Itzulera

MARTIN BIDAUR

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2017 Martin Bidaur

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2017ko urria

Edizio hau: 2017ko urria

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.eus

                Webgunea: http://susa-literatura.eus

Amorrua naiz, haserrea, tristura

munduari begira zegoen ume triste hura

pozik nagoenean ere

nostalgia dut babesleku.

                                       MARI LUZ ESTEBAN

HAUTSITAKO
SOUVENIR BAT

uda iristean

kontu handiz

ibiltzen ginen

belarretan

sugerik ez zapaltzeko

I

historia ez da puntu zehatz batean hasten

esango nuke

baldin eta zertaz ari naizen jakingo banu

begiak itxita

edo zabalik gogoetan

iragandakoak oroitzen saiatzen naiz

oro har alaiak

sufriarazten didaten oroitzapenak

dira gehienak

bada puntu bat zehatza izanik

elastikoa eta beldurgarria ere badena

zulo beltz bat

izandakoa

dena izango dena

irensten duena

oroitzapena baino

berrosatzea ezinezkoa den

hautsitako souvenir bat

historia zulo beltz batean amaituko dela

esango nuke

baldin eta zertaz ari naizen jakingo ez banu

historia hautsitako souvenir batez hasi zen

orain dela hamabi urte

egunkarietan agertu zen etxe batean

II

hogei minutu

iragan aurretik

zabaldu ditut

begiak eta pertsianak

aulkitik altxa naiz

eta argia piztu

ulertzen dudala uste arren

bakardade basatira

bultzatzen nauen

zulo beltz horrek

begiak itxiarazi

besterik ez dit egiten

egia izango da

haien minak nirea

estaltzen duela

hezurretik haragia

haragitik larrua altxatzea

honetaz guztiaz jabetzea

ahanzturaren mareagora

oinetara

noiz helduko zain

olatuen aurrean eraikitako

hondarrezko gaztelua

izan da orain arte bizitakoa

III

aski argi badago

ispiluaren aurrean

begi-ninia niniaren pare

aski gertu jartzen banaiz

denboran atzera egin dezaket

iragan txatalak

hondo ilunaren gainean

ziztu bizian igarotzen ikusi

artasoroko jolasak

akazia-arantzak

zoriontasunaren

mila eta bat formak

guztiak gorde nahi ditut

betirako oroitu

iluntze goxoko

ur berotan bainatu

ispilutik aldentzean

begiak itxita atzeman dezaket

gogotik ihes eginagatik ere

laguntza eske datorkidan iragana

IV

haur denboran

eskola katolikoan

ikaskide batek

plastikozko zorrozkailuan

sartzen zituen hatzak

haragia eta azazkala

metalezko ahoan jarri

eta biratzen zuen hatza

tresnari helduz

beste eskuaz

eta batekin bukatutakoan

hurrengoari ekin

eta hurrengoarekin berdin

badakit orduan ere

nire hatzetan bezala

sentitzen nuela

haren mina

–ondo zekien berak–

eta borragoma

utz niezaion

egiten zuela

V

etxea utzita harekin

zer egingo ote duten beldurrez

polizia autoan naramate

etxea ez da eraikina

etxea da norberaren espazioa

maite dugun jendez

eginak ditu hormak

gaurtik aurrera ez dut

sekula gehiago izanen etxerik

motxila honetan ez dira

gurasoak kabitzen

haiekin zer egingo ote duten

iluntzean naramate dagoeneko

inora ez doan bidean behera

kazetariek auto barrura so

bihotz-gogorrak eta atzeko aulkian

txaketa dardarti bat emozio huts

noiztenka bidean zehar

ausartzen naiz emoziotik ateratzen

errepide bazterretako zuhaitz ilarak

betirako ahaztuko ditudan segurtasunez

berrogeita zortzi ordu

itxarongela jendetsu batean

agonia haurretarik nork azkarrago

egin korrika nola egin alde atea zarraturik

familia dator nire bila baina

familia ez da etxea dagoeneko

autoan lozorro hurrengo itxarongelaraino

ITXARONALDIA

munduan egoteko

modurik errazena

ez egotea delako

IRAGANDAKOAREN GAINEAN

gauetan negar

egiten nuen

loa lubaki

bihurtzen zitzaigun

ipar haizeak baino

ezin zezakeen baretu

egunsentiak gogoan

piztutako beheko sua

eguerdiak eta eguberriak

plater hutsak ziren niretzat

zorionak eta algarak

nostalgiaren bazka

denboraren aurrera egin beharrak

behartuta probatu nuen

egun berrien esperantza

ba ote da etorkizunarentzat

nahikoa leku

iragandakoaren gainean

BAINULARIAK

izaki totala da itsasoa

bere baitan onar nazan

hartzen dut begietan

bada negua izanik ere

burua urpean sartzeko

adorea duen jendea

eta hondarrezko gaztelua

ez galtzeagatik lehengusua

abandonatu nuen honek

miresmenez entzuten ditut

Ondarretako kartzelako hormek

itsasoari aurre egiten zioteneko kontuak

beharbada ni ere hareazko

etxeak luzaro iraun zuelako

desegin nintzen lehengusua galtzean

ZUHAITZ BANA

hizkuntza berri hau

galdu dudan guztiaren

oihartzuna baino ez da

lehen hilabeteotan

gauza batzuk ez ditut

sekula berriro sentituko

lekuetara itzultzea

gerran hildakoak zenbatzea

zain egoten ere ikasiko dut

ez dakit nora naramaten

irla batek baino ez dirau

ozeanoari azazkalekin heltzen

bizitzaren zuhaitz bana

iraganean eta etorkizunean

nondik natorren eta nora noan

azken hatsean non bildutako airea

askatuko ote dudan

GUGAN BEUDE

jendea badator eta badoa

ez dakit haiekin bizi izan nintzen urtetik

bizitza ahitu zitzaien arte non

egon ote ziren Rafa eta Maite

Igeldora igo ginen behin aitonarekin

etxean gelditu ote zen amona

ordurako alzheimerrak ahulduta

aspaldi bisitatu ez ditudan oroitzapenak

tortilla frantsesaren zaporearekin itzultzen naiz

amona salako bere aulkian eserita katu bat inguruan

haien ostean hautsa baino ez zen gelditu etxean

elkarri oparitutako arropa liburuak argazki-albumak

batzuetan ez ninduten ezagutzen eta

ni ere ez nintzen haiek ezagutzeko gai

hiltzen ikusi nituen eta izutu egin ninduen heriotzak

haien bizitza galdu da niretzat haientzat bezainbeste

esaten dute memorian irauten dugula

baina memoriak ere ihes egiten dit

argazki zaharrak eskuetan hartzen ditut eta

denbora memoria herri hau madarikatzen

GARAGARDOAREN ARRATSALDE ZAPOREA

Euskalduna tabernan bildu

ohi ziren irakasleak

jolasgaraian

dagoeneko dostatzeko

betarik ere ez genuen garaian

egunez zaharren

ezkutaleku ziren ostatuak

gau-zuloak ziren guretzat

alkohola eta argiak

saltzen zituzten tokiak

kafearen garratza eta

garagardoaren arratsalde zaporea

deskubritzen hasi berriak elkartu ginen

lehen eta azken aldiz Lubaki Bandaren

bertsio zonbi bat egiteko

ASTELEHENA

jar zaitez plaza baten erdian

egin ezazu negar euskararen egoeraz

agian galdetuko dizu norbaitek

ea ondo zabiltzan eta ziur ez zarela

etxerako balantza-bideaz oroituko

ihesbideari ihesbidea eransten zaio

zeure buruaren eta gorputzaren erantzule

bakar galderei ezikusi egin nahian

ikusiko duzu nola desagertzen den gaua

amesgaiztoari leku egiteko

gibel bat zara bururaino eramana

ezin duzu zikinkeria gehiago irentsi

gibel handi bat zara eta kaletik buruaz

larunbat gauera arte agurtzen zaituzte

astelehenean haiei besteko

higuina izango diozu zeure buruari

IHES-DESIRA

heriotzak

bi gorpuk

memoria galduaren

saminak

ihes egiteko desira

areagotu baino ez

gau batek suntsi ditzake

egunsenti guztiak

leihotik taxi zurien gainera

salto egitea da

gela honetatik irteteko

erarik azkar eta garbiena

hitzak denboran zintzilik

neure baitan bilduta

urruti noa ihesi

neure burua galtzera

edo itzultzeko

arrazoi baten bila

PAPEREAN BILDUTA

desagertzen ikasi nahi dut

bizitzaren zaporea beste inon bilatu

erre orain arteko egunak

ez naiz itzuliko

kontraesanen tolesturetan

urtu nahi dut

orain arte zain egon direnak

maite ditudanak atzean utzi

maite nautenak eta

nire falta izango ez dutenak

agurtu ere egin gabe

exilio postmodernoan abiatu

nola egin bizitzari ihes

eta bizitzari nola heldu

hizkuntza ahantzia gogora ekarri

paisaia berrietan aienatu

paperean bilduta daramatzat

behar ditudan ondasunak

ez naiz berriro itzuliko

erre orain arteko egunak

PARIS

ezleku kolosal

sentitzen dut

hiri hau

INFINITUA ETA ETERNITATEA

hiriaren barrunbeetan

metalezko tutu zikinari

begiak itxita gogor heldu

jendearen gainera ez erortzeko

ateak zabaldu

ateak itxi

bitartean mundu oso bat

mugitzen da inguruan

ahotsak entzuten dira

mila hizkuntza mintzo

kantu bat edo bi

doinu ulergaitzak

infinitua eta eternitatea

lotzen diren korapiloan

ari gara balantzaka

bidaia guztiak ez dira

helmugara iritsitakoan amaitzen

IGANDEA

museo batean biltzen dira

kristalezko horma sendoen artean

jaiotzatik zeharkatu nauten

sentipen guztiak

igandez joan ohi naiz

turisten meza orduan

lorategi ingelesak zeharkatu

eta harrizko karriketan barrena

adina galdetzen didate sarreran

gosaldu ote dudan

identifikazio zenbakia eskatu

benetan ni ote naizen

edo nire itxurako munstro bat

DÎNER CHEZ ANTOINE

hiriburuko apartamentu bat

gaizki egositako makarroiak

tomate hotza gazta txarra

lau plater ezberdinetan banaturik

ohean eserita dago bat

aulki zaharretan gainontzekoak

hozkailu txikiegitik

urdaiazpikoa atera du norbaitek

zapore artifizialeko ardo gorri

botilak ikus daitezke esperoan

haiek ere apurka hozten

soiréerako prestatzen

janaria zintzurretik behera

mekanikoki behartuz

garagardoa edaten ari dira

ez dute musikarik jarri

liburu bat darabilte ahotan

etxeko gela guztiak bakarrean

biltzen dituen hiriburuko

apartamentu batean

LA SOIRÉE

Sena

ibaiaren ertzean

ardo gorria

whiskia edan

nongoa naizen erantzun

edaten jarraitu

masoi familia aberatseko semearekin

ama errusiarraren alabarekin

eta abarrekin

ezezagun bat eta

bere gitarraren inguruan

bildu dira gehienak

ardo gorria bukatu da

whiskia eta tabakoa

denok gara ezezagunak

bakarra ari da gitarra jotzen

ilargirantz edo eguzkirantz doaz

festa efimeroan ospatu duten ezkontzan

zerura askatutako puxikak

aspertuta nekatuta edatekorik gabe

ibaira buruz lehena salto egin edo

bidean galdu gabe etxeratzen saiatu

RAYMONDE

noiztik ez ote da

zeru honetan

izarrik piztu

zohardi diozu

estaltzen gaituen

izara gris zikin

zahar bat besterik

ez dakusat

aspaldi suizidatu zinen

Jon Mirande

Raymonderen bila

aritu naiz

esan didate aspaldi

zahartu zela eta

bakarrik zendu

historiak ahantzita

geroztik ez duela

inork izarrik ikusi

ardorik isuri

mahastirik kausitu

kale zikin hauetan

Raymonde aspaldi

zendu zela

zu bezala

Pigalleko

ardotan itotako

agure okaztagarrien

uste lizunetan

euskarazko poema

aurkiezinetan bizi dela

ezkutuan

norbaitek kausitu zain

topatzen duten aldiro

agurtzen duela zure partez

izar batzuk ematen

dituela eskura

baina isiltzeko

aspaldi zendu zela

ez esateko inori

nora joan bere bila

mahasti artean

etxera bidean

galdu eta lagunen

atzetik herrenka

Pigalleko

ate argitsu batetik

sartuta ustekabean

aurkitu dut Raymonde

itzalen ezkutuan

gazteegia naizela

esan dit ez dudala

izarrik merezi

bera ez dagoela

inoren zain

zain egon gabe ere

posible dela bizitzea

emazkiozu gure partez

goraintziak aspaldi

izarrik piztu ez den zeru

grisean galtzen zarelarik

HILTZEA BEZALAKOA

egunsentiaren zain egotea

erlojuari adi zeruari so

begiak bildu gabe

hiltzea bezalakoa

da bizitzea

zerua ez da inoiz lehertzen

erlojuak betirako geldi

zahartzaroa etor bedi

azkarrago

mesedez

bost ordu ohean mugitu gabe

bost ordu buruan esaldia

bost ordu gehiago

datozela gehiago

badatoz gero

SAINT-LAZARE

lasterka atera naiz lurpetik

begirada lur jota altxatu

badira hogeita hamasei ordu

zerua ez dela aldatu

gris hits

negua

bi urte luze

izango dela dirudi

emakume gazte bat

lurrean eserita

oinak gurutzatuta

harlauzetan zabalduta

jertse beltz bat

jendea dabil inguruan

begira geratu naiz

inor ez da sekula gelditzen

begiak barrurantz itzulita

pasatzen dira albotik

eta hori ikusita bi aldiz

pentsatzera paratu gabe

lasterka sartu naiz berriro

lurpean errealitatetik

ihesi egin nahian garaiz

amaituko ote da negua

ERAKUSLEIHOA

elkarren ondoan eserita

abisala da bion arteko amildegia

arnasa har dezakezu

eta edaten jarraitzen dut

elkarri begira

ulertzen ez dudan hizkuntza batean

hitz egin didazu

elkarrekin biziko ez dugun

garai urrunaz

elkarrekin goaz

eskaileretan gora

korrika ihesean

edaten jarraitzen duzu eta

arnasa har dezaket

lurrean botata aurkitu dugun gaztea

lepoan hartuta zeharkatu dugu hiria

berpiztu dezaten etzan dugu anbulantzian

mapa eta guzti azaldu dizut

ez naizela hemengoa

isiltzeko esan didazu

kontzertua hastera doa

handik hona zatozte

arnasa hartzen abesten

edaten eman ditugu orduak

euritik babesteko aroztegi baten

erakusleihoaren aterpean

hemendik goitik

hain txiki ikusten da gainontzekoa

non handiagoa den senti daitekeen poza

proportzionalki garestiagoa kafea

munduaren beste punta ere

kabitzen da nire apetan

bizitza hori konta dezakeen ahotsa

alkoholetan bustita

lauso ikusten da goiza

42. GELA

isiltasuna

bakardadea

txinatar janaria

ordenagailutik

datorren elkarrizketa

hotsa edo musika ozena

bakardadea

isiltasuna

hamar metro koadroko

hilkutxa zurian

eternitateak

luzea behar du

hilkutxa zuri

huts isilean

eternitatearen zain

pentsamendua galarazteko

denbora

besterik ez daukat

hiltzen naizenerako

ez dut ezer nahi

ez eskelarik Diario

Vascon ez zerraldorik

hiru hauek aski

errautsak haurtzaroko

haritzaren orpoan

errautsak hazten ikusi nauen

irlaren hondarretan

errautsak gaztaroko

itsasoko haizean

hiltzen banaiz

hona nire nahia

42 zenbakidun hilkutxa

zuri huts hotz isil

honetako eternitatetik

hiltzen banaiz

SUKALDEA

saguak dabiltza gauez

txistu doinuak egunez

egunaren eta gauaren artean

gurea da sukaldea

elkar ikusi gabe ahal bada

txistulariak lo eta saguak gordeta

geure janaria geure armairutik atera

geure bazkaria egin eta jan ostean

geure geletara itzultzen gara

bi egunetan bertatik ez ateratzeko

okasioetarako elkartzen gara

arbel zurian iragarritako hitzorduetan

derrigorrean besapean botila batekin

batzuk arduratzen dira oilasko erreaz

gainontzekoak jateaz eta edateaz

mahai handia birtualki zatikatzen da orduan

ukrainar vodka finaren inguruan batzuk

pastis eta garagardo artean besteak

euskaldunak frantsesez eta frantsesdunak isilik

mahaia zeharkatzen du begirada batek

noizbehinka mugikorren pantailak itzaltzen dira

zikintzearen eta garbitzearen

arteko dialektikan

aurrera doa erlojua

diskotekara abiatzeko tenorea

heldu bitartean

zain egotea baino gehiago da

orduak zentzuz hustea

LA MACHINE DU MOULIN ROUGE

oinetakoetara begira dudala

argi esan digu atezainak

berak uzten digulako

sar gaitezkeela ezin bestela

hogeina euro ordainduta

hurrengoan hobeto jantzita etorri

lurpeko hiri kaleidoskopikora

jende artean egin dugu

agertokirainoko bidea

edariak kreditu txartelarekin ordainduta

sartu gara erretzeko gelara

alferrik da zigarreta piztea

gelaxka hain dago

kez betea

atenporala dirudi lekuak

apokaliptikoa da paisaia

argi geraezinek mozten dute

iluntasuna etengabeko musika

gauaren hutsean ari da laguna

goazen hemendik

oihuka

GAU HOTZERA

istant batez

bada ere

ahantzi dut

gogoratutako guztia

halako zerbait behar du izan

zoriontasunak

betiereko kaskarreko min honek

zorionaren ajea

etxea galdu aurretikoa

oroituko banu

zein diferentea litzatekeen

oraingoa

sekula ez banintz

ezein etxetatik atera

behartuta joan

orain ez naizen zer

izan nintekeen

imajinatu ez naizela

istant batez

zoriontasuna besterik

botila baten lepotik

behera

tunelaren amaierako

gau hotzera

ESPERANTZA

esperoan egotea

egoteko dagoen modurik

okerrena dela

otu zait

esperantza asma ezin daitekeen

etorkizuna baino ez dela

geldirik egoteak ez duela ezer aldatzen

arnasteari utziko banio sikiera

ETORKIZUNA GALTZEA

atzean utzitako

zerbaiten bila

etorri nintzen

eta batzuetan hobe da

atzean utzitakoaren bila

ez itzultzea

galdutakoaren bila

itzuli nintzen atzera

eta batzuetan hobe da

egiteko dagoen bideari begiratzea

urtekari eta egutegi

argazki eta leku ezinezkoetan

iraganaren bila

etorkizuna galtzea baino

HAREA-ERLOJUAK

akabera bakoa

zirudien zulo honen

hondoraino heldu naiz

galdu ditugun orduak

hemen daude pilatuta

harea-erlojuetan

akabera bakoa

zirudien zulo honen

gailurrerantz abiatu naiz

poltsiko urratuetatik

zenbat eta harea gehiago galdu

hainbat arinago noa gorantz

ITZULERA

Oberkampf

taxi bat behar dut

goizeko seiak eta erdi

eta trena bi ordu barru

auto beltzera igotzean

diosala

lanean hasi berri bera

eta ni etxera

ez dabil ia inor kalean

lotan akaso kartoizko

gaztelu etzan horietan

larruzko aulkian hondoratu

larunbata da

edo igandea

gure kalean sartu garenerako

merkatua prestatzen ari dira

gelara igo

lau solairu

lau ate

bi giltza

arima arrastaka

noa dutxaraino

esku batean toalla

beste guztia maleta barruan

ur beroaz ezabatu dut hiria

gero eta gertuago

itzulerako trena

irla bat da nire gorputza

UHARTEAK

bi uharte ditut orain

gatza ezpainetan

elkarri begira berriz

amiltzeko izua

ZERUAREN ETA ITSASOAREN ARTEAN

arrantza-ontziak zerumugan

hogeita hamar pasa zenbatu ditzaket

itsasoa arroketan lehertzen

haurrak bitsari begira

Salamanca pasealekua

arrantza-ontziak zerumugan

lagun baten minak

teilatutik salto egin du

eguzkia argazki honetan sartzen

lau txakur kaiko uretan

jabea eskua zakarrontzian

bikote bat nire hamaikagarren

suizidio fantasiaren gertaleku diren

harri karratuen aurka doazen olatuei so

bakarrik dabilen

gizon zahar bat naiz

Simone izan nahi eta

Jean-Paul izatera ere iristen ez

mendi atzean betiko

ezkutatzera doan eguzkiaren

azken printzak

memorian gordetzen ari da

turista bat

petrilean eserita

hildako txori bat

agertu zait ametsetan

hildako baten hezur

beltzetan moztutako

harri karratuak

DIOS PERDÓNAME

tinta beltzez pintada

itsasoaren eta labarraren arteko

hormatxoaren goiko aldean

odolbildua dirudi eguzkiak

zeruaren azalean

HARAGIA ETA HARRIA

harrizko jendez

inguratuta eman diot

hasiera etorkizunari

harrizko gizon bat

              biluzik

kopetan zakil bat

zizelkatu diote

besoa lehendik

zeukan erauzia

harrizko andre bat

              jesarrita

              biok

gauari begira

lanbro arteko bi forma

bizia bera

hila bestea

harrizko herri honetan

haragia galtzaile

galdetu bestela

denboraren joanari

SEIGARREN SOLAIRUKO BIZILAGUNA

albornoz gorri batean bilduta

esku bat ahoan bestea eskudelean

pauso motelez alde batetik bestera

dabil adineko emakumea

noizean behin burua makurtzen du

seigarren solairuko balkoian

kilometroak egin nahian dabil

azken aldiz begiratu eta

ez dago

gorde da

ez dago

mundua amaitu zaio

udaberriak estaltzen du

nire begien eta espaloiaren

arteko amildegia

etxe barrura sartuko zen

fresko egiten du gaur goizean

OROITARRIA

aspaldi ikusi ez dudan

tipo bat agurtu gabe

pasatu zait albotik

lau zihoazen ilaran

aquí me lié con Pablo

katu begi-bakarra usoei

begira geratu da

Gladysen oroitarriari

so egin diot gero

heldu bat bi haurrekin

jolasean ari da zuriz

estalitako belarretan

udaberria da

ile argiko umeak

pauma urdin belusezkoari

begiratzen dion ikaraz

begiratzen diot

zaharrek paseorako darabilten

porlanezko omega handi honi

LURREAN ESERITA

lurrean eserita

garbigailuari begira

ahoa zabalik

erantzunik ez

zaila da norberaren burua

burukoarekin itotzea

inoiz entzun izan dut

manta artean bildu

eta kolpatzearena

negarra ez da berehala etortzen

ez bada tantaka

eta hegan egin nahi nuke

neure odola errepidean barreiatu

anbulantzia bat

auto zapaldu bat

galera besteren gogoan

inor akordatuko balitz

jasangaitza zait

izatea

ez izatea

eta ez izateko izan beharrekoa

imajinatzea

zaila da norberaren burua

burukoarekin itotzea

hormak ez du erantzuten

kax-kax

hormak ez du erantzuten

eta zergatik ez dakidan arren

eskua hautsita

baina odoletan ez

lurrean eserita nago

garbigailuari begira

PASAI DONIBANERA BIDEAN

etsiak hartuta metalezko jarlekuan

bakarrik nago Ategorrietako geralekuan

denbora baino zerbait gehiago behar da

inoren gogotik ezer erauzteko

belarria burdin hotzaren gainean jarrita

egiaz trena ote datorren entzuteko

milioika hartxintxarrez egindako

hondartza luzean etzan eta itxaron

aldirietako trena destino Irun berehala iritsiko da

destinoa trena hartzea edo etzanda geratzea

erabakitzea bezain sinplea balitz zentzurik ba ote luke

etxetik ateratzeko indarrik egiteak

bigarrenez ari naiz Egunsentia irakurtzen

Kanadan hiri batek su hartu duela diote

eguzkitan urtzen zaizkit etorkizunak

mina ez da betikoa baina mina da izan

gezurra esan diot zigarro bat eskatu didanari

paketea ia osorik daukat oraindik poltsikoan

Jaizkibel bizkarrean garagardo hotza

tabernako mahaitxoan itsasadarrarekin batera edateko

ASTEARTEA

etxerantz goaz

aspaldi erretiratu diren

beste guztien atzetik

errekaizeak daramatza

gure hitzak

itsasoaren beste aldean

lurraren erdialdean

beste inork entzun ditzan

gure hizkuntza

aspaldi hil zen eta

mesedez en español

errepikatzeko erantzuten

digu oihartzunak

ez dakigu Italiaraino

helduko garen

edo helmugara iritsi aurretik

urrez betetako

pertz batean

burua sartuta itoko

ez digu axola

aldapan gora goaz

muinoa etxe atarian

bukatuko balitz bezala

gailurraren beste aldean

ezer ez balego bezala

eta atera beste bat

zuritoa oraingoan

que se nos ha hecho tarde

BIZITZA EZ DEN ZERBAIT

ihesetik ihesera

jokoan burua galdu arte

non ezkutatzen ote da zentzua

nik ez dut hil nahi

ez dut bakarrik hil nahi

ez oraindik

ibai ertzean loratzen dira

beldurrak

ez dezala inork esan

erraza denik

erraza denik ezer

zaila da

zaila da zubia zeharkatzea

zaila da begiak eta oinak

lurretik altxatzea

ez esan hodeiak bigunak direla

eguzkiak ez duela erretzen

hiltzeko jaiotzen garela

bizitza bizitza ez den zerbait dela

            nik zer dakit

ihesetik ihesera

ezin bertatik aterako nauen

norbaiten zain egoteko

zulo aski sakonik aurkitu

ITSASORA ERORI

itsasora erori naiz

hondarreraino

birika biak urez

hodi guztiak buxatu

bila arituko dira

azalean flotatzen memoriak

edo ahanzturak agian

zerutik etorriko dira

lehorretik ziztu bizian

berantegi helduko dira

azalean arropa bustiak

edo azal bigunak agian

negarrak entzungo dira

mugaz besteko deserrian

irla mortu bat eta

irla mortu batera

eramango nukeen gauza hori

aurkitu arte berriro ez lehorreratzeko

erori naiz itsasora

UHARTEAK I

Ez dakit nor naizen,

non nagoen ere

ahaztu egiten zait batzuetan.

Begiak zabaldu eta

            badia hutsa

kausitzean oroitzen dut:

hemen nago oraindik.

Negu partean

ateratzen dituzte ontzi guztiak

uretatik, auskalo

non gordetzeko. Udako eguzkitan

hondartzatik uharterantz

luzatzen diren kate

zuriak ikusten dira.

Haizea alde duten aldiro

urrunera abiatzen diren belaontziak

bereizten dira,

badia betetzen duten

kate zurietan euren lekua

hartzera urrunetik bueltan datozenak.

UHARTEAK II

Uda joan da

eta harekin eguzkia.

Lehorrera kondenatutako zementuzko

itsasontzi honen alboko barandatik begira

ur beltz geldiak,

argiak horizontean milaka:

ezin dut gogoan beste ezer gorde.

Uhartea ere desagertu da,

nire begien aurreko

iluntasunean desegin.

Uharterik inoiz egon ez dela

iruditu zait momentu batez, badiaren erdialdetik

datorren argi keinukaria airean

zintzilikatutako hegazkin bat,

planeta edo izar urrun bat,

mila puska egiten ari den

satelite sobietar zahar bat besterik ez dela.

UHARTEAK III

Oskarbi,

jantzien zirrikituetatik

hezurretaraino sartzen zait hotza.

Jendea agertu da urrunean

itsaso gainean oinez. Harrigarria da

ilargi beteak gau itxia nola zulatzen duen.

Berriro agertu da Santa Klara,

            Atlantis, urpetik

gainazalerakoa egin berri balu bezala.

Lurretik banandu zeneko

garai ahantzietatik

bere lekutik mugitu ez denaren

ziurtasunez bete du paisaia.

Haizearen Orrazitik

uharterainoko pasabidean

zehar doa jendea,

itsaso gainean ibiltzen.

Uharteari,

itsaso gainean doan jendeari

bizkarra eman eta begiak

itxi ditut ostera. Nor naizen ere

ez dakit dagoeneko. Ozta-ozta dakit

non nagoen. Norbaiten zain egotera

etorri nintzen hona,

hamar urte atzera.

Orduan ez nekien

zain egotera nentorrenik.

Labirintotik ihes egin eta

itsasora erori nintzen. Berriro

zabaldu ditut begiak,

badaezpada ere.

Erre usaina dator 1813ko irailetik,

uharteko bidexketan jolasean

dabiltzan gazteen garrasiak entzuten dira.

Ez naiz itsaso gainean ibiltzeko gai,

hondarretan orkatiletaraino eta

uretan belaunetaraino sartuta

uharterantz noa ni ere.

HUTSUNEAK
OINORDETZAN

inoiz galdu dudan

ondasunik preziatuena

da neure burua

2016-V-21

ibai ertzeko petrilean eserita

gazte bat irakurtzen

         07:27am

etxepe batean liburuak

kaxetan zain

hego haizeak haien

usain gozoa

         banilla zaporekoa

zabaltzen du espaloian

kale hutsean

auto bat edo bi

okin batek beste bati

pocopelo

como yo

taberna guztiak zarratuta

taxi baten zain

lehorte garaian euriaren zain

egoten garen bezala

gazte hordi talde bat

eta etxera bidean

balantzaka bi ezezagun

Donostia beti izan da

aski paristarra

HIRIAK IRAUTEN DU

Parisen norbait aurkitzea

patuan sinestea bezain

ezinezkoa da, esan du, berriz,

emakumeak.

                         IXIAR ROZAS

beharbada horregatik

ezinezkotasun horri esker

nabil berriro karrika luzeotan

intermitentzia pausatu

eta aire zikina arnasten

beharbada horregatik

patuan ez dudalako sinesten edo

etorkizuna gaur-gaurkoaren

luzapena baino askoz gehiago ez delako

bizitza bukatu baina

hiriak denboran irauten duelako

errautsek estalita ito eta erreta edo

urak hartuta ito eta gorpu guztiak puztuta

ingelesen sua beltz

hareharrizko etxe eta balkoietan

aurkitu beharreko guztiak ustelduta

hiriak irauten duelako

BEGIAK ZABALIK, BIZI NAIZ

bisturia

dabil nire bularraldean

fereka hotz

alderik alde

goitik behera

           zabaldu

ditu nire azalak

erraietarako ateak

esku parea

           tentuz

gorpuan bizi bila

sartu delarik

eta nire azala

           gantza

           giharrak

           hezurrak

zabalik

begiak zabaldu eta

azken lerroan

eserita nago

oraindik

artile sintetikoz jositako

jertse zaharra soinean

suizidatu eta

bere organoak

eman nahi dituen

balizko pertsona

bati buruz hizketan

haiek

bizidunak

ERREPIDEAREN ALDE HONETAN

erdi biluzik balkoira

atera naiz bustita

daude kaleak eta teilatuak

aurrez aurre dakusat

eliza erlatiboki berria

mina eternitatea igaro

balitz bezala belaun

azpiko azkura baino ez da

eta ohean etzanda

niri begira zaude

toalla zuria izara zurien gainean

erdi biluzik galdera aurpegiz

errepidearen beste aldean

entzuten dira otoitz kantuak

egurrezko jarlekuen oihuak

ardoz betetako edalontzi apurtuak

euria ari du gela barruan

queen tamainako ohe

esne-mamizkoa bustiz

eta ez dugu elkar salbatuko

grinaz azala trukatzen

saiatu arren

erdi biluzik bustita

daude kaleak eta teilatuak

HERIOTZA ETA LAGUN ZAHARRAK

heriotzaz lagun zaharrez bezala

mintzatu edo idazteagatik ere

beti harrapatzen nau ezustean

norbait galtzearen kolpeak

berriro sekula topatzeko aukerarik gabe

lagun zaharrik ez dut

ez naiz haietaz mintzatzen

oroitzapen guztiak sutan gordetzen dira

errautsa arnasten dut airea baino

bihotzak badaki errautsekin zer egin

ez dut idazten

isilik gelditzen naiz

ez naiz mintzatzen

isilik ibiltzen naiz

baina ezin gogoa apaldu

ez dago akaberarako prestatzerik

garaia heldu artean ezin

bakerik adostu galerarekin

nola luzatzen ote du hildakoak eskua

beharbada ez zaio inori axola

TOPA EGIN DEZAGUN

esadazu egia

      beltzean datzala biharamuna

      apartamentu hau

      ez dela inoiz galduko

      loak ez duela dena ezabatuko

      maitasuna

      besarkada isil bat

      besterik ez dela

      oroituko dudana gertatutakoa baino

      ederragoa eta hutsagoa

      edo

      hotzagoa eta zentzudunagoa

      izango dela beti

      promesak

      keinu txikiak direla

      argiak itzalita beste gauza batzuk

      ikusten direla

      birigarroek esnatuko gaituztela bihar

      baina etzi agian ez

esadazu egia

topa egin dezagun

ESAN GABEKOAK

gaixo zaudela esan didazu

sua eman dioten zaborrontziaren alboan

plastiko errearen usainak bilduta

baldar besarkatu dugu elkar

axolagabe igarotzen da jendea

geltoki inguruan beharrezkoa den

berandu heltzearen beldurrak

daramatza haien gorputzak

ez dago oroitzapenetarako astirik

lau hitz-erdi elkarri aurpegira esanda

bagoaz nor bere etxera

sekula esan gabekoak lagun

ERREPIKA

begi zuri bat

zuhaitz artean gordeka

itsaso zikin bat

garabiz betea

hostoek ez dute

aldi berean hartzen lur

begiak zarratzen

ditudanean baizik

gaua begi-kliska bat

hiri bat ageri da goiz-alban

geltokira iristean berokiak

babestuko ote nau hotzetik

mendebalderantz iheska

garabiak herdoil

azala zulatzen du euriak

hutsuneak oinordetzan

intermitentea da izate hau

jakin behar nuke

seme izate hau nolakoa

nahi dudan benetan

Soriako kartzelako

patioan argazki bat

historia errepikatzen dela

esan ohi dute

argitu beharko genuke

aldi honetakoa tragikoa den oraindik

edo dagoeneko fartsa bat

inork ba al daki

GERIZPEAN

notizia txar bat da gaua

goizak ez dakar berririk

zeruaren argitzean

parkera itzultzen naiz

udazken hosto bideak

jarraituz su-etenean

euriaren bala hotsak

falleció en Tudela

isiltzean

errotarria urratzea

beste egunik ez dago

gerizpean

karruselari beha

gogoz kontra datozen

lainoen zain

KAPITULAZIOA

amore ematen dut

kapitulazioak itzuliko didalakoan

abangoardian galdutako arnasa

hizkuntza naiz

bere traizio guztien

posibilitateak

mintza nazaten nahi dut

edo ahaztu nazatela behingoz

izan nadin jendeak nahi duena

baino zerbait gehiago

nola geldiarazten ote da bizitza

ez bada bizitzari bide emanez

erregresio bakarra ez da heriotza

sinesten al duzu badela

ustekabean ezkutuan

gidatzen gaituen beldurrik

grinak eta minak

azaltzeko balio duen

gertakari lazgarri bat

nola begiratzen ote da

ingurukoen barnera

bertan betiko galdu gabe gainera

behin eguzkitan erreta

ba al dago itzaletara

itzultzeko modurik

alderantzizko bideak

eramango al nau

inora