Ados, esan egingo dizuet. Atzo Joshuarekin egon nintzen basoan.

(Argia aldatzen da. Basoan gaude. EMAKUME 2 basoan alde batera eta bestera JOSHUAren bila.)

EMAKUME 2: Joshua? Joshua?

(Ezustean NIGELekin egiten du topo.)

EMAKUME 2: O, ez, Nigel! Zer egiten duzu zuk hemen?

NIGEL: Maitea, ezkon zaitez nirekin, esan bai, emadazu muxu bat begiak itxita.

EMAKUME 2: Agur, Nigel.

(EMAKUME 2k NIGEL baztertzen du eta JOSHUAren bila jarraitzen du. Bat-batean JOSHUA agertzen da mahai azpitik erdi ezkutuan.)

EMAKUME 2: Joshua!

JOSHUA: Eroturik naukazu maitea. Baina gure artekoa ezin dugu argira atera, oraindik.

EMAKUME 2: Baina maitea...

JOSHUA (hatza ezpainetan pausatzen dio): Txist! Adio, maitea.

(Argi aldaketa. Basoko pasartearen aurretik zeuden momentu berera itzultzen dira.)

EMAKUME 2: Eta horixe esan zidan.

(EMAKUME 2 eseri egiten da.)

EMAKUME 3 (zutitu eta eseri): Gizon hori ez da zuretzat.

EMAKUME 2 (zutitu eta eseri): Bada.

EMAKUME 3 (zutitu eta eseri): Ez da.

EMAKUME 2: Joshuak ni maite nau eta nik bera maite dut.

EMAKUME 3: Ez zaizu komeni.

EMAKUME 2 (belarriak estaliz): Laralaralara...

EMAKUME 1: Atzo gauean Joshuarekin egon nintzen eta bere gorputz leuna zurrupatu nuen.

(EMAKUME 2k eta EMAKUME 3k dramatikoki erreakzionatzen dute.)

EMAKUME 3: Haurdun nago.

EMAKUME 2 (zutitu): Zorionak!

EMAKUME 3: Joshua da nire umearen aita.

(EMAKUME 2k aulkia lurrera botatzen du haserre biziz eta EMAKUME 3ri lepotik heltzen dio. EMAKUME 1 mahai gainera igotzen da.)

EMAKUME 2: Ez da posible.

EMAKUME 3: Ezin liteke.

EMAKUME 1: Joshua nirea da!

EMAKUME 2 (belaunikatuz): Eeezzz! Traizionatu egin nauzue!

EMAKUME 1: Ume hori aterako dizut. Bekatuaren umea.

EMAKUME 2: Joshuak ni maite nau.

EMAKUME 3: Akabatuko zaitut. (EMAKUME 2ri) Belarritik hasiko naiz.

(EMAKUME 1ek mahai gainetik salto egiten du beste bien gainera. EMAKUME 1, EMAKUME 2 eta EMAKUME 3 borrokan hasten dira. Zilipurdika bata bestearen gainean dabiltza.)

EMAKUME 3: Kendu gainetik, askatu. Baina, ze elegantzia mota da hau?

(Borroka geratzen dute eta beraien buruak atontzen dituzte elegantzia berreskuratuz.)

EMAKUME 1: Ez dut ezer ulertzen. Zergatik ari ginen elkar jotzen?

EMAKUME 2: Ez dakit, baina zerbait naturala da.

EMAKUME 1: Naturala?

EMAKUME 2: Gizon batek mareak mugitzen ditu. Gizon batek lurrikara sor dezake munduaren beste aldean eta Joshuak gu astindu gaitu.

EMAKUME 1: Joshua nirea da!

EMAKUME 2: Sekula sekulorum!

(EMAKUME 1 EMAKUME 2ren gainera joan eta borrokan hasten dira berriz.)

EMAKUME 3: Mesedez, errespetu pixka bat. Ea, non dago Joshua? Ager dadila.

(EMAKUME 3k JOSHUA eta NIGEL ateratzen ditu eta EMAKUME 1ek eta 2k burua galtzen dute. JOSHUA agertzen denean maiteminduta agertzen dira. NIGEL agertzean nazka sentitzen dute. Hirurek desesperatuta amaitzen dute.)

EMAKUME 3: Emakume 1, Emakume 2, Joshua plastikozkoa da.

EMAKUME 2 (musu ematen dio): Olentzero existitzen ez dela konturatzea bezala izan da.

EMAKUME 1: Eta orain zer egingo dugu?

EMAKUME 3: Har dezagun te bat.

(Mahaira joaten dira urduri.)

EMAKUME 2: Te bat?

EMAKUME 3: Bai.

EMAKUME 1: Mesedez.

(EMAKUME 2 tea zerbitzatzen hasten da.)

HIRURAK: Txotx, txo…

EMAKUME 2 (teontzia astinduz): Ez dago terik…

EMAKUME 3 (koilararekin azukre kikara kolpatuz): Ez dago azukrerik…

EMAKUME 1 (pasteltxoen platera ukituz): Ez dago pasteltxorik.

EMAKUME 3: Baina ze fartsa da hau?

(Hirurak negarrez, lur jota daude. Jarraian EMAKUME 1ek mahaiaren azpian gidoi bat aurkitzen du.)

EMAKUME 1: Zer da hau?

(EMAKUME 2 eta 3 beregana hurbiltzen dira.)

EMAKUME 2: Letrak.

(EMAKUME 3k gidoia hartu eta orriak pasaz gainetik irakurtzen du.)

EMAKUME 3: Michael Jefferson, George Jefferson, Joshua Jefferson, Nigel Jefferson, Iraitz Jefferson, Andoni Olarre.

EMAKUME 2: Noski, gizonak behar ditugu istorioak interesa eduki dezan.

EMAKUME 1: Eta gu?

(EMAKUME 3k gidoia begiratzen jarraitzen du.)

EMAKUME 3 (pozik irakurriz): Hementxe gaude, orritxo honetantxe gaude. Emakume 1, Emakume 2 eta Emakume 3.

EMAKUME 1: Eta zer dio?

EMAKUME 3: Eta zer dio?

EMAKUME 1: Eta zer dio?

EMAKUME 3: Eta zer dio?

EMAKUME 1: Eta zer dio?

EMAKUME 3: Eta zer dio?

EMAKUME 1: Esan.

EMAKUME 3: Esan.

(Barre egiten dute esaten ari direna gidoian idatzita dagoela konturatzen direnean.)

EMAKUME 1: Zer dibertigarria. (Testua hartu eta irakurriz) Hemen jartzen du Emakume 1ek, Emakume 2 jotzen duela.

(EMAKUME 1ek EMAKUME 3 lepotik heltzen du.)

EMAKUME 2: Ni naiz emakume 2.

(EMAKUME 1ek, EMAKUME 3 Fikzioaren Eremutik kanpora botatzen du.)

EMAKUME 1: Joshua nirea da!

EMAKUME 2: Sekula sekulorum.

(EMAKUME 1 eta EMAKUME 2 borrokan hasiko dira.)

2. AURKEZPENA

(Errealitatearen Eremua argiztatzen da. EMAKUME 3 alde batera utzi eta IRAIAk hartzen du hitza. Bitartean, Fikzioaren Eremutik irten ezinik oraindik, ERIKAk eta AMANCAYk lurrean zilipurdika jarraitzen dute.)

IRAIA: A ze eszena, e… (ERIKAk eta AMANCAYk elkar nola jotzen duten begira) Ba, orain arte ikusi duzuen guztia serie batean oinarrituta egin dugu. Bridgerton. Ezagutzen duzue? Serie honek 10 egunean 82 miloi ikusle izan zituen, tartean gu. Eta hainbeste inpaktatu gintuen ikusitakoak erabaki genuela bertsio bat egitea. Hori bai, bertsio librea, konturatuko zineten bezala, baina sakonean zituen gaiak erabiliz: emakumeak gizonengatik borrokan, emakumeak gizonek aukeratuak izateko desiratzen gizon gaiztoak gure xarmarekin eraldatzeko ametsetan, emakumeen arteko inbidiak... Badakizue, egunero-egunero edozein plataformatan ikus dezakeguna. Alegia, fikzioa. Fikzioz inguratuta gaude, fikzioz elikatzen gara. Eta gu, oso jende serioa garenez, ez du ematen, baina hala gara… oso galdera sakona egin genion geure buruari. Non geratzen da, lagunak, non geratzen zaigu begiz jaten dugun hori guztia? Non? Non?

(ERIKAk eta AMANCAYk elkar jotzeari uzten diote.)

IRAIA: Munduan egiten den fikzioaren % 92 gizonen eskuetan dago. Beraz, maskulinoa dena da beti protagonista. Maskulinoa dena da beti erdigunean dagoena eta maskulinoa den horri esker jasotzen ditugu munduaren klabe guztiak.

HIRURAK: Eskerrik asko!

AMANCAY: Eta non geratzen da femeninoa den hori? O! Sorpresa! Erridikulizatuta edo baztertuta. Eta noiz ateratzen gara gu istorioan? Eta noiz agertzen da figura femeninoa? Gu? Bueno, ez gu, gu… (Keinua egiten du eskuekin) Ba, adibidez, maskulinoa den horrek maitasuna edo pasio erotikoa esploratu nahi duen momentuan. Gu (Keinua) beti besteen desio iturri. Noski, hau guztia heteronorma zuriaren barruan sartzen den horretatik eraikia dago… Arau horietatik kanpo geratzen dena ez da existitzen edo…

IRAIA: Arazo bat da.

ERIKA: Ez du ematen baina fikzioak gauza bera erakusten digu beti, modu ezberdinetan. Eta horrek zuzenean eragiten du gure irudimenean, gure egunerokotasunean, desioetan, pentsatzeko moduan, harremanak eraikitzerako orduan. Ni, adibidez, momentu honetan, fikzioan apoiatua nago. (Fikzioaren Eremuan dagoen aulkian apoiatzen da) Eta orain ez. (Eskuak kenduz) Eta orain bai, eta orain ez… Ikusten duzue? Baina ni kontziente naiz.

AMANCAY eta IRAIA: Kontziente da.

AMANCAY: Adibidez, nik, errealitatean, batzuetan ez dakit nor naizen ere. Baina kontziente naiz…

HIRURAK: Kontziente gara.

IRAIA: Besteak beste, irakurri egiten dugulako. Batez ere nik… Eta gai honen inguruan irakurritako azkena Género y comunicación liburua izan da. Titularra? Kontuz fikzioarekin, ze ispilu deformatzaile bat da. Ideia patriarkal eta matxistak gure burmuinean sartzeko, zasta, zasta!

AMANCAY: Ez, Iraia! Ze esan genuen? Ze esan genuen?

IRAIA: Egia, panfletorik ez.

ERIKA: Herriak ez du atsegin.

IRAIA: Barkatu, herria.

AMANCAY: Ze esan genuen?

IRAIA: Sinbolikotik, sinbolikotik.

ERIKA: Hala ere, eskerrik asko, Iraia. Kristorena da talde honetan aportatzen duzuna. Zure txapa interesantea da baina giroa kargatzen du.

(AMANCAYk Sofi Tukkerren Energia abestia jartzen du eta hirurak dantza eroan hasten dira. Bat-batean, musika amaitzen da. AMANCAYk mikrofonoa hartu eta ASMR soinuak egiten hasten da. Bitartean, IRAIAk eta ERIKAk espazioa atontzen dute gizonen eszenarako: mantela eta kikarak kendu, eta ezpatak, brandy-kopak eta hiru gizon-buru utziz.

AMANCAY (publikoari): Neutralizatu. Espazioa neutralizatu. Zer da espazio neutro bat? Zer da fikzio neutro bat? Zer da neutroa? Posible da fikzioa neutroa izatea? Posible da zerotik hastea? Posible da zuen iruditegian sartu eta iruditegi berri bat eraikitzea?

(AMANCAYk biolina hartu eta minuet bat jotzen du. Looperrean grabatu du. Biolina Errealitatearen Eremuan utzi eta Fikzioaren Eremura sartzen da. Grabatu duen minuetak martxan jarraitzen du.)

3. GIZONEN ESZENA

(PAUL, JOSHUA eta HANDER mahaiaren bueltan eseri dira, brandy kopa bana eskuetan dutela.)

PAUL: Lagunok, egin dezagun topa!

HIRURAK: Topaaa...!

(Kopekin mahaian bi kolpe eman eta brandy tragoa hartzen dute.)

PAUL: Bros!!! Nekatuta nagok…

BESTEEK: Nekatuta gaudek…

PAUL: Nekatuta eta galduta.

HANDER: Egia galanta! Garai berriak eta ostiak… Nik ja ez zekiat zer espero den niregandik.

JOSHUA: Eta niregandik zer espero den.

PAUL: Nik ez diat ezer ulertzen...

BESTEEK: Ezer ez!

(Kopekin mahaian bi kolpe eman eta brandy tragoa hartzen dute.)

JOSHUA: Agian ez duzue ulertuko, baina ez da batere erraza guapoa izatea. Ez da erraza aurpegi honekin bizitzea eta hori mantentzea. Boxeoa, esgrima, duelua…

HANDER: Nik ulertzen diat. Ikusten al duzue adats hau? Zein zaila den morrosko ederraren bizimodua. Kabenzotz!

JOSHUA eta PAUL: Kabenzotz!

JOSHUA: Eta depilazioa. Laserrarekin. 1.200 errupia.

HANDER: Bai, baina kontuz gehiegi depilatzearekin, badakik…

(JOSHUAk eta HANDERrek barre egiten dute.)

PAUL: Hori errespetua duk! Higiene y respeto! Ni setas ni setos!

JOSHUA eta HANDER: Ni setas ni setos!

(Barre egiten dute hirurek.)

JOSHUA: Nik emakumeen bihotzak konkistatu nahi ditiat. Ni konkistadore bat nauk!

PAUL: Orduan hik zer nahi duk? Gehiago edo gutxiago egin larrutan? Ez diat ulertzen...

JOSHUA: Nik nahi diat harreman serio bat norbaitekin. Baina, joder, ez nauk kapaza elkarrizketa bat mantentzeko, blokeatu egiten nauk, ez zekiat zer esan. Zuekin pasatzen zaidak hori, imajinatu emakumeekin... Nik ez diat pentsatzen, ni nauk ekintza.

(JOSHUAk eta PAULek mahai gainean dauden ezpata bana hartu eta borrokan hasten dira. JOSHUAk irabazten du.)

PAUL: Ona haiz, Joshua.

JOSHUA: Bai, bazakiat. Hobetuko duk, Paul.

(PAUL eta JOSHUA barrez.)

HANDER: Ni nazkatuta nagok beti belarriprest izatearekin. Nazkatuta emakumeentzat beti laguna bakarrik izatearekin. Eta ni nork entzuten nau? Esan, nork?

(Isiltasun deseroso bat sortzen da.)

HANDER: Nik nahi dudana da edozer gauza esateko toki bat izatea. Nik nahi diat toki bat negar egiteko. Nik negar lasai egin nahi diat.

(JOSHUA eta PAUL elkarri begira.)

PAUL: Nola negar egiten duala?

HANDER: Nik negar egiten diat, bai. Eta?

PAUL: Hi, ezin diagu onartu gizon batek gizarte osoa arriskuan jartzerik!

HANDER: Ba, nik negar egiten diat!

JOSHUA: Hori ezinezkoa duk!

HANDER: Eta egin nahi diat.

(JOSHUA eta PAUL elkarri begira.)

JOSHUA: Hi, Paul, hik negarrik egiten al duk?

PAUL: Ea, ea, ea… hi ze etorri haiz, Hander, gu nahastera?

(Ezpatak hartu eta borrokan hasten dira PAUL eta HANDER. PAULek irabazi eta HANDER joaten da. PAULek eta JOSHUAk kopak hartzen dituzte ospatzeko, mahaian kolpetxoak eman eta tragoa edaten dute. SADGURU etorri dela ohartu eta erreberentzia batez agurtzen dute.)

JOSHUA: Kaixo, Sad.

PAUL: Ongi etorri, Sad. Arazo bat daukagu.

JOSHUA: Nazkatuta nagok indartsua eta era berean sentibera izan beharraz. (Bere buruari) Nik bi potro ditiat! Ni konderriko gerlari onena nauk! Gerlaria eta sentibera aldi berean? Kabenzotz!

PAUL: Kabenzotz! (Zutituz) Ze ostia duk maskulinitate berri hau? Zein naiz ni? Ni ehiztari bat nauk, Santimamiñeko mamut ehiztaria!! Eta orain, zer nahi duzue izatea? Lore txiki bat? Zer gara ba? Ehiztariak!

PAUL eta JOSHUA: Gizonak! Gizonak! Gizonak...!

SADGURU: Take it easy, my friends, take it easy… tranquilos... (Eztula) Lasai, lagunak... Garai berrietan gaude eta garai berri hauetan gizon berria bilakatu behar dugu, gizon garaikidea!

(PAUL eta JOSHUA guztiz harrituta.)

PAUL: Ostia…

JOSHUA: Zer?

SADGURU: Gauza bat esango dizuet. Ni feminista naiz.

(PAUL eta JOSHUA elkarri begira.)

PAUL eta JOSHUA: Feminista?

SADGURU: Eraldaketaren unean gaude eta orain, momentu honetan, feminista izan behar da garai batean unibertsitatean sartzeko batxilergoa eskatzen zen bezala.

JOSHUA: Ni ez naiz ez feminista ez matxista. Ni naiz guapoa.

PAUL: Feminismoa? Ni ama eta izebarekin bizi izan naiz beti. Ez zidaten uzten ezta galtzontzilloak bakarrik janzten ere. Matriarkatua, gordin-gordina.

SADGURU: Ea ba, esan, “Ni feminista naiz”.

PAUL: Ez dakit ba…

JOSHUA (mahai gainera igoz): Ni feministetan feministena naiz.

SADGURU: Hori da! Edozein gatazkaren aurrean. “E, ni feminista naiz” (Eskua bihotzean) Arazo bat duzula emakume batekin... “E, ni feminista naiz” eta kito.

PAUL: Eta hori esatearekin nahikoa al da?

SADGURU: Momentuz bai.

JOSHUA: Eta galderak edo zerbait egiten hasten bada?

SADGURU: Orduan utzi hitz egiteari eta utzi lehenbailehen toki hori. Badakizu, “bomba de humo” (Barre egiten dute guztiek).

PAUL: Ni galduta nago.

SADGURU: Erresistentzia asko ikusten dut zugan. Momentu honetan emakumeak gure munduan sartu behar ditugu… Momentu honetan gure biziraupena feminismoan dago.

JOSHUA: Benga, Paul, esan.

PAUL: Ezin diat!

JOSHUA: Gizontasunetik! Ni feminista naiz, nauk, naun, nahi duana.

SADGURU: Izan gizon sentibera baina borrokalaria, izan gizon indartsua baina ahula, izan gizon babeslea baina kreatiboa, izan gizon goxoa baina txortalari enpotradorea. Izan gizon-gizona!

(Agobiatuta, JOSHUA jaiki egiten da.)

PAUL: Hori konplikatuegia da niretzat. Ni naiz tipo basiko bat...

SADGURU: Eeee... Eeeeee, lasai… (Muturreko bat ematen dio. PAULek arnasestuka jarraitzen du eta SADGURUk berriro ematen dio muturrekoa)

PAUL: Eskerrik asko. Behar nuen ostia on bat.

SADGURU: Lasai, ez da zuen arazoa. Emakumeak galduta daude, zurrunbilo batean sartu dira boterea eskuratze horretan eta espazioa nahi dute. Espazioa hartu nahi dute.

PAUL: Ea, espazio bat bai, baina nik desagertu egin behar dut beraiei espazio bat uzteko? Kabenzotz!

JOSHUA: Kabenzotz!

PAUL: Irabazi! Eta, bestela, joan norabait eta hartu! Sad! (Aulkia mahai gainera igotzeko laguntza eskatzen) Hau da nire tokia! Nirea!

JOSHUA: Hau Paulen tokia da. (Aulkia seinalatuz) Eta nik ere nahi dut nire tokia eta ez didate ematen nik nahi dudan toki hori (Aulkian eseriz).

SADGURU: Lagunak…. gora borroka feminista!

HIRURAK: Gora!

(JOSHUAk eta PAULek ezpatak hartu eta berriro borrokan hasten dira. NIGEL sartzen da.)

JOSHUA: Nigel! Zer habil, motel?!

PAUL: Zer esaten diguk!

NIGEL: Izeba bisitatzetik nator hausnarketa betean, zer den familiaren kargu egin beharra. Familiaren ohorea hire gain dagoela sentitzea, badakizue, berrehun urteko leinu garbia. Eta sentitzen dut azken aldian frente asko daudela… Hizkuntza inklusiboaren kontu hori dena, jarrera paternalistaren kontu hori dena, espazioaren okupazioaren kontu hori dena… eta egia esateko galduta nago…

JOSHUA eta PAUL: Galduta gaude!!!

(JOSHUA eta PAUL borrokan hasten dira. NIGELek hizketan jarraitzen du.)

NIGEL: Eta ni ohartzen naiz nire pribilegioak ditudala eta alde batera utzi behar ditudala… Baina ez dakit nondik hasi, nola egin… Non dago instrukzioen liburua? Eta batzuetan hitz egitea bera ere zaila da, nola hitz egin behar den ere ez dakit… eta askotan hanka sartzeko beldurrez isildu egiten naiz. Baina gero isiltzeaz damutzen naiz, ze ematen du ez zaidala ezer axola eta ez da hori. Eta beldur naiz. Beldur naiz eraldaketaz. Gai izango ote naizen, zer galduko dudan bidean, zer irabazi, nola egin, non kokatu, nora goazen… Eta lotsatzen naiz gizon askoren jarrerez eta oihukatu nahi dut: ni ez naiz hori! Baina, klaro, asko daude eta ulertzen dut; baina ez nazatela horiekin nahastu, ezta konfunditu ere... Eta ulertzen dut, era berean, nik ere jarrera batzuk aldatu beharko nituzkeela, baina... bla bla bla...

4. DANTZALDIA

(NIGELek Fikzioaren Eremuan hizketan jarraitzen duen bitartean Errealitatearen Eremua pizten da. AMANCAYk mikrofonoa hartzen du.)

AMANCAY: Fikzioa… uau…

(NIGELek hizketan jarraitzen du.)

AMANCAY: Txist! Ei! (NIGELi amaitzeko keinuak eginez) Eskerrik asko!

(NIGELek azken dantza pausoa eman eta badoa.)

AMANCAY (publikoari): Azkenean, fikzioaren kontu hau denontzat da nekagarria, ze hau eusten egotea ere ez da erraza izango...

(AMANCAY biolinarekin minuet bat jotzen hasten da, NIGEL eta EMAKUME 2 dantzaldira sartzen diren bitartean. JOSHUA biolina jotzen hasten da mahaiaren gainean.

Dantzan ari direla EMAKUME 2k JOSHUA ikusten du eta NIGELi alde egiteko keinua egiten dio. Honek alde egiten du. JOSHUA eszenatoki gainean EMAKUME 2 seduzitzen ari da. Pieza amaitzean EMAKUME 2k txaloak jotzen dizkio, JOSHUA EMAKUME 2ri gerturatzen zaio eta erreberentzia bat egiten diote elkarri. EMAKUME 2 lurreraino makurtzen da, JOSHUArekiko entrega osoa erakutsiz. JOSHUAk eskua luzatzen dio eta basora eramaten du.

JOSHUA atzetik hurbiltzen zaio, EMAKUME 2 urduri. JOSHUAk eskuarekin masaila ukitzen dio eta EMAKUME 2 urtu egiten da. JOSHUAk berriro eskutik heldu eta musu bat ematen dio. EMAKUME 2k musu eman berri dion eskua hartu eta usaindu egiten du, ondoren mingainarekin zurrupatu eta azkenik musukatzen hasten da. Zertan ari den ohartu bezain pronto geratu egiten da. Atzera begiratu du eta JOSHUA berari begira dagoela ikusten du. Arnasa sakon hartu eta JOSHUAri musu bat ematera ausartzen da. Musu ematen diote elkarri. EMAKUME 2 maitasunaren ponpa batean bezala dago. Berehala JOSHUAk gerritik heldu, buelta eman eta mahaian apoiatzen du. Atzetik ematen dio EMAKUME 2ri. Larrualdi azkar baten ostean, musu kastu batekin agurtzen da.

EMAKUME 2, musua jaso ostean, maitasunaren ponpan dago berriro. Pixkanaka Fikzioaren Eremutik irten eta ERIKA Errealitatean erortzen da lurrera.)

ERIKA: Joshua, Joshua. I love you, Joshua... maite zaitut, pila-pila patata tortilla. (Bihotz txiki bat marrazten du airean) Hau zuretzako da, Joshua. (Bihotzari putz egin eta airera jaurtitzen du. Bihotza ponpa bat bezala lehertu egiten da. Bihotz handiago bat marraztu eta berriro jaurti du airera, hau ere lehertu egiten da. Hirugarren saiakera batean bihotz handi-handi bat marrazten du) Hau zuretzat doa, Joshua! (Ostikada batez urrutira bidaltzen du. Bonba bat bezala lehertzen da. ERIKA, desesperaturik, JOSHUAri deika hasten da) Joshua, Joshua! (JOSHUAren izenak oihartzuna egiten du. Halako batean, bularra ireki eta bihotza ateratzen du) Pum-pum, pum-pum. (Urrutira jaurtitzen du. Lurrean estanpatzen da. Isiltasuna. Bere bihotza entregatu duela konturatzean mina sentitzen du) Auuu! Auuu! (Lurrera erortzen da, gero eta min handiagoa sentitzen du. Desesperatuta, zutitu egiten da JOSHUAren bila, ezin du zutik mantendu eta lurrera erortzen da. Bihotzeko mina dauka) Auu! Pupaaaa (Lurrean negarrez batera eta bestera).

(IRAIAk sagarra jaten du, looperrarekin horrek sortzen duen soinua grabatzen du. Bitartean, AMANCAYk espazioa eraldatzen du. Aulkia jartzen du eszenatokiaren aurrean.)

ERIKA: Hil egingo naiz.

IRAIA: Zer esan genuen? Dramatismoa bai, baina tamainan…

(ERIKAk mikrofonoa hartu, aulkian eseri eta bere lehenengo testigantza kontatzen du.)

ERIKA: Nik nire “lehen aldia” kontatu nahi dizuet. Birjintasuna galdu nuen momentua. San Tomas eguna. Txistorraz lepo eta baserritarrez jantzita ligatu egin nuen. Ligatu nuen ni baino lau urte zaharragoa zen mutil batekin... eta oso ondo, bai, ondo, bai, bueno, aber, ña… Motzean kontatuta, hauxe izan zen nire esperientzia...

(ERIKAk masailari kolpeak emanez adierazten du bere esperientzia sexuala. AMANCAYk grabatu egiten du.)

5. KONFESIOAK

IRAIA (goxo): Zuek inoiz pentsatu duzue zuen gorputza ez dela zuena bakarrik? 17 urte dauzkazu eta zure kuadrillakoek kamiseta pegatu bat oparitzen dizute. Parranda eguna iritsi eta kamiseta jantzita taberna batera sartu eta, bat-batean, tipo bat ikusten duzu zuri begira. Ez duzu ezagutzen baina begira-begira duzu. Zu taberna barrura sartzen zoaz, bera kanporaka. Parez pare zaudetela, bat-batean esaten dizu zerbait eta pentsatzen duzu… ostia… tipo honek eman egiten dio. (Buruari keinuka) Begietara sakon begiratu eta esaten dizu: ze polita, baina kakahueteak jan beharko zenituzke. Ze polita baina, kakahueteak jan beharko zenituzke titiak hazteko, parentesien artean... Eta hor konturatzen zara zure gorputza ez zela zurea bakarrik, berea ere badela, ze potrotan jarritako guztia esateko eskubidea sentitu du… Nork eman dio eskubide hori?

(IRAIA aztoratzen hasten da, AMANCAYk eta ERIKAk bera lasaitzeko protokoloa aktibatzen dute.)

ERIKA (anbulantziako sirena): Ni-no-ni-no… Iraia, terapia de txoke. Tori kakahuete batzuk.

(ERIKAk kakahuete platertxoa hurbiltzen dio eta IRAIAk eskukadatxo bat jan. AMANCAYk kakahueteak jatearen soinua grabatzen du. Hirurak IRAIAri titietara begira ea hazten zaizkion. Ezer ez. Kakahuete gehiago jan. Berriro titietara begira, adi. Ezer ere ez. Halako batean, IRAIAk oihu egiten du.)

AMANCAY eta ERIKA: Zer??

IRAIA: Ez, ezer ez.

(AMANCAYk mikrofonoa hartzen dio IRAIAri.)

AMANCAY: Lan bat egiteko deitzen zaituzte, lan garrantzitsu bat. Gizon batzuek deitu zaituzte, garrantzitsuak beraiek ere. Ilusionatuta zaude eta kaka eginda aldi berean, zeren bizitza osoa daramazu momentu honetarako prestatzen, asko ikasi duzu, asko ikusi duzu, eta han zoaz lan hori egitera trostan-trostan, eta ahalduntzen zara lanean, eta, horretan zaudela, astebetez zure onena ematen… Tipo bat etortzen da, euskal kultur guru horietako bat, eta iritzirik eskatu gabe esaten dizu egiten ari zaren hori ez dela interesgarria. Hori esan, eta joan egiten da. Eta zer egiten duzu zuk?... Negar. Negar bi orduz.

(Negarrez hasten da era dramatikoan.)

ERIKA (laguntzera hurbilduz): Amancay, lasai…

IRAIA: Ez! (ERIKAri ez dio hurbiltzen uzten) Zer esan genuen?

ERIKA: Gauza asko esan genituen.

IRAIA: Negarrik ez!

ERIKA: Egia da, negarrik ez. Beti ahaztu egiten zait.

AMANCAY: Negarrik ez...

IRAIA: Deserosoa da. Eta emakumearen biktimizazioan…

AMANCAY (ez zaio ia ulertzen): Patriarkatuak emakumearen negarra erabiltzen du hau ahultzeko eta besteen begietara biktimaren… eta malkoak… eta gizonak eta emakumeak.

IRAIA: Lasai, laster pasako zaio… itxaron besterik ez dugu egin behar…

(ERIKAk AMANCAY lasaitzen ari deneko arnasa grabatzen du. Arnasaldi sakon batzuen ostean AMANCAY lasaitzen da.)

AMANCAY: Listo…

IRAIA: Jo, azkar pasa zaizu.

AMANCAY: Bai, teknika berr…

(ERIKAk AMANCAYri mikroa hartzen dio eskutik.)

ERIKA: Pasa mikroa…

(IRAIA eta AMANCAY asaldatuta.)

IRAIA: E! Zer da hori! Zer da esku hori!!! Zenbat biolentzia!

AMANCAY: Bai, sekulako amorrua.

ERIKA: Nik? Zer?

AMANCAY: Erika, ondo zaude?

ERIKA: Bai…

AMANCAY: Iruditu zait amorruarekin etorri zarela.

ERIKA: Ni?

IRAIA: Bai, bai…

AMANCAY: Ba ez, zer esan genuen? Amorrurik ez…

IRAIA: Bai, hori ere esan genuen…

AMANCAY: Nahi duzu masaje bat?

ERIKA: A! Isildu egingo naiz?

IRAIA: Amancay...

AMANCAY: Egia, hori da nire ikasketa, besteei hitz egiten uztea… Barkatu, Erika...

ERIKA: Amorrua? Ezinezkoa da. Sekulako ariketa egiten ari naiz hori ez gertatzeko. Zuek inork baino hobeto dakizue hori. (Publikoari) Badakizue zer daukadan hemen? Gibela. Eta inguru hau dena pinporta txiki-txikiz beteta daukat. Eta hori omen da nire leinu femeninoan gorde den amorru dena ni hasi naizela kanporatzen. Egin ideia bat zenbat amorru dagoen hor gordeta. Beraz, ni inongo kontrolik gabe amorru hori ateratzen hasiko banintz zu, zu, zu… guztiok salpikatuko zintuzkete. Beraz, kristoren ariketa egiten ari naiz, inor ez salpikatzeko, bakarrik nire burua. Elegante y sencilla.

IRAIA: Ikaragarria da egiten duzuna, Erika. Hori da autolesioa bizikidetzarako tresnatzat erabiltzea.

AMANCAY: Haratago joango naiz, zure burua sakrifikatzen duzu besteen ongizatea lortzeko, zer da hori? JESUS!

IRAIA: JESUSA!

AMANCAY: JESUSA!

(IRAIAk eta AMANCAYk erreberentzia bat egiten diote. ERIKA shock egoeran, aho zabalik.)

ERIKA: Neskak, benetan edo brometan ari gara? Gauza da ni benetan ari naizela sentitzen energia hau guztia. Ikaragarria da. Sentitzen ari naizen energia txorro honekin reiki kolektibo bat egin dezaket oraintxe bertan. Orain, bai. Jesusak masaje bat nahi du.

(AMANCAYk ERIKAri masajea ematen dion bitartean IRAIAk ERIKAren arnasak grabatzen ditu. Horretan ari dela AMANCAYk norbait ikusi du aretoan, bat-batean masajea geratzen du. ERIKArengana gerturatzen da.)

AMANCAY (ERIKAri xuxurlaka): Etorri egin da…

ERIKA (mikrofonotik): Etorri egin da!

AMANCAY: Esan egingo dut!

ERIKA eta IRAIA: Esan, esan…

AMANCAY: Ohar garrantzitsu bat, areto honetan baldin badago norbait… baimenik gabe, bere zakilaren irudiak bidaltzen dituena emakumeen mugikorretara… jakin HERRIAK EZ DUELA ATSEGIN. Ze horrelako bat bidali zidaten azken aldian zer gertatu zitzaidan, Erika?

ERIKA: Sekulako alergiak eman ziola. Begiko zainak puztu-puztuta eta begiak gorri-gorri jarri zitzaizkion.

AMANCAY: Ni etxean nengoen, olo jogurta jaten, eta whatsapp bat iritsi zitzaidan, orduan nire lankidea zenaren mezu bat. Ireki nuenean han zegoen zakil erraldoia, zain eta guzti. Ez dakit zer nahasketa arraro egin zuen nire gorputzak: olo-zakila-olo... ordutik oloari alergia diot eta begetariana naiz… Eta esnatu nintzen, como el hombre elefante. (Buklean sartzen da) AKABATU EGINGO DUT!!! (Eszenatokitik irteten hasten da).

(ERIKA eta IRAIA urduri, gerarazi egiten dute.)

IRAIA eta ERIKA: Titanic protokoloa!!!!!!!!

(Hirurak elkarren ondoan jarri eta Titanic metodoa irudikatzen dute, Titanic pelikulako soinu banda hortz artean kantatuz.)

AMANCAY (amaitzean): Berriz.

(Indar gehiagorekin errepikatuz eta notak gehiago luzatuz.)

AMANCAY: Sendatu naiz…

(Titanic metodoaren trantzetik ateratzen dira eta IRAIA aulkian esertzen da mikroa eskuetan duela.)

IRAIA: Bilera batera joaten zara eta tipo bat hasten da hizketan. Hau horrela bla, bla, bla egin behar da; bla, bla, bla nik bla, bla, bla; zuk bla bla bla… Zu saiatzen zara sartzen baina blablablaaaa… (“Bla, bla, bla”rekin desbariatzen hasten da) Eta jada ezer esateko ez daukanean eta ahoan listurik ere geratzen ez zaiola eta zuk deskonektatu duzunean zeharo, bere azken hitzak zuri begira esaten ditu: eta zuk zer pentsatzen duzu? Zer? Ba, ni ari naiz pentsatzen ea zerbait ba ote dudan frigorifikoan afaltzeko, eta ari naiz pentsatzen ez daukadala batere gogorik hitzagatik borrokatzeko. Ez dut bilera honetako anekdota bat izan nahi. Bla eta bla eta bla emango nioke, bla eskubitik eta beste bat ezkerretik…

ERIKA: Begira zer ekarri dudan, Iraia… Hau norentzat da?

(ERIKAk jogurta ematen dio lasaitzeko eta AMANCAYk grabatzen du. )

IRAIA: Ezin mingaina zuloan mantendu.

(IRAIAk jogurta jaten du.)

ERIKA: Imajinatu, gela bat gizonez beteta. Eta imajinatu lurrean dena kaspa dagoela. (Hatzekin markatuz) Horrelako kapa bat... kaspa kapa bat… Eta imajinatu gizon horiek erabakitzen dutela dena. Zer den gizon izatea eta zer ezaugarri izan behar dituen gizon batek, eta zer den emakume izatea eta zer ezaugarri izan behar dituen emakume batek. Hortik kanpo bazaude, noski… ez zara existitzen. Eta imajinatu beraiek direla zuk eta nik zein pelikula eta zein serie ikusiko ditugun erabakitzen dutenak. Zer eta nola kontatu erabakitzen dutenak. Ze trama izango duen, zenbat denboraldi izango dituen, zeintzuk izango diren pertsonaiak, zeintzuk aktoreak… zuk imajinatu beraiek direla guk kontsumitzen dugun guztiaren arduradunak. Eta imajinatu beraiek direla dirua mugitzen dutenak eta beraiek erabakitzen dutela diru hori nori eman beraiei komeni zaiena elikatzen segitzeko. Imajinatu... kaspa, kaspa eta kaspa…

(ERIKAri mikrofonoa hartzen dio IRAIAk.)

IRAIA: Nola izango gara gu interesgarriak… Nola sentituko dugu gure hitza garrantzitsua dela, gizon baten saihets batetik sortuak izan bagara? Ezin da autoestima ondo izan… Ezinezkoa da! Hori garbi azaltzen du Naomi Wolfek bere El mito de la belleza liburuan.

AMANCAY: Ez, Iraia, zer esan genuen? Naomi Wolf akaso amaieran… eta akaso!

IRAIA (publikoari): Oso ondo zetorren orain… (Mikroa kentzen saiatzen dira baina hitz egiten jarraitzen du. Publikoari) Jakin El mito de la belleza kristoren liburua dela. Orain dela gutxi berrargitaratu dute eta sistemak emakumearen edertasun kanonean duen eraginaz hitz egiten du. Oso gomendagarria.

ERIKA: Nahikoa da, Iraia.

(ERIKAk mikroa kentzen dio IRAIAri eta, joaten ari dela, berriz hartzen du hitza.)

IRAIA: Itxaron! Gauza bat ahazten ari zaigu! Gaua, the night, la nuit, la noche… Sagardotegi tenporada hasten da eta lagun batekin zoaz Hernanira. Sartzen zarete zoologikora eta bat-batean lagun baten lagun batekin egiten duzue topo. Hau auskalo zenbatgarren tragoan dagoen eta beraiekin trago bat hartzeko proposamena egiten du eta gu oso jatorrak garenez onartzen dugu irribarre batekin. Zer nahi duzu edateko? galdetzen dizu. Eta zuk. Zurito bat. Barratik bueltatzen da eta zer ekartzen dizu? Txupito bat. Zuk, ezetz, ez duzula txupitorik nahi, ez diozula txupito bat eskatu eta ez duzula nahi esaten diozu, baina oso jatorrak garenez, irribarre eder batekin. Eta berak, Jeseus neska, edango dun txupito bat, txupito fresa! Eta zuk irribarre batekin txupito bat ezetz, zurito bat nahi duzula erantzuten diozu eta berak Hau ura bezala sartzen dun! Edantzan txupitoa, eta zuk ezetz berriz irribarrez zeren oso jatorrak gara… Baina hainbeste aldiz ezetza modu jatorrean esaten irribarrea ere disekatzen zaizu eta berak jarraitzen du edantzan txupitoa, edantzan txupitoa, edantzan txupitoa… eta azkenean esaten diozu… hik edantzak nahi baduk! Uuuuuuuu… orduan zer gertatzen da? E, neskak? Zer gertatzen da? Ba, borde bat zarela. Begira, oso erraza da. Ezetz esaten badizut ezetz esan nahi du. Eta kito. Ez da ez! Ez da ez!

(IRAIA eta ERIKA sutu eta mikrofonoari oihukatzen hasten dira.)

IRAIA eta ERIKA: Ez da ez! Ez da ez!

(AMANCAY ERIKA eta IRAIA lasaitzen saiatzen da mikroa kenduz.)

AMANCAY: Neskak, ez, zer esan genuen: sinbolikotik. Hau oso literala izan da.

(AMANCAY looperraren ondora gerturatzen da eta aurretik konfesioetan grabatzen joan diren soinu guztiak bat-batean martxan jartzen ditu: soinu espazio sentsuala. Hirurek gehiegizko irribarre bat irudikatzen dute fikzioan emakumeez espero den jarrera atsegin eta adeitsua hartuz.)

6. PORNOA

(IRAIA, ERIKA eta AMANCAY, ile-apaindegiko buruak lagun, postura sexualetan. Postura bakoitzaren amaieran irribarre handi bat marrazten dute publikoaren aldera.)

Lehenengo irudia: Paul eta Nigel gizonezkoak tente daude eszenaren erdian, bostekoa ematen diote elkarri. Iraiak zakila jaten dio Pauli. Zortzi mugimendu errepikakor.

Bigarren irudia: Hander gizonezkoa plataforma gainean, aulkian eserita hankak zabalik. Amancayk zakila jaten dio Sadguru gizonezkoak honi atzetik ematen dion bitartean. Zortzi mugimendu errepikakor.

Hirugarren irudia: Joshua plataformaren erdian eserita hankak zabalik. Iraiak eta Erikak zakila jaten diote biek batera. Zortzi mugimendu bortitz.

Laugarren irudia: Hander plataformaren gainean zutik. Amancayk zakila jaten dio, Erikak, belauniko, alua zurrupatzen dion bitartean. Zortzi mugimendu errepikakor.

(Buruak plataforma gainean utzi eta mugimendu sentsualekin Fikzioaren Eremua zedarritzen duen marrara gerturatzen dira. Argien aldaketarekin batera Errealitatearen Eremura egiten dute salto.)

7. MATANZA

(Irudiak amaitzean hirurek Fikzioaren Eremua apurtu eta Errealitatearen Eremura sartzen dira gogotsu. Soinua geratu eta argia aldatzen da.)

IRAIA: Iritsi da momentua, neskak.

AMANCAY: Gaur azkar pasa zait.

ERIKA: Ni a tooope nago.

AMANCAY: Zuek uste duzue beraien iruditegia ongi landu dugula? Gertatuko dena ulertzeko gai izango dira?

IRAIA: Agian bai, agian ez…

ERIKA: Begiratu horra. Hor daude. Kanonak ezartzen, diru-laguntzak banatzen, kaspa, kaspa eta kaspa.

IRAIA, AMANCAY eta ERIKA: Kaspaaaaaa…. Aaajjjjjj.

ERIKA (publikoari): Plazer bat izan da...

AMANCAY: Neskak…

(Eskuak bihotzean Titanic protokoloaren notak abesten dituzte.)

IRAIA: Eta orain bai, inoiz ikusi duzuen ekintza sinbolikorik iraultzaileena bizitzera zoazte. Hemen ere gure urratsa lagako dugu.

(AMANCAY, IRAIA eta ERIKA, Errealitatearen Eremuan The mission pelikulako soinu banda dantzatzen hasten dira beraien misioari ekin aurretik. Eszena honetan dena OFF AHOTSETAN grabatua dago eta hirurek gorputzekin komiki eran eta ahoa mugituz esaten dituzte testuak.)

IRAIA: Ikusten dituzue?

ERIKA: Bai. Erabaki berriak hartzen ari dira.

AMANCAY: Berandu baino lehen sartu behar dugu.

IRAIA: Zer uste dute, gure iruditegia kutsatzen jarraituko dutela?

IRAIA, ERIKA eta AMANCAY: Kar-kar-kar-kar...

AMANCAY: Kabroi alaenak.

ERIKA: Zintzoak dirudite baina uste baino manipulatzaileagoak dira.

IRAIA: Kaspa, kaspa eta kaspa.

AMANCAY: Nik bai ekarri diedala kaspa.

ERIKA: Misioari ekiteko prest?

IRAIA: Ez da ahuntzaren gauerdiko eztula, baina bai.

AMANCAY: Sar gaitezen, neskak!

(Fikzioaren Eremura sartzen dira hau suntsitzeko asmoz. AMANCAYk JOSHUA hartzen du.)

JOSHUA: Nortzuk zarete zuek?

ERIKA eta IRAIA: Kar-kar-kar-kar... Nortzuk garen? Fikziraultzaileak!!!

JOSHUA: Musu erromantikoaren teknika!

(ERIKAk eta IRAIAk musua saihesten dute.)

IRAIA (ERIKAri): Hau zuretzat da.

(ERIKAk JOSHUA musu luze batez akabatzen du. AMANCAYk besarkada bat ematen dio ERIKAri.)

ERIKA: Mingain musu luze hilgarriaren teknika.

(IRAIAk PAUL hartzen du, ibilera ankerraz, eta AMANCAYk mahai gainetik.)

IRAIA: A, a, a...

AMANCAY: Kontuz, basikoegia da!

(IRAIAk PAUL AMANCAYri bota eta honek mahaian uzten du. PAUL eta HANDERren atzetik agertzen da ERIKA.)

ERIKA: Kaixo, mutilak! Hau ez zenuten espero, ezta?

(AMANCAYk PAUL eta ERIKAk HANDER hartzen dituzte.)

IRAIA: Titiekin akabatuko zaituztet, zerri alaenok! Titikada!!

(IRAIAk PAUL eta ondoren HANDER akabatzen ditu titiarekin. PAUL eta HANDERren erreakzioak.)

IRAIA: Ez zenuten espero nire titi txikiekin akabatzerik, e! Kar, kar, kar, kar.

(NIGEL sofaren atzetik ateratzen da IRAIAk eta AMANCAYk elkar besarkatzen duten bitartean. ERIKAk SADGURU hartzen du.)

AMANCAY: Kontuz, neskak, orojakilea hurbiltzen ari da. Poesiarekin akabatuko dugu! “Zure begiek mintzen naute, zure ahoak beldurtzen nau...”.

(SADGURU erortzen da baina ez da guztiz hiltzen.)

AMANCAY: Ez da hiltzen, orain da momentua, atera Naomi Wolf!

IRAIA: “Lo que las niñas aprenden no es el deseo de otro ser, sino el deseo de que las deseen. Confunden desear con que las deseen”.

(SADGURU hil egiten da.)

AMANCAY ETA IRAIA: Fikziraultzaileak!

(NIGEL aulkiaren atzetik ateratzen da besoak altxatuta.)

IRAIA: Kontuz!

NIGEL: Neskak, ni zuen aliatua naiz.

                  (AMANCAY eta IRAIA elkarri begira.)

NIGEL: Obra bat idatzi eta zuzenduko dut non emakume bat izango den protagonista. Edo bi. Zuen gauza horiek kontatuko ditut.

(NIGEL, hitz egiten ari den bitartean, helikopteroan abiatzen da.)

NIGEL: Kar-kar-kar-kar. Beti erortzen zarete, enpatika zikinak.

AMANCAY: Kaka zaharra.

(IRAIA eta AMANCAY helikopterora igotzen dira. AMANCAYk atzetik heltzen dio NIGELi.)

AMANCAY: Agurrik ez, ala?

(AMANCAYk IRAIArengana jiratzen du NIGEL. IRAIAk aurpegitik makillajea kendu eta NIGELi botatzen dio.)

NIGEL: O, ez, makillajearen teknika ez, mesedez. Ez dut ikusten!

(IRAIAk NIGELi makillajea botatzen dio, NIGEL erdi itsu. Helikopterotik erortzen dira denak. NIGEL arrastaka.)

AMANCAY: Begiratu nire zimurrak.

IRAIA: Begiratu nire inperfekzio hau ere.

(NIGELek ezin du gehiago, ziplo erortzen da. Musika epikoago bat.)

AMANCAY: Neskak, gozatu dezagun eginiko obraz.

ERIKA: Garbi-garbi geratu da.

IRAIA: Egina dago, egin beharra zegoen eta egina dago.

ERIKA: Fikzioaren espazioa irabazi dugu.

AMANCAY: Eta orain zer, neskak?

IRAIA: Orain dena dago egiteko.

ERIKA: Orain, espazio berri bat eraikitzeko unea iritsi da.

IRAIA: Bizi berri bat.

ERIKA: Gizarte berri bat.

AMANCAY: Izaki berri bat.

IRAIA: Baina posible ote da?

ERIKA: Orain ezin gara errenditu. Ausartak gara eta ausartak izango gara.

AMANCAY: Izaki berri horri bizitza emango diogu eta baita espazio bat ere.

IRAIA: Neskak, haurdun nago.

8. IZAKI BERRIA

(“Izaki Berria” rapa entzuten da. IRAIA, ERIKA eta AMANCAYren une musikatua.)

Errepika:

Badator badator izaki berria

badator badator prest al da herria

badator badator izaki berria

badator badator badator

1.kopla

Izaki berria gure esperantza

bere erritmora egingo dugu dantza

antza iparra galdu dugu

baina egon seguru bera da gure iparrorratza

eta orratzak xista, itzali telebista,

piztu argiak badator protagonista.

Egin diezaiogun ongi etorria

salbatzaileak behar du alfonbra gorria.

Sukaldatuko du inork baino hobe

zenbat zapore eta balore

Belar txarrak bihur ditzala lore

Ibilian dotore kili-kilitan doktore

Umoretsu irrifartsu ta jator

ezetza jaso arren bera beti baikor

gizakion bizitza aldatzera dator

eta berari zor izango gara nor!

2.kopla

Ze sexu, ze joera, ze genero,

holako galderarik berari ez egin gero

alde bakarrera joan behar ote da edo?

Identitatea eraikitzen du egunero

Berri dezala mapa jada garaia da-ta

hil garelako dator bere sortze data

baldintza zaharrekin talka

kultura irauliko du berriari tiraka

Aberastasuna ez du neurtzen eurotan

entzuten du askotan barne hortan

zer gertatzen den gure bibraziotan

ametsak ez gaitzala harrapatu lotan

Ezarritakoa da estatikoa, hitsa

Irekiagoa ez ote da bizitza

Helduko da fikzio zabala eta anitza

Guztiok izango dugu hor hitza

9. JAIOTZA

(IRAIAk abesten jarraitzen du ERIKAk eta AMANCAYk “Jaiotza”ren irudia prestatzen duten bitartean.

ERIKAk IRAIA abanikatuko du AMANCAY looperrera gerturatu, eta oihu eta doinu ezberdinak elkarren gainean grabatuta, atmosfera mistiko/agresiboaren grabaketan murgiltzen den bitartean.

IRAIA tronuan eserita, alde batera eta bestera kiribiltzen da oihu lazgarriekin.

ERIKAk ispilu bat eta argi-fokua gerturatzen ditu. IRAIAk ispilua aluaren parean jartzen du, ERIKAk zonaldea argiztatzen duen bitartean.

Alutik irteten den argiak ikusleak itsutzen ditu.

Iluna.)

RENATA

Renata 2025eko otsailaren 1ean estreinatu zen, Durangoko San Agustin kulturgunean.

Lantaldea:

Testua, zuzendaritza eta antzezpena: Erika Olaizola, Amancay Gaztañaga, Iraia Elias, Xanti Agirrezabala.

Zuzendaritza bidelaguna: Espe Lopez.

Jantziak: Barbara Rasso.

Argiztapena: Imanol Garcia.

Eszenografia: Kamikaz Kolektiboa eta Xanti Agirrezabala.

Jantzien diseinua: Barbara Rasso.

Musika: Eñaut Gaztañaga.

Diseinu grafikoa: Holy Fire Studio.

Eszena argazkiak: Iker Gozategi.

Euskara zuzentzailea: Xabi Aizpurua.

Ekoizpena eta banaketa: Kamikaz Kolektiboa.

Kolaborazio bereziak: Odei Barroso, Xabier Euzkitze.

Pertsonaiak:

Erika:

      AMA, PARKA 2, ROBER, UMEA, TURISTA 2, TIKTOKERRA 1,

      INFLUENTZERRA, PITONISA, TOREROA, NERABEA 1

Amancay:

      AITA, PARKA 1, KIZKITZA, KAZETARIA , TITITSU, ERLIJIOSOA 1, ENPRESARIA, TIKTOKERRA 4, NEGARTIA, EXORZISTA

Iraia:

      PARKA 3, DINDON, ARANTXITA, TERTULIAKIDEA, EHORZLEA, TURISTA 1,TIKTOKERRA 3

Xanti:

      ERRAMUN, RENATA, KIROLARIA, ERLIJIOSOA 2, PENTSALARIA, UDALTZAINA, TIKTOKERRA 2, NERABEA 2

Euzkitze:

      EUZKITZE OFF

1. JAIO DA RENATA

(Iluna. OFFeko ahotsean PARKAK. Argiak apurka eszena agerian uzten du. Gaueko izar entzuten da. Eszena argitzen doan heinean familia bat ikusten dugu gabonetako jaiotza irudikatuz. AITA eta AMA, azken honek haurtxo txikia besoetan duela, pozarren ageri dira.)

PARKA 1: Gau ilun batean,

PARKA 2: …hiri zaratatsu baten erdian,

PARKA 3: …Renata izeneko haurtxo txikia jaio da.

(Haurra negarrez.)

PARKA 1: Alboan ditu Ama eta Aita guraso maitagarri ederrak…

(Hasperena.)

PARKA 3: Haurtxo zoragarri hau ez da nolanahikoa.

PARKA 1: Haurtxo zoragarri honek badu dohain bat.

PARKA 2: Inork ez daki oraindik, baina bera izango da…

PARKA 3: …galbidera doan mundu ero hau eraldatuko duen izaki berria.

(Barre jostariak.)

PARKA 1: Udazkeneko egun euritsu batean,

PARKA 2: …haizeak dinbi-danba leihoak kolpatzen dituen bitartean,

PARKA 3: …katuak miaaaaauuu,

PARKA 2: …kanpai hotsak,

PARKA 1: …eztula!

PARKA 2: Dortokaren koska.

PARKA 1: XIMIST!

PARKA 3: BURRUN!

PARKA 2: KAPUT.

PARKA 1: 28 urterekin…

PARKA 3: …hilko da Renata.

PARKA 2: Eta orduan…

PARKA 1: Orduan hasiko da dena.

(Barre jostariak. Iluntasuna.)

2. GOBERNUA

(ERRAMUN sartu eta espazioa atontzen hasten da. KIZKITZA sartu eta agindu batzuk ematen dizkio.)

KIZKITZA: Erramun! Mugi! Presidente andrearen komunikatua berehala hasiko da! (Pilula hartzen du)

(Bien artean espazio eszenikoa prestatzen dute. ROBER dator atzetik, guztia ordenan dagoela ikuskatuz.)

ROBER: Dena garbi! Ju-ja!

(KIZKITZAk musika jartzeko keinua egiten du.)

KIZKITZA: Eman diezaiogun ongi etorria Jessica Dindon presidente andreari!!!

(Agurra, txaloak eta herriaren goraipamenak entzuten dira.)

DINDON: Mundua! Hemen dago zuen amatxo! Ama aberria! Gaur, egun handia da. 72 urte bete dira Sistema Demokrata Poziktibista ezarri nuenetik. Pertsona demokratiko poziktibista libreak gara!

(Musika gora eta txaloak.)

DINDON: Zoriona da gure bandera. Elkarlanean jarraitzen dugu poza, edertasuna eta maitasuna elikatzen. Denon artean familia zoriontsu bat sortu dugu. Irribarrea da gure etxea. Gaur atzo baino zoriontsuago gara eta bihar, gaur baino zoriontsuagoak izango gara. Maite zaituztet.

(Musika gora eta txaloak. KIZKITZAk xuxurlaka DINDONi zerbait. DINDONek isiltzeko keinua egiten dio.)

DINDON: Ez ahaztu gure mundu hau zuen eskuetan dagoela. Zuek zarete mundu honen makineria, ez hutsik egin amatxori. Kontuz! Egin kasu amatxori. Gogoratu, zoriontsu izateko ekoitzi beharra dago. Ekoizpenak asebetetzen gaitu. Eta asebeteta, zoriontsuak gara!

(Musika gora topera eta txaloak.)

DINDON: Zer nahi du herriak?

KIZKITZA eta ROBER: Zoriontsu izan!

DINDON: Zer nahi du herriak?

KIZKITZA eta ROBER: Lan egin!

DINDON: Zer nahi du herriak?

KIZKITZA eta ROBER: Egonkortasuna!

DINDON: Zer nahi duzue?

GUZTIEK: Abestia!

(Musika sartzen da, Singin’ in the rain filmeko “Good morning” abesti ezaguna, baina letra aldatuta. Koreografia dantzatzen dute guztiek.)

ABESTIA GUZTIEK:

Pilula, pilula, pozaren formula

pilula, pilula, hartu!

Bizitzeko indarra ematen du lanak.

Gora maitasuna eta gora bihotzak!

Pilula, pilula, pozaren formula

pilula, pilula, hartu!

(ERRAMUNek besoetan hartzen du DINDON, KIZKITZAk eta ROBERrek beldurturik jarraitzen diote. ROBERrek plakaketa egiten dio.)

KIZKITZA: Moztu emisioa!

(ROBER ERRAMUNi lepotik helduta, ERRAMUN ezin arnasa hartuz eta ROBER bere onetik aterata.)

DINDON: Rober!

(ROBER DINDONengana gerturatzen da eta honek lasaitzen du.)

DINDON: Etor dadila! Etor dadila hona.

(ROBERrek ERRAMUN ekartzen du. DINDONek ERRAMUN belarritik hartzen du.)

DINDON: Nork esan dizu ni lepoan hartzeko?

(ROBERrek atzera botatzen du eta DINDONekin eguneko errehabilitazio ariketak egiten hasten da.)

DINDON: Kizkitza, datuak!

KIZKITZA: Gizateria egonkortzeko farmakologia planak aurrera jarraitzen du; estatistiken arabera pilulen kontsumoak nabarmen egin du gora eta jendea zoriontsuagoa da; edo gutxiago kexatzen da, behintzat.

DINDON: Jojojojo, ondo.

KIZKITZA: Berrikuntza bat ere badugu: Dindon Irabiakiak jarri ditugu modan. Dindon, dindon, dindon!

DINDON: Atsegin ditut berrikuntzak.

KIZKITZA: Irabiakiei esker janariaren prestaketan denbora aurrezten da, produktibitatea igoz.

(DINDONek esprinta egiten du. ROBERrek denbora hartzen du. Korrika saioa bukatu eta nekatuta ROBERren gainean esertzen da DINDON.)

DINDON: Gehiago!

KIZKITZA: Gure mezu poziktibistak iragarki eta pelikulen bitartez ezartzen jarraitzen dugu, aurrekontua % 2 hazi da. Sorpresa bat ere badut: berorrek gogoko duen aktore hori?

DINDON: Bibotetxo fina duena?

KIZKITZA: Gobernuaren marka izango da, bost pelikula sinatu ditu gurekin.

(DINDON pozik.)

KIZKITZA: Berorrekin ehizara joateko desiratzen dagoela ere esan dit!

(ROBERen eta DINDONen artean Far Westeko pelikuletako irudia osatzen dute. DINDON ROBERren gainean zaldi bat balitz bezala.)

DINDON (tiroka): Piñon, piñon, piñon!

(ROBERrek zaldiaren irrintzia egiten du.)

KIZKITZA: Kontsumismoak gora eta gora jarraitzen du. Hezkuntza, eskoletako hiztegietan hitz batzuk debekatu ditugu: dolua, mina, sufrimendua, buruhaustea…

DINDON: Mahaspasa ere kendu hiztegitik, ez zait inoiz hitz hori gustatu. Nola doa Marterako bidaia?

KIZKITZA: Bi urte barru bertan kolonia bat ezartzeko moduan izango gara. Amaitzeko: bihar zer eguraldi egitea nahiko luke berorrek?

DINDON: Ekaitza. Rober, Rober, Rober, zein da munduko agintaririk ederrena?

ROBER: Bakarra zara, Jessica Dindon.

(Barre egiten dute.)

DINDON: Esan, Rober, zer egingo zenioke ni bozkatzen ez nauenari?

KIZKITZA: Ez daukagu halako kasurik… 72 urte dira ez dugula hauteskunderik egin.

DINDON: Egia… Eta ni maite ez nauenari?

KIZKITZA: ...horrelakorik ere ez dago…

DINDON: Ixo! Rober?

ROBER: Gizarte osoari ezarritako protokoloa gogortuko nioke.

DINDON (xaxatuz): Nola, Rober? Esadazu, Rober.

ROBER: Pertsona hori hartu (ERRAMUN hartzen du) eta eguneko pilula dosia bikoiztera behartuko dut.

DINDON (xaxatuz): Gehiago.

ROBER: Pantailak muturren aurrean jarri eta, begiak zabalik mantenduta, zure mitinak ikustera derrigortuko dut gau eta egun.

DINDON: Gehiago.

ROBER: Entzungailu handi batzuk belarrietan jarri eta zure abestia une oro entzunaraziko diot, 4.52 frekuentzian…

DINDON: 4.52an?

ROBER: Bai… eta bolumen maximoan.

DINDON: Gehiago.

ROBER: Zure aurpegia jarriko dut supermerkatuko pasta, pasteltxo eta bizkotxo guztietan.

DINDON: Apuntatu (KIZKITZAri). Gehiago (ROBERri).

(ERRAMUNek hatza altxatzen du.)

ROBER: Norbaitek seinalatzen bazaitu hatzak banan-banan apurtuko dizkiot.

DINDON: Gehiago.

ROBER: Edaten duten iturriko urari kloroa, plomua eta karea botako dizkiot.

KIZKITZA: Hori egiten dugu jada.

ROBER: Orduan, igerilekuak. Ez, ozeanoak sortuko ditut kloro, plomu eta kare gaindosiarekin. Eta tximetatik helduta burua sartuko diot uretan. Litro guztiak edanarazi eta gain-hidratazioarekin lehertuko da!

DINDON (euforiko): Eta betirako boterean egongo naiz… eta betirako maitatuko naute!

ROBER (euforiko): Ju-ja!

KIZKITZA: Lasaitu gaitezen. Jendea hiltzen jarraitu behar badugu, beti bezala era delikatu eta ordenatuan izango da, Rober.

ROBER: Ju-ja!

ERRAMUN: Barkatu…

DINDON (ERRAMUNi): Nor da hau?

ERRAMUN: Barkatuko didazue, ez nuen zuen dinamika apurtu nahi baina…

ROBER: Zu! (Eraso egiten dio ERRAMUNen hatza bihurrituz) Ez seinalatu Jessica Dindon!

DINDON: Rober… lasai… etorri hona.

(ROBER DINDONen besoetara itzultzen da.)

ERRAMUN: Jessica, entzun zaitut hitz egiten pixka bat jendea hil nahi duzula ez bazaitu maitatzen, eta ni plataforma askotan boluntario bezala ibiltzen naiz lanean, eta Jessica, pixka bat zurekin gertatzen ari dena da, kalean, jendeak esaten duena da, azken finean, pixka bat zaharkituta gelditzen ari zarela eta orduan zure irudia jendeak ez duela… motzean esanda, jendeak uste duela laster hil egingo zarela.

(Guztiak isilik. Elkarri begiratzen diote eta ondoren ERRAMUNi begiratuko diote. DINDON ERRAMUNengana hurbiltzen da, tentsioa nabari da. Bat-batean, dantzan hasten da DINDON).

DINDON: Iruditzen zaizu, akaso hil egingo naizela? Nahi duzu berriz aurpegira dantza egitea? Zozolapiko hori. Nahi duzu salsa, bachata, merengea dantzatzea, adibidez? Edo nahi duzu flamenkito txikitito dantzatzea, adibidez? Edo nahi duzu arin-arina beharrean biribilketa bat egitea? (Biribilketa bat egiten du eszenan) Uste duzu benetan hil egingo naizela?

(Nekeak hartzen du DINDON. ROBERrek lepotik eusten du ERRAMUNi.)

KIZKITZA: Zergatik esan duzu hori?

ERRAMUN: Jessica, denok hilko garelako azken finean eta zuri ere iritsiko zaizulako momentua eta segur aski beste askori baino lehenago. Zaharra zara…

DINDON: Zer? Zer esan duzu?

ERRAMUN: Zaharra za…

DINDON: Zer? Zer esan duzu?

ERRAMUN: Zaharra za…

DINDON: Zer?

KIZKITZA: Dindon andrea ez da zaharra!

DINDON: Ixo!

KIZKITZA: Ez da zah…

DINDON: Ixo! Rober, eraman ezazu, ez dut gehiago ikusi nahi gizaseme hau.

ROBER: Ju-ja!

(ROBERrek ERRAMUN eramaten du.)

ERRAMUN: Ez dizut txarrera esan, emakumea, ez nizun minik eman nahi, uler ezazu…

(ROBERrek ERRAMUN eramaten du. JESSICA DINDONek gehiegizko esfortzua egin du eta mugimendu arraroak egiten hasten da.)

DINDON (ERRAMUNi): Esaiozu mundu osoari ez naizela hilko inoiz! (KIZKITZAri) Esadazu ez naizela hilko! Esadazu!

(KIZKITZAk pilula bat ematen dio DINDONi lasaitzeko eta berak beste bat hartzen du.)

DINDON (pilulak efektua egin dio): Bainutxo bat?

KIZKITZA: Bainu bero-bero bat prestatuko diot berorri…

DINDON: Labandarekin…

KIZKITZA: Xaboi goxo batekin igurtziko dut berori…

DINDON: Ahatetxoa ekarriko didazu…

KIZKITZA: Eta abestuko dio berorri. (Abesten) Pilula, pilula…

DINDON: Pozaren formula…

BIAK: Pilula, pilula hartu!

(Badoaz.)

3. FAMILIA

(AMA sartzen da kantuan. Mahaia prestatzen du.)

AMA: Pilula, pilula, pozaren formula, pilula, pilula hartu... (Pilula hartu) Renata, bazkaltzera! (Erantzunik ez) Bizitzeko indarra ematen du lanak, gora maitasuna eta gora bihotzak. Aita, bazkaltzera!

(AITA sartzen da.)

AITA: Jauna, baina hogei gehiago? Saiatuko naiz… Ez, saiatu ez, Jauna! Lortuko dut, bai, hori da… Baina kontuan izan aurreko astean beste hogei sartu genituela, eta hamar baino ez zirela. Bai, ondo da, Jauna. Arrazoi osoa duzu, hezur eta azal baino ez dira… kabituko dira, bai.

AMA: Arantxitaaa!!

(AITAk pilula hartu eta lanean jarraitzen du. ARANTXITA sartzen da.)

AMA: Arantxita maitea, orain bazkaldu egingo dugu, bai? Ekarri mugikorra.

(AMAk ARANTXITAri mugikorra kendu eta antsietate atake bat izaten du.)

AITA: Txist! Neskak! (Mugikorretik) Bai, Jauna. Noski, 50 zaharren artean 200 tablet muntatuko dituzte bi ordutan… Nire kontu…

(AMAk ARANTXITAri mugikorra itzuli eta lasaitu egiten da. Alarma moduko bat entzuten dute guztien mugikorrean aldi berean.)

IRAGARKIA OFF: Ei, zu... bai, zu! Sukaldatzen duen robota garbitzeak nekatzen zaitu? Ez galdu minutu bat gehiago. Elikatze sistema berriarekin dena izango da azkarragoa, garbiagoa, jasangarriagoa! Dindon, Dindon, Dindon! Irabiatu zure bizitza! Dindon, Dindon, Dindon! Gobernuak janari fisikoaren kontsumoa gaitzesten du.

AITA: Ona!

AMA: Arantxita, erosi lau.

ARANTXITA: Dindon, dindon, dindon.

(Etxeko txirrinak jotzen du. Pakete bat iristen da.)

AITA: Ze azkarra den internet.

AMA: Bazkaria iritsi da!

AITA (mugikorrean): Nola muntatu 200 tablet ordubetean…

(AMAk paketea ireki eta bertatik lau Dindon Irabiaki ateratzen ditu.)

AMA: Aitatxorentzat, amatxorentzat, Arantxitarentzat eta Renatarentzat.

(AMAk aire-serpentinak hartu eta banatzen ditu.)

AMA: Tori, Arantxita! Tori, aita! Dena prest? Arantxita, grabatu dena. Renataaa...!

(Une horretan, RENATA sartzen da mugimendu arraroak eginez. AITAk, AMAk eta ARANTXITAk aire-serpentina bat ateratzen dute.)

AMA eta AITA: Zorionak!

RENATA: Eskerrik asko…

AMA: Eta orain bazkaltzera!!!

(Dindon Irabiakia astintzen dute.)

GUZTIEK: Dindon, Dindon, Dindon! Uaaa...!

AMA: Renata maitea, pentsatu desioa.

RENATA: Ba, esan nahi nizuen…

AMA: Aita eta biok desio bat daukagu zuretzat. Izan zaitezela pertsona anbiziotsua.

AITA: 28 urterekin brontzezko mailara igoko zara lantokian. Kreditu hobeak eskatu ahal izango dituzu.

AMA: Auto bat erosteko…

AITA: Edo bi…

ARANTXITA: Edo bi…

AMA: Eta furgoneta kanperizatua eskiatzera joateko.

AITA: Edo bi...

ARANTXITA: Edo bi…

AMA: Eta etxe bat.

AITA: Edo bi…

ARANTXITA: Edo bi…

AMA: Eta ume bat…

AITA: Hori.

AMA: Renata, hala ere aita eta biok oso kezkatuta gaude zurekin.

AITA (mugikorrarekin ari den bitartean): Oso kezkatuta.

ARANTXITA: Oso.

AMA: Besteekin konparatuz, oso atzetik zoaz. Ez daukazu ezer.

ARANTXITA: Ezer.

AMA: Ez zara inor.

ARANTXITA: Inor.

AMA: Eskolako zure lagunak familiak sortzen ari dira. Badakigu modu asko daudela familiak osatzeko, eta gu oso irekiak gara, baina… ez daukazu ezer.

ARANTXITA: Ezer.

AMA: Ez zara inor.

ARANTXITA: Inor.

AITA: Ez duzu ezer nahi?

RENATA: Aita, ama…

AMA: Zenbat urterekin ezkonduko zara?

RENATA: Lana utzi dut.

(ARANTXITAk aire-serpentinarekin zarata egiten du eta grabatzen hasten da.)

AITA: Zer esan du? Zer esan du?

AMA: Hau ez grabatu, Arantxita.

RENATA: Ez nengoen gustura eta lana utzi dut.

AITA: Zer esan du? Lanean gustura? Zer ari da esaten?

RENATA: Errebelazio bat izan nuen aurreko astean. Esther Ferrerren lana ikusten ari nintzela, konturatu nintzen behar bat daukadala. Nire bulkada naturalak sentitzen eta kalibratzen nabil. Pasioa zer den sentitzea, zerbait sentitzea behintzat, mingarria bada ere. Nire barrenetik ateratzen den gar honekin sortzea gizartean: iraultza!

(Denak aztoratzen dira.)

RENATA: Kultura. Kultur iraultza…

AITA: Kultura?

RENATA: Liburu bat irakurri dut.

AMA: Liburu bat?

(AMAk ARANTXITAri mugikorra kendu eta RENATAren bularrean jartzen dio indarrez.)

AMA: Har ezazu mugikorra.

AMA (AITAri): Zure errua da.

AITA: Nire errua?

AMA: Bai, zurea.

AITA: Nirea? Malguegia izan zara…

RENATA (lepoan hartzen du ARANTXITA): Egunen batean zure ametsak eta desioak burutu ahalko dituzu, Arantxita. Horretarako lanabesa gu geu gara, artea da etorkizuna, artea…

(ARANTXITA RENATAri kolpeka hasten da eta lurrean uzten du. ARANTXITAk mobila kentzen dio RENATAri.)

ARANTXITA: Tonto, tonto.

AMA (zaplastekoa ematen dio RENATAri): Munstro bat zara.

AITA: Zer da artea? Non dago? Ez da ikusten! Hemen gauza konkretuak sortu behar dira: irabiakia, mahaia, haurrak…

AMA: Gobernuaren protokoloa jarraitzen ari zara?

AITA: Pilulak hartzen dituzu? Abestia entzuten duzu?

RENATA: Ni artista izango naiz.

(AITAk eta AMAk belarriak tapatu eta presidentearen abestia abesten hasten dira RENATAri jaramonik egin gabe. ARANTXITA gaizki pasatzen ari da.)

RENATA: Artista garaikidea izango naiz.

AMA: Zer da hori?

RENATA: Adierazteko beharra dut, artista plastikoa izango naiz.

AITA: …zaborra?

RENATA: Artista performatiboa izango naiz; artista performatibo, diziplinarteko, garaikide, kritiko, politiko, abstraktu, automatiko, autonomoa. Poesia egingo dut.

AMA: Itxi aho hori behingoz! Hau gehiegizkoa da.

AITA (antsietate atake bat izaten duen bitartean): Zer egin dut gaizki? Zer egin dut gaizki, ama?

AMA: Begira zer egin diozun aitari.

ARANTXITA: Tonto, tonto.

AITA: Pilula, ama, pilula…

(AMAk pilula ematen dio AITAri.)

RENATA: Aita, streaming bidez, plataformetan zabalduko dut nire lana.

(AITAk eta AMAk elkarri begiratzen diote.)

AITA eta AMA (ideia gustatu zaie): Aaa!

AITA: Negozio bat izango da… markekin kolaboratuko duzu!

RENATA: Bai, bai, bai.

AITA eta AMA (gero eta gehiago gustatzen zaie ideia): Aaa!

RENATA: Babesleak izango ditut, jarraitzaile asko.

AITA eta AMA (oso pozik): Aaa!

AMA: Eta, orduan, zer egiten duzu hemen denbora galtzen gurekin? Segi gelara dena grabatzera. Benga, lanera!

RENATA: Bai? Benetan?

ARANTXITA: Segi, segi... (RENATAren atzetik badoa)

AMA: A ze atsekabea, nahieza… botoxa behar dut. Arantxita!

(ARANTXITA sartzen da.)

AMA: Arantxita, hartu zita medikuarekin biharko.

(ARANTXITA badoa.)

AITA: Eskerrak Arantxita behintzat normala irten zaigun. (Mugikorra hartuz) Bai, Jauna, oraintxe jarriko naiz horrekin.

(Badoaz.)

4. KANALA

(RENATA bere gelan dago. Performancearekin hasteko prestaketak egiten ari da. Konektatzen da. Bere bideoen kareta entzuten da.)

RENATA: RE-NA-TA! (Ordenagailuari begira) Ongi etorri guztioi. Ikusle bakarra zaude, baina berdin dio! Renata naiz. Renata arte transzendental garaikidearen abangoardiaren aborigena. (Mugikorrean conga musika jartzen du) Kanal honetan aurkituko dituzu performancea, poesia, mugimendua, dantza eta gorputza. Eta arriskua, noski. Zeren, zuri arriskua gustatzen zaizu, ezta? Nik arrisku poetikoak hartzen ditut. (Pantailara begiratu eta musika itzaltzen du) A! Ez dago inor… (Mugikorrari begiratu eta jendea sartu dela ikusten du) Lau ikusle! (Musika pizten du mugikorrean) Ekin egingo diogu, bada, gaurko performanceari, gogoratu, egun bat performance bat, akzio poetiko bat. Ahaztu aurretik, badakizue zuzenean zuen eskariak egin ditzakezuela. (Mezua iristen zaio) Ez dut erakutsiko nire hankartea, eskerrik asko @txikitxou82. Gaurkoan nire uzta ekarri dizuet. Nire erraietatik ateratako poesia. (Mezua iristen zaio) Bai, ilea naturala da, bai, @paputxila. (Mugikorreko musika kentzen du) Poesiarekin hasiko naiz.

      Ortzimugak su hartzen duenean… (Mezua iristen zaio) Arriskua noski. Arrisku poetiko gehiago nahi duzue, beraz? Ez nau beldurtzen bizitzak. Ortzimugak su… Aaaa!

(RENATA izoztuta geldituko da. Heriotza epikoa. Argia eta soinua. Tximista, trumoia, mezuen soinua, haizea eta katu marmarra nahasten dira. Black out.)

5. EHORZTETXEA

(EHORZLEA sartzen da RENATAren gorpua dakarrela. Ondoren, AMA eta AITA sartzen dira negarrez.)

EHORZLEA: Ongi etorri Agur-Ben-Hur ehorztetxera. (GURASOAK negarrez hasten dira. EHORZLEA kronometroari begira) Nahikoa da. Gainditu duzue negar-muga. Hartu arrosa koloreko pilula galeraren mina desagerrarazteko.

(Pilula hartu eta negar egiteari uzten diote. Berriz triste aurpegia jartzen hasten dira.)

EHORZLEA: Ez egon triste. Lasai, gure gobernuak arazo guztiak konpontzeko soluzioa dauka, protokoloa jarraitu besterik ez dugu egin behar.

AMA: Zer gertatu zaio?

EHORZLEA: Tximistak begian jo du.

AITA: Artista izan nahi zuen…

EHORZLEA: Horrelako gauzak gertatzen zaizkie artistei.

(AMA RENATA ukitzera gerturatzen da.)

EHORZLEA: Ez ezazue ukitu. Begiratu, ikusi bakarrik. Ikusten?

(AITA eta AMA RENATAren ondotik pasatzen dira.)

EHORZLEA: Nahikoa da. Begiratze-muga gainditu duzue. Aurrera jarraitu behar dugu, ezin dugu denbora alferrik galdu.

(Negarrez hasten dira. EHORZLEAk iragarkia jartzen du eta pilula bana ematen die lasaitzeko.)

IRAGARKIA OFF: Pirulin X2-34: euforikoa, narkotikoa, haluzinagarria eta ondorio negatiborik gabea. Etxekoen heriotzaren aurrean, errealitatetik oporrak hartu eta buruko minik eta mistizismorik gabe itzultzeko aproposa. Doluan denbora galtzea, aberrazio hutsa da!

AITA: Zenbat hartuko ditugu egunean?

EHORZLEA: Aurreneko bost egunetan hartu nahi adina. Ez utzi minari etortzen. Utikan mina.

AMA eta AITA: Utikan.

AMA: Atera dezakegu azken argazki bat?

EHORZLEA: Bai, noski.

(AITAk mugikorra atera eta RENATAren ondoan jartzen dira hirurak, selfie bat ateratzen dute.)

GUZTIEK: Dindon.

(Argazkia ateratzearekin batera RENATA piztu eta beste pertsonaien ahotsak entzuteari uzten diogu. RENATA mahaitik altxatu, bere gorputza begiratu eta beste plano batean dabilela ikusten da. AITA, AMA eta EHORZLEA badoaz.)

6. PARKAK

(Espazioa guztiz aldatzen da. Eszenara hiru buru dituen izaki mitologikoa sartzen da: PARKAK. Soinu arraroak egiten dituzte. Eszenatokiaren ertzera gerturatzen dira eta publikoari hitz egiten hasten zaizkio.)

PARKA 3: Begira itzazue.

PARKA 1: Begira-begira.

PARKA 2: Hor zaudete.

PARKA 1: Babalasto halakoak, beldurrak itota bizi zarete.

PARKA 3: Ergel putzak, heriotzaren beldur zarete.

PARKA 1 (iseka eginez): Beldurra ematen dit heriotzak.

(Alborantz mugitzen dira.)

GUZTIEK: Ooo... Ze beldurra, ze beldurra...

PARKA 2: Ez zarete ohartzen, tontoustel horiek, heriotzari begiratzen ez badiozue ez zaretela inoiz bizitza bizitzeko gai izango?

PARKA 1: Zuen erruz arriskuan gaude!

PARKA 3: Sinbologia guztia desagertzen ari da eta horrekin batera gu geu… Zer erakusten dizuete eskolan?

PARKA 2: Hau izugarrikeria! Laster ipuinetan bakarrik agertuko gara.

PARKA 1: Basajaun, Dama, Tartalo bezala!!!

PARKA 3: Marijaia bezala…

PARKA 2: Marijaia?

PARKA 1: Zer diozu?

PARKA 3: Barkatu, ez dakit, ni ere ergeltzen ari naiz… Desagertu egingo gara.

GUZTIEK: Desagertu egingo gara…

(Bira ematen dute.)

PARKA 1: Nahikoa! (Publikoari) Zepeltzio halakoak. Begira horri. Zer egin duzu zuk zure hildakoekin?

PARKA 3: Zaborra bezala desagerrarazi?

GUZTIAK (beraien artean jolastuz): Ez dago, ez dut ikusten, ez dago…

PARKA 2: Akaso oroitzen dituzu hildakoak?

PARKA 3: Zera oroituko ditu, pantailen atzean ematen dute egun guztia.

GUZTIAK (beraien artean jolastuz): Ikusten, erosten, ikusten, erosten…

PARKA 1: Edo ito beharrean lanean.

PARKA 2: Nagusia aberasteko gainera.

GUZTIAK (beraien artean jolastuz): Lan eta lan eta lan eta lan eta lan…

PARKA 2: Iraganean edo etorkizunean bizi zarete.

PARKA 1: Zonbiak zarete, ez duzue aspertzeko ere denborarik hartzen.

PARKA 3: Alferrik ari gara, ez gaituzte entzuten…

PARKA 2: Ahaztuak izango gara!

PARKA 3: Desagertu egingo gara.

GUZTIEK: Desagertu egingo gara…

(Bira ematen dute.)

PARKA 1: Txist! Nahikoa! Entzun duzue hori?

PARKA 3: Ekaitza…

PARKA 1: Kanpai hotsa!

PARKA 2: Dortokaren koska…

(Barre jostariak. RENATAren oihua.)

GUZTIEK: Ximist! Burrun!

(PARKAK alboratu egiten dira. RENATA erortzen da.)

GUZTIEK: Kaput!

PARKA 3: Iritsi da!

(Barre jostaria. RENATAk espazioa ikustatzen du. Ez ditu PARKAK ikusten.)

PARKA 2: Ederra nago?

PARKA 1: Bai! Oso ederra zaude!

(RENATAk PARKAK ikusten ditu lehen aldiz, elkarri begira geratzen dira. RENATA ukitzera gerturatzen zaie.)

PARKA 3: Zer konfiantza dira hauek?

RENATA: Zer zarete zuek?

PARKA 1: Etorri, etorri, etorri…

PARKA 2: Gu, gu gara.

(PARKA 1ek kokotekoa ematen dio. RENATAk ez du minik sentitzen.)

RENATA: Hau infernua edo zerua da?

(PARKEK etsita erreakzionatzen dute.)

PARKA 1: Ziur gaude bera dela? Galdetu badaezpada, galdetu.

PARKA 2 (balizko telefonozko kontsulta eginez): Bai, esan? Egia da, nik deitu dut. (Barre egiten du) Renata delakoarekin gaude, bera dela dirudi, baina zalantzak ditugu.

PARKA 1: Esan dortokarena.

PARKA 2: Ados. Bai, bera da. Bera da gure salbatzailea.

PARKA 3: A! Erregearen abarkak! Desagertu egingo gara.

GUZTIEK: Desagertu egingo gara…

(Bira ematen dute.)

PARKA 1: Egon lasai, egon lasai…

RENATA: Salbatzailea? Ni hilda nago. Nire gorpua ikusi dut, mahaiaren gainean.

PARKA 3: Bai.

RENATA: Hau da heriotza…

PARKA 1: Bai eta ez.

PARKA 2: Heriotza bidaia bat da eta hau geltokietako bat.

RENATA: Eta nora joan behar dut?

PARKA 1: Zu ez zoaz inora.

PARKA 2: Zuk itzuli egin beharko duzu.

RENATA: Itzuli? Ez, ez ez! Inoiz ez naiz horren ondo sentitu.

PARKA 2: Renata, hemen arau batzuk daude. 80. araua: hiru galdera bakarrik egin ditzakezu.

PARKA 3: Eta egin dituzu jada.

PARKA 1: Jakin, misio bat bete behar duzulako zaudela hemen.

GUZTIEK: Misio bat, misio bat…

PARKA 3: Berriz itzuliko zara bizitzara.

RENATA: Itzuli? Hemen ondo nago…

PARKA 1: Mezu bat igorri behar duzu, gizateria salbatuko baduzu.

PARKA 3: Eta gu. Eta gu!

PARKA 2: Horretarako dohain bat eman dizugu. Dohain ikaragarri bat.

PARKA 1: Nahi adina hil eta berpizteko gaitasuna.

RENATA: Hil eta berpizteko gaitasuna… Nola da posible…?

PARKA 3: Behin mezua bidalita eta helburua beteta hil egingo zara. Hil, hil.

(Bide bat seinalatzen diote. Argia.)

RENATA: Betirako…

PARKA 2: Ezer ez da betirako.

PARKA 3: Eta dena da betirako.

GUZTIEK (tonu epikoan, musikak lagunduta): Eta orain zoaz eta zabaldu mez…

PARKA 2: Itxoin, itxoin ez diogu mezua eman!

PARKA 1: Egia!

(Barre jostariak.)

PARKA 1: Entzun ondo!

PARKA 3: Harribitxi, bixi bixi, hiltzeko bizi behar lehenbizi.

Harribitxi, bixi bixi, bizi zelako hil da pitxitxi.

(Konjurua errepikatzen dute RENATAk mugimendu arraro batzuk egiten dituen bitartean.)

PARKA 1: Zertan ari da? Ezin naiz kontzentratu.

RENATA: Zuek bezala ari naiz poesia kanalizatzen…

PARKA 3: Guk ez dugu horrela egiten.

PARKA 1: Zergatik sortu genuen horrelakoa! Poteko melokotoi honentzat mezua erraztu beharra dago.

(Beraien artean hitz egiten dute.)

PARKA 2: Adi, Renata!

RENATA: Bai, bai.

GUZTIEK: A eta B, txanponak bi alde, bizitzarik ez da heriotzarik gabe.

RENATA (errepikatuz): A eta B, txanpon baten truke…

GUZTIEK: Ez, ez, ez.

PARKA 2: A eta B,

PARKA 1: …txanponak bi alde,

PARKA 3: …bizitzarik ez da,

PARKA 2: …heriotzarik gabe.

GUZTIEK: A eta B, txanponak bi alde, bizitzarik ez da heriotzarik gabe.

RENATA: Ados, ulertuta.

PARKA 3: Misioa betetakoan hemen elkartuko gara.

GUZTIAK (badoaz): Eta orain… zoaz… eta zabaldu ezazu… mezua!

RENATA: A eta B, txanponak bi alde… mezua ulertu dut, baina nola salbatzen da mundua?

(Soinu epikoa. RENATA badoa.)

7. KANALA

(Tanatorioan. EHORZLEAk ohatila sartzen du, gainean RENATAren gorpua dago, baina berehala berpiztu egingo da.)

EHORZLEA: Uaaa! (Sustoa. Mugikorra atera eta grabatzen hasten da) Hashtag “#bizirik dago”!

RENATA: A eta B, txanponak bi alde, bizitzarik ez da heriotzarik gabe.

EHORZLEA: Uaaaaaaaa!!!!!!!!!

(Badoa. KAZETARIA sartzen da.)

KAZETARIA: Azken uneko albistea! Hilotz bat erraustua izatera zihoala, gorpua berpiztu egin da. Agur-Ben-Hur ehorztetxeko lekukoek diotenez pertsona guztiz hilda zegoen: hilda-hilda. Renata da bere izena eta kontua bolo-bolo dabil herritarren artean.

(KIROLARIA eta atzetik haren UMEA sartzen dira korrika.)

KAZETARIA: Arratsalde on… Renatari buruzko galdeketa bat egiten ari gara…

UMEA: Nik badakit nor den. Hil eta berpizten den pertsona bat da.

KAZETARIA: Haurrek ere ezagun dute dagoeneko bere izena…

(KAZETARIA badoa.)

UMEA: Eta su hartuko balu, aita? Eta marrazo batek beso bat jaten badio, aita? Eta nora joan da Renata hil denean, aita? Zer dago hil eta gero, aita? Aitaaa...!

KIROLARIA (ahoa ixten dio UMEAri): Kaloriak, kaloriak, ume, kaloriak…

(AITA irteten da. UMEAk atzetik jarraitzen dio.)

UMEA (errepikatuz): Kaloriak, kaloriak, ume, kaloriak… Aita, poliki!

(EHORZLEA sartzen da.)

EHORZLEA: Hementxe egin nion autopsia. Ikaragarria da. Kasu honek hankaz gora jarri ditu zientziaren oinarriak. Nola demontre berpizten da une oro gorputz hori? Ekar dezatela Renataren gorpua laborategira! (Pilula hartu) Ekar dezatela.

(Eszenaren alde batetik bestera, ERLIJIOSOak pasatzen dira RENATAren argazki handi bat daramatela.)

ERLIJIOSOAK (abesten datoz pozik):

AB, AB

Txanponak bi alde

AB, AB

Renata salbatzaile

AB, AB

Hilezkorrak gu ere

AB, AB

Zure haziaren truke

(INFLUENTZERRA sartzen da.)

INFLUENTZERRA: Gaur Renata famatuarengan inspiratutako makillajea, hildakoak pizteko moduko looka dakarkit. Horretarako “Brotxkoli” markak oparitu didan pintzela gomendatzen dizuet. Renatak buru oso handia daukanez, argia emango diogu gure aurpegiaren bi aldeei.

(UDALTZAINA sartzen da.)

UDALTZAINA: Lasai! Ez hil zuen burua.

INFLUENTZERRA: A! Iruzkin onenari azidoa ziztatzeko saio bat oparituko diot.

(INFLUENTZERRA badoa.)

UDALTZAINA: Ez zarete Renata. Trankil. Norbere burua hiltzen duenari isuna! Laguntza behar dut, hau eskuetatik joaten ari zaigu. (“Pilula” abesten du) Ez, ez! Gobernuak ez du ziurtatzen teilatutik salto eginez gero ez zarenik hilko. Hau deskalabru bat da.

(UDALTZAINA badoa. RENATAren AITA sartzen da, TURISTA 1 eta TURISTA 2 atzetik dituela.)

AITA: Hau da Renataren etxea.

TURISTAK: Uaaauu.

AITA: Hemen sartu nion hazitxoa nire emazteari...

(TURISTEK barre egiten dute.)

AITA: ...eta hemen hil zen Renata lehen aldiz tximista batek jota...

(TURISTAK izutzen dira.)

AITA: ...dortokatxo honen aurrean.

TURISTAK (dortokarengana gerturatzen dira ukitzera): Oooo…

AITA: Kontuz, kosk egiten du. Atera argazkiak lasai, baina ez ukitu. Eta hemendik jarraituz gero, Renataren kamisetak erosi ahal izango dituzuen dendaraino iritsiko gara…

(AITA badoa, TURISTAk gelditzen dira argazkiak ateratzen. PENTSALARIA sartzen da.)

PENTSALARIA: Nire azken ebookean Renatak sortu dizkidan galderak plazaratzen ditut: Hilezkorrak izan nahi dugu? Gai izango ginateke horrela bizitzeko? Zer egingo dugu hainbeste jenderekin? 5. kapituluan umeen gaia jorratzen dut, gauza bakarra dute orain ahoan: heriotza, heriotza eta heriotza. Nire ilobak esan zidan aurrekoan: ea hiltzen zaren.

(ENPRESARIAk eszena zeharkatzen du.)

ENPRESARIA (pilula hartu): Ez duzu ulertzen? Renata bezalako jende gehiago balego, lan istripuetan hildako langileen tasa jaistea lortuko genuke, lan-baldintzak aldatu gabe. Teilatu batetik behera erortzen dela? Lasaaaaiiiii. Ez dugu mediku asegururik ordaindu beharko. (Hatzekin diruaren keinua eginez) Badakizu zenbat diru den hori? Ulertzen duzu orain?

(Pilula esnifatu eta badoa. RENATAren aurpegiarekin eginiko maskarekin TIKTOKERRAK dantzan sartzen dira. TIKTOKERRAK dantzan irteten dira. TITITSU sartzen da eszenan.)

TITITSU: Eta zergatik ez du nahi izan gure saioan zuzenean hil? Gonbidapena luzatu diogu. Beti pantailaz bestalde ikusten dugu hiltzen. Gauza bat esango dizuet: ez naiz fidatzen, ez naiz fidatzen.

(TERTULIAKIDEA sartzen da.)

TERTULIAKIDEA: Fartsa bat da! Fartsa bat da! (Pilulak irentsi) Nork sinisten du orain eta hemen pertsona bat berpiztu daitekeela.

TITITSU: Agian bai.

TERTULIAKIDEA: Mesedez.

TITITSU: Mesedez. Fartsa bat da.

(TERTULIAKIDEA eta TITITSU badoaz. PITONISA sartzen da.)

PITONISA: Gure gainetik dauden indarrek esku hartu dute kontu honetan. Gertatzen ari den hau guztia mundu berri bat sortzeko aukera bat da. Zabal ditzagun begiak, ireki bihotzak eta ikusi eta sentitu Renataren mezuaz haratago dagoen hori. Taroteko heriotzaren karta ikusten dut. Heriotza usaintzen dut, baina hau ez da amaiera bat, hasiera bat baizik. A eta B, txanponak bi alde, bizitzarik ez da…

(PITONISA irteten da. NERABEA 2 sartzen da eszenara.)

NERABEA 2: …heriotzarik gabe. Pilulak hartu ditut eta kantua entzun dut, baina Renata ikusi nuenetik pentsamendu errepikakor bat daukat buruan: Heriotza. Nire ama duela bi urte hil zen eta, momentu hartan ez bezala, atzo, bat-batean, negar egin nuen. Hori ondo dago? Hori legala da?

(Badoa.)

8. GOBERNUA

(KIZKITZA sartzen da oihuka, pilula bat hartzen du.)

KIZKITZA: Lasaitu, Kizkitza. Renata sasiartista bat baino ez da.

(ROBER sartzen da.)

ROBER: …jendea kalean elkartzen ari da. Manifestari batzuk ere geratu behar izan ditugu. Eta pintadak agertu dira gobernu-etxean.

KIZKITZA: Pilula batzuek ez dute efekturik egiten, produktibitatea % 4 jaitsi da eta beherantz jarraitzen du, eta okerrena dena: jendea galderak egiten hasi da.

ROBER (poz-pozik): Alarma egoera aktibatuko dugu? Ju-ja!

KIZKITZA: Ez, oraindik ez.

ROBER (triste): Ju-ja!

KIZKITZA: Desbideraketa plana abian jarriko dugu, momentuz horrekin nahikoa izango da.

ROBER (pozik): Ju-ja!

KIZKITZA: Jessica Dindonentzat Renata ez da existitzen.

ROBER: Ju-ja!

(JESSICA DINDON eta ERRAMUN sartzen dira.)

DINDON: Kar-kar-kar… eta zu nor zarela esan duzu?

ERRAMUN: Erramun.

KIZKITZA: Jessica Dindon…

DINDON: Ixo! Zer?

KIZKITZA: Jessica Dindon…

DINDON: Ixo! zer?

KIZKITZA: Jessica Dindon, gizartea aztoratu samar dabil eta albiste pizgarri bat ondo etorriko litzaiguke.

DINDON: Albiste bat?

ROBER: …eta horretan zu zara onena, Jessica Dindon.

DINDON: Albiste bat, albiste bat… Badut albistea: gaur goizean nire txakurrak “Egun on, amatxo, maite zaitut” esan dit.

(Isiltasuna. KIZKITZA eta ROBER pozez zoratzen.)

KIZKITZA: Jendeak atsegin ditu animaliak, bi minututan birala izango da. Oraintxe bertan antolatuko dut guztia komunikabideekin. Rober, ekar ezazu zakurra.

ROBER: Ju-ja!

(ROBER badoa.)

KIZKITZA: Erramun! Prestatu hau dena grabaketarako! Garbitu zorua mihiarekin!

(KIZKITZA badoa.)

ERRAMUN: Aizu, Jessica, enteratu zara Renata delako horren kontuaz? Sekulakoa da egiten duena, e! Benetan harrigarria. Denbora guztian dabil hil eta pizten, hil eta pizten. Kalean ez dago beste konturik jendearen ahotan.

(Isiltasuna.)

DINDON: Zer? Zer esan duzu? Renata hori behin eta berriz berpizten ari dela? Hil eta piztu, hil eta piztu? Baina hori hilezkortasuna da!

ERRAMUN: Nik badakit kezkatuta zaudela heriotzaren kontuarekin. Akaso, eta pentsatu dut igual, beharbada, apika, Renatak lagun diezazukeela zure arazo horrekin.

DINDON: Ikaragarria da, ikaragarria! Eta non bizi da Renata hori?

ERRAMUN: Ahoa bete hortz geratu naiz ni ere.

DINDON: Hilezkortasuna! Hilezkortasuna! Kontatu gehiago…

ERRAMUN: Ba, begira, aurrekoan tripak atera zitzaizkion eta gero dantzan zebilen berriz…

(DINDONek ERRAMUN besotik heldu eta badoaz.)

9. FAMILIA

(AMA sartzen da kantuan Dindon Irabiakiak eskuetan dituela. Mahaia jartzen du.)

AMA: Pilula, pilula, pozaren formula, pilula, pilula hartu. (Pilula hartu) Renata, bazkaltzera! (Erantzunik ez) Bizitzeko indarra ematen du lanak, gora maitasuna eta gora bihotzak. Aita, bazkaltzera!

(AITA sartzen da.)

AITA: Ez, ez, ez, Jauna, eneeee...

AMA: Orain , zu zara jauna.

AITA: Jauna ez, orain Jauna ni naiz! (Barre egiten du) Gauzak horrela, 20.000 bisera prest nahi ditut ostiralerako, Renataren aurpegia estanpatuta. Berdin zait nola lortzen duzun!

(AITAk telefonoa eskegi eta iragarkiaren soinua entzuten da. AITA eta AMA mugikorrei begira.)

BIDEO BIRALA OFF: “Esan! Esan! Esan berriz! Egunon, amatxo, maite zaitut” (...) “Uau, uau, uau, uau” (...) “Oso ondo!” (...) “Zaunk, zaunk, zaunk” (...) “Ixo! Zakurrak maite nau eta nik maite zaituztet, eta zuek ni ere bai, ezta? Bestela…” (...) “ZAUNK, ZAUNK, ZAUNK!”.

AMA: A zer emakume ederra den Jessica Dindon. Horrelako txakur bat nahi dut.

AITA: Horrelako bost erosiko dizkizut. (Telefonoari) Prezioa, zakurra, Terrier…

AMA: Arantxita, bazkaltzera!

(Omenezko plaka bat aurpegian duela, ARANTXITA sartzen da.)

AMA: Egia, sorpresa.

AITA: A! Bai! Saria!

AMA: Arantxita, grabatu dena. Renata!!

(RENATA sartzen da. AITAk ARANTXITAri plaka hartu, honek zintzilik duen tablet erraldoi batekin aurpegia tapatzen du. ARANTXITAk dena grabatzen duen bitartean, AITAk plaka ematen dio RENATAri.)

AITA (mugikorreko ikusleei): Zorionak! Zuei, jarraitzaile guztiei esker Renatak zilarrezko plaka jaso berri du, eskerrik asko.

AMA: Hementxe egon zen. Hemen garatu zituen bere dohainak. Zoom, Arantxita, zoom.

RENATA: Eskerrik as…

(ARANTXITA jeloskor, biolento jartzen da RENATAren aurka. AMAk banandu, AITAk plaka jaso eta txukundu.)

AMA: Moztu. Arantxita, maite-maite, suabe-suabe. (Pilula ematen dio) Pilula, pilula. Benga bazkaltzera.

(Bideoa grabatzeari uzten diote. Dindon Irabiakia edaten dute.)

GUZTIEK: Dindon, dindon, dindon. Uaaaaa!

AITA (zerrenda bat ematen dio RENATAri): Marka guztiek zurekin kolaboratu nahi dute, baina esklusiboenak aukeratu ditut.

RENATA: Arratoi eta untxiekin testatzen duten kosmetika enpresarik ez.

AMA: Lasai horregatik, maitea, animaliak utzi eta orain zurekin egingo dituzte probak.

AITA: Adi, Renata, ezin dugu olatua galdu: zure gorputzak zalantzak sortzen ditu.

ARANTXITA: Uiuiui…

RENATA: Nire gorputzak?

AITA: Gorputz gihartsu bat behar dute markek.

AMA: Gorputza tonifikatu behar duzu, maitea.

RENATA: Artisten kasuan tonifikatu beharrekoa adimena eta sorme…

AITA: Ez, ez, ez, pektoralen operazio hori egin behar baduzu egin egingo duzu. Azken finean, (Barrez) anestesiarekin hiltzeko probabilitatea hutsa da.

AMA: Arantxita, hartu ordua pektoralen operaziorako.

(ARANTXITAk ordua hartzen du.)

AITA: Neoprenoen iragarkia berriz grabatu behar da (Ateratzen da).

ARANTXITA: Berriz.

RENATA: Marrazoena? Berriz?

ARANTXITA: Berriz.

AMA: Marrazoek burua jaten dizutela? Ba, oso ondo, baina markak kamera aurrean agerian gelditu behar du beti.

(AMAk maite-maite egin dio RENATAri eta ARANTXITA jeloskor jartzen da. AITA bueltatzen da.)

AMA: Aitak sorpresa bat dauka zuretzat.

(AMAk begiak estaltzen dizkio RENATAri. AITA jostari, kamiseta eskuan, pozik.)

AMA: Tatxan!

(Ateratzen duen kamisetan “Bizitza hil” irakur daiteke.)

RENATA: “Bizitza hil”. Baina horrek ez du zentzurik.

AITA: Zer zentzu eta zer zentzuondo, zure lema luzeegia zen, ez zen txapetan kabitzen.

RENATA: Bai, baina leloa…

AMA: A! Eta hasi heriotza originalagoak asmatzen, oso errepikakorrak dira.

RENATA: Artista batek denbora behar du bere sormena elikatzeko, eta ni igandeetan ere lanean ari naiz… Uste duzue Judith Malinak errepikakorregi egiten zuela bere lana The Living Theatre konpainian?

AITA (AMAri): Hitz egiten du baina ez diot tutik ere ulertzen.

ARANTXITA: Tonto, tonto!

AMA: Azken bi egunetan etsaien kopuruak gora egin du sareetan, maitea. Jendeak dudak, zalantzak ditu. Ea benetan hiltzen zaren, inork ez zaitu zuzenean hiltzen ikusi, pantailaz bestalde bakarrik. Zure heriotzak trikimailuak direla diote. (RENATAri goxo) Maite zaitugulako esaten dizugu hau guztia. Zein da nire zeruko izarra? Zein da nire izar kuttuna?

(ARANTXITAk plakarekin buruan jotzen du RENATA, hil arte. RENATAren gorpua mahai erdira erortzen da.)

AMA: Arantxita, suabe-suabe. Pilula, pilula. (Pilula ematen dio)

(ARANTXITA joaten da.)

AMA (RENATAri begira): Mahai erdira erori behar zuen?

AITA: Lasai, ama.

AMA: Lasai, ama? Ni ari naiz dena sostengatzen. Badakizu zer lan ematen didan Arantxitak?

AITA: Eta zenbat diru irabazten ari garen?

AMA: Bai, baina noiz arte aterako diogu etekina honi? Renatak jendearen gustuko izateari uzten badio zer, e? Eta Renatak berpizteari uzten badio zer, e?

AITA: Hartu pilula, ama.

(Pilula ematen dio.)

AMA: Eta ipurdi hau? Arantxita!

(ARANTXITA sartzen da.)

AMA: Arantxita, pektoralen operazioari gehitu gluteoena.

(ARANTXITA badoa.)

AITA: Esnatzean esaiozu jarraitzaileak mantentzeko zerbait asmatu behar duela. (Mugikorrari) Aupa, ama!!!

(AITA badoa.)

RENATA (esnatuz): Aaarrrgggg… (Kosta egiten zaio)

AMA: Ondo zaude maitea?

RENATA: Ba…

AMA: Entzun ondo maitea… Zoaz zure logelara eta zure kanal horretan galdetu jarraitzaileei, galdetu zer nahi duten eta egin zure jarraitzaileek nahi duten hori. Benga, segi gelara, segi lanera.

(RENATA badoa burumakur.)

AMA: Renata, baina ze jarrera da hori. Benga, egin irribarre.

(RENATAk irribarre egiten du.)

AMA: Garbitu hortzak. Eta gogoratu, egin kasu zure jarraitzaileei.

(RENATA badoa.)

AMA: Egunen batean maleta egin eta joan egingo naiz, urrutira. Baina zer egingo dute ni gabe... Ez dakit zer egingo duten ni falta naizen egunean.

(AMA badoa.)

10. KANALA

(RENATA bere gelara iritsi eta hasperen egiten du, pilula hartu eta zuzenekoan sartzen da.)

RENATA (kanalaren musika introa): RE-NA-TAAAA. Ongi etorri guztioi. Renata naiz, Renata arte transzendental garaikidearen abangoardiaren aborigena. (Conga musika jartzen du) Gaurko zuzenekoa “Hil eta gero, salda bero” sobreko zopa berriak babestutakoa da. Momentu honetan milioika lagun zarete ni ikusten zabiltzatenak eta zuei esker lortu dut urrezko plaka, eskerrik asko! (Musika itzaltzen du) Gaur, nire hastapenetara, nire erroetara itzuliko naiz eta poema hau irakurriko dizuet, neuk idatzia. Hau arte-kanal bat delako. Honela dio: Ortzimugak… (Iristen den mezu baten soinua), zer gosaltzen dudan jakin nahi baduzu erosi nire biografia, webgunean duzue salgai. Ortzimugak su… (Iristen den mezu baten soinua) ez begiratu nire kanpoko itxurari, barruan dudanari baizik @niniani. Ez, oraindik ez naiz hilko, entzun poema. Bai, heriotza guztiak zertifikatuak daude. Ortzimugak su… (Iristen den mezu baten soinua) “Zer egin dezaket zu bezala artista izateko?” Zer galdera ederra, zure barruari entzun behar diozu eta elikatu, (Ikusleak zuzenekotik alde egin duenaren soinua) elikatu beste artistek diotenaz. (Ikusleak zuzenekotik alde egin duenaren soinua) Jendea badoa, itxaron, (Ikusleak zuzenekotik alde egin duenaren soinua) ez joan oraindik zati hoberena geratzen da. (Eztula egiten du) Zer nahi duzue? (Diru soinua) Ez, ez, ez, ezin nauzu zuk hil, ezin nauzue zuek hil. (Diru soinua) Ez, ez da diru kontua… (Soinuak. Irtete soinua) Lasaitu zaitezte (Irtete soinuak) Hau ez da enkante bat. (Diru soinua) Zenbat diru? Ni behin hiltzeagatik?

(RENATA izoztuta gelditzen da. Ekaitza entzuten da, dinbi-danba haizeak leihoan, kanpaien oihartzuna, katuaren marmarra, dortokaren koska… Iluna.)

11. PARKAK

(Espazioa guztiz aldatzen da. Eszenara PARKAK sartzen dira. Soinu arraroak egiten dituzte. Eszenatokiaren ertzera gerturatzen dira eta publikoari hitz egiten hasten zaizkio.)

GUZTIEK: XIMIST! BURRUN!

(RENATA espazioan agertzen da.)

GUZTIEK: KAPUT!

RENATA: Azkenean! Ahaztuta nuen sentsazio hau…

PARKA 1: Etorri, etorri, etorri. (Kokoteko bat ematen dio)

PARKA 3: Zer egin duzu misioarekin?

RENATA: Bete dut misioa!

PARKA 2: Ez duzu misioa bete.

RENATA: Nola ezetz? Ez dut besterik egin. Mezua esan eta esan aritu naiz: “A eta B, txanponak bi alde”. Motzean esanda: “Bizitza hil”. Mundu osoak jarraitzen nau, zuei esker.

PARKA 3: Ez du ezer ulertu.

RENATA: Zuek esan zenidaten. (PARKAK imitatuz) “Misioa bete arte ez zara itzuliko”. Eta hemen nago.

PARKA 2: Guk ez dugu horrela hitz egiten!

PARKA 1: Etorri, etorri, etorri.

PARKA 3: Txoroustela.

PARKA 2: Haizepoltsa.

PARKA 1: Ziztrinpailazoa (Kokotekoa).

PARKA 3 (triste): Desagertu egingo gara…

GUZTIEK: Desagertu egingo gara…

(RENATAk haserre ikusten ditu eta erloju bat ateratzen du.)

RENATA: Begira zer ekarri dizuedan!

GUZTIEK (erlojuari begira): Ooooooo…

(RENATAk erlojua oparitzen die.)

PARKA 3: O! Oparia…

PARKA 2: Zer da hau?

RENATA: Erloju adimentsu bat.

(PARKAK poz-pozik jartzen dira.)

PARKA 1: Ze polita! (Erlojua lurrera botatzen du) Honek ez du ezertarako balio hemen.

PARKA 3: Saldu egin zara! Zure arima dindonismoari saldu diozu, babalorea!

PARKA 2: Ezertarako balio ez duten gauzak pilatzen pasatzen duzue bizi osoa.

GUZTIEK: Erosten, pilatzen, erosten, pilatzen…

PARKA 1: Zure izana galdu duzu objektuen artean, horko horiek bezala. Bizitzeko izan behar da…

PARKA 3: …eta ez gauzak izan.

RENATA: Nola?

PARKA 1: Izan eta izan ez dira gauza bera.

RENATA: Hitz bera da…

GUZTIEK: Bai, hori egia da, egia da!

(Barre jostariak egiten dituzte.)

PARKA 2: Baina izan da izan eta izan ez da izan! Ulertzen?

PARKA 1: Ze ulertuko du?

PARKA 3: Izateko ausardia behar da, eta gauzak izateko kreditu txartela.

RENATA: Orduan, ze arraio nahi duzue nik esatea, nik egitea?

PARKA 2: 102. araua: guk hitz egiten dugunean zuk ez duzu hitz egiten, eta zuk hitz egiten duzunean guk hitz egiten dugu. Nahi badugu.

(Barre jostariak.)

PARKA 1 (publikoari): Begira horra, ikusten dituzu?

RENATA (publikoari): Ikusten ditut.

PARKA 1: Ez hiltzeko dena emateko prest daude, baina bizirik daudenean denbora alferrik galtzen dute…

PARKA 2: …euren izana ahaztuta.

PARKA 3: Heriotza onartzen duen bizitza soilik izango da egiazko bizitza.

RENATA: Heriotza…

PARKA 3: Desagertzen ari gara.

RENATA: Baina zergatik desagertzen?

(PARKEK sakon hartzen dute arnasa.)

PARKA 1: Ikusten ez den guztia galtzen ari zaretelako.

PARKA 2: Zu zara gure azken aukera, Renata. Gogoratu, misio bat eman genizun eta misioa burutzeko dohain bat.

PARKA 3: Zer uste duzu, kasualitatez zarela artista?

RENATA: Artista… Ni artista naiz, artista naiz! Itxaron, artea eta heriotza… Artea erabiliko dut jendeak heriotzari begiratzeko, horretarako nire dohaina erabiliz! Hori da, hori da! Ezta?

GUZTIEK: Hori da! (Ahots mistikoz) Misioa ez baduzu burutzen…

PARKA 2: Ezerezean geratuko zara.

RENATA: Ezerezean?

GUZTIEK (ahots mistikoz): Eta, orain, zoaz eta itzul zaitez bizitzara…

(RENATA desagertzen da.)

PARKA 3: Lortuko ote du?

PARKA 2: Bai, lortuko du.

PARKA 3: Zuk uste?

PARKA 1: Ez du lortuko.

PARKA 3: Zuk uste?

PARKA 2: Baietz.

PARKA 1: Ezetz.

PARKA 3: Desagertu egingo gara.

PARKA 2: Pentsamendu positiboak izan behar ditugu.

HIRURAK: Lortuko du, lortuko du…

(PARKAK badoaz.)

12. PERFORMANCEA

(UDALTZAINAk espazioa prestatzen du. Jendearen zalaparta entzuten da.)

UDALTZAINA: Esan dizut ilaran egoteko. Ilarara. (Jendetzari) Trankil, denok izango duzue zuen momentua. Lasai, badakit astebete daramazula ilaran lekua hartzen. (Pilula) Hau deskalabru bat da.

(KAZETARIA sartzen da.)

KAZETARIA: Gabon eta ongi etorri momentu historiko honen zuzeneko emisiora. Ikaragarria da zenbat jende gerturatu den gertakari berezi hau ikustera, eta beste hainbeste zarete etxetik zuzenean begira zaudetenak. Hain da zirraragarria bizitzera goazena, ez dagoela aukera galdu nahi duenik… Serio jartzeko unea iritsi da, ikus-entzuleok. Renatak, arte garaikidearen artista aborigenak, lehen aldiz bere gorputza, zuen labana, soka eta pozoien esku utziko du. Adi, beraz, guztiok nahi izan duzue Renata hil, eta gaur zuen ametsa egia bihurtuko da. Gaur, hemen, pertsona bat hiltzeko aukera izango duzue… baina noski, gero berpiztu egingo da. Kabina prest dago zuzenekoa bizi-bizi igortzeko. Gabon?

EUZKITZE OFF: Gau on, ikus-entzuleok. Gu prest hasiera emateko eta herritarrak ere prest. Beraz, has dadila ikuskizuna.

KAZETARIA: Artistak isiltasuna eskatu du kontzentratu ahal izateko. Niri ilea laztu egin zait… zirraragarria… shsssssss…

(Modu zeremoniatsuan sartzen da RENATA. Performancerako prestatzen da.)

EUZKITZE OFF (xuxurlaka): Hor dator gure gaurko protagonista. Ikaragarria da egitera doana, lasai dago. Badirudi zerbait esatera doala…

RENATA: A eta B txanponak bi alde, bizitzarik ez da heriotzarik gabe.

(Alarma entzuten da.)

EUZKITZE OFF: Hemen da lehenengo herritarra.

(NERABEA 1 sartzen da. Labana handi batekin dator. NERABEAk labankadaka hiltzen du. Goragalea sentitzen du ondoren, eta badoa.)

EUZKITZE OFF: Eta izugarrizko labankada Errenatarentzat, herritar bat beste herritar bat akabatzen, hau ikusiko genuenik ere… seko geratu zaigu… barrenak nahastu dizkit.

(RENATA pixkanaka esnatzen da eta bere hasierako postura hartzen du. Alarmak jotzen du. TERTULIAKIDEAk ez dakar ezer. RENATArengana hurbildu eta hasieran eskuekin akabatzen saiatzen den arren ez du lortzen.)

EUZKITZE OFF: Ez du lortzen gainera, ez du lortzen… Kostatzen ari zaio. Dirudiena baino gogorragoa da pertsona baten zintzurra...

(Lepokoarekin, eta RENATAren laguntzaz, hil egiten du. Paralisian geratu eta joaten da. RENATA esnatzen da.)

EUZKITZE OFF (xuxurlaka): ...eta badator berriz ere bizitzara… Nora bidaiatzen ote du… Beste aldean zerbait ba ote?

(RENATA berriz ere hasierako posturan prest. Alarmak jotzen du. TITITSU sartzen da lore sorta eta taser batekin. Aurpegia laztantzen dion bitartean taserrarekin elektrokutatzen du. RENATA hiltzen da. TITITSU negar zotinka hasten da.)

EUZKITZE OFF: A ze nolako “bipareta” egin duen, ito egin behar du gainera!

(TITITSUk RENATA itotzen du.)

EUZKITZE OFF: Sekula ez dugu horrelakorik ikusi. Malko mardul-mardulak eta luzaroan. Ni neu ere zerbait arraroa sentitzen ari naiz ikusten ari naizenarekin.

(TITITSU amorru biziz.)

EUZKITZE OFF: Adi, adi, adi… buelta eman dio eta taser pistola amorru biziz airean astinduz alde egin du emakumeak… Ez nuke kalean topatu nahi. Argi dago Errenatak pasioak pizten dituela…

(TITITSU badoa heriotza gosez. RENATA esnatzen da. Posturan prest. Alarmak jotzen du. PITONISA sartzen da opari kutxa batekin. RENATAren aurrean jartzen da.)

EUZKITZE OFF (xuxurlaka): Elkarri begira daude, begiradari eutsiz.

(Isiltasuna.)

EUZKITZE OFF: Denbora gelditu dela dirudi. Oilo ipurdia jartzen du honek.

(Isiltasuna.)

EUZKITZE OFF: Itxaron… opari bat ekarri ote dio?

(RENATAk burua sartzen du kutxan, suge batek aurpegian kosk egin eta hil egiten da.)

EUZKITZE OFF: Ezustean harrapatu du, sugeak kosk egin dio aurpegian.

(RENATA esnatzen da. Posturan jartzen da. ARANTXITA sartzen da. Alarmak jotzen du. Ilaran liskarrean dabiltza ARANTXITA eta EXORZISTA.)

EUZKITZE OFF: Ez, ez, ez… haurrek ezin dute parte hartu, ikusle soil izan behar dute.

(EXORZISTAk ARANTXITA ilaratik ateratzen du.)

EUZKITZE OFF: Eraman egin dute.

(EXORZISTA RENATAren aurrean jarri, hitz ulertezin batzuk esan eta estaka bat sartzen dio bihotzean. Badoa. RENATAri esnatzea kostatzen zaio.)

EUZKITZE OFF (xuxurlaka): …eta gero eta gehiago kostatzen ari zaio berriz bizitzara itzultzea.

(RENATA posturan jarri eta ARANTXITAren dardoa jasotzen du.)

EUZKITZE OFF: Han, han, han, han! Zast! Hauxe bai ez genuela espero. Ustekabeko ziztada bekokian. Hain txikia izateko benetako hiltzaile grina dauka neskatoak, kar-kar-kar.

(RENATA esnatzen da. Postura hartzen du. Alarmak jotzen du. TIKTOKERRAK sartzen dira. TIKTOKER 1ek musu ematen dio.)

EUZKITZE OFF: Tira, tira, tira… ahokada ederra Errenatarentzat…

(Isiltasuna.)

EUZKITZE OFF: ...eta ez du akabatu. Ados, jaun-andreok, ados! Nola deskribatu hemen bizi izaten ari garena… Emozioak inarrosita gaude… aspaldian horrelakorik sentitu gabeak ginen.

(Alarmak jotzen du. EHORZLEA sartzen da borra batekin. Borrarekin RENATA jotzen hasten da.)

EUZKITZE OFF: Itxaron, kalean istiluak sortu omen dira... Bai?

(Kanpoko liskarraren oihartzunak entzuten dira. RENATA esnatzen da. Alarma soinua. Zuzenean sartzen da TOREROA.)

EUZKITZE OFF: Ikaragarrizko banderilleroa sartu zaigu. Hitz bakarra aski da, jaun-andreok, dotorezia! Ole, ole eta ole! Ikusleak Errenataren belarria eskatzen ari dira.

(Mezu baten soinua entzuten da.)

EUZKITZE OFF: Adi! Emisioari amaiera eman beharrean gaude. Mesedez, gobernuak pilula dosia biderkatzea komenigarria dela gogoratuz, gure demokrazia positibistaren abestiarekin amaitutzat emango dugu…

(Abestia entzuten da, eta baita kanpoko iskanbila ere. Bat-batean, EHORZLEA sartzen da arma batekin. Musika gora, kaosa, iskanbila. Halako batean, tiro egiten du teknikariaren kabinara.)

EUZKITZE OFF: Ez, kontuz, hemen ez, ez! (Tiroak entzuten dira)

RENATA: Xabier, Xabier!!!

(Badoaz.)

13. GOBERNUA

(KIZKITZA sartzen da oso urduri.)

KIZKITZA: Zer da hau, zer da!!! (Pilula hartzen du)

(ROBER sartzen da, euforiko.)

KIZKITZA: Rober, Rober, zer gertatzen ari da?

ROBER: Ez dut inoiz horrelakorik ikusi eta bizi izan.

KIZKITZA: Zer?

ROBER: Ikaragarria da, hiria sutan!

KIZKITZA: Hiria sutan…

ROBER: Jendea aztoratuta dabil. Altxamendu bat bizitzen ari gara.

KIZKITZA: Probatu duzu abestiarekin?

ROBER: Merkatuan dauden bozgorailu handienekin…

KIZKITZA: Eta?

ROBER: Ezer ez… Eta arriskutsuagoa den zerbait: Jessica Dindonen aurkako aldarriak entzun ditut.

KIZKITZA: Zer?!

ROBER: Edozein momentutan hona barrura sar daitezke.

KIZKITZA: Ezinezkoa! Gu boterean mantentzea da garrantzitsuena.

ROBER: Alarma egoera aktibatuko dugu? Ju-ja!

KIZKITZA: Bai!

ROBER: Azkenean! Ju-ja!

KIZKITZA: Lau minutu barrurako Dindonen komunikatua programatu dut, hau geratu beharra dago.

ROBER: Ju-ja!

(DINDON sartzen da.)

DINDON: Kizkitzaaa!!! Ikaragarria da, hilezkortasuna… Non dago Renata? Non dago Renata? Rober, ekar ezazu oraintxe bertan!

ROBER: Ju-ja!

(RENATA sartzen da. DINDON pozik, RENATA usaintzen du. Ondoren belarritik tira eta belarrira zuzenean hitz egiten dio.)

DINDON: Esan zure sekretua!

(RENATAk ahoa zelo zati batekin estalia dauka eta ezin du erantzun. DINDONek zeloa kentzen dio, baina eskuan itsatsiko zaio, momentu eroa, zeloa ezin gainetik kendu. ROBERrek hartu eta zeloari plakaketa egiten dio.)

KIZKITZA: Begira zer sortu duzun, kaosa, hondamendia, heriotza…

ROBER: Gure Sistema Demokratiko Poziktibista pikutara bidali duzu.

RENATA: Ez, nik artea, artea egiten dut…

DINDON: Ez ukitu! Etorri hona…

(DINDONek belarritik tiratuz albo batera bidaltzen du RENATA. Beste albo batean, elkarrizketa jarraitzen dute ROBERrek eta KIZKITZAk.)

ROBER: Renata, Renata, Renata... Besterik ez du buruan.

KIZKITZA: Desagerrarazi egin behar dugu.

ROBER: Nola desagerrarazten da hilezkorra den norbait?

(DINDON andreak RENATAri belarritik tira eginez.)

DINDON: Esan amatxori, esan zure ama aberriari, nola egiten duzu polit horrek, behin eta berriz berpizteko? Esan amatxori. (Haserre) Esan amatxori.

RENATA (etsita): Nik erabaki gabeko zerbait da. Ez dakit, ni artista bat naiz.

DINDON: Baina esan, esan… Titia nahi duzu? Tori amatxoren titia. Esaaannn...

(RENATAk bultza egiten dio eta joaten hasten da. DINDON lurrera erortzen da.)

DINDON: Rober!!!

(ROBER gerturatu da eta RENATA geldiarazteko tiro bat botatzen dio. Tiroak espazioa zeharkatzen du, toki ezberdinetan errebotatuz. Azkenik JESSICA DINDON jotzen du.)

DINDON: AU!

(DINDON erortzen da ziplo. Hil egin da.)

ROBER (RENATAri): Zure errua da.

KIZKITZA: Inork, inoiz topatuko ez zaituen zulo ilun batera eramango zaitugu betiko!

ROBER: Eta han zaudela, zure gorputza erabiliko dugu hilezkortasunaren giltza aurkitzeko.

KIZKITZA: Eta horrela Dindon andrearen desioa bete ahal izango dugu. (Erdi negarrez beste pilula bat hartzen du)

RENATA: Ez, nik misio bat daukat, eta ez badut lortzen ezerezean geratuko naiz!

KIZKITZA: Rober… eraman ezazu.

ROBER: Ju-ja!

RENATA: Ez, ez…

(ROBERrek RENATA eramaten du. KIZKITZAk pilula mordo bat hartu eta pilulak esnifatzen amaitzen du.)

KIZKITZA: Orain lasaitasun mezua zabaltzea da garrantzitsuena. Jendea kontrolpean mantentzea. Dena ongi aterako da. Boterea gure eskuetan izango dugu. Jessica Dindon ez dago hilda!

(ROBER sartzen da.)

ROBER: Betirako ezerezean giltzapetu dut. Estaldurarik ere ez dago gela horretan.

KIZKITZA: Inork ezin du jakin hemen gertatu dena. Dindon andrea ez da hil.

(ERRAMUN sartzen da Dindon Irabiaki bat edanez.)

ERRAMUN: Ze iskanbila da hau? Justu nire laneko deskantsuan nengoen, bazkaria bukatzen nenbilen eta zuek hemen ibili zarete builaka, tiroka, garrasika…

(ERRAMUNek lurrean ikusten du DINDON.)

ROBER: Renatak hil du.

ERRAMUN: Txorikume bat ematen du.

(Musika korporatiboa entzuten hasten da. Guztiak urduri.)

KIZKITZA: Mezua! Programatuta utzi dut! Bi minutu barru zuzenean izango gara. Komunikatua eman behar dugu.

(Aulkian esertzen dute DINDON.)

ERRAMUN: Ideia bat daukat! Sabeliztuna, bentrilokuoarena egingo dugu. Zuk, Rober, mugituko duzu eskubiko eskua, nik ezkerrekoa eta burua. Zuk Kizkitza imitatu bere ahotsa, oso ongi egiten duzu. Benga, ederki egingo dugu elkarlanean. Aupa, ekipo!

(Zuzenekora sartzen dira.)

DINDON PANPINA: Herria, zuen amatxo oso triste dago, gaur gertatu denak bihotzean atximur egin dit. Gure demokrazia poziktibista pikutara bota duzue. Horrenbeste urtez kostata lortu dugun poza, basakeria bihurtu da. Zuen hobe beharrez, denon onerako eta familia handi bat garelako, etxeratze-agindua ezartzen dut nik kontrakoa agindu arte. Kontuz! Kalea oso arriskutsua da, amatxok esaten duena egin beharko duzue! Berriz ere zuetaz harro egon artean, agurtzen naiz.

KIZKITZA: Moztu emisioa!

(Musika amaitzen da.)

ERRAMUN: Nik uste dut ondo geratu dela.

KIZKITZA: Funtzionatuko ote zuen? (Pilula hartzen du)

ROBER: Bai, onenak gara. Ju-ja!

KIZKITZA: Eraman ezazue.

(KIZKITZA badoa.)

ROBER: Zer egingo dugu gorpuarekin?

ERRAMUN: Gure etxean soberakin guztiak izozkailuan gordetzen ditugu.

ROBER: Ju-ja!

ERRAMUN: Pasilloan norbaitek ikusten bagaitu ere, duintasuna.

(ERRAMUNek ondo kolokatzen du DINDON. ROBERrek DINDONi begiratu eta negarrez hasten da.)

ROBER (negarrez): Ju-ja, ju-ja, ju-ja…

ERRAMUN: Negarrez ari zara, Rober?

ROBER: Bai...

ERRAMUN: Hori legala da?

ROBER (DINDONi): Zoragarria zara, Jessica Dindon. Zoragarria zinen, Jessica Dindon. Ju-ja. ju-ja. ju-ja…

(Badoaz.)

14. FAMILIA

(KAZETARIA sartzen da.)

KAZETARIA: Renata… O! Renatata, Rerenatata. Renatak gizartean sortu zuena izan zen, demasa mahaspasa!!! Dindonismoaren azken hatsaren ostean ez ginen etxean geratu. Batzuek pilulak hartzen jarraitzen zuten, jakina, baina egun horretan zerbait piztu zitzaigun barruan eta ezin izan genuen geratu. Eta galderak egiten hasi gara: ze gizarte mota eraiki nahi dugu? Nola egin aurrera? Nor naiz ni? Nor zara zu? Eta galdera garrantzitsuena, non da Renata?

(Badoa. ARANTXITA sartzen da txakurrentzat erabili ohi den lepoko konoa jantzita.)

ARANTXITA: Renata, Renata…

(AMA sartzen da, atzetik AITA.)

AMA: Renata desagertuta dago… Norbaitek Renata ikusi badu, mesedez, jar dadila gurekin harremanetan. Etxean berak utzitako hutsunea sentitzen ari gara. Ezta, Arantxita?

ARANTXITA: Bai…

AITA: Lehen egiten zituen eta esaten zituen gauzak ez genituen ulertzen, eta orain… orain ere ez.

AMA: Ni berak irakurtzen zituen liburuak irakurtzen hasi naiz eta, nire harridurarako, ez daude horren gaizki. Irakurraldi bat antolatu dugu.

AITA: Zauden tokian zaudela, Renata, jakin oso harro gaudela zutaz… ezta, Arantxita?

ARANTXITA: Oso.

AMA: Gogoan zaitugu egunero, Renata.

(AMA negar batean hasten da. Pilula bat hartzen du.)

AITA: Ez, ama.

(Pilula lurrera botatzen du.)

AITA: Egin negar lasai.

(AMAk negarrez jarraitzen du.)

AITA: Goazen etxera…

(AMA eta AITA badoaz. ARANTXITA geratzen da.)

ARANTXITA: Renata? Renata?

(ARANTXITA badoa.)

15. RENATA HIL, HIL

(Ezlekua. RENATA espazio huts batean sartzen da. Lasai dator. Espazioa begiztatu ondoren argi bat pizten da. RENATA publikoari begira geratzen da.)

RENATA:

Ortzimugak su hartzen duenean

begietan indarra

erraietan pindarra

Haizeak putz eta puztu

haizeak putz eta garra

Hasi zait marmarra

bueltaka barneko gurpila

eta aterako da gauza pila

ikusiko duzu

han urrunean

ortzimugan... bonbilla!

Eta zure begietan taka!

Erraietan txinparta

Eta haizeak putz eta puztu

haizeak putz eta zarta!

Eta erreko balu, balitz dena?

Eta ke balitz naizena?

Hits hats huts hauts

Lur eta errauts

Eta edozein momentutan

berriz ere ortzimugak su hartzen duenean

Haizeak putz eta

hasiko da marmarra

ziur

Agur-Ben-Hur.

(Argiari jarraitzen dio. Musika gora. Iluna.)

KROMOAK

HITZOSTEA

LA FLOR Y RENATA

HARKAITZ CANO

To: Erika Olaizola erika@txotxmail.com

From: Harkaitz Cano harkaizto@bubbles.com

Subject: la flor y Renata

      Baina, baina, baina, zer egin duzue oraingoan, Erika? Ene! Pilulaaa, pilulaaaa!!!

      Barrez lebitatzen atera nintzen atzoko Renataren emanalditik. Badakit “barrez lehertu” esaten dela, baina posible ote da barrez lebitatzea? Ba, itxuraz, bai: satirak zintzurretik harrapatu eta orbitan jar zaitzake. Eta, behin orbitan zaudelarik, hasten zara hor behean poliki-poliki errealitatea eta zure burua bereizten… Errealitatea, gordin; eta zure burua, zaurgarri. Hasten zara bihia eta lastoa bahetzen. Hasten zara bizitza beste era batera ikusten. Hasten zara ilargiaren alde ezkutua eta munduaren ifrentzua aberritzat hartzen. Batzuetan muturrera eraman behar dira gauzak fikzioan, konturatzeko zenbateraino eraman ditugun gauzak muturreraino errealitatean. Artistak zarete esajerazioan, baina ez gaitezen engaina, deformazio horrek, ahotsak, giharrak eta keinuak plastikoki eta koreografikoki azken kondarreraino garatu eta zukutze horrek, ezin dezake zentzu gehiago izan: gure patetismoa azpimarratu eta argiago ikusarazten diguzuelako. Distopia? Ez dakit ba nik. Jantzien eta eszenaratzearen fantasia zoragarri hori gorabehera, errealista samarra iruditu zait niri antzezlana. “Antzezlan” hitza bera pobre geratzen zaio, egia esan. Plater hegalari pitzatu bat zarete antzoki erdian lur hartzen. Lehergailu nuklear bat lorategi botanikoan. Algara bat eta irrintzi bat hiletaren erdian. Hartu Metropolis filma eta hornitu kolorez, egin plastilina-gerra bat Fritz Langen filmaren barruan; hartu The Great Dictator eta filmatu berriro Chaplin queer baten zuzendaritzapean Diktadoraeiou Handia bihurtuz; hartu errealitate zikinaren gidoia eta zentrifugatzen jarri barruan dugun haur kabroiari garbigailuaren “Super rápido” botoia saka dezan utziz, leungarria doan lekuan brandy txorrotada bat botaz.

      Ez zaizkizue jada EHko batxilergo ikastetxe guztietatik deika ari zuen antzezlana den Euskal-Antzerkiaren-Katebegi-Galdua ikasle guztiek ikus dezaten eskean?

      Ez dauzkazue euskal aktoreaiou guztiak bulegoan ate-joka zuen hurrengo antzezlanean parte hartu nahi dutela erregutuz, otoi eta mesedez, baita trukean urrezko lingoteak ordaindu behar badituzte ere?

      Ez zaituztete Machinbentabergerreko Avantgarde Theaterschuletik deitu bertan mintegiak eman eta antzerkia zer den erakuts dezazuen behingoz?

      Ez dizuete Nerds retten die Welt elkarteko ohorezko lehendakaritza eskaini? Ez zaituztete Osasunaren Mundu Erakundetik konbokatu osasun mentalari buruzko ikastaroak emateko?

      Ez zaituztete Tony eta Emmy, Txoni eta Pony sarietara nominatu? Ez duzue Pili eta Mili, Max eta Menox sarietan jo-eta-arrasatu? Hain gaizki dago mundua, benetan?

      Gaindosi arrisku eta guzti, behin eta berriro ikusi nahi nuke Renata. Nahiz eta ez dudan premiarik (oraindik obraren barruan nagoelako!). Berriro ikusi nahi nuke Renata, nahiz eta, nahiz eta… kamikazeak ez diren bi aldiz immolatzen, ala? Nola ezetz? Oi, teatroaren mirariak! Hori ere lortu duzue…

Nola esaten zen, bada, japonieraz “bejondeizuela”?

A, bai: Banzai!

h

HITZOSTEA

ODEI BARROSO

Renataren artista

senaren dirdira,

Heriori bizitzaz

eusteko desira...

Izaki berri baten

urratsei begira

pertsonaiak pertsona

bilakatzen dira.

Kortsean sartzen ez den

testua hori da.

Galdera ikur bat da

batzuetan norbera,

zenbat sortu zaizkizun

kontuak atera!

Beraz hartu dezala

denboran aurrera

bakoitzak bere bide

eta ibilera.

Hasiera berri bat

dugu bukaera.

BIOGRAFIAK

Kamikaz Kolektiboa

      Miren Gaztañaga, Erika Olaizola eta Amancay Gaztañaga aktoreek 2014. urtean sorturiko antzerki kolektiboa da. Antzerkiaren zein generoaren hausnarketaren inguruan partekatzen dituzten hainbat ikuspegik batu zituen diziplina ezberdinetako lanak sortzeko. 2023. urtean Iraia Elias zarauztarra batu zen.

      Euli-giro lanarekin hasi zuen ibilbidea Kolektiboak, eta geroztik lan ugari eginak ditu oholtzarako zein ikus-entzunezkorako: Agur eta dolore pieza, Käffka, Matriuska, Panpina edota Troia kale ikuskizuna. Lau kamikazeek Jaiotza basatia izeneko zuzeneko bi irratsaio egin zituzten Naiz irratiarekin batera 2021eko gabonetan. 2021ean Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi lanak Donostia antzerki saria eta Azpeitiko ikusleen saria eskuratu zituen.

      Kolektibotasuna eta umorea dira taldearen bi ezaugarri nagusiak. Kolektibotasunean sortu, ekoitzi eta idatzi ohi dituzte lanak, eta gai sakonak umore ganberroaz jorratzeak bereizten ditu.

Amancay Gaztañaga Sagarzazu
(Guayaquil, 1980)

      Madrilgo RESAD-en lizentziatu zen interpretazio arloan eta biolineko irakasle titulua eskuratu zuen Amaniel kontserbatorioan. Ordutik formatzen jarraitzen du.

      Kamikaz Kolektiboaren sortzaileetako bat da; azken lanen artean Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi, Matriuska eta Krak laburmetraia topatuko ditugu; hirurak kolektiboaren baitan sortuak izan dira. Artedramarentzat Atzerrian lurra garratz antzezlana idatzi du Ander Lipusekin batera, eta zuzendari lanetan ere ibili da bertan.

      Telebistan Itsaso, Alardea, Beti mugan eta Intimidad telesailetan parte hartu du aktore azken urteetan, besteak beste.

      Idazlea ere bada, lau liburu argitaratu ditu, Martin Martina trilogia (Elkar, 2024-2025) eta 39 lore (Susa/EHAZE, 2021).

      Grises musika taldeko kide da 2010etik, eta sei disko argitaratu dituzte.

      Hainbat bideoklip zuzendu eta editatu ditu zenbait talderentzat. Zestoako Interpretazio Eskolako zuzendari eta irakasle izan da hainbat urtez.

      Egun Piztiak telesaila idatzi eta zuzentzen dabil.

Erika Olaizola Eizmendi
(1989, Azpeitia)

      Andoaingo Zine eta Bideo Eskolan Errealizazio ikasketak egin ondoren, Donostiako Arte Eszenikoen Eskolan ikasi zuen hiru urtez. Orduz geroztik formatzen jarraitzen du.

      Kamikaz Kolektiboaren sortzaileetako bat da. Zulo eta Krak laburmetraiak eta Euli-giro, Käffka, Panpina, Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi, Troia eta Renata antzezlanak sortu, idatzi eta zuzendu ditu kolektiboaren baitan.

      Xanti Agirrezabalarekin batera Kaka antzezlanaren idazle, zuzendari eta aktore ere bada.

      Beste konpainien antzerki obretan ere hartu du parte. Esaterako, Francoren bilobari gutuna (Artedrama, Le Petit Théâtre de Pain eta Dejabu Panpin Laborategia), Lur (Xake produkzioak) eta Lotsagabe (Vaiven).

      Telebistan, Goenkale (Pausoka) telesailean eta Kartzela (Hiru Damatxo) webseriean egin ditu aktore lanak. Vikingak saioaren sortzaile, zuzendari eta aurkezle ere izan da.

      Zinean ere lan egin du: Los tontos y los estúpidos Roberto Castonekin, Oreina Koldo Almandozekin eta Gaua Paul Urkijorekin.

Iraia Elias Muniain
(1980, Zarautz)

      Heziketa berezian diplomatua, antzerkiarekiko interesak etengabe sorkuntzan sakontzera eraman du, bidelagun ezberdinen eskutik. Ttak teatroaren sortzaile, Metrokoadroka kolektiboko partaide, eta Kamikaz Kolektiboko kide bezala, oso molde ezberdineko lanak sortuak ditu. Azken sorkuntzen artean daude esaterako Renata (Kamikaz Kolektiboa), Troia (Kamikaz Kolektiboa), Bidaide (Metroakoadroka) eta Hiru kortse, azukre asko eta brandy gehiegi (Kamikaz Kolektiboa). Beste talde batzuentzat eginiko lanen artean daude, adibidez, Non dira haurrak? (Tartean) eta Chapito talde portugaldarrak zuzenduriko Sherezade eta tipularen azalak (Vaiven).

      Ikus-entzunezkoan Amama filmarekin hasi zuen bere ibilbidea. Lan honekin 2016ko Goya sarietan errebelazio aktore sarirako izendatua izan zen. Geroztik hainbat lan eginak ditu film eta telesailetan: Oreina (Koldo Almandoz), Hondar ahoak (Koldo Almandoz), Etxean (Mikel Rueda), Intimidad (Jorge Torregrossa), Desde el mañana (Daniel Écija), Azken erromantikoak (David Pérez Sañudo), Un fantasma en la batalla (Agustín Díaz Yanes]...

Xanti Agirrezabala Zeberio
(Azpeitia, 1997)

      Gaztetatik murgildu zen antzerkian. Dantzerti Euskadiko Arte Dramatikoko Goi Mailako eskolako lehen promozioan burutu zituen ikasketak euskaraz. Etengabe formatuz doan heinean, sektorean lanean dihardu askotariko esparruetan.

      Alde batetik, sorkuntza eszeniko propioak aurrera eramaten ditu ekoizle moduan. Euskal Antzerki Topaketetan aurkeztu zuen Satiro, bere lehen bakarkako sormen lana (AETOP ikuslegoaren saria jaso zuen). 2025. urtean Erika Olaizolarekin Kaka antzezlana ekoitzi eta zuzendu zuen. Antzerki konpainia ezberdinekin ere kolaborazioan hainbat antzezlan ekoiztu zituen: Horman Poster konpainiarekin Antigone edo ezetzaren beharra edo Kamikaz Kolektiboarekin Renata, esaterako.

      Beste alde batetik, hainbat arte-hezkuntza eta mediazio-lanetan jardun du, Tabakalerako Artaziak kooperatibarekin burututako “Harrotu ileak” proiektuan, adibidez. Horrez gain, antzerki-tailer eta sormen-laborategi egonkorrak gidatzen ditu Dinamoa sormen gunean.

      Ikus-entzunezkoetan berriz, Goenkale, Ihesaldia eta Desagertuta telesailetan aritu izan da, besteak beste. Zineman egin dituen lan esanguratsuenak Estibaliz Urresolaren Cuerdas eta Jone Arriolaren Dena asmatuta dago izan dira. Kamera atzean aktore zuzendari lanak ere burutu izan ditu Irabazi arte telesailean.