MIKEL GURREA

Soka

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2022 Mikel Gurrea

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2022ko maiatza

Edizio hau: 2022ko maiatza

Ganbila:

      Bildumaren koordinatzailea: Oier Guillan

      Edizio taldea: EHAZE-Antzerkizale elkartea

      Bildumaren diseinua eta maketazioa: Metrokoadroka

EHAZE:

      53 posta kutxa / 20002 Donostia

            Telefonoa: 675 945 734

            Elektroposta: info@ehaze.eus

            Webgunea: http://www.ehaze.eus

Susa:

      317 posta kutxa / 20800 Zarautz

      Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

      Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

            Telefonoa: 943 83 26 55

            Elektroposta: susalit@armiarma.eus

            Webgunea: http://susa-literatura.eus

Sar hitza

EHAZE

      Sokaren mutur bakoitzean tiratzeko bi modu, jolas bakarrean elkartutako bi bide, pertsonaia bakarraren mesede. Kasu honetan, alde batetik Mikel Gurrea dugu, testu honekin antzerkiaren munduan atea zabaldu zuen zinemagilea, eta, bestetik, ibilbide luzeko konpainia ezagun bat, Tanttaka Teatroa, kasu honetan Fernando Bernuésen zuzendaritzapean. Energia mota ezberdinak, istorio bakarrari tira egiteko, Iñaki Rikarteren gorputz bakarrean batzen diren ahots denetarikoei bide emateko.

      Adiera ugari egokitzen ahal zaizkio sokari, gure jendarteko gauzen historian presente dagoen elementua da, eta, objektu gutxirekin gertatzen den bezala, adieretako batzuk izan daitezke beldurgarriak, besteak ezin positiboagoak, baina guztiak daude sakon errotuta gure iruditeria kolektiboan. Irudi horri nagusitasun osoa emanez idatzi zuen Mikel Gurreak Soka, bere lehenengo antzezlana. Ez da erronka makala, baina abilezia handiz atera zuen aurrera lehen bultzada. Egileak berak aitortzen duen bezala, kezka batetik abiatzen da istorioa idazteko txinparta. Ez da teatro dokumentala, ez periodistikoa, ezta aitortzakoa ere. Ordea, jendartean tabua den, samin ikaragarria eragiten duen eta gutxitan azaleratzen den (eta, egiten duenean, esan gabe doa, gordinki) eskola jazarpenaren gaia ekartzen du mahai gainera antzerki moduan. Egileak berak, gainera, lehen orrialdetik luzatuko digu abisua: berak ez du pertsonaia epaituko. Ikusten duenaz, galdekatzen duenaz, gutaz, ikusleez, irakurleez, hitz egiten du obra honek. Bertolt Brecht-ek egiten zuen antzera, gai bat paratuko digu begien aurrean, distantzia hartuko dugu, batzuetan ia oharkabean pasatzen diren ñabarduretan guk gure istorioa idatz dezagun.

      Ez kasualitatez —egileak berak haren izena aipatzen du testuaren sarreran—, Thomas Vinterberg zinemagilearen Jagten (Ehiza) film bikaina ezagun egin zen 2012an, testu hau idatzi baino urte gutxi batzuk lehenago, eta, besteak beste, hura inspirazio gisa hartuta ekarri zuen egileak testu hura gure jendartean gertukoagoak egingo zaizkigun paisaia, izen eta moduetara. Zinema agertzen zaigu beste behin testu honen oinarrian, ez kasualitatez Mikel Gurrearen izena batez ere zinemari lotuta ageri baitzaigu Soka estreinatu osteko urteetan, eta zinema egon zen testuaren oinarrian: aipatutako filmarekiko harremanaz gain, zinematografikoa da oso Gurreak darabilen idazkera. Literaturan —batez ere, narratiban— ari diren idazleek antzerkira jauzi egiterakoan sarritan zailtasunak eduki ohi dituzte, oharkabean “irakurtzekoa” den antzerkia idaztera jotzen baita sarritan; gauza bera gertatzen ahal da zinema idazkeratik salto egitean, kodea literaturatik baino gertuago badago ere, berdin-berdin beste kode baterako jauzia ematen baita, zeinean ez dagoen mozketarik, zeinean aktoreek gorputz hutsez —eta, betez— eutsi behar dioten istorioaren kontagintzak irauten duen ordu edo ordu eta erdi intentsuari. Gurreak ez zion edonolako erronka luzatu balizko taularatzaileari: pertsonaia bakarraren bakarrizketan txertatu zituen istorio honetako pertsonaia guztien ahotsak, pertsonaia bakarra gorputz bakarrean, elementu fisiko bakar baten aurrean: soka bat.

      Erronkari aurre egiteko, Tanttakako kideek maila handiko aktore batengana jo zuten, Iñaki Rikarte gasteiztarrarengana. Horrelako desafio bat handia da aktore batentzat, ibilian garatu dituen baliabide guztiak jokoan jartzeko modu bat. Ez da erraza aktore batentzat hasi berritan, kasu, hartzea tamainako erronka. Rikartek, ordea, oholtza bete egin zuen, testua eta soka bidelagun.

      Aipatzekoa da Soka antzezlana Donostia-2016 ekimenetik eratorritako Antzerkigintza Berriak deialdiaren lehen labealditik atera zela. Azkenik, EHAZEkooi ezin interesgarriago iruditzen zaigu horrelako gaiak lantzen dituzten materialak mahai gainean jartzea. Zoritxarrez aktualitatea galdu ez duen gaia landu ahal izateko, era guztietako oholtzetan bezala, baita ikasgela eta eskoletan ere.

Hitzaurrea

FERNANDO BERNUÉS

      Testu ausart eta ezusteko bat da hauxe. Eskuetara ekarri zidatenean (eta taularatu nezakeela iradoki), ez nuen Mikel Gurrea ezagutzen. Banekien gaztea zela, zinemagilea, izena eman zuela antzerki idazketako tailer batean (esker mila Antzerkigintza Berriak ekimenari eta bere arduradunei) eta Soka zela bere lehen antzezlana…

      Lehen eszena indartsu eta irudi iradokitzailez beteak hartzen dituen bi orrialdeak besterik ez irakurri, eta, bihotza jada uzkurtuta, pentsatu nuen parez pare zabaldu zitzaidala idazkera pertsonal eta besterenezin bat, intuizio propio eta talentu ezohiko bat.

      Asmoa dut hitzaurre honetan argumentuaz zantzurik ez emateko, baina ñabardura bat egin behar da: konpromisoa eta kuraia behar dira abusu adierazpen bati (beste bati) eta horren ondorio zorigaiztokoei lehen antzezlanean heltzeko, eta, kontakizun periodistikoaz eta errudun bilaketaz haraindi, gizartean geure gain hartu behar genukeen erantzukizun kolektiboaz ikertzeko.

      Antzerki-ikuspegitik, harridura sortzen du, orobat, proposamen estetiko eta eszenografikoaren sinesgarritasunak —testuan jada eszenaratze horixe aipatzen da—. Hautu bikaina da Soka, ekintzaren gertaleku asko eta askotarikoen bizkarrezur gisa irmoa, eta izaera poetiko adimentsukoa. Zuzendari naizen aldetik, badakit egile gutxik hartzen duela lana (edo ardura) alternatiba eraginkor bat eskaintzeko (deskripzioaz edo egoeraz haragokoa), bere antzezlana oholtzara eramateari begira. Eta iruditzen zait ezinbestekoa dela, idaztera jartzen denak “literatura dramatikotik” “antzerkigintzara” igarotzea badu xede.

      Ez zaituztet zain eduki nahi… Goza dezazuela testu honekin nik bezainbeste, egunez egun, entsegu gelan, Iñaki Rikarte paregabearen alboan —“Igor”— antzezlanaren nahigabeko protagonista hezurmamitzen zuela gozatu nuen bezainbeste. Bada antzerkia irakurtzea “nekeza” iruditzen zaionik. Animatu zaitezte, ez zarete damutuko, ziurtatzen dizuet benetan dela liluragarria Mikelen abilezia narratibo eta dramatikoa. Egoera argiak, zuzenak, soilak, atezuan zauzkatenak, soziologikoki zehatzak, aztoratuak, bisualki erritmo bizikoak (horrenbeste zinema on begietaratzen du testuak, zinema gidoi baten pultsua suma daitekeela); horiekin guztiekin, suspenseak eta intrigak egoera batetik bestera bultzatuko zaituztete (batzuetan, basakeria mingarri eta zaindu batez), thriller batek bezala. Proposamen ohi ez bezalako bat panorama eszenikoan, une honetantxe zeuon eskuetan dagoena.

SOKA

MIKEL GURREA

      Egon daitekeen irudirik beldurgarrienarekin hasiko gara. Irudi iluna, ankerra, ulertezina. Irudi hori nondik datorren nik neuk ere ez dakit. Haurtzaroan pilatutako beldur askoren puztea izan daiteke, edota helduaroan albisteetan irakurritakoen kezka nahasia. Irudi horri egin nahi nion nik tira, sokaren mutur batetik bestera zer zegoen deskubritzeko. Tirabira bidaia horretarako Igor,  Soinketako irakaslearen pertsonaia, aukeratu dut. Ez santu, ez deabru, ez heroi eta ez gaizkile, hortxe tartean dagoen pertsona. Igorrekin egin dut bidaia hau, erruaren bila, erruan barrena, erruaren beraren balio eskasa aztertzeko. Erruak izen-abizenak ditu, konkretua da, artxibatu eta kaxoi batean sar daiteke. Errua eduki daitekeen zerbait dela esaten digu hizkuntzak berak. Erruduna bilatzen dugu beti eta, behin topatuta, lasai, zerraldo egiten dugu lo. Aldiz, erantzukizuna amorfoa da. Denok harrapatzen gaitu eta ez digu uzten atseden hartzen. Erruaren eta erantzukizunaren arteko muga horretan, hortxe kokatu nahi nuen istorio hau.

      Hattie Naylor antzerkigile ingelesaren eta Thomas Vinterberg zinemagile danimarkarraren lanekin zorretan nago, haien erritmoa, egitura eta ausardia iparrorratz izan baititut nire lehen antzerki lan hauxe idazterakoan.

      Soka-rekin, eskolan jazarpena sufritu eta jasaten dutenak, haien senideak eta horri aurre egiteko lanean diharduten guztiak hartu nahi izan ditut gogoan. Nire asmoa, bidaia honekin, Igorrekin batera sokari tiraka, gogoeta egitea besterik ez da. Eta zuek, ikusleak, abisatuta zaudete: ondorio edo erantzun zehatzik gabeko gogoeta izango da. Zuekin batera egin nahiko nuke tira, gogoeta hori guztion artean partekatu eta norberak bere ondorioak atera ditzan.

Soka antzezlana Tanttaka Teatroak estreinatu zuen 2017ko maiatzaren 9an Arriaga antzokian, Dramaturgia Berriak deialdiaren barruan.

Lantaldea:

Egilea: Mikel Gurrea.

Eszenografia eta zuzendaritza: Fernando Bernués.

Interpretea: lñaki Rikarte.

Argiztapena, soinu-banda, proiekzioak: Acrónica Producciones.

Jantziak: Ana Turrillas.

Irudiak: Mikel Gurrea.

Koordinazio teknikoa: Edi Naudó.

Lantalde teknikoa: Edi Naudó, Dani Bernués, Txema González.

Diseinu grafikoa: Javi Alonso.

Argazkiak: Aitor Matauco.

Administrazioa: Maite Gorrotxategi.

Ekoizpen exekutiboa: Ane Antoñanzas.

Pertsonaiak

      IGOR

      Azpiko guztiek Igorren ahotsetik hitz egiten dute:

            LIERNI

            ARANTZA

            JOXE MARI

            GORKA

            MADDI

            EÑAUT

            ERTZAINAK

            POLIZIAK

            KAZETARIA

            KERMAN

Espazioari buruz egilearen oharra:

      Espazio eszenikoaren deskribapena soila izatea bilatu nuen.

      Nire bizitzan lehenengo aldiz beste norbaitek zuzenduko zuen testu bat idazten ari nintzen eta oholtzara eramate hori ez nuen niretzat kezka izaterik nahi. Zentzu horretan, libre izan nahi nuen.

      Sokaren —elementu nagusiaren— erabilera, haren adierak eta eraldaketak oholtzan, horiek bai, irudikatu eta idatzi nituen. Objektu bakar bat anplifikatzeko ariketa eginez.

      Soinu geruza eta hainbat musikaren tratamenduak ere kontutan izan nituen. Zinematik etorrita, soinuaren iradokitzeko boterea oso barnean daramadalako.

      Gainontzean, pertsonaian, honen ahotsetik irteten diren pertsonaietan, haien hitz, keinu eta erritmoetan kontzentratu nahi nuen. Idazterakoan, horren guztiaren aurrean ikusleak egongo balira bezala. Ikuspuntua, denboraren tratamendua eta trantsizioak landu nahi izan nituen, idazterako orduan, nik neuk ere bakarrizketa eginez, istorioa idazten/esaten/askatzen den neurrian nik neuk ere adierazitakoa jasotzeko asmoz.

1. ESZENA

Kolore zuriko argia eszenatokiaren aurrealdean, ikasgela edo ospitale batekoa bezalakoa.

Eszenatokiaren erdian, soka bat zintzilik.

Pixkanaka-pixkanaka, IGOR ARREGI, 33 urte, txandala jantzita, eszenatokiaren erdira, aurrera, hurbiltzen da.

Zuzen begiratzen dio publikoari une luze batez, hitz egiten hasi aurretik.

IGOR:

Eskolako txirrinak gogor jo zuen. Haurren algarak eta oihuak entzuten ziren, jolastokira bidean.

Asteak eta asteak eman ditu euria egiten. Behin eta berriz. Astetik astera, klasetik klasera 25 haur gimnasioan giltzapetuta edukitzea ez da sanoa. Horregatik, ateri zela ikusi nuenean, jolastokira irteteko agindua eman nien haurrei.

Gaur korrika saiotxo bat egingo dugu, estiramenduak eta gero pilota, futbola eta saskibaloia, bai?

Haurren irribarrea irabazi nahi baduzu, emaiezu pilota bat Matematika eta Historiako klaseen artean.

25ak zenbatu nituela esango nuke.

25 seguru.

1, 2... 4... 24... 25.

Eta patioan geundela denak kontrolpean neuzkan.

Denak...

Orduan, futboleko pilota pintxatu egin zen. Pffffff, puxika bat bezala. Txinan eginak izango dira. Seguru. Eta gora igo behar izan nuen.

Justu hortxe, kaka zaharra, berriz euria.

Haurrak goraka igotzen hasi ziren nire atzetik korrika. Ondo dakite euren amek zer nolako errieta egingo dieten bustita itzultzen badira etxera. Akabo katarroa hartzen badute, gripea edo okerrago: anginak.

Etxean egon beharko dira eta nork zainduko ditu? Amak egun bateko baimena eskatu behar? Edo etxean bakarrik utzi? Interneteko txat horiekin guztiekin?

Gimnasioa ireki dut, giltzarekin.

Eta hortxe ikusi dut.

Sokatik zintzilik, Julen txikia.

11 urte.

Sokari korapilo sendoa egin dio eta bertatik zintzilikatu da.

Mingaina kanporaka dauka eta begiak oraindik zabalik. Begira. Gu guztioi begira.

Hurrengo egunetan gertatu zirenak ahazten saiatu naiz. Behin baino gehiagotan lortu dudala uste dut.

Nire ingurukoek hala egin dutela esango nuke.

Baina ni ez naiz kapaza. Eta ez nago ziur ahaztu beharko nukeenik.

Eskolan ikasitakoa eskolan gelditzen da askotan. Baina beste gauza batzuk ez. Preposizioak, adibidez. Ezin ahaztu preposizioak: a, ante, bajo, cabe, con, contra, de, desde, en, entre, hacia, hasta, para, por, según, sin, so sobre, tras, durante y mediante.

Gauza batzuk ez dira eskolan gelditzen, soinean eramaten dira betiko... betiko motxilan.

Gertatutakoa kontatuko dizuet, ea gero zuek ahaztu dezakezuen.

IGOR sokara hurbiltzen da. Hasieran erreparoz, baina gero gorpuzkera guztiz aldatzen du eta kanpaia balitz bezala egiten dio tira.

2. ESZENA

Background soinua: kanpai hotsak.

IGOR belauniko jartzen da sokari begira, publikoari bizkarra emanez, soka elizako gurutzea balitz bezala.

Hitz egiterakoan, publikoarengana jiratzen da, hiletatik at, bere pentsamenduak banatuz.

IGOR:

Nola jakin dezakegu 11 urteko haur bat katolikoa den ala ez?

Liernik eskutik heltzen dit apaizak parrafada loretsu bat botatzean.

“Hurbildu ziren ikasleak Jesusengana eta galdetu zioten:

—Nor da Jainkoaren erreinuan handiena?

Jesusek, haur bati dei egin eta haien aurrera ekarririk, esan zien:

—Benetan diotsuet: berriro haurren antzeko bihurtzen ez bazarete, ez zarete sartuko Jainkoaren erreinuan. Beraz, haur hau bezain txiki bihurtzen dena, hori da Jainkoaren erreinuan handiena”.

Lierni hunkituta dago.

Ni, hoztuta.

Azken bi gauetan ez dut batere lorik egin eta, kuriosoa bada ere, lanera bueltatzeko irrikaz nago.

Zerbait egiteko.

Duela ez horrenbeste,

Elizak suizidioa kondenatzen zuen.

Aita santu berria etorri zenetik,

apaizak progreak dira orain.

Ea nork dauzkan potroak 11 urteko mutil bat infernura bidaltzeko.

“Guretzat ulertezina bada ere, Jaunak Julen bere albora deitu du”.

Oso bakarrik sentitu behar du Jaunak 11 urteko mutiko bat bere albora deitzeko.

IGOR altxatu eta sokara hurbiltzen da, aldarerantz hurbiltzen ariko balitz bezala.

Eta meza amaitzean, Liernik Julenen amari doluminak ematera hurbildu behar garela esaten dit.

Aldarerantz goaz eta hantxe ikusten dut.

40 bat urte. Nahiko guapa zen.

MQMF esaten zioten DBH 2ko mutilek.

Nola zuen izena?

Arantza.

Arantza, bai.

Sekula berriro berbera izango ez den emakumea.

Asko sentitzen dut gertatutakoa.

Benetan.

Liernik bi muxu ematen dizkio

eta nik gurutzeari begiratzen diot.

Zintzilik dagoen gurutze horri.

Benetan sentitzen dut.

Denak zenbatuta neuzkala uste nuen.

Beti dauzkat denak kontrolpean.

25ak.

Julen patioan zegoela uste nuen.

Ez nuen ikusi. Ez dakit nola.

Zergatik.

Barkatu.

Benetan.

Barkatu.

Mesedez.

Barkatu.

IGOR negar-zotinka.

Eskutik tiratuko balute bezala urruntzen da sokatik eta eszenatokiaren aurrealdera hurbiltzen da.

Liernik korrika batean ateratzen nau handik.

Hotza egiten du eliza kanpoan.

Eta orduantxe entzuten dut lehenbiziko aldiz. Baxu, baina garbi.

Xuxurlaka.

“Bera da”.

Gau hartan somniferoa hartzen dut eta zerraldo egiten dut lo.

Lo iluna; lutozkoa.

Argiak itzali egiten dira eta eszenatokiaren bazter batean, argi karratu bat agertzen da, lauki bat lurrean marrazten duen argia. IGOR laukiaren alde batean esertzen da.

3. ESZENA

Background soinua: gizonen ahotsak, tragaperras makina bat, edalontziak txin eta txin egiten.

IGOR:

Mus.

Han.

Enbido.

Bi gehio.

Aste osorako itxi dute institutua

eta erotzen hasia naizela iruditzen zait.

Eutsi.

Eskerrak kuadrillakoak dauzkadala.

Beti kontatu dezakezu kuadrillakoekin.

Ba.

Ba.

Gorkak pasako zaidala esaten dit.

Orain beste haurrengan kontzentratu behar dudala

eta aurrera egiteko.

Bizitzak aurrera egin behar duela beti.

Besteei laguntzeko.

Gainontzeko haurrei.

Ba.

Jun da.

Ez zaio arrazoirik falta. Beti izaten du arrazoia Gorkak.

Pareak bai.

Ez.

Ez.

Ez.

Poliziak deitu egin didala kontatzean, nirekin hitz egin

nahi dutela kontatzean, lasai egoteko esaten dit.

Herrian esaten direnak tontakeriak besterik ez direla.

Jokua bai.

Zer ari dira esaten ba?

Bai.

Ez.

Nik ezta ere.

E, Gorka! Zer ari dira esaten?

Ez dela ezer, motel!

Enbido.

Baina esan.

Bi gehio.

Txorakerik.

Esateko.

Txorakerik, besterik ez.

Esateko, la ostia!

Hordago.

Eutsi.

Atera kartak.

Zure errua dela ari dira esaten.

Hogeita hamaika.

Igorrek kale.

4. ESZENA

IGOR altxatu egiten da, galtzaile txarrek dituzten keinu zakar horietako batekin, eta soka atzean duela, publikorantz begira jartzen da.

IGOR:

Haurrak:

Badakit ez dela erraza hona bueltatzea.

Denontzako da zaila.

Ziur nago...

Segur aski faltan botako duzuela Julen.

Denok botatzen dugu faltan. Baita nik ere.

Gauza batzuk ez dira errazak ulertzeko.

Nahiko genuke, bai, denak logika bat jarraituko balu, baina beti ez da posible.

Bueno, zuetako inork honetaz edo beste edozertaz

hitz egin nahi badu,

badakizue nirekin hitz egin dezakezuela. Bale?

Zeozer behar baduzue,

irakasleak hemen gaude. Eta ni hemen nago. Beti.

Esku bat altxatuta.

Bai, Maddi?

Ba al dakite zergatik egin zuen?

Polizia ikerketa egiten ari da.

Eta, artean, guk itxaron besterik ezin dugu egin. Jarraitu eta elkarri lagundu.

Bai, Eñaut?

Zergatik egin zuen gimnasioan? Denok ikusteko?

Isiltasuna.

Bastante berekoia da gelditzen garenoi hori egitea.

Isiltasuna.

Klase osoak baietz egiten du buruarekin.

Denak ados horretan. Ez dago eztabaidarik.

5. ESZENA

Background soinua: kafea irakiten.

IGOR:

Zuzendariaren atea jotzen dut.

Ez dakit zergatik deitzen diodan zuzendaria.

Aspalditik ezagutzen dut Joxe Mari.

Eskolako maltzurrenetakoa zen.

Ni baino lau kurtso zaharragoa.

Hortzak separatuta zeuzkan

eta ZAPLA!, ZAPLA!, norbait izorratzerakoan, beheko ezpaina paleta artean sartzen zuen. Koxka eginez bezala. Amorru handiarekin.

Kabroi galanta zen.

Nork esan behar zigun gerora institutuko zuzendari bukatuko zuela?

Sartzeko eta esertzeko.

Oso harro dago bere Nespresso makina berriarekin. Beragatik balitz, egun osoa emango genuke kapsulazko kafea edaten.

Berdea, beltza, laranja.

Ristretto, Aroma Orientale, Fortissio Lungo.

Ezetz esaten diot.

Lo egiteko arazoekin nabilela.

Joxe Marik institutuaren jarrera ofiziala azaltzen dit. Familiaren alboan egon behar dugu. Julenen amaren alboan.

Baina ezer argitu arte, hobe ez ezer esan.

Hobe, ez ezer egin. Ez dakigu nondik etorri den arazoa. Eta, horrelakoetan alarma guztiak pizten dira. Tropel osoa bidaliko digute.

Polizia.

Ertzaintza.

Hezkuntza departamentuko teknikariak.

Denak datozkigu gainera.

Guk, kasu egin, isilik egon eta lagundu.

Horixe egin behar dugu.

Inori kritikatzeko arrazoirik ez eman.

Ados?

Ados.

Haurrak ginenean, Joxe Marik horrela bukatzen zituen bere xantaia guztiak. Ados? esaten.

Aurka egiteko aukerarik balego bezala.

6. ESZENA

IGORrek soka askatzen du eta lur gainean jartzen du, hildako baten gorpua balitz bezala.

IGOR:

Lasai, hau ez da interrogatorioa.

Pasa, pasa hemendik.

Eseri hortxe.

Atea ixten dute eta bakarrik uzten naute.

Gela hotza da. Pastel kolorekoa, baina hotza.

Goxoki batzuk daude mahai gainean.

Pelikuletan, horrelako galdeketak ikusten direnean ez dituzte sekula goxokiak ipintzen.

Bat hartzekotan nago. Lehor-lehorra daukat eztarria. Baina, ez zait poliziarengandik ezer hartzea gustatzen. Neure garaian gauza bakarra jasotzen genuen poliziarengandik. Edo, behintzat, fantasia hori kontatzen genion geure buruari.

Atea irekitzen du, eskua luzatzen dit eta azkar batean esertzen da.

Begira, Arregi jauna.

Igor. Igor deituko dizut, ondo?

Begira, Igor.

Honek polizia beharrean politikoa dirudi.

Bi mila buelta ematen ditu gauza bakarra esateko. Julen gimnasioan ezkutatu zen besteok patiora atera ginenean.

Julenek bere aitak erakutsitako marinel korapilo bat egin zion sokari.

Bere aitak erakutsitako gauza bakarra izango zen. Kabroi horrek mutikoak bost urte zeuzkanean egin zuen alde herritik.

Autopsiaren arabera, Julen minutu eta erdiz egon zen arnasestuka, konortea galdu eta hil arte.

Ez zuen suizidio notarik utzi.

Edo, momentuz, ez dugu aurkitu.

Horrelako kasuetan, bi arazo nagusi egon daitezke. Klasekideen presioa. Jazarpena. Edo, ingelesez modan dagoen terminoa: bullying-a.

Edo, irakasleen abusua.

Badakizu.

Polizia da eta ez da pederasta hitza aipatzera ausartzen.

Oraindik ez dugu ez bat ez bestea deskartatu.

Isiltasuna.

Ahal den guztiarekin lagundu nahi dut.

Julenen klasekoekin hitz egitea nahi baduzue,

egingo dut.

Oso harreman ona daukat klase horrekin.

Konfiantza handia daukagu elkarrekin.

Guk hezkuntza departamenduak aholkatutako prebentzio neurriak betetzen genituen.

Zer gehiago egin genezakeen?

Julenek ez zuen sekula alarma saltarazi.

Nik dakidala, erdiaren eta ertzaren artean zegoen.

Ez liderra.

Ez azkenekoa.

Ulertzen?

Hortxe, tartean.

Julenen amak Soinketako klasea ez zitzaiola gustatzen esan digu.

Ba al dakizu zergatik zen hori?

Ez, ez nekien.

Bueno. Haur batzuei besteei baino gehiago gustatzen zaizkie kirolak eta ariketak.

Badakizu, haur batzuk besteak baino trebeagoak dira kirolean eta horrek zerbait gustatzea edo ez baldintzatu dezake.

Hala ere, nik ez nuke esango gustatzen ez zitzaionik. Beharbada ez zen bere klase gogokoena izango.

Baina ez zen horren txarra. Baldar samarra akaso. Poliziak notatxoa idazten du.

Baina ez txarra. Ez zen txarra. Hori ere apuntatu.

Tira, ateratzerakoan datuak hartuko dizkizute. Zerbait gehiago behar badugu deituko dizugu.

7. ESZENA

Background soinua: haize indartsua kalean.

IGORrek txandalaren txanoa janzten du eta eskuak patriketan sartzen ditu.

IGOR:

Hotza egiten du, baina paseotxo bat ematea

okurritzen zait. Despejatzeko edo.

Oinei norabidea markatu gabe, burua dantzan, hilerriraino iristen naiz.

Agustin Elizegi Iriarte: 1945-2008

Maria Ixabel Mendizabal Barrios: 1922-1987

Lourdes Gomez Aldalur: 1953-2013

Julen Bengoetxea Otegi: 2005-2016.

Lore sorta pila hilobiaren gainean.

Gogoan zaitugu. Goian bego.

Hotza dago hilobiaren harria.

Hotza eta leuna.

Zarata bat entzuten dut eta jiratu egiten naiz.

Bi hilobiren atzean, itzal bat ikusten dut.

IGORren bihotzaren altueran, “laser puntero” batekin bezala, puntu gorri batek markatzen du zuzen-zuzen.

Itzal bat eta argi puntu gorri bat, piztuta. Niri begira, zuzen-zuzen.

Pauso bat ematen dut aurrera.

Argia hortxe dago. Geldi-geldi.

E, nor da hor?

E!

Hilobiaren atzetik kamera bat ateratzen da.

Barkatu, Igor, zu Soinketako irakaslea zara, ezta? Telebistatik gatoz.

Galderatxo batzuk egingo dizkizugu. Bale?

Egia da klasearen erdian galdu zenuela Julen Bengoetxea?

Zer nolako harremana zeneukan mutikoarekin?

Oso gertukoak zineten?

Oso gogorrak al dira zure klaseak?

Institutuan dutxak daudela esan digute.

Nork kontrolatzen du dutxetan zer gertatzen den?

Zu sekula sartzen zara dutxetan?

IGOR korrika, larrituta.

Haizearen soinua gero eta indartsuago, eszenatokia gortu arte.

Korrika irteten naiz.

Hilerria zeharkatzen dut eta herriko plazatik pasatzen naiz.

Galdu ditudala uste dut, baina kotxe bat ikusten dut nire atzetik. Badator.

Etxeko kalean gora egiten dut. Korrika batean.

Argia dago etxean.

Ez ditut giltzak aurkitzen eta atea jotzen dut. Kolpeka. Liernik zabaltzen dit.

Salbu.

Haizearen soinua bat-batean eteten da.

8. ESZENA

Background soinua: Sebastian Lizasoren ahotsa, herri baten ezaugarriez era positiboan mintzatzen den bertsoa botatzen, ETBko“Herri Txiki, Infernu Handi” saioan.

IGOR eserita.

IGOR:

Bapo afaldu dugu eta ia ahaztu zait arratsaldekoa. Telebistan Herri Txiki, Infernu Handi ari dira ematen. Hau errepikatua da. Lehen aldiz emititu zutenean ikusi genuen Liernik eta biok.

Iragarkiak eta zapping-a egiten du Liernik.

Gauza gehienekin bezala, esku-mandoarekin ere bizkorra eta konpultsibo samarra da.

Kate guztiak arakatzen ditu, ea zer ematen duten ikusteko tarterik gabe.

Telebistako soinua zapping egiten:

AHOTSA 1:

El público ha decidido que abandone la casa...

AHOTSA 2:

No tengo pruebas, Lucrecia, pero estoy seguro de que fue él...

AHOTSA 3:

Este cuatrimestre hemos crecido un 0,2% más que los países de nuestro entorno y...

IGOR:

Bat-batean, irudi familiar bat pantailan.

Gure institutua da.

Zer kate da hori?

Egunkari talde horrek duen katea.

Bai, gure institutua, begira.

Horma zuriak eta leihoaren gaineko detaile urdinak. Hortxe futbol zelaia eta saskiko kanastak.

Hortxe frontoia eta, ondoan, gimnasioa.

Telebistako kazetariaren ahotsaren soinua.

AHOTSA 4:

Duela astebeteko gertakariak hankaz gora jarri du Zabaleta institutua eta eskualde osoa.

Goizeko hamaikak aldera, Soinketako klasearen erdian, tragedia gertatu zen.

11 urteko Julen Bengoetxeak bere buruaz beste egin zuen.

Nola eta gimnasioko klaseko sokatik urkatuta.

Ikerketak aurrera dirau eta oraindik zalantza asko dago argitzeko.

Zer gertatu da?

Zer pentsatzen dute herritarrek?

Zeintzuk dira errudunak?

IGOR:

Toreroez eta futbolariez ari direla dirudi.

Telebistako kazetariaren ahotsaren soinua.

AHOTSA 4:

Hona gaur gure kateak esklusiban lortutako irudiak.

Hauxe duzue Julen txikiaren Soinketako irakaslea, mutikoaren hilobiaren aurrean.

Hunkituta? Damututa beharbada?

Julenen istorioak eta Julen bezalako mutikoen istorioek

argi uzten dute gazte askok ez dutela laguntza eskatzen

edo, eskatuta ere, ez dutela behar bezalako laguntza jasotzen.

Horrek guztiak, oraindik ere honelako tragediak eteteko

bide luzea dagoela gogorarazten digu.

IGOR:

Liernik esku-mandoa hartzen du eta telebista itzaltzen du.

Isiltasuna.

IGOR altxatu egiten da.

Ni kamamila bat egitera noa.

9. ESZENA

IGORrek soka hartzen du eta lurrean marra luze bat bezala ezartzen du.

Sokarekin eremu baten luzera markatu du.

Orduan, markatutako eremuaren alde batean kokatzen da.

IGOR:

Course-Navette frogan, ikaslea hamabost bat metrora dauden puntu batetik bestera mugitzen da. Soinu seinale batek markatzen du noiz iritsi behar den puntu bakoitzera. Soinu seinale hori, “Bip”, geroz eta

azkarrago entzuten da, erritmoa areagotzen. Ikasleak froga bertan behera uzten duenean, akabo, horrek markatzen du bere erresistentzia.

“Bip” entzuten da.

IGOR Course-Navette froga egiten hasten da, lurrean dagoen sokarekin paraleloan, mutur batetik beste muturrera “bip” soinuarekin ibiliz.

25 haurrak... bueno, 24ak jarri ditut Course-Navettea egiten. Ondo etorriko zaie ez pentsatzeko. Gobernuak psikologoak bidali ditu eskolara, baina gehientsuenek ez dute ezer esan nahi. Julen inoiz ezagutu ez balute bezala ari dira.

Bip

Alain eta Eñaut ondo ikusten ditut. Beti kontatu dezakezu bi hauekin kirolerako. Pike txiki bat baldin badago, erraz sartzen dira jokoan. Irabazten duena, bost minutu lehenago irten daiteke jolas ordura.

Horra pikea.

Bip                  Frogaren erdian, beltzezko bi emakume sartu dira.

Ertzaintzatik datoz.

Bip                  Polizia hutsak baino zerbait okerragoa dira hauek.

Bip                  Psikopedagogoak.

Bip                  Ea nirekin hitz egin dezaketen galdetzen didate.

Froga amaitu arte itxaron dezakezue?

Ezetz esaten dit emakume gazteenak.

Frogaren erdian nago.

Benetan, zurekin hitz egin behar dugu.

Zer da?

Julenen ikas-agenda aurkitu dugu.

Hara!

Bipak ez dira eteten orain. Geroz eta azkarrago doaz.

IGOR korrika, mutur batetik bestera.

Zurekin hitz egin nahi dugu.

Zerbait txarra gertatzen da, ala?

Seguru ez dela kezkatzeko ezer.

Baina zer da?

Julenek idatzitako zerbait da. Seguru ez dela ezer.

Froga bukatu nahiko nuke.

Gurekin etorri behar duzu.

Bai, oraintxe joango naiz. Froga orain gelditzen badut, ez dit ezertarako balio.

Orain, mesedez.

Bai.

Orain.

Baietz.

Sinsustantzia eta ipurtandi deitu zenion Juleni klase batean? Ipurtandi esan zenion? Esan, hori konfirma dezakezu?

Bip, Bip, Bip, Bip

IGORrek amore ematen du eta hortxe gelditzen da, lurrean makurtuta, arnasa berreskuratu ezinik.

10. ESZENA

Background soinua: jendearen ahotsak, marmarka; talde bat berriketan bezala.

Arnasa berreskuratu gabe, IGOR zutitu egiten da eta eszenatokiaren erdira doa.

IGOR:

Sartzen naizenean, denak dauzkat zain.

Marmarrak isildu egiten dira, bat-batean.

Kaixo.

Zer moduz?

Denak aurpegi ilunarekin.

Aupa.

Joxe Mari eta guraso batzordea.

Denak nire zain.

Irainak eta jarrera zapaltzailea izan nuen Julenekin. Nork esan du hori?

Bere ikas-agendan idatzi zuela esaten didate.

Ez, sinsustanzia eta ipurtandi esan niola jarri zuen.

Ez da gauza bera.

Egia esateko, ez dakit egia edo gezurra den.

Ez naiz gogoratzen.

Ez zait iruditzen nik esango nukeen zerbait denik. Baina, auskalo.

Igual.

GIZON BATEN AHOTSA:

“Ez zaitez sinsustantzia izan!”.

IGOR:

Posible da. Nire aitak esaten zidan.

GIZON BATEN AHOTSA:

Benga, goazen.

Mugitu gorputza!

Mugitu ipurdi handi hori!

IGOR:

Brometan. Mutikoa motibatzeko edo.

Julen ez zen gizena. Ez dio inporta.

Klase bereko beste haurrek antzeko gauzak salatu dituzte.

Antzekoak eta askoz ere okerragoak.

Isiltasuna.

Nola?

Zein haurrek?

Ezin didatela esan.

Guraso batzordea eta irakasle klaustroa elkartu egin dira eta dagoen presioarekin, antza, nik baja hartzea aholkatzen didate.

Nik ez dut bajarik hartu nahi. Eta ezin naute behartu. Plaza publikoa lortuta daukat nik, oposaketak aterata, eta ezin naute ez kalera bota, ez alde egitera behartu. Ez, jauna.

Zein haurrek esan dute hori? Nire klaseko haurrek? Julenen klasekoek esan nahiko duzu.

Gezur galanta da.

Beharbada izango da. Edo beharbada ez.

Poliziaren ikerketak argituko du hori.

Momentuz, hobe da baja hartzen baduzu, denboraldi baterako.

Ezetz esaten diet.

Ez zenuke nahiko kazetariek haurrek esandakoak jakitea, ezta?

Hemen gelditzen bazara, asko kostatuko zaigu horiek isilpean gordetzea. Ia ezinezkoa izango zaigu.

Joxe Marik atera du bere txikitako jarrera.

Guztion hobe beharrez ari gatzaizkizu.

Har ezazu baja... Ados?

11. ESZENA

Background soinua: txarangak urrunean.

IGOR eseri egiten da berriz ere.

IGOR:

Herriko jaiak dira eta alkatea suspenditzekotan egon den arren, azkenean aurrera egitea erabaki dute.

Krisia dela eta, ostalariek ezin dituzte jaiak bertan behera utzi.

Laxo beltza jarri dute balkoian, kontzentrazio bat udaletxe parean eta haurren jarduerak mugatu dituzte. Kito.

Etxetik entzun ditzaket trikitixa eta txarangak.

Etxean geldituko naiz. Ez dut inor ikusi nahi.

Liernik errieta egiten dit. Azkenaldian hori besterik ez dugu egiten.

Berak aurpegia emateko esango dit. Aurrera egiteko. Errugabea naizenez, nire lanpostuagatik borrokatzeko. Joxe Marirekin hitz egiteko. Guraso batzordeari beste bilera bat eskatzeko.

Hau ez da txikitako pike bat.

Bestearekin haserretu eta etxean pasa arte gelditu zaitezkeen horietakoa. Honi aurre egin behar zaio, bestela ez da sekula pasako.

Eta nik orduan... ez duzu tutik ere ulertzen. Nazkatzen hasia naizela eta indarrik gabe geratzen ari naizela.

Berak buelta egingo dit eta ni builaka hasiko naiz. Eta nik, eta nik... nork pentsatzen du nik zer sentitzen dudan, e? Nork?

Orduan negarrez hasiko naiz eta Liernik nire aurpegia bere esku artean jasoko du. Laztantzen.

Horrela geldituko gara une luze batez eta begietara zuzen-zuzen begiratuko dit.

IGORrek baietz buruarekin.

Kuadrillakoak han izango dira. Atera egin behar gara. Beragatik egiteko eskatzen dit.

Soinua: Txaranga eta trikitixa hotsak gero eta ozenago.

EMAKUMEEN ETA GIZONEN AHOTSAK (Off-ean, iskanbila artean):

— Bi txistorranak, patata tortillana bat eta xolomo gazta piperra gehiago.

— Ikusi mendizaleak, baso eta zelaiak...

— Una rosa, vendo rosas y pulseras. Rosas, rosas.

— Arrese eta Legorreta bikoteak 22, Etxegoien-Albisuk 10.

Plazan txosnak eta kuadrillen arteko herri kirolak. Lokotxak eta sokatira.

Hantxe ikusten ditut Gorka eta besteak.

“Begira nor ekarri dizuedan”, esaten die Liernik. “Ea zuek animatzen duzuen!”.

Liernik lagun batzuk ikusten ditu urrutian eta oraintxe datorrela esaten dit.

Ez zait gustatzen nola sentitzen naizen Lierni urruntzen zaidanean. Oreka galduko banu bezala. Somniferoengatik izango da.

IGORrek soka hartzen du. Norbaitek, eszenatokitik kanpo tiratzen dio sokari. IGOR sokatirarako prestatzen da. Eszenatokiaren erdian.

Ia ezer esan gabe, kuadrillakoek sokatiran parte hartzera bultzatzen naute.

Harrigarria da gizonek zenbat gauza komunikatu ditzaketen hitzik esan gabe.

Buruarekin gora egin eta horrek “Aupa”, “Zer moduz?”, “Bai”, “Banoa”, “Beste bat niretzako” eta “Surik baduzu?” esan nahi du.

Buruarekin alde batera egin eta hortxe gabiltza, Kerman eta horien kuadrillakoen aurka.

Hauekin historia luzea daukagu. Txikitatik pikean.

Tiraka dabil. Estu.

Giharrak flojo sentitzen ditut. Aspaldi da ez naizela gimnasiora joaten eta makal nabil. Berriz ere somniferoak.

Kermanek zuzen-zuzen begiratzen dit.

Kerman, Eñaut nire klaseko mutikoaren osaba da.

Tiraka.

“Zer ostia ari zara hemen?”.

“Uztazu bakean, Kerman”.

Tiraka.

“Nire ilobak haurrak negarrez uzten dituzula kontatu dit. Ondo, ezta?”.

Hori ez da egia.

Nire kuadrillako bik soka askatzen dute.

IGORrek esfortzu handiagoarekin egin behar du tira.

“Potroa saltatzea lortzen ez badute, birrindu arte flexioak egiten jartzen dituzula”.

Ez, ez, zirkuitu baten parte dira flexioak. Besterik ez. Kuadrillako beste bi gehiagok soka uzten dute. Gorka eta biok besterik ez gara gelditzen.

IGOR estropezu egitekotan dago. Ia ezin du tiraka jarraitu.

“Zer irakasle mota zara zu? Haurrak besterik ez dira. Orkatiletatik pesak lotzen dizkiezu eta gimnasioko barretatik eutsita, zintzilika uzten dituzu? Lehenengo erortzen direnak jolasik gabe zigortzen dituzu? Patiora atera gabe zigortzen dituzu? Hori iruditzen zaizu dela irakasle izatea?”.

Gorkak soka askatzen du. Tiraka eta tiraka ari naiz, baina ezin dut jarraitu. Kristoren tiroia sentitzen dut eta arrastaka erortzen naiz lurrera.

IGOR lurrera erortzen da.

Ez du inork txalotzen. Herri osoa begira gelditzen zait. Lierni ere begira ari zait.

12. ESZENA

Isiltasuna.

IGOR:

Iluntzear da eta etxera bideko aldapa inoiz baino gogorrago egiten ari zait. Abraham Olano Alpe d’Huez igotzen. Abrahamek beti ekartzen dizkit oroitzapen onak.

Ez dabil inor kaletik.

Etxera iristeko beldur naiz. Behin han sartuta, noiz irtengo jakin gabe.

Jiratu egiten naiz. Soinu bat entzun dudala iruditu zait.

Pausoak eta xuxurlak.

Erritmoa azkartzen dut. Malda kristorena da eta supermerkatuko poltsak izugarri pisatzen dit orain.

Laranja bat erortzen zait lurrera. C bitaminak —amaren betiko aholkua—. Gaitzen aurrean, har ezazu C bitamina.

IGOR makurtu egiten da.

Laranja jasotzeko makurtzen naiz eta atzetik jotzen naute. Harri batekin bezala jotzen naute. Oso azkar gertatzen da dena eta ezin dut ezer ikusi. Bitan, hirutan jotzen naute eta lurrera erortzen naiz. Izugarrizko mina sentitzen dut.

Ostikoak... saihets batean KRAK. “Hijoputa” entzuten dut xuxurlaka. Bi ostiko gehiago eta ggggg... pfew... lapoa bota didate.

Korrika irteten dira orduan. Lurrean nago, eskua laranjari helduta.

Lurrean, IGORrek ukabila estutzen du gogor.

13. ESZENA

IGOR zutitu egiten da, gorputza minduta.

IGOR:

Etxera iristean, Lierni sukaldean eserita topatzen dut. Begiratzean, ez dit ezer esaten eta hamar bat segundo pasa behar dira aurpegiko gorritua ikusten didan arte. Gorputzaren makurduran erreparatzen du. Birrinduta ikusten nau.

Baina zer pasa zaizu?

Kontatu egiten diot, baina ez da beti bezainbeste errukitzen. Zerbait aldatu da gaur.

Konjeladoreko ilar paketea ematen dit eta aurpegira eramatean, konstelazio guztiak ikusten ditut.

Zer?

Liernik ez du ezer esaten.

Zer duzu, Lierni?

“Klubarena kontatu didate herrian”.

Zer klubarena?

“Ez jarri subnormal aurpegi hori. Poligonoaren atzeko klubarena. Badakizu”.

Zertaz ari zara?

Hara joaten zarete zure kuadrillako batzuk, Moreno, Aitzol eta zu. Bi haiek joateak ez nau batere harritzen, baina zu? Zuk zer ostia egiten duzu han?

Kalean entzun duzu hori?

Herrian esaten ari direnari erreparatzen hasi zara orain? Aitzol, Moreno eta ni bakarrik? Eta besteak ez dira joaten, ala? Herriko beste mutil kuadrillakoak ez dira joaten?

Zutaz ari naiz. Bost axola niri zenbat joaten zareten. Zertara joaten zara zu putetxera?

Bakar batzuetan joan gara. Denak, bale? Azkeneko kopa hartzeko eta barre batzuk botatzeko. Besterik ez. Ez dugu beste ezer egin.

Besterik ez? Baina nola besterik ez? Zuk anormala naizela pentsatzen duzu, ezta?

Motza naizela. Aste hauetan guztietan herrian entzun ditudanak entzuten eta ni zu santu bat zarela pentsatzen. Bizitza ikasleengatik emango zenukeela. Niregatik emango zenukeela. Eta begira zer entzuten dudan. Akabo.

Lierni. Ez zaitez txolina izan.

PLAS! Zaplastekoa.

Lierni bere amaren etxera doa.

Eta ni bakar-bakarrik gelditzen naiz orduan. Zirkuluaren bazter batean.

IGORrek soka hartzen du eta harekin borobil bat osatzen du lurrean.

Barruan kokatzen da, bazter batean.

14. ESZENA

IGOR:

Hiruhilekoaren erdian egin genuen azkenekoa. Hezkuntza Departamentuak plan integrala bidaltzen du, bai, baina gero, irakasleek aplikatu behar.

Soziograma talde baten erradiografia lortu nahi duen teknika da. Adibidez, institutu bateko klase baten erradiografia. Eta, zehatzagoak izateko, klase hau osatzen duten ikasleen arteko harreman desberdinak era grafikoan azaldu nahi ditu.

Ikasle bakoitzeko figura bat: borobila edo hirukia. Neskak borobilarekin marrazten dira eta mutilak hirukiarekin.

Borobil edo hiruki horien barruan, zenbaki bat.

Eta figura horiek guztiak, haur horiek denak, zirkunferentzia baten barruan.

Haurrak lurrean eseri, bata bestearengandik urrun, kopiatu ahal ez izateko.

Lehenbiziko galdera:

Zure klasekideen artean, zeinekin duzu jolastea gustuko?

    Alainek, 4 erantzun.

    Eñautek, 2.

    Maddik, 4.

    Uxuek, 2.

    Harkaitzek, 0.

    Eta Julenek, 2 lortu zituen. Ez dago gaizki.

Hurrengo galdera:

Zure klasekideen artean, zeinekin duzu lantaldean aritzea gustuko?

    Maddik, 5.

    Uxuek, 3.

    Harkaitzek, 0.

    Eñautek, 1.

    Alainek, 2.

    Julenek, 1. Ondo.

Zure klasekideen artean, zeinekin EZ duzu gustuko elkartzea?

    Alainek, 0.

    Maddik, 1.

    Uxuek, 0.

    Harkaitzek, 6.

    Eñautek, 1.

    Julenek, 2. Tira, ez da horrenbesterako.

IGOR borobilaren erdirantz mugitzen da.

Erdi-erdian gelditu ziren Alain eta Maddi. Klaseko liderrak dira. Horrenbesteraino bagenekien. Taldeko indartsuenak dira, influentzia handiena daukatenak, hortxe, erdi-erdian.

IGOR borobilaren bazterrerantz mugitzen da.

Aldiz, bazterrean gelditzen direnak, isolatuta egon daitezke. Orduan piztu behar dira alarmak.

Julen bazterretik gertu gelditu zen, egia da. Baina bazegoen bazterrerago zegoenik. Harkaitz, adibidez. Gogoan dut Harkaitzen gurasoekin bilerak egin genituela eta mutikoarekin tutoretzak.

Izerdi arazo bat zeukan Harkaitzek. Hormonen kontuagatik agertu daitekeen arazo bat.

Horrek lotsatuta zeukan mutikoa eta gainontzeko klasekideek ezin zuten bere usaina jasan.

Kiratsa nabarmena zen, egia da.

Baina, Julenen datuei ez genien erreparatu.

Dena normaltzat jo genuen.

Ez erdian, ez bazterrean.

NORMALA.

Soziograma nirekin egingo bagenu: nire kuadrillakoekin, nire lankideekin, nire herrian, orain, bazter-bazterrean geldituko nintzateke.

NORMALA?

15. ESZENA

IGORrek soka zintzilikatzen du berriz, oraingo honetan bi muturretatik “U” baten modukoa sortzen du.

Eszenatokiaren aurrera hurbiltzen da.

IGOR:

Julenen amaren etxeko leihoaren parean nago.

Gaur bai negua dela. Sekulako hotza egiten du.

Leiho barruan, Arantza paretari begira.

Hutsune bati begira.

Horrela gelditzen da ordu luze batez.

Eta ni... hari begira. Itxoiten.

Erdi lokartuta nago Arantza etxetik irteten denean. Ezkutatu egiten naiz eta herritik jarraitzen diot. Burua beherantz darama, inorekin begirada ez gurutzatzeko.

Ni kontuz ibili behar naiz, inork ikus ez nazan. Azkenaldian ezin naiz, segun eta zer ordutan, kalera atera. Egunkariek niri buruzko kronika bat egin zuten. Dena “ustezko” hitza aurrean jarrita, noski.

Ustez, nire klaseak ez ziren egokiak.

Ustez, ez nion haurren sentsibilitateari behar bezainbeste erreparatzen.

Ustez, zortzi urte dira biktimaren aitak bere ama abandonatu zuela.

Ustez.

Horrek dena argituko balu bezala.

Arantza parkera iristen da. Haurrak eskolan daude ordu honetan eta ez dago inor. Hotz gehiegi egiten du jubilatuentzat.

IGOR sokaren “U”an esertzen da.

Arantza kolunpioan esertzen da eta

bultzadatxo batekin, aurrera eta atzera egiten hasten da.

Kolunpioko kate herdoilduak zarata zorrotz bat egiten du mugitzen den bakoitzean.

Soinua: “Ñiii” bat IGORRrek kolunpioan aurrera eta atzera egiten duen bakoitzean.

Zer egin dudatan nago. Ez dakit nola erreakzionatuko duen eta, gauza guztien gainetik, ez diot emakume honi minik eman nahi. Negarrez hasten dela ikusten dut.

Ñiii

Barkatu. Ez zaitut molestatu nahi.

Ñiii

Kleenex bat eskaintzen diot.

Arantzak hartu egiten du eta barrutik datorren saminarekin begiratzen nau.

Igual ni naiz ikusi nahi duzun azkeneko pertsona. Baina nitaz esaten ari direna gezurra dela kontatu nahi nizun.

Ñiii

Arantza isilik gelditzen da, kolunpioaren kulunkarekin jarraituz.

Ñiii

Julenen lagunak zeintzuk ziren ba al dakizu? Zer egiten zuen institutuan ez zegoenean?

Ñiii

Arantza eztanda egitekotan dago. Suma dezaket.

Ñiii

Igual, horrela, zer gertatu zitzaion argitu dezakegu. Nik, argitu beharra daukat. Ez da nahia. Beharra da. Mesedez.

Ñiii

Ñiii

Ñiii

Azkenaldian, ni lan eta lan ibili naiz eta ez nuen horrenbeste kontrolatzen. Horra egia.

Harkaitzekin ibiltzen zen gehienbat. Ez dakit. Afaria prestatu eta bere arropa garbitu besterik ez nuen egiten. Txandala behin eta berriz garbitu. Guztiz lokaztuta eta sastrakek zulatuta ekartzen zuen. Poliziak Harkaitzekin hitz egin zuen jada, baina ezer ez.

Nire errua dela pentsatzen duzu zuk ere?

IGOR zutik jartzen da.

Arantza kolunpiotik altxatzen da eta malkoak lehortzen ditu.

Berriz leiho parean ikusten bazaitut, Poliziari deituko diot.

Ospa egiten du, galderari erantzun gabe.

Kolunpioaren zarata mantentzen da, pixkanaka-pixkanaka itzaliz.

Ñiii, Ñiii, Ñiii, Ñiii...

16. ESZENA

Beltza. Argiak itzali egiten dira eta soilik goitik behera sokaren profila marrazten duen argi bat gelditzen da eszenatokian.

IGOR ilunpetan.

IGOR:

Gauean, irudiak pilatzen zaizkit ametsetan.

Lokatzetan hondoratzen diren buztinezko besoak.

Zezen talde batek birrindu arte erasotzen dion txekor txikia.

Euri artean galtzen diren malkoak.

Inoiz bukatzen ez den soka batetik ari naiz goraka.

Eta goian, Julen ikusten dut.

Gora egiten dut, kristoren esfortzuarekin.

Julenek animatu egiten nau. Igotzen jarraitzeko, nekeari jaramonik ez egiteko.

Baina ez naiz sekula ailegatzen eta mutikoa beti distantzia berean daukadala iruditzen zait.

Banator, Julen.

Igoko naiz.

Iritsiko naiz.

17. ESZENA

IGORrek soka eszenatokiaren ertz batetik bestera kateatzen du, bere lepoaren altuerara: hesi bat balitz bezala.

Background soinua: haurren ahotsak, oihuak eta algarak urrunean.

IGOR:

Jolas ordua da. Institutuko hesiaren parean nago. Kotxe batzuen atzean ezkutatuta. Ezin naute ikusi.

Zer nolako irudia litzateke hau?

Soinketako irakaslea, Julen txikia iraindu zuena, haurrak torturatu zituena, patiora begira.

Baloiaren zain nago. Denbora kontua besterik ez da. Beti botatzen dute baloia kanpora.

Orduan, PUM... eta PUM, PUM, PUM.

Baloia hesitik beste aldera erortzen da.

Ni ezkutatuta nagoen lekurantz.

Baloia hartzen dut eta zain gelditzen naiz. Itxaroten.

IGOR makurtuta, baloia eskuan balu bezala itxaroten.

Harkaitzen soziogramako emaitzak aztertu genituenean, nik bere amari baloi bat erosteko aholkatu nion. Ligako Nike baloia. Armiarma sarearen antzeko marrazkia duena.

Nire teoriak funtzionatu zuen. Baloia ekarri bezain pronto, Harkaitzek bazuen norekin jolastu.

Baloi hori nire eskuetan dago orain.

Hiru haurrek hesia saltatu dute eta baloia erori den lekurantz datoz korrika batean. Ni ezkutatu egiten naiz. Ezin naute ikusi. Haurrak urduritzen hasiak dira eta...

Soinua: txirrin hotsa.

... amaitu da jolas ordua.

Ez dute aurkitzen. Harkaitz larrituta dago. Ondotxo daki baloiak zer esan nahi duen beretzat. Gainontzeko haurrek ospa egiten dute eta Harkaitz bakarrik dagoenean, orduan ateratzen naiz.

Kaixo, Harkaitz. Honen bila al zabiltza?

Haurra begira gelditzen zait. Badaki ez nukeela hemen egon behar.

Itzuliko dizut, lasai. Galdera bat besterik ez dizut egin nahi. Erantzuna baloiaren truke.

“Ados?”, Joxe Mariren teknika.

Zer egiten zenuten Julenek eta zuk mendian?

Harkaitzek ez dit erantzuten. Begira gelditzen zait, animalia bat bezala. Ikaratuta, baina, behar izanez gero, bere burua defendatzeko prest.

Buelta ematen du eta hesirantz doa berriz ere.

E, Harkaitz —baloia pasatzen diot—.

Haurrak hartu egiten du eta salto batez badoa klaserantz.

Ez dakit zer den, baina mendian gertatzen zenak Harkaitzen baloiak baino gehiago balio duela ikasi berri dut.

Soka askatzen du IGORrek eta lurrera erortzen da, narras.

18. ESZENA

IGOR:

Etxean nago eta aspaldiko partez, animatuta sentitzen naiz. Mendian gertatutakoa jakin nahiak indarra ematen dit.

TXAK, TXAK, TXAK, entsalada prestatzen ari naiz afaltzeko.

Ia ez dut telebista pizten. Julenen kasua zerrenda luze bateko gertakari huts bat bezala ari dira tratatzen.

Beti gazteen izenak zerrendatzen dituena: Jokin, Hodei, Aitor, Mikel. Kasu mediatikoak.

Urakanak bezala, izen propioz ezagutzen direnak. TXAK, TXAK, TXAK, TXAK —tomatea.

Bat-batean, argia joan egiten da eta segidan itzultzen da.

Ostia. Fusible puta horiek.

Argia dardarka hasten da, joan-etorriak eginez.

Koadro elektrikoa Lierniren amak egindako margolan higuingarriaren atzean dago.

Koadro bat beste koadro bat estaltzeko.

Bat-batean, proiektil bat bezala, zerbaitek sukaldeko leihoa zulatzen du. KRAK.

IGOR lurrean makurtzen da azkar batean, bere burua babestu nahian.

Lurrean makurtzen naiz.

KRAK —beste proiektil bat.

Lurrean perdigoi bat aurkitzen dut. Balinak erabiltzen dituzten eskopeta horietako perdigoi bat.

Telefonoa hartu eta 112.

Erasoka ari zaizkit. Tiroka ari zaizkit, etxean. Lagundu. Mesedez, lagundu.

Etorri azkar.

Isiltasuna.

Bost minutu izango ziren eta ia ez da ezer entzuten. Ikarak nekeari utzi dio tartea.

IGOR altxatu egiten da.

Leihotik ez dut ezer ikusten eta Ertzaintzakoak oraindik ez dira ailegatu.

Kalera ateratzen naiz. Kontu handiz.

Nire etxe pareko sastrakei begira gelditzen naiz. Ilun-ilun dago.

Akabatu nahi banauzue, eman aurpegia. Putasemeak! Zerriak! Akojonatuak!

Background soinua: sirena hotsa.

Orduan, Ertzaintzaren kotxea iristen da.

Sirenaren argi urdina, bueltaka, IGORren aurpegian.

19. ESZENA

IGOR:

Berriz gertatzen bada, abisatzeko. Kotxe-patruila bat auzotik ibiliko dela gauetan. Eta lasaitzeko. “Ez atera kalera. Ez harrotu animoak”.

Baina nik ez dut ezer egin eta erasotzen ari zaizkit. Egin zerbait, dedio! Zuek babesteko zaudete!

11 urteko mutiko bat urkatuta azaldu dela eta oraingoz horretan ari direla, buru-belarri, gau eta egun.

Ez daukatela hau ikertzeko denborarik.

Hizketan ari den bitartean, IGORrek soka lurretik jaso eta sabaitik zintzilikatzen du. Bere sukaldean eratutako sarraskia txukuntzen ariko balitz bezala. Soka ilunpean gelditzen da.

Harkaitzena kontatzeko nengoen. Mendiarena aipatzekotan. Baina koxka egiten diot mingainari. Hauek ez didate kasu putarik egingo.

Agente batek ea abokatuarekin hitz egin dudan galdetzen dit.

Abokatua? Zertako?

Abokatu batekin hitz egiteko aholkatzen dit. Posible dela aurki nire aurka karguak aurkeztea. Fabore bezala esaten dit. Prest egon nadin.

Eskerrik asko, agente.

Kotxea urrundu egiten da.

20. ESZENA

Background soinua: txoriak eta basoaren hotsak.

IGOR:

Harkaitzen izerdi kiratsa jarraituz nabil. Institutu irteeratik basoan barna sartu da.

Kontu handiarekin ibili behar dut orain, aparteko zarata egiten badut, mutikoa konturatu egingo da.

Zuhaitzen artetik, iturria pasata, ezagutzen ez ditudan inguruetara eramaten nau Harkaitzek, jakin gabe.

Atzera begiratzen dut noizean behin, etxera bueltatzen jakingo dudala ziurtatzeko edo.

Background soinua: haizearen hotsa.

Baina... Harkaitz galdu dut.

Alde batera eta bestera begiratzen dut, baina ez dut mutikoaren arrastorik aurkitzen. Sudurrak zabaltzen ditut, baina ezin dut bere izerdiaren usaina bereizi. Euria hasten du. Leun hasieran eta, bat-batean, gogor.

Ez dakit nora jo, ezta nondik itzuli ere. Zuhaitzak geroz eta altuagoak iruditzen zaizkit eta ikusten ez ditudan piztia guztiak begira dauzkadala iruditzen zait.

IGOR gora begira.

Orduan ikusten dut, 15 bat metroko haritza eta goian, txabola bat.

Hautsitako txalupen pusketekin egindako txabola dirudi.

Apurka-apurka hurbiltzen naiz. Ez dakit nola igo. Ez dago ez eskailerarik, ez enborretik gora egiteko ezer. Euriak blai eginda nauka eta ideia guztiak agortzen ari zaizkit.

Bat-batean, txabolaren goialdetik erortzen da. Latigo baten soinua eginez: soka bat.

Flash batean bezain azkar, argiak, zintzilikatuta dagoen soka erakusten du.

Ozta-ozta ez nau jo.

Soka mugitu egiten da eta ezkutatu egiten naiz.

IGOR eszenatokiaren bazter batean makurtzen da eta sokari begira gelditzen da.

Goitik behera, Alain, Maddi, Eñaut, Uxue eta Harkaitz. Jaisten trebeak dira. Nire klaseetan ondo entrenatu ditudala okurritu zait.

Alainek alde batera eta bestera begiratzen du. Basoa arakatzen. Ezkutuan dabiltza hauek.

Banandu egiten dira eta bakoitzak norabide batetik egiten du martxa. Ez dute inork elkarrekin ikus ditzan nahi. “Divide y vencerás” hori ondo aplikatuta balute bezala.

Isiltasuna.

Pixkanaka-pixkanaka, Igor zutitu eta sokara hurbiltzen da.

Soka heltzen du, ondo finkatuta dagoela ziurtatu, pare bat aldiz tiratuz. Orduan, igo egiten da sokara.

Goraka egiten saiatzen da. Esfortzua handia da.

Gora igotzen hasten naiz. Asko kostatzen zait. Nire aitaren ahotsa entzun dezaket.

GIZON BATEN AHOTSA (Offean):

Ez zaitez sinsustantzia izan!

IGOR:

Neronen ahotsa entzun dezaket.

IGORren ahotsa off-ean:

Benga, goazen.

Mugitu gorputza!

Mugitu ipurdi handi hori!

IGOR gora iristen da eta salto batez eszenatokian erdi makurtuta dabil.

Gora iristen naizenean, barrutik, txabolak ukuilu bat dirudi. Itoginak nonahi eta hauek kontrolpean izateko, zakarrontziak eta pitxerrak.

Zutitzen saiatzen naiz, baina sabaia jotzen dut buruarekin. Altuegia naiz. Argi dago haur batzuen gotorlekua dela hau.

Zaborretatik hartutako gauza erabilezinak: izorratutako microondas bat, gurpila desintxatua daukan karretilla bat, hustutako sagardo botilak, komiki zaharrak, porno aldizkariak. Dena hezea, dena hondatuta. Dena itsusia.

Txikia nintzenean, aitaren Interviú aldizkariak aurkitu nituen zapatak gordetzen zituen armairuaren atzean. Behin, aita poligonoaren atzeko putetxean sartzen zela deskubritu nuenean, nire diarioan idatzi eta aitaren Interviú baten barruan gorde nuen.

Banekien, aitak aurkitu eta irakurriko zuela.

Ez zuen hitzik aipatu. Sekula ez zuen ezer esan.

Baina bion arteko sekretu bat bezala gelditu zen. Nik aitaren sekretua nekien eta berak nireak.

Aldizkarien barruan begiratzen dut.

Eta hortxe, Julenen egunkaria. Letra okerra zuen mutikoak.

“Gaur kristoren parrak bota ditut”. Horrela hasten da lehen orrialdea.

“Gaur lagun berri bat egin dut”.

“Gaur kuadrilla bat daukadala esan diot amari”.

“Baina ama beste planeta batean dago”.

“Gaur lokatzetik sartu naute arrastaka, ia ito arte”. “Gaur dutxetan Harkaitz nire pitilinaz hasi da barrezka”.

“Gaur amari porroena kontatuko diotela esan didate”. “Gaur Maddik eta Uxuek paja bat beraien aurrean egitera behartu naute”.

“Egin edo bestela...”. “Ados?”. “Ados?”.

“Gaur Eñautek erukto metraileta egin dit”.

“Gaur Alainek txistua bota dit ahoaren barrura”.

“Ez dauzkat moratoiak, ez daukat harramazkarik erakusteko”.

“Barrutik daukat mina. Barrutik infernua”. “Ezin dut gehiago”.

“Ez dut horrela jarraitu nahi”.

Isiltasuna.

“Gaur beldur naiz”.

“Gaur ez naiz gehiago beldur izango”.

Background soinua: sokari tiroiak ZASTA, ZASTA, ZASTA.

Txabolatik behera doan sokak tiroia jaso eta erori egiten da.

Zintzilikatuta zegoen soka askatu egiten da eta lurrera erortzen da kolpe batez.

Korrika batean begiratzen dut lurrera eta hantxe daude: Alain, Harkaitz, Uxue, Maddi eta Eñaut. Sokatik egin dute tira eta lurrera eraman dute.

IGOR, builaka.

Zer egin duzue? Baina zer ostia egin duzue?

Zer egin zizuen berak?

Zergatik? Esan zergatik?

Alainek gora begiratzen du eta soka lurrean erortzen uzten du.

Atzamarra erakusten dit.

Popatik hartzera joateko keinua egiten du IGORrek.

Haurrak basoan barna desagertzen dira.

Etorri hona!

Ez utzi hemen!

Ez utzi bakarrik!

Mesedez!

Lagundu! —ez du inork erantzuten.

Lagundu! —ez du inork erantzuten.

Lagundu! —ez du inork erantzuten.

Isiltasuna.

IGOR apurka-apurka etzan egiten da eta horrela gelditzen da, lurrean kikilduta. Unea luzea da eta IGORrek haur baten gorpuzkera hartzen du lurrean dagoela. Babesgabe dagoen 11 urteko mutiko bat balitz bezala.

Musika: Nick Cave & The Bad Seeds-en “O’Children”en lehen minutua.

21. ESZENA

Flash batekin, argiak lehenbiziko eszenaren kolore berbera berreskuratzen du. Musika lehor eteten da.

IGOR zutitu egiten da eta eszenatokiaren erdira, aurrera hurbiltzen da.

Isiltasuna.

IGORrek zuzen begiratzen du publikorantz.

IGOR:

Hemen ez dut erruaz hitz egingo.

Nik neuk ere soka bat hartu

eta lepoan kiribiltzeko gogoaz

ez dizuet hitz egingo.

Bi egun eman nituen baso hartan, Julenen diarioa

eskuan nuela, inor etorri gabe.

Koberturarik ez.

Kasurik ez.

Deika eta deika.

Gero, zuhaitzaren hamar metro horiek saltatu nituen. Bi orkatilak apurtu. Bularra eta tripak enborraren

aurka urratu. Horrela jaitsi nintzen.

Eta gero, Polizia, telebista, epaiketa...

Eta dena bukatzeko zegoela pentsatzen nuenean, bilera honetara deitu zenidaten.

Egun batetik bestera, institutuko zuzendaritzak deitu eta guraso batzordearekin batera,

bilera bat egin nahi zenutela esan zenidaten.

Joxe Marik ez zuen “Ados?” esan oraingo honetan. “Nahi baduzu”, esan zuen.

Errudunak aurkituta zeudela.

Prebentzio alarma guztiek huts egin zutela eta errudunak ikasleak zirela esan zenidaten. Adingabeen zentrora eramango zituztela.

Barrutik, hasiera batean, horrek sokatik azkarrago zintzilikatzeko gogoa eman zidan.

Baina, gero Liernik haurdun zegoela esan zidan.

Aita izango naizela.

Ni ere guraso.

Aita, ni.

Nick Cave & The Bad Seeds-en “O’Children” kanta entzun daiteke berriz ere. Musika oso suabe hasten da eta, pixkanaka, bolumena igotzen doa.

Eta eskolara bueltatzen naiz.

Ya ez dago aurpegi txarrik.

Ez dago irainik eta denek ahaztuta bezala daukate.

Eta denbora pasatzean,

eskolako gimnasioan nago.

Orain, kolore berdez margotua.

Itxaropenaren berdea.

Ya ez dago sokarik.

Gaur nire semeak lehen aldiz egin du txiribuelta.

Eta, bere klaseko 25 haurren artean,

Julen ikustea iruditzen zait.

Irribarretsu.

Besteekin berriketan.

Ateri da gaur berriz ere.

Eta patiora irtengo gara.

Jolastera.

Bakoitza garena izateko.

Helduak garenean gogoratzeko gauza politak izateko.

ILUNA

Hitzostea

IÑAKI RIKARTE

      Mikel Gurrea liburu honetako protagonista izan arren, Fernando Bernués Sokako zuzendariari buruz hitz egiten hasiko naiz. Zor handia daukat berarekin. Sarritan, niregan duen konfiantza nik neuk neure buruarengan dudana baino handiagoa izan da, eta horri esker ni neu ausartuko ez nintzatekeen gauzak egitera bultzatu izan nau behin baino gehiagotan. Halaxe izan zen Sokaren kasuan.

      2016an, Uda gau bateko ametsa Donostiako Cristina Enea Parkean elkarrekin zuzendu ondoren, aktore gisa lan egiteko gogo ikaragarriak neuzkan. Nolabait, hausnarketa eta teoriatik taula gainean ekintzara pasatzeko behar fisiko bat. Horretan nengoela, Fernandok Soka egiteko proposamena luzatu zidan. Niri bakarrizketek beldur ikaragarria eman didate beti, eta momentu hartan ez neukan oholtza gainean nire burua bakarrik ikusteko inolako intentziorik. Baina Mikelen testua irakurri eta txundituta utzi ninduen. Erraiak astinduta. Gai gordinari eusteko gizatasunak eta esaldi laburrez osatutako estilo zuzenak liluratu ninduten. Testu aldarrikatzailea zen, noski, baina aldarrikapen hutsa gainditzen zuena, jazarpenen errealitate konplexua eta kontraesankorra modu deserosoan aurkeztuz. Antzezle gisa nire bizitzako erronka handienetakoa izango zela argi ikusita, erabat kikilduta, baiezkoa eman nion Fernandori.

      2017ko hasieran estreinatu zen Donostiako Victoria Eugenia antzokian Tanttaka konpainiaren eskutik, eta 2021eko udazkenean Zaragozako Teatro de Las Esquinas-en eskaini genuen azken emanaldia. Bitarteko bost urte horietan eszenatokira igo izan naiz berrogeita hamar alditan baino gehiagotan Igor Arregiren bizipen latza gorpuzteko. Hori dela eta, esperientziak iraun zuen urteetan Soka obratik etengabe aldentzeko eta hurbiltzeko aukera izan dut. Distantziarekin testua birbisitatzen joan naiz eta xehetasunetan erreparatzeko aukerak eman dizkit horrek. Antzezlan xinplea dela pentsa daiteke, baina ondo erreparatuz gero igartzen da detaile txikiz josita dagoela eta denek balio dutela zerbaitetarako tramaren barruan. Harrigarria da bizpahiru esaldi xumerekin egoera edo sentimendu konplexu bat iradokitzeko Mikelek duen gaitasuna. Esan zitekeen autoreak gauzak kontatzeko ahalik eta hitz gutxien erabili dituela, eta eskertzekoa da ekintzan zentratu izana tonu diskurtsibotik aldenduz, ohiko antzezlanek gehiegitan egiten ez duten bezala. Lana borobiltzeko, thriller psikologiko bat eraikitzen du oso modu sinesgarri eta miresgarrian. Asko daukagu ikasteko antzerkigileok testu honetatik, nire uste apalean.

      Oholtza gaineko bakardadeak asko irakasten dio antzezleari bere buruaz eta nire kasuan ez da ezberdina izan. Sokari esker, interprete gisa asko hazi naizela sentitzen dut. Esango nuke, bakarrizketa hau egin ahala, ulertuz joan naizela taula gainean egitea baino, izatea askoz inportanteagoa dela. Publikoaren aurrean bakarrik egonez gero beldurrei modu zuzenago batean egin behar zaie aurre, eta lanarekiko harremana, nolabait, intimoagoa bilakatzen da. Horregatik, Sokak eragin sakona izan du nigan eta mugarria izan da nire ofizioa ulertzeko moduan.

      Aitortu behar dut, ahoa bete hortz geratu nintzela autorearen lehenengo antzezlana zela jakitean. Ziur naiz ez dela azkena izango. Mikel Gurrearen begiradak eta zinemagile formakuntzak asko daukate esateko eszenatokietan.

      Soka antzezlan handia da. Opari bat edozein aktorerentzat. Muntaia eta antzezle ezberdinak merezi ditu. Espero dezagun argitalpen honek gogoak piztea Euskal Herriko sortzaileen artean.

Biografia

MIKEL GURREA

(DONOSTIA, 1985)

      Bartzelonako Pompeu Fabra Unibertsitatean Ikus-entzunezkoetan lizentziatu zen. Ondoren, Obra Social La Caixaren beka eskuratu eta London Film School-en zinema zuzendaritzan masterra lortu zuen. Bere film laburrak Veneziako Mostran, Donostiako Zinemaldian edo Montrealeko jaialdian hautatuak izan dira, besteak beste.

      Suro bere lehen film luzeak Ikusmira Berriak saria jaso zuen Donostiako Zinemaldian, Sam Spiegel Film Lab eta Tallinn-eko PÖFF Work in Progress ekimenetan hautatua izan zen eta 2022an izango du estreinaldia.

      Antzerkigintzari dagokionez, Rambert Dance Companyrentzat gauzatutako dramaturgia Londreseko Queen Elizabeth Hall-en estreinatu zen. Bestalde, 2016an, Antzerkigintza Berriak ekimenari esker, Soka idatzi zuen. Berau, Tanttaka konpainiak eta Donostiako Victoria Eugeniak ekoitzi zuten, eta Donostian bertan, Bilboko Arriagan, Gasteizko Principalen edo Madrilgo Fernan-Gómez antzokian ikusgai izan zen.

      Zinema irakaskuntzan ibilia, Zinema (H)abian / Cinema en Curs ekimenaren eta EQZE zinema eskolaren ohiko kolaboratzailea da Mikel.