Keinu konplizeak

KARLOS CID ABASOLO

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2018Karlos Cid Absolo

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2018ko apirila

Edizio hau: 2018ko apirila

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.eus

                Webgunea: http://susa-literatura.eus

Abuelo Dámaso zenari,

maite ninduelako,

maite nuelako,

maite dudalako

eta,

erdalduna bazen ere,

euskararekin maitemintzeko bidea

erakutsi zidalako.

LOKAMUTSA

TUNELA

Bederatziak jo ditu nasak

lainoz estaltzen dut neure izena

bi argi daude

behar zaitut

behar zaitut.

Zortziak jo ditu zure irudiak

harri-kartoia nonahi

hortzetarainoko porlana

eta erlojuari begira nago ni.

Zazpiak jotzen ditut.

Apokalipsiaren zazpi maldizkoak.

COMBOIOS DE PORTUGAL (I)

Sintratik Lisboara doan trenean

mozkorrak irri dagi mintzo zaigularik

(ezer gutxi dut ulertzen)

aurpegi kamuts, intelektual,

serio, berdintsu

garen besteoi.

Erruki dugu.

Gaixoa, dio berekiko

nire ezkerrean bere eserlekuaz

eta nirearen erdiaz jabetu den

andre permanentedunak.

Irri eta irri dagi (mozkorrak),

eta kantari dabil,

eta badu txartela.

Mozkorrek

beti izaten dute txartela.

COMBOIOS DE PORTUGAL (II)

Trenak ez du oraino Lisboa behatzen.

Letargia garizuma baino infinituagoa da.

Dagoeneko inork ez dio mozkorrari erreparatzen.

Erretzen ari da

silueta bidegabeak osatuz,

lokamuts lizunen artean

zigarroaren iragazkia musukatuz,

eta

irri dagi berriro

Lisboa hurbiltzen ari baita

erremediorik gabe,

eta saihetsezina den orori

aurpegi kamutsek baino ez baitiote

aurpegi ematen.

Butaka bakarreko esperpentoak

txartela du ezinbesteko.   

ZIPRIZTINA ETA KEINUA

Zipriztin bat ahurrean hartu

eta uhin nabar batek ostu zidan

uholdeka.

Keinu bat musuan ezarri

eta baga koloreaniztunak lapurtu zidan

ttanttaka.

Zipriztina eta keinua biltzen diren

egun hipotetiko

gertaezinean

ez iezadazue dei.

Erantzungailu automatikoaren

ahots ez-eneak dizue

hilobitik

ihardetsiko.

DARDARKA

Dardarka ari haiz, eskimalen errege,

espantuzko harkaitz izoztutik ikusten haut

negarrontzi baten lemazain, eskimal.

Urtaroen izenak apuntatu hituen kaier polarraz,

ez dagoena aurrena idazten duena baita asmatzaile,

ez dagoena idaztearen abiadan funtsatzen baita

edozein asmakari.

Apuntatze hutsetik sortuko balitz bederen

irrikatzen dena, eskimal.

Baina ez.

Dardara betiereko kondena zaik suertatu,

jaiotzetiko patu saihetsezin,

eskimal.

ALTXORRA

Noraezean erratu nintzen, itsasorrazturik,

zure ezpainetan

orrazi-irlako mapa neramala.

Behea jo zuen ontziak,

kirrika egin zuen aingurak,

neure zurezko hanka,

neure altzairuzko kakoa,

neure loro eleanitza

eman nizkien dohaintza gisa

milaka museori.

Eskuak hondarrean

kaxa bat susmatu-haztatu-ukitu zuen,

kizkur bati atxikia,

zeina baita

orrazi ezkutatuaren aztarna

eta

edozein maparen

funtsa.

BABELGO NOBLEZIA

Printzea ziriliko izatera jolastu zen,

metodikoki alfabetoak prozesatu,

fonema hemen, morfema auskalo non,

azentuaren errege,

enperadore janbiko,

izenordain deritzon goroldioa daukana

itsasorratz bakar.

Hatsean zen Hitza,

zezeldu zuen museotik konfiskatutako

mitra janzteaz batera.

Ametsetan

legenardun bat irten zitzaion bidera.

Maite haut, esan zion legenardunak.

Itzartu zenean,

hitz hori bilatu zuen

munduko hiztegi guztietan.

Alferrik.

GORA ERREPUBLIKA

Saldu zaituen printzea

sala ezazu

zeureak egin baino lehen.

Ez dezatela pentsa

lekaio zurien beldur zarela,

koroaren beldur,

sagarraren beldur,

makilaren beldur.

Ez dut onartuko

kanoikada bat bezala

jasotzen duzun agindu bakoitzaren gibelean

aliteraziorik bila dezazun.

Alferrik da, dizute, oi, xuxurlatuko.

Goseak nago, alferrik ere.

Ez du merezi, akabo,

dorreaz harantzago

teleskopioa jaurtitzea,

han ispilu bat baino ez baitago,

dena eta izan beharko lukeena

islatzen dituena.

Poetarik gabeko printzerria.

Printzerik gabeko poeterria.

MAITASUNA ETA HERESIA

Gupidarik gabe

maite zaitut

heretikoen dorreko zaindari

nauzun

honek.

LEHORRAREN GARAIPENA

Tirabira egin du txalupak

hankaz gorako itsasoan.

Bere buruaz beste egin du lemazainak,

mututzea beste erremediorik

ez zuelako.

Ahoa josi diote batak besteari

ababorrak eta istriborrak.

Begiak itxi dizkiote elkarri

txopak eta brankak.

Eta bisiguak zientoka Getarian

parritxeetako jaterriletan.

ASKO DA ENDROKERIK

Hemendik aldarrikatu nahi dut

gogotik gorputzera daridan

neure izaera berria:

moilako zamaketariarena.

Egoera berri hau    

eutanasiatik gertu dago,

zaldiak nahita egindako mugimendua,

bi lauki aurrera,

bat eskuinera

(edo ezkerrera,

hona hemen

askatasunaren muga)

xake-mateari harakiri traza

hartzen hasten zaionean

aduana kontrolaren aurrean

luzatutako beso haiei

borondatez

uko egitean.

ALDERRAI

Ke eta kartaboizko basamortua

pilula-ametsetan datzala,

horra hor,

kalez kaleko ibilaldi etsian

gau mamuak,

holandar hura bezain alderrai.

Azalduko dira errauts,

zarama edo

itzal artean

plastiko, kartoi, paper xerka

agudo, goizaren beldur,

argi ezaz fidaturik.

Herenegun bi ziren,       eguzkia

atzo bi milioi,                  dugu

gaur bilioitik gora           etsai amorratu

(liparrak joan, liparrak jin,

segitzen ote du goiza gautzeak

gaua goiztea bezain korapilatsua izaten?).

Hiriak nagiak aterata

ospa eginen dute     Discovery

                                 baten

                                 magalean.

Itzarri, Mikeltxo, berandu da eta.  

JOSTAILU BAKAR BAT

Jostailu bakar bat saldu nuen

prezio merkean

alokatutako txori dendan

duela berrogei urte.

Harrezkero ez dut jostailu

bat bera ere saldu,

ez prezio merkean

ez garestian.

Jostailugabekoen Lurraldean bizi naiz

(harrezkero, oi, harrezkero),

jostailuturik,

saltzaileak eta salduak

bat eginda.

GEZURRAK ERAIKITZEN

Malkarrezko distantzietan,

mugen dardaran zehar,

maskara.

Soinuak bizirik atera ziren hegazkin-istriputik

(aditzera eman denez),

gaubeila amaigabe haietan

ganbara magikoan

zodiakoak eta hitz frankotiratzaileak gogoan,

biharamunean ez-ulertuak sortuz.

Keinu konplizeak, urte askotarako eta abar.

Keinuari guk irribarre.

Alferrik zodiakoak eta hitzak alegatzea,

harresirik gabeko aitormenak,

lekuko saldoen aurrean soilik eraikitako besarkada.

Iruzurra kimatu egin zen.

Maskara,

aurpegiaz ez bestelakoa.

Tramoiazko amodioa.

MUNDUAREN ZAHARTZEA

Urdindu zaidan ilea

ezagutzen haudanetik

hona

ugari.

Urdindu zaidan ispilua

eta ez dinat ahotsik aditzen

laku arrosaz bestaldean.

Eserita nagoen aulki

gurpildun honetaz harantzago

paisaia hutsa besterik ez zegon

eta paisaiaren hodeiertzetik

gero

    eta

       hurbilago

itsu bat,

kupoien merkatu beltzean

nagusi.

IGARLEA

Haizerik ez den egunean

itoko gara oleaziorik gabe

hilezkortasunari ez baitio

kristok ere erreparatzen.

MUNDUAREN ERREGEA

LITEKEEN MODU POSIBLE BAKARRA

Orekan.

Harririk eta makilarik gabe.

Zuhaitzik gabeko zuhaizti batetik,

gizakirik gabeko gizateriagandik,

ahotsik gabeko burrunbatik

eroritako egunkari hostoen babesean.

Han,

hantxe soilik,

litekeen modu posible bakarrean

egon gintezke, maitea:

trapezioan.

THE WALL

Etsi-etsian

zappingean eman ditut

mila arratsalde eta bat gehiago,

bobgeldoftu egin naiz derrepente

eta harrapatu ditut

itsas-lehorreko animalia ugari,

atuna, kasu,

katua, demagun bidenabar,

otso beltza, eperra, amuarraina,

besteak beste.

Begizkoa egin digun sorginak

iratzartzen ez gaituen bitartean

mila aldiz nahiagoko ditugu lokamutsak

ipuin harrigarri bat baino.

HISTORIAKO MUSURIK LUZEENA

       (Notorious, 1946)

Ingrid eta Cary

elkarrengana hurbildu kaixo

elkarrengandik urrundu agur

laztan bat eta gero amildegia

hemen gelditu bi pauso harantz

balsean baileuden

begi bat begi baten barruan

ezpain bat ezpain baten hondoan

ezin hurbilurrutiago

jira-biraka

aterantz mahairantz

beti rantz

(rainoaren uko mitikoa),

izerdi patsetan ni, bustitzeke beraien ezpainak

(hain baitira haragigabeak)

neke-neke eginik

etengabe darraizkien kamerak ez baitie

atsedenerako arnasarik ematen

agortu da oasi izartsua

ahoratu dut kraska azken krispeta

musu infinituaren erreinua desagertu baino

ehun mende lehenago.

EIBAR

Itsaso du izena ene maiteak,

Enbata tabernara arratsero,

atun ederra harrapatu,

jaixetan arrantzalez jantzi,

institutuan Kresala irakurri,

legatza saltsan trebeki prestatu,

mikrouhin labea erabili,

sardinzarren kontrola arazo barik gainditu.

Eibarko marinela nauzue.

ELEGIA HORTZETAKO PASTARI

Komunean, hortzak garbitu bitartean,

bihotzekoak jota hiltzea ze

irrigarri gerta daitekeen

ez zen nehor ohartu

aita nuena komunera sartu zen arte

azaroaren hogeian

ze kasualitatea

hortzak garbitzera.

Ezin heroitasunik uka

zentzeko era ponpox horri.

HAURTZAROA

Zergatikeginduzuhorietxetikateragabezigortuta

janezazuxerragaurpostrerikgabegelditukozarazure

anaiaknotahobeakateraditugerohorrelazikintzea

erebukatuzaitpazientziaezzaitutIgeldora

eramangoezkutatukodizkizutjostailuakzaude

isilikeginitzazuetxerakoariketakolentzerokkamioikada

batikatzekarrikodizunorkpuskatudupitxerhauhurrengoan

ganbarangiltzapetukozaitutezahalzinenjaioko.

ONDORIO LATZAK

Oihu egin gabe gelditu ziren

ilarakoak,

eman gabe gelditu da

bart gaueko musu arrotza

gaua hustu ez zedin

akaso,

putzuz bete zedin

igual.

Eta ez zen beste hitzik ahoratu.

Mututu zen galaxia itsu hura.

Braille metodoak

parra-parra saltzen dira

harrezkero

putetxe eta taberna-zuloetan.

IRUZURRA

Gaur bakarrik egon nahi dut,

isiltasun eta agur automatikoaren artean

banatua ez izan,

neure burua besarkatu, bai,

irudi goraipatu-baina-aldi-berean-alferrikakotik

urruntzeko,

neure azala kulunkatu eta

(hozkirria!!!)

arrotza zaidan izaki batekin nahasi.

Neure imajinaren inguruan piramide

bat eraikitzea

beste desiorik ez dut.

Salbu eta antzematen bazaitut,

gertu

ala

ez.

ZORIONTASUNA

Entxufeak jarri,

hormak zuritu,

itoginak konpondu,

kristal hautsiak aldatu,

parketa leundu,

sukaldea eta bainugela zolatu,

hemen armairua jarri,

hor ispilua,

han diseinuzko aulkia,

bai zoriontsua naizela

alajaina.

EZ DA ESPERANTZA GALDU BEHAR

Buru-hilketa (behin eta berriz)

atzeratua.

Trena etorri arte

zenbatzen hasi eta

hogeira iristen banaiz

metrobidera botako diat

—agentziak—

ene buru kalkulatzailea.

Bat, bi, hiru,

ez zetorrek oraino,

lau, bost, sei,

kezkatzen hasia nauk,

zazpi, zortzi, bederatzi,

hobe ehun arte zenbatu banu,

hamar, hamaika, hamabi,

erdu, trena, tuneleko nire azukre koxkorra,

hamahiru, hamalau, hamabost,

ene ondareak bertso-eskolarentzat,

hamasei, hamazazpi, hemezortzi,

tunelean barrena iluna jaun eta jabe,

hemeretzi, hogei,

bazetorrek argia.

Lanetik bueltan

apika.

MUNDUAREN ERREGEA

Egun bat olagarroaren bizitzan,

olagarroa ohean,

olagarroa lagunartean,

olagarroa gimnasioan,

barre degiot nik

zortzi orduz lan egin eta

eguzki printza bakar batek ere

inoiz bisitatu gabeko

ene etxe-zuloaren

egongelako

telebista

zuri-beltz

epeka erosiaren aurrean.

NOLA ALDATZEN DIREN GAUZAK

Txikitako ikaskide hura.

Hamar urte ez nekusala.

Hamar edo hamabost.

Konplexuz betea,

martin-jakintsu erremedio gabea.

Bigarren Mundu Gerra datutan.

Hitler Waterloora iritsi zeneko

taxiaren matrikula.

Lan alferra

begirada altxaturik hitzak funditzea,

barraskilo, tu-jaurtitzaile nahigabeko,

espeleologoaren omenezko oroigarri.

Bagoian da ageri

lagun duen neskari laztan eginez.

Ene ondoan eseri eta

ene eskuineko giltzurruna ukondoz jo du

(halako hitz jarioaren ondorioak).

Ez dario lerderik,

ezta agurrik ere.

Haren begiak begiari so egiten dio.

Enperadore da

eta bagoia

haren inperio.

HERRARIK GABE ESANAK

Etxeko postontzitik argazki hura jaso eta

hara, ene sudurraren arrastorik gabeko sudurra,

hara, ene begiez bestelako begiak,

hara, ene ilearen koloretik

bostehun galaxiatara dagoen ile kolorea.

Muinak kiskaldu ditut

ezaugarri komun baten bila

hutsean ari denaren

arduragabetasunarekin.

Ez nazazu herratsutzat jo

seme ohi deitzen badiot,

sei hilabeteren aldeagatik

ohi,

lau urterengatik

seme.

ODA APALTASUNARI

Barkamenaren etorrerari itxaroteke

txu egik hire baitan oinarrituz

sortu duten mitoaren gainean,

otoi, beranduegi izan aitzin.

Heure izena madarikatzen duan egunean

sentituko haiz

jaiotza-agiria bezain libro.

ALDE TXIKIA

Hauteskundeak egin behar ditut epe laburrean

zerrenda itxi bakarrari emateko boto

hitz bihurtzen dudan txorakeria bakoitzean

ezkutaturiko hautagai bakarrari.

Zortzietan itxiko omen da ikastetxea,

balizko emaitzen abagune.

Porrot egin du inkesta enpresak,

zakarrontzian dautza

anabasan metaturik

aurreikuspenak.

Ez naiz garaile suertatu

boto baten aldeagatik.

Ondikoz.

ARKITEKTOAREN AGURRA

Gizonak leundu,

bernizatu,

alikatatu

egiten du azken telegrama posiblea,

azken mezuak, mututasun eternalaren aurrekoak,

azken musua gorde dezan,

barbiturikoaren atondo

agonikoan.

ARPOIA ESKUAN

TELEBISTARI BEGIRA (1)

Ontzi hartan zihoazenetako batzuk

uhinek irentsita dira zendu,

arroka bizardun bat zelarik

kazetari bakar.

Auto berdeak egin du eztanda

arroka bizardunik gabeko

karrika JENDEZ BETE batean.

Bizar egindako kamera,

luma,

eskuko personal computerrak

inguratuko dira

odol berdearen usnan,

handik gutxira neure gosari,

bazkari,

afari legearen lagun.

Eta orduantxe dut ulertzen

nonahitik nonbaitetik dela

eta nornahi norbait,

egia gehiago dagoela arroka hartan

makina bat lumatan baino.

TELEBISTARI BEGIRA (2)

Eta ez diot hormatua izateari beldur

berrogei hanka

hamar hanka baino gehiago zaizkidala

baldin badut

aldarrikatzen,

nahiz eta hamar horiek

edukazio oneko populuaren

ahotan

(arrazoiz,

legez,

nahigabeturiko ahotan)

egon,

beste berrogei haiek

ahanztura edota

ukoaren zokoetan

hobiraturik.

Hamar hanketatik zortzi

berde,

berrogeietatik berrogei

biluztasuna bezain koloregabe.

ZIURTASUNA

Egiok galde pistolari

zenbat bala gelditzen zaizkion

errekamaran.

Egiok galde gizakiari

zenbat irain gelditzen zaizkion

burmuinean.

Hago seguru

pistolak diala

lehenago erantzunen.

NESKA GAIZTOARI GORAZARRE

Good girls go to heaven,
bad girls go everywhere

MAE WEST

Han-hemenka dabil hotsa

neska onak zerura doazela

eta gaiztoak edonora,

eta hurbil zauzkat

kale-paretak hornitzen dituzunean

han-hemenka barreiatzen duzun ukabil-mezuaz,

etsi-etsian eusten diozunean

erloju-orratzen kontra

ibiltzeari,

eta balde bete kola daramazu eskuinean

eta brotxa ezkerrean,

eta besapeko kartelak pitean-pitean erori,

eta inork lagundu ez,

eta erabili behar izan duzu

Andorran erositako espraia

neska gaiztoak

edonora ez baina

galbidera,

infernura

doazela

sinetsarazi nahi izan dizun

hipopotamo pistoladunaren aurka.

KONFORMAGAITZAK

Oskolaren erdia eskatu zion

bareak intxaurrari

barraskilotu nahian.

Barraskiloa

askazia aurrera ateratzeko

night-club batean ari da

striptease-dantzetan,

baretuko deneko

egun zoriontsuaren aiduru.

BIBA GU

Trikitia inportatzeko enpresa bat

erosi du

Floridako inbertsio funts batek.

San Frantziskoko Etcheberry alkateak

Golden Gaten

aurreskua du dantzatu.

Central Parken

Gernikeiko Arboularen

kimu bat

landatu dute.

Chicago Bullseko zaleek

taloa txorizoarekin

irensten dute

United Centerren.

Rockero hilezkorrak

ehun mila ikusleren aurrean

jo du txistua

Born in the Basque Country

abesteaz batera.

Renon eraiki dute

Etxe Zuri berria

Lemoatik ekarritako porlanez.

Berrogeita hamar lauburuk

ordezkatu dituzte

beste hainbeste izar.

Biba gu.

BASQUE CULINARY CENTER

Porrusaldaren errezeta ez dakien orori

moztuko nioke nik sama

errezetaren osagaiak

taloa,

kilo bat txistu,

elastiko zuri-gorri edo txuri-urdin bat

(aukeran),

ehun gramo agur,

berrehun libra aita/ama,

bost tona txapel

direla

ez dakien orori.

Sama moztuko nioke,

bai,

porrusalda porruz egiten dela

aldarrikatzen duen

edozein fariseuri.

SUPER POZIK

Dimisioa eman du txepetxak.

Deblauki utzi dio

gutxien espero genuenean

hegazti izateari.

Ez diat berriz ere txepetxeraz egingo,

xuxurlatu omen zuen bere artean,

lumatu egin zen,

gorbatatu egin zuen

propio sorturiko fabrikak.

Txepelerriko alkate dugu

gaur egun.

Hegoak ebaki banizkio

kantatzen du

kamera bat hurbiltzen zaion bakoitzean.

Txepel saria eman diote

gehien espero genuenean.

Super pozik dagoela diotse

elkarrizketa egitera joaten

zaizkionei.

OGIBIDE EGOKIA

Amari

Madrilen

Enpresen Administrazio eta Zuzendaritza ikasi,

masterra Harvarden,

tesia (bikaina cum laude) Cambridgen

eta hara non

topatu duzun

langabezia tasa txikiena duen

eta hobekien ordainduta dagoen

lanbidea:

atsoen bizkartzain izatea.

Felisari zebra-bideak zeharkatzen lagundu

auto-gidari terroristen atzaparretatik ihesi.

Bittoriren telefono-aparatuak hartu

telefonia eta argindar konpainien

azpikontraten azpikontraten azpikontraten

teleoperatzaileen

dei iruzurtiei aurka egiteko.

Gas-errebisioa egiteko aitzakian

Karmentxuren etxean

butanoko tutua zulatzeko labana eskuan

sartu nahi duten

ustezko teknikariei

jaiotza-agiria ere eskatu.

Pakitak kutxazainetik dirua ateratzen duenean

hurbiltzen den edozein oinezko,

adingabe zein adindun,

bortizki uxatu.

Axun metroko bagoian sartzen denean,

bidaiari eseriak,

zeinetariko bakoitzak,

sakelakoaren pantailan

hil edo biziko zerbaiten bila dabilelako itxurak eginez,

ez baitu eserlekua lagatzeko imintziorik egiten,

bultzaka zutiarazi.

Eta, batez ere,

autobus-geltokiko ilara errespetatu gabe

Hortentsi autobusera igotzerakoan

maniobra trebe hori ekidin nahi duen edonor

errukirik gabe neutralizatu.

BI KANTAUTORE

Bi kantautore

altzairuzko oihalaren beste aldean,

biak ospetsu,

biak maitatuak.

Batak

(demagun 

H letrarekin

hasten dela

bere deitura)

Mendebalera egin zuen ihesi

1978an.

Bestea

(demagun

N letrarekin

hasten dela

bere abizena)

herrian geratu.

Urratu zen oihala,

itzuli zen iheslaria,

herritarrek

aireportuan bertan egin zioten

merezitako ongietorria.

Ordutik

hogei urte baino gehiago

igaro dira.

N-ren kontzertuak

jendez mukuru beti,

telebistan agertu ohi da,

beti irribarretsu,

denek maite dute,

lehen adina edo gehiago.

H, ordea,

berak ekoitzitako CDak

bere kontzertu ikuslez urrien ostean

saltzetik bizi da,

ozta-ozta.

Atera berri du kanta bat

Salataria deritzona

zeinean egia biribilak pilatzen diren

txondor erraldoi bat osatuz.

KIOSKOKO SALTZAILEAREN BEGIRADA

Andreak jauzi egin zuen

zaintza bereziko eroetxera

zeraman furgoitik

zaindariei ostiko bana jo

eta kolpe batez atea irekita.

Leher edo zapart

hurbildu kiosko batera

eta egunkari bat erosi zuen

kioskoko saltzailearen begi zurtuei

erreparatu gabe.

Berehala

etorri ziren

telebistetako unitate ibiltariak

eta irrati-esatariak

jazotakoaren berri ematera.

Bertaratu ziren

makina bat jubilatu,

obren hesietan besoa bermaturik egoteaz asperturik,

andre hura txalotzera.

Azaldu zen estatuburua ere,

dela errege, dela presidente,

andrea ohoratzeko hitzaldi bat murduskatzera.

Esan gabe doa

egun hartako editoriala

eskaini ziola gertatutakoari

New York Times egunkari digitalak.

AZKEN APALA

LOCUS AMOENUS

Xabier Amuriza, Nerea Ibarzabal
eta ezezagun bati,
poema honetako ideia gehienak
(guztiak ez esatearren) oparitzeagatik

Poza da harri batek uretara botatzean

eragiten duen uhinaldia bezalakoa, 

adierazi du adiskide batek.

Atsekabeak, aldiz, gehiago dirau,

esan du jarraian.

Izan ere, ura uhertzearen gisakoa omen.

Bizitza osoan zoriontsu izan nahi baduzu,

jarri baratze bat,

entzun omen du beste lagun batek

bart gauean ikusitako filmean.

Hona hemen zer den zorionaren gailurra,

erantsi du, errukiz ziurrenik,

txera didan eta diodan

ezezagun batek WhatsApp bidez:

baratzean egon bitartean

Karlosen poemak irakurri.

POEMAREN JATORRIA

Higandik,

heure erraien baitaren baitatik

poema sortu zunan

eta poemarekin batera

Hitza,

inoiz ahoskatu gabeko Hitza,

hi baino lehen

besarkatu ditudanena baino

bortitz,

maite,

nireagoa.

TIPEXAREN ONURAK

Poeta sartu da

Madrilgo zaharkin denda batera,

non, urte batzuk lehenago,

Borja Aginagaldek

Perez de Lazarragaren eskuizkribua aurkitu baitzuen

euskaldunon harridura eta pozerako.

Poetak paper zaharrak arakatu eta

hara non,

ustekabean

agertu zaion euskaraz idatzitako beste eskuizkribu bat,

Sardinçarrac izenburua duena,

Cide Hamete Benengeli izeneko norbaitek izenpetua.

Isil-gordean

eskuizkribua poltsikoratu

eta etxera eraman du.

Mahaira eseririk,

arretaz ezabatu ditu,

tipex magikoari esker,

Hamete eta Benengeli hitzak

eta bai lehenengo berbaren azken letra ere.

Eta eskuizkribua tartekatu 

mahai gaineko orri ugarien artean.

SARDINZARRAK

Txapelokerraren

adar okerrak

baino okerragorik

ez dut ikusi nik.

Antoñito el Camborio hilik,

jeneral muskerrak kareztaturik.

Eta orain, hainbat urte iraganik,

mendekuaren orena da jadanik:

Santurtziko ijitoek ez dute saltzen

kai ondoko ferian erlojurik,

sardinzarrak baizik.

GARAI BERRIAK

Garestiagoa ei da

etxe bat zaharberritzea

ezen ez hura eraitsi

eta lurzoru horretan

beste bat

hutsetik hasita,

adreiluz adreilu,

eraikitzea.

Gaitzagoa omen da

behialako poema bat berreraikitzea

ezen ez hura borragomaz ez baina

supr-ari klik eginez ezabatu

eta poema berri bat

hutsetik hasita,

berbaz berba

sortzea.

FUTBOLAREN ONURA POETIKOA

Bi mahai

New Yorkeko Euskal Etxeko

egongela dotorean.

Batean agure bat,

Amorebietakoa (noski),

Sagar Handian hirurogeitaka urte daramatzana,

bertako peña txuri-urdin edo zuri-gorriaren

(aukeran)

Gabonetako loteriaren diru-saria banatzen.

Bestean,

poeta eta editorea,

nor baino nor,

poetaren lana

adostasun magikoaren bidez

duindu guran.

Badatoz saldoka

loteria-saria kobratu nahi dutenak,

aurrena agurearengana,

baina gero beste mahaira,

nor bere iritzia ematera,

hor metonimia bat sartuko nuke,

horko litoteari ez deritzot egoki,

azken bertso-lerro horren aliterazioari ez diot

zentzu handirik ikusten.

Hori bai omenaldia

beren euskal arbaso nekazariei

auzolan xume horren bidez

egindakoa.

VLADIMIR HOLAN ETA BEROKUNTZA

Etxetik hogeita hamabi urtez irten gabe

barreiatu zuen Vladimir Holanek

bere poesia

Europan barrena

Malá Stranatik Iurretaraino.

Holan,

Pragako Kampa irlako

bere etxean giltzapetuta,

irla bateko irla bihurturik,

utopiaz etsirik,

goiko pisuko bizilagun

Jan Werich idazle handi

baina atzerrian ezezagunarekin

berokuntza dela eta ez dela

beti haserre,

beti uzkur.

Holan nor izan ote zen ez badakizu,

irakurle maitea,

ez arduratu,

teknologia eskura baituzu

gabezia hori konpontzeko.

Poemon maila intelektuala igo nahian

ekarri dut Holan jauna hona,

baina ez dut erremediorik:

bere poesiaz jardun beharrean,

bere poemaren bat

nahita edo nahi gabe

plagiatu ordez,

Werichekin berokuntzagatik

izan ohi zituen liskarrak aipatu ditut

ustezko poema honetan.

Esker ona heldu zait

haren bigarren hilobitik.

PERPAUS ERLATIBOEN OMENEZ

La rivière où quelqu’un se jette

L’hôpital où quelqu’un est mort

JACQUES PRÉVERT

Erakusleihora inoiz iritsiko ez den liburua

Kanpamentu basean ahaztuta geratu zen bandera

Bermea iraungi ondoko egunean matxuratu zen telefonoa

Goiko bizilagunak enpatiarako mikrotxipa galdu zuen eguna

Izpiritu maltzurrik uxatu ez zuen eguzki-lorea

Zubitik saltatzea eragotzi ez zizun pilula

INTERTESTUALITATEA

Pretty Woman

defendituko dut.

Haren gaitzesleen kontra,

sikatearen kontra,

lukurreriaren kontra,

justiziaren kontra,

defenditu

eginen dut

Pretty Woman.

Galduko ditut

aziendak,

soloak,

pinudiak;

galduko ditut

korrituak,

errentak,

interesak,

baina Pretty Woman defendituko dut.

(H)armak kenduko dizkidate,

eta eskuarekin defendituko dut

Pretty Woman;

eskuak ebakiko dizkidate,

eta besoarekin defendituko dut

Pretty Woman;

besorik gabe,

sorbald(ar)ik gabe,

bularrik gabe

utziko naute,

eta arimarekin defendituko dut

Pretty Woman.

Ni hilen naiz,

nire arima galduko da,

nire askazia galduko da,

baina Pretty Womanek

iraunen du

zutik.

BALDINTZAPEKO PROMESA

Sartu zara Euskal Herriko liburu-denda honetan,

abiatu zara euskal poesiaren sailera,

asmo hori buruan

zeharkatu behar izan duzu lokal osoa,

bukaeraraino,

azken zokondoraino,

eta han

Harri eta Herri

eta tropelekoak

hautsa pilatzen dauden apalategiko

azken-azken apaletik

liburu hau hartu, zabaldu

eta poema honekin egin duzu topo,

zeinean aitor dizudan

maite zaitudala,

zuregatik emaztea eta alaba uzteko prest nengokeela

baldin eta egingo bazenu

poema liburu hau erosteko

keinu heroikoa.