Anne Hebert

itzulpena: AIORA JAKA IRIZAR

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© Anne Hebert

© itzulpenarena: Aiora Jaka Irizar

© edizio honena: Susa

2024ko apirila

Munduko Poesia Kaierak

bildumaren zuzendariak: Maialen Berasategi Catalán / Isabel Etxeberria Ramírez

http://kaierak.com

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.eus

                Webgunea: http://susa-literatura.eus

      Anne Hebert (Sainte-Catherine-de-la-Jacques-Cartier, 1916 - Montreal, 2000) Quebeceko poesiaren ordezkari garrantzitsuenetako bat da, eta hein berean sailkagaitza eta berdingabea. Ahots oso pertsonal baten jabe, bide guztiz berea egin zuen literaturan. Hebert Quebec hiritik hurbileko herrixka batean jaio zen, non haurtzaro lasai eta zoriontsua izan bide zuen tradizio katoliko sakoneko familia batean. Tuberkulosi diagnostiko oker batek kausatutako bost urteko bizimodu isolatu samarrak eta berezko izaera lotsati batek introspekziorako eta kontenplaziorako haren aiurria finkatu zuten, eta barrura zein kanpora begira egote hori haren poesiaren marka bihurtuko zen gerora.

      Eleberrigintzan eta poesian aritu zen Hebert bizitza osoan zehar, eta bi arloetan lortu zuen aitortza zabala. Gizarte aurreko aurkezpena poema liburu baten bitartez egin zuen, hogeita sei urte zituela. Les songes en équilibre lehen liburu hark gerora etorriko zen kalitatearen lehen zantzuak iragartzen zituen, baina gaietan naif samarrak eta estiloan ohikeriazkoak ziren hango poemak. Hebertek berak gaztaroko akastzat jo zuen lehen liburu hura atzera begiratzean, “umeen zirriborroen gisakoa” zela iritzita, eta ez zuen berrargitaratu nahi izan. Bilduma honetara lehen liburu hartako bi poema baino ez ditugu ekarri, erakusgarri. Bigarren poema liburua, Heberten obran gailurra, 1953an argitaratu zen: Le tombeau des rois. Lehen poemarioa atera eta hurrengo hamaika urteetan idatzitako aleak bildu zituen han, eta bere poesiaren bereizgarriak beren betetasunean erakutsi. Duen garrantziagatik, osorik ekarri dugu antologia honetara.

      Poesia enigmatikoa da Hebertena, soila bere adierazpenean, baina sinbolo ondo neurtuen gainean oparo eraikia. Naturako elementu sinple baten behaketak abiatzen du askotan poema (iturria, euria, txoriaren kantua, gaua), eta sakontasun intimo handiko gogoetetaraino gidatzen du berehala eta oharkabean irakurlea. Naturaren kontenplazio hori ameskeriaren bitartez egiten da askotan (songe), zeinean plano kontzienteak eta inkontzienteak bat egiten duten, eta irakurlea, hala, sentimendu ia mistiko baten lekuko bihurtzen da. Tonua etsia da Heberten heldutasuneko poemetan, gaztaroko lehenen aldean, eta hain zuzen ere haurtzaroaren mina gailentzen da poema batean baino gehiagotan. Paradisu galdu gisa ageri da haur-garaia, eta helduaroa deslilurarekin lotzen da (“malba gorriak ez du uste adina usain / ez urak kantatu adina sekretu”), baita desesperantzarekin ere (“hauxe da munduaren ifrentzua / nork egotzi ote gaitu alde honetara?”).

      Hebertek beste hiru poema-liburu plazaratu zituen bizi izan zen artean, eta guztietan nagusitzen da autokontenplazio etsia. Soilik hirugarrena, Mystère de la parole, Quebeceko Iraultza Lasaiaren garaikoa, da zertxobait sozialagoa, kanpora begirakoa eta tonu baikorxeagokoa. Lerroa ere luzeagoa dute liburu horretako poemek, prosaren hatsekoa. Horien guztien berri, euskaraz lehenengoz, dakarkizuegu kaier honetan, Aiora Jaka Irizarrek zorrotz, tentuz eta mimoz eginiko itzulpen eder honetan.

ISABEL ETXEBERRIA RAMÍREZ

Ekaineko egun bat

Ekainak hogeita hamar egun,

Eta nik, Ama, hauxe nahi!

Ekainak hogeita hamar egun,

Baina ez da inoiz berbera izango...

Ekainak hogeita hamar egun;

Beharbada markatua zen niretzat

Huts egin dudan gaur hau!

Logelan

Eman dut eguna,

Ahal bezala,

Inguruan nituela

Neurrira egindako maitagarriak

Erdi eginak,

Erdi habitatuak,

Doi-doi entzunak!

Diamantez apainduriko burua

Begiak egitea ahazturiko aurpegia;

Agertu orduko aienatua.

Ile gris marratuko katu arrotz

Ninika higikorduna,

Inoiz ez duzu aski irauten

Fereka zaitzadan.

Neskatila txikiak

Soineko lauki-gorrietan,

Lauki-urdinetan,

Etengabe zaituztet ikusten

Urrezko azaoen inguruan dantzan.

Gari-hautsa bezala

Haizatu dira azaoak,

Eta neskatila txikiak dantzan oraindik

Soineko lauki-gorrietan,

Lauki-urdinetan.

Itzuli dira azaoak

Eta neskatilak dantzan ari

Inguruan eta gainean,

Lauki-gorriak,

Lauki-urdinak.

Hor daude indiar-soinekoak,

Lauki-gorriak,

Lauki-urdinak,

Eta haien barruan neskatilak.

Dantzan urrezko azaoen

Inguruan eta gainean.

Eta, pst! Desagertu dira...

Ikuskari horretatik denbora luzera,

Korro batek dantzan dirau ene buruan.

Katuak dautza tapiz gainean,

Eta maitagarri bat bere adats beltza erakusten,

Harri distiratsuz apaindua,

Baina ez du bisaiarik,

Ezta eskurik ere

Parez pare jarri eta

Ments dituen hazpegiak ezkutatzeko.

Bitartean

Loreek, haizeak eta argiak

Festa bat osatzen dute, eta orobat zeruak;

Kanpoan ekaineko egun bat da.

Itxi leihoa!

Ez dadila lurrina sar;

Hondatuko bailuke

Ene amets gatibua!

Eta hegaldaraziko ene kimerak!

Eta ez litzaidake ezertxo ere geratuko...

Itxi leihoa,

Udari egindako arraildura hori;

Ez badut egun hau bizi behar,

Ez nazala tormenta!

Zer egin duzue!

Berpiztu da hila uste nuen desira hau,

Eta ametsen oreka

Lokatu da guztiz...

Egonarriz eraikiriko

Artifizio honetatik,

Ez da orain hondarkinak besterik...

Dantzarien artetik,

Lauki-gorriak,

Lauki-urdinak,

Bakar bat baizik ez da geratzen,

Eta ez da dantzan ari,

Etzana baita

Eta urrezko azaoak

Ez baitira inoiz izan.

Leihoa, zabal-zabalik.

Udatik ez da sentitzen

Lurraren lurrin etsigarri hau baizik.

Logelan, egunak,

Katu honek bezala,

Inoiz ez du aski irauten

Fereka dezadan.

Ekainak hogeita hamar egun.

Baina, Ama!

Nolakoa izan da gaurkoa?

Iluntzen ari du...

Eta ni ez naiz ohartu

Argitu duela!

Ispilua

Egunsentian, oinutsik

Belar hotzaren gainean,

Uste izan dut nireak zirela

Belarra eta ihintza.

Sortzen ari zen eguzkia,

Itzaltzen ari ziren izarrak,

Eta aurreko eguna,

Eta hurrengo eguna,

Uste izan dut nirea zela dena.

Orraztu dut ilea

Artean ere eguzkiz bero,

Belar ondua

Eguerdian

Soroan bezala.

Orduan uste izan dut belar ondua,

Beroa, argitasuna,

Lurrinak, soro guztiak

Eta mundu osoko

Eta garai orotako

Eguerdi guztiak nireak zirela.

Nireak zirela halaber liburuetako

Eta poeten olerkietako

Lurrin,

Soro

Eta eguerdi horiek.

Fruitu gorrimineko kafe hori,

Kotoi hori, uharte tropikaletako elur hori,

Arrain garden horiek

Eta nire herriko

Benetako elur guztia,

Eta urtaroak,

Nireak denak aldi berean

Eta trukagarriak niretzat.

Maitagarriak, iratxoak,

Deabruak, ez oso maltzurrak,

Maitaleak, sorginak,

Iturriak, basoak,

Hostoen berdea,

Uraren urdina

Eta nire soinekoaren gorria,

Neureganatua uste izan dut dena.

Neure jolasa antolatu dut,

Eguzkia neukan

Neure jolaserako;

Eta eguzkia prest zegoen

Neure jolaserako:

Dena! Dena neure jolaserako!

Nik hots egin gabe,

Nola jartzen baita abian

Baso sorgindua

Bere piztia

Eta itzal guztiekin,

Halaxe datoz nire jolasera

Mundua eta ametsa,

Dantza malgu batean;

Badatoz, badoaz,

Edo isiltzen dira,

Otzan, nire desiraren arabera.

Inoiz presatzen banaute,

Diskrezioz jokatzen dute,

Nik pentsa dezadan

Benetan nigandik datorrela

Sorginkeria.

Uste izan dut nirea zela dena.

Bat-batean, ezerk

Ihes egin gabe,

Baretasunean

Irudi bat agertu da;

Izate batek hartu du leku guztia,

Lehen planoan,

Eta fantasia oro

figurante bilakatu da.

Gaixoa jolasa!

Gaixoa idazten ari naizen poema hau,

Gaixoa soilgune hau, zeinetara ustez gonbidatu baitut

Hainbeste altxor exotiko

Eta inguruko.

Ispilu huts bat

Non osorik eta bakarrik

Ikusten baitut neure burua,

Aldaketarik gabe.

Ene bihotz tristeak

Hartzen du leku guztia,

Lehen planoan.

Figurante bilakaturiko

Fantasia guztiak ere

Triste dirudi,

Ene bihotzaren gibelean.

Orein begi-luzeak,

Itzalak eta ura,

Eta beren dardarari

Eusten dioten hostoak

Beren baitara biltzen direla dirudi

Fraide-jarreretan.

Agian otoitzean ari dira

Ene bihotz tristeagatik

Soilgune batean

Jolas baterako

Elkartu nituen guztiak!...

Iturri baten ondoan iratzartzea

O! aisia zabala

Iturri ukigabea

Ene aurrean hedatzen

Une honetan

Zeinean, atzean utziz

Loaren gau barrenkorra

Amets esperogabeen

Oihan sarria,

Begiak zabalik eta zuhur berrartzen baititut

Nire ekintza ohiko eta ezustegabeak

Goizeko ur birjinaren gaineko lehen islak.

Gauak guztiz ezabatu ditu nire aztarna zaharrak.

Ur barearen gainean

Hedatzen da

Ur ezezagun baten

Azal laua

Xahua bistatik galdu arte.

Eta sentitzen dut neure erietan

Neure eskumuturraren erroan

Beso osoan

Sorbaldaren junturaraino

Nola sortzen den

Keinu bat

Zeinaren xarmadura sakona

Ez baitut ezagutzen oraindik.

Euripean

A, zenbat dirauen euriak!

Freskura mantsoa

Mundu berebaitaratu

Geldo eta eztiaren gainean.

Euriak euriak

Euri mantso mantsoak

Bustitzen du lo dagoena

Bereganantz tiratuz lozorro gardena

Aterpe isurbera hauskor batek nola.

Euripean

Erdi gorderiko egonlekua

Etxarte ezkutua

Non atsekabezko keinuek

Islak baitirudite

Ur xahu dardartian

Eguneko tanta guztiak

Lo dagoenaren gainera isuriak.

Doi-doi antzematen dugu haren bihotza

Egun argitu berrian

Zeina bere atsekaberantz

Tiratzen baitu lo dagoenak

Ur-errezel bat bezala.

Iturri handiak

Ez gaitezen sar baso sakon horietan

Hor barrenean lo dauden

Iturri handien kausaz.

Ez ditzagun esna iturri handiak

Lo aizun batek ixten ditu haien betazal gaziak

Ezein ametsek ez du hor birsortzen

Loratze itsaspeko eta zuri eta arrarorik.

Inguruko egunek

Eta zuhaitz luze eta kantariek

Ez dute hor irudirik murgiltzen.

Baso ilun horietako ura

Hain da xahua eta hain bereziki isurbera

Eta hain sagaratua iturburutiko jario horretan

Neure burua begiesten dudan bokazio itsastarra.

O ene barneko malkoak

Espazio serios honen barrunbean

Non beilan baitaude

Ene egonarri zaharraren pilare zuzenak

Zu zaintzeko

Betiereko bakardadea uraren bakardadea.

Ur-arrantzaleak

Ur-arrantzaleek

Txoria harrapatu dute

Beren sare bustietan.

Irudi osoa alderantzikaturik;

Hain da bare

Ur honen gainean.

Zuhaitza

Hostotan

Eta haizearen marrazki zurrundua

Hostoetan

Eta udako koloreak

Adarretan.

Zuhaitz osoa zuzen,

Eta txoria,

Erregetxo moduko hori,

Ñimiñoa eta xaloa.

Eta, orobat,

Josten ari den emakume hori

Zuhaitzaren azpian

Eguerdi betean.

Emakume eseri horrek

Puntuz puntu berregiten du

Munduaren umiltasuna,

Soilik bere bi esku erreen

Pazientzia leunaz.

Eskuak

Urtaroen ertzean eserita dago andrea

Eta izpien pare distirarazten ditu eskuak.

Arrotza da

Eta egunek koloraturiko eskuei begiratzen die.

Eskuetako egunek

Erakartzen dute eta liluratzen.

Ez ditu inoiz ixten.

Beti dauzka zabalik.

Munduaren zantzuak dauzka

Erietan zizelkatuta.

Hainbeste ikur sakonek

Eraztun trinko eta landuz itotzen dute.

Harengandik guretzat

Lekurik ez harrerarako eta maitasunerako

Esku minez apainduen

Eguzkiari irekien

Ofrenda gupidagabe hori gabe.

Etsipen txikia

Errekak hartu ditu atzera maite nituen irlak

Galduak dira isiltasunaren giltzak

Malba gorriak ez du uste adina usain

Ez urak kantatu adina sekretu

Ene bihotza hautsia da

Istantari ez zaio jada eramangarri.

Gaua

Gaua

Gauaren isiltasuna

Ni inguratzen

Itsaslaster handiak bezala.

Ur mutu eta ilunaren hondoan natza.

Ene bihotza entzuten dut

Pizten eta itzaltzen

Itsasargi bat nola.

Erritmo gorra

Kode sekretua

Ez dut misteriorik argitzen.

Argi-distira bakoitzean

Begiak ixten ditut

Jarrai dezan gauak

Iraun dezan inguratzen nauen

Isiltasun honek.

Txoriaren ahotsa

Aditzen dut txori hilaren ahotsa

Zuhaizti ezezagun batean.

Bere auhena kantatzen du txoriak

Nire gauaren

Eskuinean.

Aditzen dut makalen firfira

Kantu likido bat osatzen

Nire inguruan,

Uharte beltza

Bere baitan kurubilkatua.

Gatibutasuna.

Nigandik txoriarengana

Nigandik txori hilaren

Auhen horretara

Ez pasagunerik

Ez laguntzarik

Soilik haren auhena

Eta auhen hori janzten duen

Barne-ahotsa

Orobat zauritua

Orobat arroztua

Gau berdin batena

Heriotza berdin batena

O, Paradisu urratua!

Hiri txikiak

Hiri txikiak emango dizkizut

Hiri triste txiki-txikiak.

Hiri txikiak gure eskuetan

Jostailuak baino soilagoak dira

Baina haiek bezain maneiaerrazak.

Hiri txikiekin jolasten naiz.

Pekoz gora jartzen ditut.

Ez da gizon bakar bat ere erortzen

Ez lorerik ez haurrik.

Hiri txikiak hutsik daude

Eta gure eskuetan utziak.

Entzuten jarri naiz, belarria ateen kontra

Banan-banan hurbilduz ate oro

Nire belarrira.

Etxeek maskor mutuak dirudite

Ez baitute gordetzen beren espiral izoztuetan

Zurrumurru haizezkorik

Zurrumurru urezkorik.

Hilik daude parkeak eta lorategiak

Jolasguneak lerrokaturik

Museo batean nola.

Ez dakit non utzi dituzten

Txorien gorpu zurrunduak.

Kaleetan isiltasuna da entzuten.

Astuna da isiltasunaren oihartzuna

Astunagoa

Zeinahi mehatxu- edo maitasun-hitz baino

Baina hara non nik ere

Abandonatu ditudan ene haurtzaroko hiri txikiak.

Zuri dizkizut eskaintzen

Beren bakardadearen

Betetasunean.

Ongi ulertzen al duzu opari beldurgarria?

Hiritxo arrotz tristeak ematen dizkizut,

Ametserako.

Inbentarioa

Gela arras argi

Eta huts batean

Bere bihotza ireki diogu

Erruki osoz:

Fruitu lehertua

Ebaki berria

Sorbatz bizi eta zizelkatua

Suizidentzako aizto fina.

Odolak (ez du inor harritu)

Diz-diz dagi

Tantaz tanta

(Belzten denerako

Urruti egongo gara

Eta ongi estalpetuta).

Bi eskuak murgilduz

Dena hartu dugu

Dena atera:

Liburuak trapuak zigarretak

Kristalezko lepokoak

Nahas-mahas ederra

Ohe egin gabea

Eta zu, adats abandonatua.

Bozkario deserrituak

Etsipen zulatuak

Altxor lotsagaberik ez

Kustodian

Misterioari egina genion

Urrezko erlikia-kutxa

Hor datza arpilaturik

Desertu zabal.

Mahai hankagabe batean

Haren aurpegi higatua

Segituan jaurtia.

Irudi zaharra

Dena suntsitu

Herria

Eta gaztelua

Gazteluaren ispilatze hori

Gure haurtzaroaren

Eskuinean.

Pinu arteko bidea

Arrailtzen ari

Errepide txar bat nola

Eta gu oinez

Zabaltzen ari den

Amildegi horretan.

Hildakoen urratsak

Hildakoen urratsak

Gurekin datoz

Mutu eztiak.

Gure diferentzia sakona

Erakusten dugu

Isilean:

Bularra hertsatzen digun

Errabia

Eskuetan dugun soka

Eta dorrerik ederreneko

Ganbaran

Bilatzen dugun

Ebanozko habea.

Eta irudi zaharra

Gaztelua herrixka

Eguzkitan erroizten

Urkatu bakar baten

Pisu arinaren pean.

Neska argala

Neska argal bat naiz

Eta hezur ederrak ditut.

Zaintza arretatsuak dizkiet eskaintzen

Eta erruki arrotzak.

Etengabe ditut leuntzen

Metal zaharren moduan.

Bitxiak eta loreak

Sasoiz kanpo daude.

Egun batez ene maitalea atzitu

Eta zilarrezko erlikia-ontzi bihurtuko dut.

Haren bihotz absentearen lekuan

Zintzilikatuko naiz.

Espazio betea,

Zer da bat-batean zugan dagoen ostalari sukargabe hori?

Ibiltzen zara

Mugitzen zara;

Zure keinu bakoitzak

Izuz apaintzen du heriotza hesitua.

Dohaintzat hartzen dut

Zure ikara.

Eta batzuetan

Zure bularrean, geldi-geldi,

Erdi irekitzen ditut

Ene ninika isurkorrak

Eta mugitzen dira

Ur berde bat nola

Haur-amets bitxi eta lañoak.

Festa gisa

Eguzkia dizdizka

Eguzkia dizdizka

Mundua osorik dago

Eta lorategia biribil.

Piztu ditut

Bi kandela

Bi argizari-su

Bi lili hori irudi.

Egunak usteltzen ditu

Gaueko suak,

Bi lore zimel,

Eliza-zurtoin zuridunak;

Mundua ordenan dago

Hilak azpian

Biziak gainean.

Hilek bisitatzen naute

Mundua ordenan dago

Hilak azpian

Biziak gainean.

Hilek gogaitzen naute

Biziek hiltzen.

Piztu ditut

Bi lore dardarti,

Eskuetan hartu ditut

Nire begiak

Errekarriak bezala

Eta dantzatu ditut

Eroen keinuak

Ene malkoen inguruan

Festa gisa.

Horma bat doi-doi

Horma bat doi-doi

Horma-zantzu bat

Koroa moduan jarria

Nire inguruan.

Mugi ninteke

Salta nezake arrosondo-hesia,

Eta gainetik kendu, bihotza zanpatzen didan

Eraztun bat nola

Oihurik gabe

Ihesi doan

Unibertsoa irabazi.

Soilik nire leialtasunak nau lotzen.

O, zeinen lotura tinkoak

Estekatu ditudan

Auskalo zer gau sekretutan

Heriotzarekin!

Espazio txikia

Eta geroko keinuen

Neurri zehatza.

Esparruaren erdian

Odolaren iturria

Zuzen tinkatua

Zuhaitz uzkur hau

Eta zuek, hostoak,

Zain eta menbru

Esanekoak.

Egun karetsu eta zurietan,

Denboran dirauen zuhaitz-forma

Urki argi

Jario ilun zurrunduekikoa

Hatzak inolako desirarik gabe

Zabaldurik;

Ene bihotza fruitu baten gisa edango da.

Gela itxia

Nork gidatu nau bada hona?

Norbaitek egingo zien noski

Putz nire urratsei.

Noiz gertatu da hori?

Zer lagun lasairen konplizitateaz?

Zer gau luzeren adostasun sakonaz?

Nork diseinatu du bada gela?

Zer istant baretan

Irudikatu dira sabai apala

Mahaitxo berdea eta aizto ñimiñoa

Zur beltzezko ohea

Eta suaren arrosa guztia

Bere gona gorrindol puztuez inguratuz

Sugar urdin-laranjen azpian

Atxikitzen eta gordetzen duen bihotza?

Nork neurtu du bada

Nire beso zabalduen gurutze dardartia?

Lau puntu kardinalak

Nire hatzen puntan sortzen dira

Biratu ahal banintz neure buruaren inguruan

Lau aldiz

Egunaren eta gauaren

Gomutak dirauen artean.

Nire bihotza mahai gainean pausatua,

Nork jarri ditu bada platerak arretaz,

Eta zorroztu aizto txikia

Inolako tormenturik

Nahiz presarik gabe?

Ene haragia harritzen da eta ahitzen

Saihetsetatik erauzi dioten

Ohiko maizter hori gabe.

Odolaren kolore argiak

Zigilatzen du ganga barne-hutsa

Eta ene eskuak

Espazio suntsitu honen gainean gurutzatuak

Izozten dira eta hustasunez xarmatzen.

O lo datzan gorputz eztia

Zur beltzezko oheak atxikitzen zaitu

Eta tinko inguratzen baldin eta mugitzen ez bazara.

Otoi, ez ireki begiak!

Amestu pixka bat

Ikusiko bazenu

Mahai jarria eta plateren distira!

Utzi, utzi suari

Gela bristadaz tinda dezan

Eta heldu ditzan zure bihotza eta zure haragia;

Ezkontide triste ebaki eta galduak.

Egurrezko gela

Denboraren eztia

Horma dirdaitsuen gainean

Urrezko sabaia

Adabegien loreak

      egurraren bihotz apetatsuak

Gela itxia

Kutxa argi bat non kurubilkatzen baita ene haurtzaroa

Lepoko hautsi bat nola.

Lo nago hosto bezatuen gainean

Pinuen urrina neskame zahar itsu bat da

Uraren kantua joka ari zait lokian

Zain txiki urdin hautsia

Erreka osoak oroimena darama.

Paseoan nabil

Armairu sekretu batean

Elurra, eskukada bat doi-doi,

Kristalezko globo baten azpian loratzen da

Emaztegai baten koroa irudi.

Bi pena arin

Luzatzen

Eta atzaparrak gordetzen.

Hari galdu honekin josiko dut nire soinekoa.

Zapata urdinak ditut

Eta nireak ez diren

Haur-begiak.

Hementxe bizi beharra dut

Espazio leun honetan.

Baditut bizigaiak gauerako

Ez ahal naiz nekatuko

Erreka-kantu betiberdin honetaz

Ez ahal du neskame dardarti honek

Bere usain-zama erortzen utziko

Bat-batean

Atzera-bueltarik gabe.

Ez da ez sarrailarik ez giltzarik hemen

Antzinako egurrez inguratuta nago.

Maite dut ganderailu txiki berde bat.

Eguerdia kiskalgarria da zilar-lauzetan

Munduko plaza garretan da sutegi baten pare

Hersturak itzal degit

Biluzik eta beltz-beltz nago zuhaitz mingots baten pean.

Gero eta estuago

Emakume hori bere leihoan

Ukalondoak barlasaian

Furfuria gorrimina aldean

Amatxi-landare ederra ontzi urdin batean.

Igarotzen diren zalgurdi mingotsei so dago

Eta ez da mugitzen

Egun osoan

Atzean duen isiltasun-horma jotzearen beldur

Ufako izoztu bat garondoan

Leku gorra non gatzezko gizon horrek

Doi-doi baitu aski toki

Bizkarrez dagoen emakume horren eta hormaren artean

Bere zain gatzatuak madarikatzeko

Bere hats hotz mugiezin geldoa arnastu arau.

Itzuli etorri zaren bidetik

Itzuli etorri zaren bidetik o ene bizitza

Ikusten duzunez kalea itxita dago.

Ikusi lau urtaroen aurreko barrikada

Ukitu hatzaz ortzi-mugan altxaturiko

             gaueko hargintza fina

Zoaz bizkor bueltan

Aurkitu etxerik estankoena

Barne-hutsena sakonena.

Bizi zaitez harri horretan

Pentsatu nolako bilakaera geldoa izango duen zure etorkizuneko arimak

Nola hartuko duen apurka haren antza.

Aski denbora duzu hemendik ilunpe handira arte:

Bisitatu zure lurpeko bihotza

Bidaiatu zure eskuetako marretan

Munduko bideek beste balio du horrek

Eta itsaso haserrearen plaza handiak beste

Irudikatu libreki maitale eder urrun bat

Haren esku arinak zureganantz

Eutsi arnasari

Ezein haizek ez dezala airea nahasi

Izan bedi bare lau eta leun

Harresietan zehar

Desira inguruka hegaka eta zirimolaka

Bildu zeure baitara eta askatu malkoak

O harripeko ene bizitza egoskorra!

Hildako txiki bat

Hildako txiki bat agertu da atarian etzanda.

Goizean topatu dugu, gure ataurrean botata

Antzigarrez beteriko iratze-zuhaixka bat irudi.

Ez gara irtetera ausartzen neska hila hor denetik

Haur zuri bat da bere gona apartsuetan

Nondik isurtzen baita gau esnekara bitxi baten dirdira.

Barruan bizitzen ahalegintzen gara

Zaratarik egin gabe

Logela garbitzen

Eta asperdura gordetzen

Keinuei beren kasa ibiltzen uzten

Hari ikusezin baten muturrean

Gure zain irekien gainean.

Hain daramagu bizitza ñimiño eta barea

Gure mugimendu geldoetako ezeinek

Ez baitu zeharkatzen ispilu garden honen ifrentzua

Zeinean gure ahizpa hau

Urdin bainatzen baita ilargipean

Haren usain hordigarria hazi bitartean.

Gure eskuak lorategian

Gure eskuak lorategian

Landatzea pentsatu dugu

Hamar hatzeko adarrak

Hezur-zuhaitz txikiak

Lore-zerrenda maitea.

Egun osoan itxaron ditugu

Txori gorria

Eta hosto berriak

Gure azazkal leunduetan.

Ez txoririk

Ez udaberririk

Ez da erori gure esku moztuen tranpan.

Lore bakar batentzat

Kolorezko izar ñimiño bakar batentzat

Hegaldi bare bakar batentzat

Hiru aldiz errepikatutako

Nota garbi bakar batentzat

Hurrengo urtaroa beharko da

Eta ura bezala urtutako gure eskuak.

Ziurrenik norbaitek

Ziurrenik norbaitek

Hil nau

Eta joan egin da gero

Oin-puntetan

Bere dantza akasgabea hautsi gabe.

Ahaztu zaio ni oheratzea

Zutik utzi nau

Guztiz lotuta

Bidean

Bihotza bere kutxatila zaharrean

Begi-niniak beren ur-irudi

Aratzena bezalaxe

Ahaztu zaio nire inguruko munduaren

Edertasuna ezabatzea

Ahaztu zaio nire begi egarriak ixtea

Eta baimendu du haien pasio galdua.

Munduaren ifrentzua

Gure nekeak bihotzetik higatu gaitu

Gu udako neska urdinok

Usain-soro ederreneko zurtoin luze leunok.

Indarrez gabetuak

Ur-lasterrean harriak altxatzen,

Gainezka eguzkiz

Eta irribarre kilikaz.

Atzo

Loaren hosto samurrenak jan genituen

Ametsek etzanarazi gintuzten

Gau-zuhaitzaren gailurrean.

Gure nekeak ez du lorik egin

Zetazko maskarak asmatzen ditu

Hersturazko eskularruak eta kapelu zulatuak

Iratzarri eta egunsentian paseatzen garenerako.

Bizitzaren ondoren dirdiratzen dute gure urratsek

Egonarriz eta ohituraz.

Gure esku gatzez margotuetan

(Patuaren marrak antzigarrez mukuru)

Maitaleen buru astun eta bitxiak

Jada ez dira gureak

Pisu eta hil-hurren gure hatz errugabeen artean.

Txoriaren ahotsak

Aparte gorderiko hegaletatik eta bihotzetik at

Oroimenaren atea bilatzen du sutsuki

Beste denbora-hats txiki batez bizitzeko.

Gutako bat deliberatu da

Eta emeki hurbildu du lurra belarrira

Intsektu gatibuen soinuz beteriko kutxa zigilatu baten pare

Eta dio: “Belardia zarataz inbaditua da

Hitzeko zuhaitzek ezin dituzte han hedatu beren sustrai isilak

Gauaren bihotz beltzean.

Hauxe da munduaren ifrentzua

Nork egotzi ote gaitu alde honetara?”

Eta alferrik bilatzen du bere atzean

Lurrin bat, bere adin arinaren lorratza,

Eta izotzezko arroila leun hau topatzen du oroimen gisa.

Gazteluko bizitza

Arbasoen gaztelu bat da

Ez du mahairik ez surik

Ez hautsik ez tapizik.

Leku honen xarma zitala

Bertako ispilu distirarazietan gordetzen da

Gauza bakarra egin daiteke hemen

Nork bere islari so egin gau eta egun.

Jaurti iturri gogorretara zure irudia

Zure irudi gogorrena itzalik nahiz kolorerik gabea.

Ikusi, mirail horiek sakonak dira

Armairuak bezain

Beti bizi da hildakoren bat zilarbiziaren azpian

Berehala estaltzen du zure isla

Eta itsasten zaizu gorbel baten pare

Zure forma hartzen du, lirain eta biluz,

Eta amodioa itxuratzen hotzikara mingots geldo batean.

Nekezko arroiletan pirritan

Nekezko arroiletan pirritan

Mugarik gabe

Arnasa hartzeko geratu gabe

Adatsen artean harrapatua

Sukar-buketetan bezala

Bihotza agerian

Biluz-biluzik lepoan

Txori ero baten pare itsatsia

Familia-panteoi zahar

Harrapakatua

Urki zurizko kaiola

Hautsia

Domino-joko

Etena

Bular ezti apurtua

Boli-burrunbaren xuxurla

Gure belarri hondarrez betearen aurka

Zeruaren urdina

Argiaren garrasi ozena gure gainean.

Paisaia

Nire amorruan bildua

Beroki hazteritsu batean nola

Lo zubi usteldu baten pean

Kupritsa eta lila eztia

Oinazeak xukatuak

Algak, o ene hildako ederrak,

Maitasuna gatz bihurtua

Eta eskuak betiko galduak.

Ibaiaren bi ertzei ene haurtzaroaren kea darie

Hondarra eta zingira oroimen ilauna

Haizeak zigorturiko alegiazko txorien

Garrasi erlatsak esetsia.

Zeta-hots bat

Zeta-hots bat haizea baino leunagoa

Argiaren iragatea urezko paisaia batean.

Eguerdiko distirak ezabatzen dit zure irudia

Dar-dar eta dir-dir dagizu ispilu baten pare

Eguzkia eskaintzen didazu edateko

Zure aurpegi absentetik beretik.

Argi gehiegiak ikustea eragozten du;

                      bata zein bestea lastargi zuri,

                                       eguerdiko espazio huts

Elkarren bila suaren eta ur lurruntsuaren artean.

Munduko espezieak bitan banatzen dira

Ez piztia ez lore ez hodei.

Betileen azpian txingar-erlantz bat orroaz kantan.

Gure beso zabalduak gu baino bi urrats aurrerago doaz

Zerbitzari grinatsu eta harrituak

Bero hedatuaren oihan sarri honetan.

Zeharkaldi motela.

Itsu, nire azazkalaren azpian ezagutzen dut

             zure bihotz zutaren harroin aratza

Haren eztitasuna, lo egiteko asmatzen dudana,

Hain doi dut irudikatzen non zorabiatzen bainaiz.

Ene eskuek errezel baten pare zabaltzen dute eguna

Zuhaitz bakar baten itzalak gure oinetan hedatzen du gaua

Eta agerian uzten zure hatz hondarrezkoen

Eta ene ahur guztiz loratuen arteko tarte geldi bare hau.

Erregeen hilobia

Ukabilean daukat nire bihotza.

Belatz itsu bat bezala.

Hegazti isila nire hatzei helduta

(Ardoz eta odolez puzturiko lanpara)

Jaisten naiz

Erregeen hilobira

Harriturik

Ozta jaiorik.

Ariadnaren zein harik narama

Labirinto gorretan barna?

Urratsen oihartzuna sortu orduko da irensten.

(Zein ametsetan

Lotu zuten neskatila hau orkatilatik

Esklabo liluratu baten pare?)

Ametsaren egileak

Haria estutzen du

Eta hor datoz urrats biluziak

Banan-banan

Lehen euri tantak

Putzuaren hondora nola.

Usaina hasia da ekaitz puztuetan mugitzen

Atalaseen azpitik isurtzen

Gela ezkutu eta biribiletara,

Non prest baitaude armairu-oheak.

Hildakoen estatuen desira geldiak erakartzen nau.

Harriduraz begiesten ditut

Hezur beltzen gainean bertan

Dizdizka dauden harri urdin inkrustatuak.

Pazientziaz landutako zenbait tragedia,

Erregeen bular gainean, etzanda,

Bitxien gisa

Eskaintzen zaizkit

Malkorik nahiz damurik gabe.

Lerro bakar batean ezarriak:

Intsentsuaren kea, arroz-pastel lehortua

Eta nire haragi dardartia:

Ofrenda erritual eta otzana.

Urrezko maskara nire aurpegi absentean

Lili ubelak ninika gisa,

Amodioaren itzalak trazu txiki zehatzez makillatzen nau;

Eta aldean dudan hegazti hau

Bitxiki ari da arnaska

Eta zinkurinka.

Hotzikara luze batek,

Zuhaitzez zuhaitz behaztopatzen den haizearen antzera,

Ebanozko zazpi faraoi handi astindu ditu

Beren kutxa solemne eta apainduetan.

Heriotzaren sakontasunak baizik ez du irauten,

Eta itxuratzen du azken tormentua

Bilatzen bere sosegua

Eta bere betierekotasuna

Eskumuturrekoen kliski-klaska arin batean

Alferreko uztaiak kanpoko jokoak

Haragi sakrifikatuaren inguruan.

Ene baitako gaizkiaren iturri anaikorraren egarriz

Etzaten naute eta edaten;

Zazpi aldiz, nabaritzen dut hezurren presioa

Eta bihotza bilatu eta hautsi nahi duen esku lehorra.

Amets ikaragarriz zuhail eta ase

Gorputz-adarrak aske

Eta hildakoak nigandik kanpo, erailak,

Zer egunsenti-dirdira gordetzen da hemen?

Zer dela eta dardaratzen da hegazti hau

Eta biratzen ditu goizerantz

Bere begi-nini zulatuak?

Hitzaren misterioa

Herrialde lasai batean, munduaren pasioa jaso genuen, ezpata biluzia gure bi eskuen gainean pausatua

Gure bihotzak ez zuen eguna ezagutzen sua horrela eman zitzaigunean, eta haren argiak gure hazpegien itzala urratu zuen

Ahultasuna zen oroz gain, karitateak baizik ez zien gaina hartzen beldurrari eta ahalkeari

Unibertsoa asmatzen zuen justizia lehenean, eta gu ere bokazio horren partaide ginen gure maitasunaren bizitasun muturrekoan

Gure baitako bizitzak eta heriotzak asilo-eskubidea jaso zuten, begi itsuz so egin zioten elkarri, esku zehatzez ukitu zuten elkar

Usain-geziek harrapatu gintuzten, eta lurrari lotu, eztei gehiegizkoetako zaurien pare

O urtaroak, erreka, haltzak eta iratzeak, hostoak, loreak, egur bustia, belar urdinak, gure ondasun guztia bere lurrina isurtzen, piztia usaintsu gure saihetsean

Koloreek eta hotsek trumilka eta talde txiki tupustekoetan bisitatu gintuzten, ametsak gure lilura bikoizten zuelarik ekaitzak begi tolesgabearen urdina inguratzen duen moduan

Bozkarioa garrasika hasi zen, urrin basatidun emerdi gazte ihien azpian. Primadera jaioberria hain zen ederra non esku bakarraz hartu baitzigun bihotza

Munduaren sorreraren hiru dangek durundi egin ziguten belarrietan, gure odolaren pilpiren irudiko bihurtuta

Liluraldi bakar batean, izan zen istanta. Haren argi-izpia aurpegitik igaro zitzaigun, eta suaren eta erreduraren zeregina jaso genuen.

Isilik, mugitu gabe, esan gabe, sortu da hitza, altxatu du gure bihotza, atzitu du mundua ekaitz-keinu bakar batean, itsatsi gaitu bere goiztirira azala bere fruitura nola

Lur bizikor osoa, oihana gure eskuinean, hiri sakona gure ezkerrean, hitzaren erdi-erdian, aurrerantz goaz munduaren puntan

Kopeta kizkurrak, non usteltzen baita isiltasuna musketa-lurrindun kalparretan, ihakinak oro, buru zaharrak, haur-masailak, amodioak, zimurrak, bozkarioak, doluak, izakiak, izakiak, su-mihiak lurraren solstizioan

O ene anaiarik beltzenak, festa guztiak isilpean irarriak; giza bularrak, kalabaza musikariak non sumintzen baitira ahots gatibuak

Hitzaren eginkizuna jaso duenak har zaitzatela bere gain bihotz ilunpetsu gehigarri baten gisa, eta ez dezala atsedenik hartu harik eta bizidunak eta hildakoak errugabetuak izan arte goiztiri eta belar arteko kantu bakar batean

Elurra

Elurrak ametsetan jartzen gaitu ordoki zabal, arrastorik nahiz kolorerik gabeetan

Beilan dago nire bihotza, elurrak zelan jartzen gaitu hagunezko zaldien gainean

Joka ari da haurtzaro koroatua, elurrak itsas barnera egozten gaitu, amets betean, bela oro zabalik

Elurrak magian jartzen gaitu, zuritasun jabala, luma hanpatuak, non ageri baita txori honen begi gorria

Ene bihotza; suzko marra izotzezko palma-hostoen azpian, isurian doa odol liluratua.

Eva

Hiririk urrunenaren atarian gurutzefikaturiko erregina eta maitale ziurra

Hegoak iltzaturik dauzkan urubi gorria, juntura oro lokaturik, hegal oro finkaturik

Sagar berdeen mami garratza, sagardi eder urtsua, hona zu hemen suntsitua, haizean klaskaka bandera tarratatu baten pare

Hegazti harraparien sudur fina, adar-mokoa, guztiarekin amuletoak egingo ditugu izurri-egunetarako

Heriotzaren kontra, amorruaren kontra, soinean eramango zaitugu, luma eta hezur xehatuzko eskapulario bihurtuta

Andre etzana, laritz azpiko inurritegi handia, maitalez josiriko lur antzinakoa

Otoizten zaitugu, sabel lehena, gizonaren saihets-hezurren artetik egunaren hesi gogorra igarotako goiztiri-aurpegi fina

Ikusi nola usteltzen diren zure senar-semeak nahas-mahas zure izterren artean, madarikazio bakar baten pean

Kristoren ama, oroit itzazu alaba azkenik sortuak, izenik nahiz historiarik gabeak, berehala triskatuak bi harri eskergaren artean

Malko- eta oihu-iturria, zein apaindura distiratsuz zamatu eta ohoratu gaituzu. Herstura eta maitasuna, dolua eta bozkarioa berdin-berdin ospatzen dira, aurpegi erdian irarriak, paisaia sakonen gisa

Ama itsua, azaldu iezazkiguzu jaiotza eta heriotza eta bien arteko bidaia arriskugarria, bi ilunpe ikaragarriak, munduaren poloak, egunaren ardatzak

Esan iezazkiguzu zuhaitzaren sorginkeria eta liluramendua, konta iezaguzu lorategia, Jainko argi eta biluzia eta bekatu kartsuki desiratua, itzala eguerdi betean bezain irrikatua

Esan iezazkiguzu maitasun akasgabea eta zure besoetan deseginiko lehen gizona

Oroit zaitez hastapeneko bihotzaz eta goizeko sagaratzeaz, eta berritu gure aurpegia patu baketu baten pare

Gerrak bere sarrakiozko bideak zabaltzen ditu, izugarrikeria eta heriotza eskutik helduta doaz, sekretu berdinek lotuta, ekaitzez gotorturiko lau elementuak jainko basati laidoztatuen pare altxatzen dira

Leuntasuna burdinaren azpian hezurreraino errea da, haren garrasiak alderik alde zulatzen ditu errugabea eta erruduna, biak ezpata bakar batez zeharkatuta

Ikus gaitzazu, ezagut gaitzazu, finka ezazu gugan zure begirada ninikagabea, begiets ezazu gure eskuen abentura gaualdian misterioa iruten artile latz baten pare

Haurra urrumaka ari da gure bularrean, gizonak ogi errea usaintzen du, eta egunaren erdigunea gure gainean ixten da joskurarik gabeko ur bat nola

Eva, Eva, dei egiten dizugu bake bat-bateko honen zolatik, gure bihotz justifikatuaren sostenguari helduta nekerik gabe zutik bagenirau bezala

Hautsi bedi eguzkitan zure memoria, eta, krimen lokartua iratzartzeko arriskupean, aurkitu beza graziaren itzala zure aurpegian errainu beltz baten gisa.

Eta izan zen eguna

Ogia, ardoa, fruituak, maitasuna, lurra, atzerriko aduanetan bahiturik,

Oro zutik, besoak gorputzaren kontra, arreta-delitu gorian

Eta egunaren samurtasuna gure inguruan ur urdin baten pare.

Norberak eska dezala zor zaiona, epemuga zaharra, furfurien eta garrasiaren arima eta bihotza,

Oraingo unea dizdizka, leun, lore eta mami, lur osoa, eraztun eder barea, bihotz justiziazalearen inguruan grabitatzen.

Eskua hiri osoaren gainean ezarria, begiradak ukabiletan zuzien pare,

Plaza irekien gaineko ezagutza, hitzaren zuhaitzak itzal egiten dio suminez erretako isiltasunari.

Bere aiherkundea esaten duenak aldean sentitzen du bere bihotza arma fresko bat bezala,

Sua izendatzen duenak aurrez aurre ikusten du mugitzen, loretan guztiz, bizi-zuhaixka bat nola

Lorategia arras handia izango da, urezko eta oihanezko mendi garaien azpian, lurrez betea, ufadaz betea, orri oro irakurgarri haizean,

Haizea dioenak, ibaia dioenak, lurra ikusten du belaunikatzen,

Arbasoen makurkeriak salatzen dituenak, eta salatzen duenak emakumeen leihoetan hazitako herstura, mingarratz purpura bat irudi,

Berriro aurkitzen du bere besoen indarra eta bere bozkarioaren leialtasuna bere hatz baketuen artean,

Magia hitza argi ahoskatzen duenak, eta harri sakratuak ur handitan garbitzen dituenak, askatu egiten ditu akerra eta arkumea, apaizaren eta esklaboen altzora kondenatzen sakrifizioaren lorea.

Aztikeria oro haizaturik, ahalegin gogorra egia agerrarazteko bere jatorrizko lurrean,

Gure garbitzeko eskubidea gure aurrean beldurraren azpian ehortziriko txanpon bat bezala,

Gure ahurrak madarikazioa erauzten maskara ustel bat nola,

Gure begiak, eskuak, ezpainak elkar ezagutzen, gizona eta emakumea desirapean korapilaturik, arantzazko eta esnezko sasitza horren azpian loturik, amodioa eguerdi betean mendematurik,

Haurra garrasika ari da gure zainetan. Eta, munduan sar dadin, bere bi eskuetan egunsentia dastatzen duenaren ibilera burujabea eskainiko diogu, hortxe edan dezan gizonaren semeak.

Amodioa

Zu, ene haragiaren haragia, goiza, eguerdia, gaua, ene ordu eta sasoi ororen batura,

Zu, ene odoleko odola, ene iturri guztiak, itsasoa eta ene malko isurkorrak,

Zu, ene etxearen zutabeak, ene hezurrak, ene bizitzaren zuhaitza, ene belen masta eta ene barren-barrenerainoko bidaia osoa,

Zu, ene nerbioen nerbioa, ene poz-buketik ederrenak, kolore oro dizdizka,

Zu, ene hatsaren hatsa, haizeak eta ekaitzak, mundu honetako aire handiak gorantz altxatzen nau oihalezko hiri bat bezala,

Zu, ene begietako bihotza, begiradarik zabalena, ostertzaren puntatik ekarritako hiri eta espazioetako uztarik joriena.

Zu, munduaren zaporea, zu, bide bustien usaina, hondar gainean nahasiriko zeru eta itsasaldiena,

Zu, ene gorputzaren gorputza, ene lurra, ene oihan guztiak, unibertsoa ene besoetan iraultzen da,

Zu, mahatsondoa eta mahatsa, zu, ardoa eta ura, ogia eta mahaia, heriotzaren atariko komunioa eta ezagutza,

Zu, ene bizia, ene bizi laxatzen hasia, ihesi doana urrats arinez egunsentiaren lerro gainetik, zu, istanta eta ene beso askatuak,

Zu, misterio berrartua, zu, ene aurpegi gozo arrotza, eta ene zainetan zauri baten pare auhenka ari den bihotza.

Hiriak abian

Hiriak abian uraren gainean, gatzezko plazak, harrizko nenufareak,

Uharteak itsasoko maldetan behera, haizea kontra, eguzkia brankan,

Sorta garratzak uhinen gailurrean, argi gorrimina oilar berde lerrokatuen gandorretan,

Itsasgora eta itsasbehera, eguzkiaren harat-honata, mantu gazikaren bat-bateko erortzea, gaua, gau betea,

Jarraigo itsas zabaletik itzulia, portua izar, ohe irekia gorbel eta oskolen gainean kirrinka

Ontzi amarratuak, kulunkatuak, festa-eguna, algen artean itsas gainera altxaturiko bihotza,

Ahur irekiak, non isilik edaten baitute ibis arrotz urdin-urdinek,

Gozotasun guztiak zabal arnasten du inguruan. Bezatu da lur osoa.

Egunak ez du gaua beste parekorik

Ene maitea gauetik garbitzen da

Haren arimak langar finak zeharkatzen ditu

Egunsentitik irteten da

Aurrez agertzen da

Eta soslai

Ene gorputz arina bilatzen du

Izarapean

Ez maitatzeko ni baizik.

Ezkila-kantua

Ezkila-kantu bat

Gorantz dator ibar barnetik

Ke ilun bat nola

Mendia zeharkatu

Hodeiekin nahastu

Lurraren itzulia egin

Eta bat egiten du ene arima lotiarekin

Ametsezko besarkada batean.

Bihotz jorratua

Bihotz jorratua

Eguzki betean

Maitasun hau

Saihetsen artetik erauzi behar dena

Eguerdian

Udako suaren erdian.

Emakumearen bainua

Eguzkia euritan itsas gainean

Eguzki gori eguzki hori

Eguerdiko eguzki zuria

Eguzki urdina itsas gainean

Ura eta sua nahas-mahas

Eguerdian.

Ur sakonean murgiltzen naiz

Itsaso berde itsaso urdin

Distirant

Berde urdin

Sakonean murgiltzen naiz.

Uraren hondotik

Azalera igotzen naiz

Egun-burbuila bat nola

Zilarrezko arrain

Sabelez gora bizkarrez gora

Urrezko geziz josia

Nahieran ditut asmatzen

Tranpa finak

Esklusa bareak

Pertola likidoak

Eguzkia atzemateko

Ene eri bustien artean.

Zeru-sabaiaren azpian

Herrak eta sasoiak

Planeta biraka

Balaz zulaturiko airean

Segundoero

Suzko izar bat

Lehertzen da giza haragian

Munduaren muturretik bilduriko

Bazka samurra

Lurraren jauntxoei emana

Zeru-sabai

Itsasoz haraindiko urdinaren azpian.

Fusilatuak

Goizaldean

Hormaren kontra lerrokaturik

Esku indartsuak dituzte

Alkandora irekiak

Otso-hortzak

Itxura ozarra

Gorputz osotik darie bizitzeko ohorea

Ke arin bat bezala

Haiengandik urruntzen dena

Arras bizkor

Isurtzen den heinean

Odol

Balaz josia.

Eguzki irrigarria

Eguzki horia ukabilean duela

Libertate du izena

Hiriari so dagoen

Mendirik garaienean kokatu dute

Eta uso grisek zikindu dute

Egunez egun

Harri bihurturik

Haren berokiaren tolesak ezin dira mugitu

Eta haren begiak itsu dira

Arantzazko eta zirinezko koroa bat haren buru ederraren gainean

Eremu mortuetako haizeek astinduriko

Ekilore garratzen herri batean erreinatzen du

Bitartean urrutian hiri ketsua

Bere baitara biltzen da

Eta esklaboen orkatiletako kateak estutzen ditu.

Nigandik hain urrun

Negar dagit, nigandik hain urrun

Malkorik ez baita isurtzen

Nire oinazearen eta nire arteko

Harpe sakonera

Oihartzunak ez baitio erantzuten

Isiltasunak xehatu gaitzari.

Haur basatiaren jauregian

Haur basatiaren jauregian

Gatzezko malkoak erori ziren

Hainbestekoa izan zen zaparta

Ezen jauregiko harmailetan

Zaintzan zeuden guardiak

Errautsiak izan baitziren atzerakorik gabe

Ilargi eta kristalezko liluramendu

Jasanezin eta itxuraz xederik gabe batean.

Eremu mortua

Haur zargaldu eta gaizki orraztuak

Planetatik kanpora

Hodei grisez haraindi

Argizagiak eta aingeruak baino harago

Zokoratuak

Ilargi hilen haloetan murgildu dira

Oroimen margul eta etorburu den

Eremu mortu zaborrez maspilduan.

Fede-egintza

Inoiz esan ez dizkioten gauzak sinesten ditu

Inoiz belarrira xuxurlatu ez dizkiotenak

Hotzikarak eragiterainoko zentzugabekeriak

Eskuin eskuan irudikatzen du

Lur biribil latz iluna

Laranja odolkara distiratsu bat nola

Bizitza leuna eta sakona da hemen

Gizon-emakumeek mugarik gabe maite dute elkar

Haurren zorionak berriz

Eguerdiko eguzkiak bezala distiratzen du

Ez gerrarik ez dolurik

Mundu honek ez du akatsik

Barrutik darion kantu sakonak

Katedral hondoratuetako

Organo handien kutsua du.

Hori guztia pilpiraka dauka eskuan

Mugarik gabe ñirñirka

Bihotzak bere argia isurtzen duen artean

Hirien eta soroen gainean

Esekiriko lanpara batek bezala.

Munduaren Sorrera

Munduaren amaiera gertaturik

Espazio biluzian utzi zuten

Bizi-bizirik argizagi iraungien artean

Lurra ketan oraindik ortzi-mugan

Kandela itzali berri bat nola

Airea ez zen inoiz hain argia eta garbia izan

Hor jarraitzen zuen izotz zapore batek

Ilargi zurbilak oro inguratuz

Horra zurda beltzeko sorgina

Adatsa besapeak eta pubisa turrustan

Paradisu lurtarretako Eva

Haren musketa eta izerdi usaina

Hutsaren hoztasunean da galtzen

Iragan mendeetatik ihes egindako

Gona eta gonazpikoak ditu soinean

Isatsa kometenaren pare

Planeta iparra galduen artean igeri

Maitale galantengandik eta belardi gorrailetatik ekarritako

Bihiz eta haziz beteta dauzka dindirriak

Huts ala kausi landatzen ditu belarrak eta zuhaitzak

Gizonak eta emazteak mugurdi berdeen garauak

Beste lur bat sortu du espazio mugagabean

Munduaren Sorrera eter urdinean etzan da

Hankak zabal eta hatsa labur.