Baita hondakinak ere

IÑIGO ASTIZ

Liburu honen salneurria: 3,54 €.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 2012 Iñigo Astiz

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2012ko apirila

Edizio hau: 2012ko apirila

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

Pellori

ESPERIMENTU GEOFAGOA
L(AB)ORATEGIAN

                        Lur guztia hozkatu eta

                        eta ahosabaian sentitu ahalko banu,

                        zoriontsuagoa nintzateke une batez...

                                                        ALBERTO CAEIRO

Lur pixka bat hartu dut etxeko baratzetik

eta harrixkak baztertuta ahoratu gero,

baina ez dut denak kentzerik lortu.

Minduta, odoletan hasi zaizkit hortzoiak.

Eta murtxikatzen jarraitu ahala

elkarrekin nahasten eta ahosabaira itsasten

sentitu ditut odola, lurra eta denborak

bere patxadaz bertan pilatutako mendeak.

Odola, lurra, mendeak. Hitz larriak hirurak,

baina baita zapore handirik gabeak ere,

eta birrintzen doaz, gainera, pixkanaka

hortz artean, eztarrian, urdailera bidean.

Paradoxikoa irudi lezake, funtsean

metatutako denborari buruz ari garelako,

baina urgentziazko bihurtu zait dena:

bizi-eramailea naiz orain.

Zuhaitz bat haz dezaket nigan,

eta metafora beharrik gabe

izan naiteke inoren gerizpe.

Konkista nazakete, alokatu, edo,

agian, baita bakean utzi ere,

garrantzi estrategikorik gabeko irla bat nola;

Izan ditzaket sustraiak, banderak,

eta biztanle gutxi gorabehera zoriontsuak.

Ardura handi baten jabe naiz.

Munduari indarrez lapurtutako

lurralde hau defendatu beharra dut

iraungo ez duela dakidan arren,

herrialde bat salbatu behar dut

haren desagerpena desio duten

beste herrialde eta mapa guztien aurka.

Baina dena ez da nekagarri. Une batez

atsegina ere bada geografia izate hau:

pertsona bezain leku sentitze hau.

AZALPENAK

Besteak jaiotzerako hemen geunden

baina ez genituen guk jarri errepideak,

kartzelak, katedrala eta bazirenik ere

ez genekien jendeenganako zubiak.

Hemen zeuden eta utzi egin genituen.

Gugan ideia soil zirenak iristean,

nahasian jaso zituzten horregatik gure

eta gurekin amesten zutenen aztarnak.

Guk bezala, ildo bat igarri zuten. Haren zama.

Zalaparta batean etorri ziren ordea,

eta lehen egunetik baztertu zituzten

gure zuzen eta onenetariko batzuk,

zalantzatiago ziruditen haienak ezartzeko;

guk ikusitakoa ikusi zuten baina

definizio berriak hautatu zituzten,

guk azalduta aurkitu, eta, hala ere,

azaldu genuena azaldu behar izateko.

HARRESIAK

Itzaletan zabaldu da itzala

eta laino artean galtzen doaz

mezu ederreko lainoak. Soseguz.

Zutik igartzen ditugun arren

oroitzapen ahul bat dira hiria

baldarki ixten duten harresiak.

Altxatu zituzten biztanleen aurka

eraiki zituzten haietariko batzuk,

arantzak barrurantz bilduta. Guk

ez dakit zertaz defendatu nahi dugun

elkarren besoetara honela jaurtita,

eta zer gauden hondatzen uzteko prest

baina nahikoa zait keinuaren premia

igartzeko guztiaren atzean badela

isilean irauten ahal duen zerbait,

badela infinitu zantzuren bat

gauzarik behin-behinekoenetan ere,

beti trakets inguratuko gaituena, ze

une batez beste mende bateko hitzak

eskatzen dizkit zure haragiak, eta

urrun, orbel idor artean dabilela

sakelakoak jo dio norbaiti.

ORAINDIK BAINA JADANIK

                                      Aitonei

Ohea bere lekuan da,

eta erlojua eta toalla,

eskuila eta serbilleta,

gurpil aulkia, etxeko

eta kaleko arropak.

Dena dago bere lekuan.

Kasik oihartzunik ez du

oraindik, baina jadanik

bat gutxiago gara.

BAZKARIA

Noizbehinka erlojura doaz zure begiak

bexamela eta kroketei izkin eginda, ez ordea

pentsatzeko zeinen den bitxia denbora,

nola duen dena aldatzen eta desegiten,

nola dituen estutzen etxeak unez une, eta

nola gaituen pixkanaka uzten gero eta bakarrago,

baizik eta bizitzak ematen duen Larritasun horrekin

klasetik noiz helduko naizen kalkulatzeko.

Eztabaida beharrik gabe hartu zaitu sukaldeak zentrotzat

eta errepikatzearen errepikatzez soilik

leuntzen diren keinu horietako batez bukatu duzu

zure bodegoi barrokoaren prestaketa,

mahaian atondutako plater eskergaren gainetik

ostera ere erlojuari begira jartzeko, patxadaz orain,

demiurgo zaharraren Lasaitasun harroz.

Ni heldu naiz orduan eta, orain gutxira arte

aitonarena zen aulkian eserita, zu zeu

zure kreazioak, zure semeak, zure denak

txiki-txiki egin eta banan-banan irentsi ditut

eguneroko bizitzaren (baina ba al da

egunerokoa ez den bizitzarik?)

gordintasun arduragabez, eta hala desagertu da

berriro ontzi garbigailuaren erosotasunera

eguerdiroko kosmos Xehe hau;

hain sortzailearen sortzailearena den

zure irribarre gero eta nekatuagoaren pean.

ESPERIMENTU
BIOPOLITIKOA KALEAN

                        Bertikala naiz

                        baina nahiago nuke horizontala banintz

                                                                 SILVYA PLATH

Nazkatu naiz horrenbeste bertikaltasunez.

Hainbeste mende, hainbeste hautaketa, eta zer?

Etzan naiz, eta hemen aldarrikatzen dut bizitza,

errealitatea gertatzen den bidegurutze honetan.

Badaude gehiago, baina hau da nirea, hemen eteten

eta elikatzen du mundua nire identitateak.

Hemen altxatzen naiz kapitalismo mundialaren aurka,

eta hemen sentitzen ditut bere atzapar gozoak,

bere kapital, salgai eta jende zirkulazio kodetua.

Berdin dio. Bazterrean uzten ditut hiltzen

saltzen dizkidan bizi-erosotasun guztiak.

Jendea ez; hurbildu egiten zait. Begira dauzkat

erakusleihoak ikustera etorri diren familiak.

Ez diet ezer saldu nahi eta ez dira nitaz fio.

Udalari kexaren bat jarriko dioten irrikatan nago;

sala nazatela, eska ditzatela karbono frogak-edo.

Nik ere jakin nahi dut nire hezurretatik zenbatek

ageri duten bizitza mota arrastoren bat eta

etorriko den zer giza klaseren katebegi naizen.

Dirua non bota ezin asmatuz dabil baten bat, eta

elkartasuna azaldu gogoz beste bat. Aldarrikapen

gisakoren baten bila irakurtzen ditu nire adarrak.

Alferrik. Zenbatez den errazagoa hiltzea bizitzea baino,

hori da mezua: eta aski zaidala bizitza bizi nahiarentzat.

Ez da gutxieneko kontsigna izatera heltzen.

Txandaka, erraz aspertzen dira denak eta badoaz.

Sustraiak nahi nituzke eta eternitate zantzuren bat

inguratzen nauen konkrezio nahaspila honetan.

Zerua ikusten dut eraikin artetik, zeru puska bat,

hodei batzuk. Begirada aspertuz jarraitzen ditut;

mugitzen dira, desagertzen dira. Ez didate balio.

Behin esan zenidan literatura edo gorputza

besterik ez genuela merezi eta arrazoia zenuen.

BESTE GOSARI
ETA BESTE GOSEAK

Agurrari agurra pilatzen zitzaion

eta ordubete eman genion elkarri

gure urte inozoetako Pamplonan:

eguzkitara utzitako gorpu jada.

Ez genion besterik eskatzen,

kirats zahar eta ezagun hura,

hildakoei darien bake hori.

Kaldereriara eraman ninduzun,

Madrilgo abenidetara ohitutako

zure ibilera bihurri eta bizia

alde zaharreko kale estuetara

berriro ere egokitu nahian,

eta Adrianaren logela, hitzik gabe,

ezkerretara hiltzen utziz.

Orduan (ez)bezala, biluzik ginen

hitz gutxi batzugatik ez balitz, dardarka

bi jaioberri; hain zen dena oraina.

Lehengoak guztiz ahaztu gabe berriz

ikasi behar izan nituen zure keinuak,

beste gose batzuekin egindako

beste gosari haiek gogoratuz,

eta Bennen aipu hura (oker) berrituz:

estatuak maite dituenak

hondakinak ere maite behar ditu.

Ez nizun ezer esan, nahiz

maitatu zintudan isilean,

Pamplona hain zahar

eta hain berri hartan,

zure ahotsari zauritutakoak

eta hildakoak zenbatuz.

HOMO SAPIENSEN
ARTEKO MAITASUNAZ

                                                        Fibo-ri

Baldarra, despistatua, buru handia,

diziplinaz argala, denboraz betokerra:

pailazo galanta. Isila isiltasunez,

analfabetoa izenez eta mapez,

sustraigabea biografiaz, eta Autobuses

La Unión y Burundesa-koa nazionalitatez.

Hire hatz aske horiez harro-edo

barrabiletan hazka habil etengabe,

eta mukizapi erabiliak uzten dituk

mahaian, logelan, komunean

—zerekin ez diat jakin nahi—,

zurrunga ere egiten duk sarri

hire tximino ametsetan murgildurik.

Hasperen erretxina, asteburuko lausengari,

idiota hutsa, hain guztiz erectus,

23 urteko hire kide gehienen gisara.

Agian engainatuko dituk haiek

deskubritu berri duan despediden misterioa

nola edo hala argitu nahian habilela,

baina ez ni. Berandu duk horretarako.

Ezagutzen ditiat hire espeziekoak,

eta distantziarik batere gabe esan ahal diat,

Sapiensa Sapiensaz mintza daitekeen neurrian,

ez dudala sekula izan hi bezain anaia ederrik.

MINAK

Badira minak eta minak

publikoak eta intimoak

paparrean erakustekoak eta

ahazteraino ezkutatzekoak;

aurrez begiratu ezin direnak

inoratu ezinezkoak eta

kontuz zapaldu beharrekoak;

denborak baretzen dituenak

eta denborak sortutakoak;

pertsonak osatzen dituztenak

pertsonak erditzen dituztenak;

psikikoak eta larruzkoak

fisikoak eta ingeniari diseinuzkoak,

badira minak eta minak;

baina minetan minenak;

zugan lehertu eta

zangorik gabe uzten nautenak.

ESPERIMENTU
AUTOLITIKOA
KOMUNEAN

                    Nire burua ospatzen dut

                    eta nire burua kantatzen dut

                                       WALT WHITMAN

kolpe bat

eman diot hatzaz

kolpetxo bat

maitakor kasik

ezkerreko barrabilari

baina nire aurka

matxinatu da gorputza

NIRE gorputza

NIRE aurka

behatzetatik begietara

eskutik eskura

zabaldu da mina

eta utzi egin diot

har nazan

erantzunik gabe

liluratuta

hain ezezagun zitzaizkidan

nire neurriez

AUDIOGIDA

Pentsatzen dut museoko segurtasun kamerek

erregistratuko zutela zure jainko gihartsuen

aurkako duelu pertsonala, baina gero,

lapurretarik gertatu ezean behintzat,

galdu egingo dela betirako garaituta

Zeusen bularraldetik begirada lurrera

apartatzeko egin duzun keinu dotorea,

eta penaz hartu dudala aitortu behar,

nahiz erakutsi didan oraindik badela

tarte bat gizatasunerako, ahanzturarena;

inguruak eta belarrira hain gozoki

mintzo zaigun audiogidaren ahotsak

bestelakorik adierazi arren, hori badela

askatasunerako nahikoa espazio.

Baina ez da hori garrantzitsuena,

horri buruzko ezer esan ez dizudalako,

bi urratsetan lau mende aurreratzearen

plazer ezinbestez zaintzapeko eta bihurria

ez zapuztearren, pozik baikabiltza,

eta hori da egia, Babiloniako piezetatik

Egiptokoetara saltoka eta tarteka

eraikina eraberritu zuen arkitektoari adi

II. Mundu Gerran bonbek zimenduetan

eragindako kalteei buruz hizketan ari dela,

sineste bidean kasik denborarena

sarrera truke desegin daitekeen

beste gezur horietako bat baino ez dela,

harik eta exit seinaleak eta gero souvenir dendak

hiri erdiz ezezagunera bota gaituen arte,

elkarrekin eta gazte bai, baina —jadanik

audiogidaren oharrik gabe— mundu

berriegi honetan lehen baino galduago.

ETB1

Izan zitekeen beste edozein

baina itsas lehoiak izan dira,

haiek eta ez beste ezein etzanda

itsasertzeko labarrean eguzkitara

edo olatu artean igerian bestela

kamera ultrageldoaren begiradapean.

Harri eta lagunen ziurtasuna utzi

eta itsasorantz doaz taldeko ausartenak

han baitira arrantza gunerik onenak;

han, olatuez bestaldeko ur haietan,

beti han, eta inoiz ez hemen —han non

tout n’est qu’ordre et beauté—.

Ur azalera egiten duten jauzi bakoitzean

beren biboteko ile bakoitza

atzean utzi eta uretara doa berriz ura

bere ur xehetasun konkretu guztiekin.

Baina ahotsak (hain National Geographic)

marrazoak aipatu ditu une horretan

eta une horretan bertan hitzarekin batera

sortu da marrazo handi eta bakar bat,

pantailako olatu artean igeri hura ere

bere hemendik bere harako bidean

hura ere eder eta motel, itsas lehoien pare

baina jadanik beste musika batez.

Eta ihesi doaz itsas lehoiak kostata

baina honezkero iragana zaien

uneari betirako heldu nahian, eta

ehizan, aldiz, azkarxeago halabeharrez,

marrazoa hurrengo unearen gosez.

Klik txiki bat eta kezkarik gabe

libratu naiz unearen arduraz

sofan etzanda, katea aldatu —ni ere

hemendik harako bidaian—

eta nire burua beste inoren

beste uneren batera abandonatuta.

Ez da gehiago ageri labarrik,

nahiz ni gabe ere, pentsatzen dut,

iraungo duen horrek guztiak.

Kamera geldoaren errukirik gabe

ihesean jarraituko dute oraindik

itsas lehoiek olatu artean,

bizkorrago eta zakarrago, heriotza

marrazoaren hortzak ukitu ahala ulertuz,

eta ahots eta azalpen beharrik gabe.

READY MADE ETA BESTE

READY MADE

«Mordechai Vanunuk oso-

rik bete du ezarri zioten kartzela

zigorra eta orain ezin diote beste

zigor bat ezarri. Ezin zaio beste

zigor bat ezarri dagoeneko bere

zigorra osorik bete duen pertso-

nari».

                        * 2004ko apirilaren 21ean

                           Berria egunkarian

                           Yoav Loeff-i elkarrizketa

BESTE

«Hautsi da anphora» zenioen

hautsi nahian kanta,

hautsi nahian harria,

hautsi tiriki tauki hautsi, baina gaur

hautsi dena anafora da, aspaldi

hautsi zen pertso

-nak hautsita.

MAITASUN SORPRESA
DEMOGRAFIKOA

2 Muga, baina Zelai bakarra,

4 Argal, baina Beteta bakarra,

7 Zapata, baina Zango bakarra,

24 Abadia, baina Meza bakarra,

29 Gaztelu, baina Noble bakarra,

54 Eraso, baina Orden bakarra,

197.932 biztanle, baina Zu bakarra.

                        * Iruñeko telefono gidaren

                           irakurketa apetatsua

AURKIKUNTZA

konpas ezagunak dira nire hatzak

baina galtzen naizelako hala ere

maite dut zure gorputz analogikoa

igande arratsaldeetan emana

ordenagailuan edozeri arduragabe begira

infinitutik ezin urrunago eta beraz

baita inoiz baino ederrago ere

zarata kolore eta mugimendu

hainbeste zilipurdiz nazkatuta

pasio nagi eta muxu nekatuon

zetaz oheratzen dugu elkar

eta aspertuta jotzen dugu larrua

etsipen nolabait domestikatuaz

gure gorputzen uneko egiaz

egia handiagoa sumatuz eta ezkutatuz:

aspertuago geundeke hori gabe

baina denak guztiz errendituta

dirudienean zerbait diozu nitaz

eta egunerokoen artean ahaztutzat

nuen arren deskubritzen dut nire burua

zure ahotsean aukera guztien aurka

irribarrez harrigarriki eder

ESPERIMENTU
PRESENTZIALA
ESKAILERETAN

Ez dakit nor den, baina norbaitek

denbora bat kalkulatu dit hemen.

Eskaileretako argiari sakatu eta

bertan gelditu naiz ikustera

noiz suposatzen nauten kanpoan,

noiz behar nukeen beste inon, agian

beste inorekin, edo behintzat ez hemen:

bakarrik, geldi, isilik. Ezertan ez.

Bataz besteko presentzia bat dut

munduaren leku zehatz honetan,

eta nire ausazko existentziaren

denbora agortzea erabaki dut gaur,

beste inori eszedenterik utzi gabe.

Norentzat dira nire segundoak

ni ez nagoenean? Ordezkatzen al naute?

Bigarrenez sakatu diot argiari, geldi,

ezin asmatuz zer beste unerengatik

sakrifikatu behar nukeen une hau,

zer beste lekutan pentsatu nauten,

eta zer beste bizitza amestu didaten.

DENBORA NEURTZEKO

Erlojua eta oinetakoak kendu

eta herriko etxeko erosotasun

urbanoez biluzturik, hasieran

min pixka batez oinazpietan,

egin lorategi erdirainoko bidea

eta eseri hurritzaren gerizpean.

Pasatu eskua belar fresko artean

harri egoki samar bat aurkitzea

beste desirarik gabe eta

hura baliatuta gozatu gero

mekanikaren edertasun xeheaz:

apuntatu, jo, hautatu, jan,

eta etxean sentitu aspaldiko

oso aspaldiko zerbaiti erantzunez.

Bete ahoa iazko hurrekin —goxo

eta oretsu— eta mehatxu kutsurik gabe

sumatu zuhaitza zure bizitza

denbora unitatetzat hartzen.

GARAIPENNA

                                        Eskuri, Mireni, Landerri, Txomini

Itxura erridikulu samarra dut orain —ezin dut ukatu—,

nirea ez den etxeko egongelako sofan eserita, bakarrik,

eta eskuetan Sandro Pennaren liburua irekita

gaztaroari buruzko poema bat irakurtzen,

lehenik italieraz, jatorrizkoan, erdia ulertuz

—Forse la giovinezza è solo questo

perenne amare i sensi e non pentirsi—

eta gero itzulpenean, beste erdia (edo bera)

ulertuz —Quizá la juventud sea sólo este

perenne amar los sentidos y no arrepentirse—,

zuek, bitartean, zuen logeletan zuen maitetxoekin

kariziaka eta irriñoka zaudetela, nire Pennaz

ezer ere jakin gabe, eta hala ere haren hitzak

nik baino era inmediato eta intimoagoan ulertzen.

Baina iritsiko da egun bat, eta ez dakit

izango diren alienigenak beren uhin hilgarriekin,

estatu kolpe tradizionalago eta dorpeago bat,

edo Plath, Li Bai eta Parra ezagutzen ez dituzten guztiak

zonbi bihurtuko dituen birus arraro eta

eli(o)tistaren bat, baina helduko da egun bat zeinean

garrantzitsua izango den Pennaren poemak ezagutzea,

Larkinen ironia ulertzea, eta XV. mendeko

konparazio basikoekin hunkitzea,

egun bat zeinean nire lagun poetekin batera

(poetikoki, baina errealki) metraileta hartu

eta ozen salatuko zaituztedan zuen logeletan.

Horregatik nago nirea ez den etxeko egongelan

Sandro Pennaren liburua irekita, zuek

zuen logeletatik eta maitetxoen besarkadetatik

askatuko zain, lehenik italieraz, jatorrizkoan,

erdia ulertuz —Altro respira qui, dolce animale

anchégli silenzioso. Ma un tumulto

de vita in me ripete antica vita.

Più vivo di così non sarò mai—,

eta gero, itzulpenean, beste erdia (edo bera)

ulertuz —Otro respira aquí, dulce animal

también él silencioso. Pero un tumulto

de vida en mí repite antigua vida.

Más vivo que así no estaré jamás—,

isilka, garaipenerako prestatzen ari naiz.

DURANGO
(LARKIN ERARA)

Egun eguzkitsuegia, aukeran, azokarako,

baina badira autoak bazterretan eta barruan

hasi dira hauta-probak: liburuak eta diskoak,

ordenan aurkeztutako garun erupzioak mahaietan,

eta hots ozenak ate inguruko manifestazioetatik.

Badu bere publikoa haietariko bakoitzak.

Kritikariak gune nagusian daude kritikatuekin,

paper trukean tarteka. Megafoniako abisuak

nabarmen egin du talka esku batean billeteak

eta bestean poltsak dituen gizonaren agur-oihuekin.

Egutegiak, pinak, kamisetak eta beherapenak,

komunak ere bai garajearena dirudien zuloan.

Prentsarentzako txokoan eskaileretan jendea, etsita,

baten eta besteren stand artean lekurik ez dagoelako

umeen jolas nahia eta zalaparta gogoa asetzeko.

Ezagun batzuk, bestela, beste ezagun batzuen gosez.

Eta hasi dira borrokak (barka, aurkezpenak), berandu:

zirkulu kontzentriko sorta osatu da haien inguruan;

literaturan interesatutakoak erdigunean, idazleak gero,

eta literaturan (gutxiago?) interesatutakoak, periferian.

Gizon parea Ternua prakatan gorputza tinkoturik

elkarri hitza lapurtzen eta deman gailendu nahian.

Ez da salmenta ekintza, erlatibo segida amaiezina baizik;

azokako «izarretako» bati publikoa uxatuta, nahikoa.

Badira bestelako ikuskizunak ere: antzokia

eta literatur sorkuntzari eskainitako gunea,

manifestuen haserrea eta sinadura eskaeren edukazioa.

Denaren gainean flotatzen pantaila erraldoia, erosleak

edo irakurleak erosten edo irakurtzen ageri dituela.

Nobela sendoak eta egunerokotik hurbilagoak:

errezetak, bidaia gidak, autolaguntza aholkuak...

Galtzen doazen gaitasunak gordetzen dituzte guztiek.

Bitartean, kanpoan amaitua da protestaldia

gazteenek beren ahotsak erakusten jarraitu arren.

Pankartak beren baitarantz biraka, itxi eta ireki,

zer mundutara zabaldu dituzten ardura gabe.

Berdin zaie irakurleak irabazi edo galdu dituzten.

Atzealdean, badoaz batzuen eta besteen furgonetak

dekoratu aldakor bat bailiran, haietariko bakoitza

bere komisaria propio eta nahi baino urrunagora bidean.

Hustu da parkina ere eta billeteen gizona badoa.

Orain kamioi batzuetan sartu dituzte liburu eta mahaiak,

eta bueltan doaz bisitariak beren helbide pribatuetara,

kale bakarreko harrizko herrietara, hutsik iluntzean,

eta salmenta era bihurriagoetara (liburu-dendetara,

eta etxe atariraino heltzen diren pakete urrietara);

udazken oste honetara, azoka astearte honetara

ekarri dituen erritualaren azal horitua atzean utzita.

Hiztegi zaharkituekin joan dira euskara-hezleak,

poema bildumekin poeta gutxi batzuk eta

Nafarroako historiak tentaturik emazte sentikorrak

Takolo-ahotseko seme-alabekin norgehiagokan.

Bueltan doaz berriz denak beren bizitza lokaletara:

sortetxe izenetara, eta sukaldean zintzilikatutako

lantokiko egutegietara, enpresen urteko balantze

eta galeretara ERE, umeen ballet entseguetara.

Sortu zen gune ber horretan utzi dute azoka hiltzen

bere kasa, hezurreria osoa agerian eta ahul.

Iraun dezala horrela ezkutuan, kemenaren pare,

salmenta zenbaki handien eta kritika positiboen pean;

denborak keinu zailduagoak irensten dituela jakinik ere,

izan dadila jendeak urtero berpizten duen zerbait,

denek partekatutako zerbait, antzinatik euskal literatura

existitu dadin berritzen den zerbait. Bego hor betiko.

RENO, VITA MINIMA

eguna

liburu artean igaro

kalera irten eta

eguzkiaren azken printzen

laztana gozatuz

pijaman egin

etxeko ataritik

postontzirainoko

bost metroak

eskutitzik

ez dagoela ikusi

eta une batez

zoriontsu izan

egiteko xalo horiei

beste garai bateko

baretasuna igarrita

SOUVENIR

«Opened» piztu berria, eguzkia

teatro nazionala emeki argituz,

Kafka kamiseta eskegi berriak,

ibaiertzetik leunki tranbia,

Gitarra, jazza, estatuak, zubia,

eliza garai eta handia plazan,

eskeletoa, erlojua, hori guztia,

Karluv atzean, Revolucni han,

postalak, lehen turista taldeak,

eta, geroxeago, langileak;

hiria jendez janzten, oharkabe,

eta zu eta biok taberna hartan,

elkarrekiko mapa beharrik gabe,

heriotzaz hizketan. Gure Praga.

ERRAUTSAK

Heriotzaz ari zara bazkalondoan, ama,

Zure heriotzaz eta Nireaz ere bai, ze

zure errautsak non zabaldu adierazi nahian zabiltzala

normaltasun beldurgarriz mintzo zara

nire existentzia aurreko heriotza modu hartaz.

Harrituta entzuten zaitut gainontzeko aukerak isildu

eta Urbasa aukeratzen. Arrazoiak datoz gero;

esaten didazunez, Niri esaten didazunez,

han izan zineten beste edonon baino zoriontsuago

eta han egon zineten Denak. «Ez daukat beste lekurik

nire errautsak zabaltzeko». Bare ari zara. Bareegi.

Zure egunik onenez ezer ez dakidala ohartu naiz

kolpez, Ni gabekoak direla Zure egunik beteenak

eta zuekin batera han egoteaz hasi naiz fantaseatzen,

gogoan darabilzun nire jaiotza aurreko egun hori

zuekin batera pasatzeaz; hizketan eta laino artean,

kontatzen duzunez, elkar doi-doi ikustera helduz

eta Gure kontuak ez beste iparrik gabe.

Ohartuko al zinateke nire presentziaz, ama?

Ezagutuko al nindukezu semetzat? Eutsiko al zenioke

Ni izateko aukerari, baita Ni ezagutu ondoren ere?

Bat gehiago nintzateke, agian, izebaren eta zure artean,

bat gehiago Urbasan, Gu eta Besteentzat kozinatzen,

amonak zure bitartez pasatako patatak zuritu ahala,

zergatia ongi ulertzera iritsi gabe, baina, Ni ere

Zure zerbait handi horren parte sentituz.

AURIKULARRAK

Norbaitek mahai gainean ahaztuta

egoskor ari dira aurikularrak kantuan

jadanik ez dagoen norbaitentzat, eta

zentzuzko ezer konprenitu ez arren,

otoitz moduko batean dirudi ahotsak

bere latin propio eta ulertezinarekin

eskari zaharren bat errepikatzen.

Badu detaile bakoitzak edertasun bat

lekukorik behar ez duena. Bada

denboraz gaindiko intimitate bat,

nire agerpenaz hondatu dudana. Ez luzez.

Atea itxi eta berez utzi dut mundu puska hau

berriz ere bere burua ospatzen.

HITZ BAT IZOZKAILUAN

hitz bat

isiltasun guztien aurka

zarata honen guztiaren erdian

apaindurarik gabe

bakarrik

izozkailuan itsatsita

zeinen ezgauza

absurdua da aipatzea ere

zeinen ezgauza

hitz bakar bat

baina diozu etorri

eta banoa

DENA

                        Niri dagokidanez,

                        gera gintezkeen medusatan

                                        GOTTFRIED BENN

Dena nahiko nahasia izan zen,

sotila eta potentziala hasieran,

ikaragarria eta erreala gero.

Pixka bat denetarik jazo zen,

denak hartu zuen denaren forma

eta denetarik zabaldu zen denean.

Bizitzarekin gertatu bezala,

antzera hedatu zen heriotza ere,

gureaz beste zirrararik gabe, baina

tartean konkrezio deigarriak utziz.

Gehiegikeriak ziren, baliteke, eta

aski zitekeen dena bi medusa haien

lehen laztanean amaitu izan balitz.

Akaso errepikapenak, bertsioak,

besterik ez gara izan gerora.

Haragi zauritua baino ez, eta

maiz, ezta haragia ere, baina

gu izan gara, dena den. Gu

hemen eta orain, behin eta berriz.

Ezer ez kasik, eta hala ere zerbait.

TOMATEEZ AITAREKIN

Baratzeaz galdetu dizut, aita, baina

zurekin egindako manifestazioetara

egin dit gogoak alde bat-batean;

Amnistiaren alde, Independentziaren alde,

Euskararen alde, Sozialismoaren alde;

inoiz gutxi gure alde, zure eta nire alde.

Arrotzak izan gara denbora batez,

pankarta beraren atzean bi ezezagun.

Etxean etxekotzat genuen elkar

baina ez ginen etxe berekoak.

Txundituta entzuten zintudan

lanak bueltan jaurtitzen zintuenean

zure hitano, borda izendegi, abeltzain kontu

eta sortetxearekiko loturei adi, baina

nola eta zer erantzun asmatu ezinik,

zurekiko giltza eta hizkuntzarik gabe.

Zer da hau, galdetzen nizun

eta zuk hurritza esaten zenidan,

edo galdetzen nizun zer da susera,

edo zer da txulubita, eta zuk

erantzun egiten zenidan pentsatuz

agian ergela nintzela, eta esanez

urbanita bat nirudiela, edo

señorita bat bestela, señoriten pare

baztertzen nituelako sastraketako arantzak,

hatz puntekin, minik ez hartzeko.

Aita, ez dugu asmatu elkar apartatu

eta elkar errekonozitzen, eta

mindu egin zaitut horregatik

zuri ere ulergaitzak eta baztertzeko

hain zailak zaizkizun hitzekin ahoa betez.

Defraudatu egin zaitut eta saldu,

eta dagoeneko baita hil ere. Baina

ezinbestean hori izan da gure abiapuntua.

Jada ez gara pankarta beraren atzean aritzen,

eta ez gara joaten mendira elkarrekin.

Etxean ere gutxiagotan egiten dugu topo;

helduak gara honezkero. Biok. Aurrenekoz.

Bakoitza bere min eta bere kezkekin,

gu, bi gizon lanpetu, bi gizon nekatu,

bi gizon señorita; azken batean, bi gizon.

Hala ere, maiz ez dakigu elkarri zer ezkutatu,

eta isilik gelditzen gara oharkabean.

Idazle potoloez galdetzen didazu akaso,

musika talderen batez, nik oso txarrak direla esan

eta zuk irribarre egiteko (baditugu gure jolasak).

Baratzea aipatzen dizut nik gero, eguraldia,

ardiak, gaur bezala ia edozer, eta

harrituta entzuten zaitut beste behin

ez, ordea, berriro ere arrotz zaitudalako,

baizik eta, aurtengo lehen tomateez ari zarela,

nire burua ikusten dudalako zugan,

lehen aldiz, gorri eta nabarmen,

zure pare. Zure arerio. Zure seme.

HERIOTZA
EDO ELIKADURA
HAURREI EDO
LEHOIKUMEEI
ESPLIKATUA

Umea.

Umea eta leihoa.

Leihoa eta lehoia.

Lehoia eta umea.

Lehoia.

Eta umea?

INFINITUA DASTATZEKO

itsasotik lasterka atera

eta azalak eguzkitara utzi

biluzik eta zimurtuta

haragiaren zama gozatu

eta erabat jantzi gabe etxeratu

agurtu bizilagunak bizkor

eta erabat biluztu gabe

zure aluan nahasian sumatu

milimetro bakoitzaren garrantzia

eta inmentsitate haren zaporea

absolutua eta ile bakan batzuk

ESPERIMENTU LUMINIKOA AUTOAN

Ez noa azkarregi

eta ezagutzen dut bidea:

argiak itzali ditut.

Hauts artetik gora

doa gaua, ilargia,

isiltasuna.

Urrunean herria (nirea)

argi-xuxurla batean,

eta bertan, errepideko marrak

zuri, ozenago,

bide ertzean bazterrak,

erabat beltz,

gainontzeko

ia dena bezala,

bereizezin baina

mehatxuka,

eta arriskuaren erdian (edo)

autoan ni;

izu-antza

baina barregarri,

azkenean,

landa lanetik

oinarrizko bibliografiara

itzuli beharragatik:

Baudelaire, C.,

Les Fleurs du mal

«Correspondances»

OROITZAPENA
(ZUZENDUA)

DYAkoek etorri behar izan zuten

herriko errepide bazterreko

telefono kableetan

elektrokutatutako hura askatzera.

Ez zen bertakoa, baina

itsatsirik gelditu zen

bertakoren baten hitzetara,

ulertu ez arren, setati,

gure hondatutako hotsok

osa zitzakeen soldatapeko esperantzaz.

Gomazko eskularruak

erabili behar izan zituzten

bere gorpua libratzeko,

eta gomazko hitzak ere

familiarentzat, badaezpada,

baina bestela arazorik gabe

askatu zuten telefono kableetan

eskegitako bandera gizon hura.

ESKALA

Lurraldetasunarena atera didazu baina

orain ez da geografia bat behar dudana,

gorputz bat baizik, nireaz neurtzeko,

finean, giza eskalan bizi baita gizakia.

Ciorani irakurri diot estua dela muga

konbikzioen eta apeten artean eta

nire ohean, eder, biluz eta konkretu,

giza irudiaren argazkiz osatutako

The Body liburuari begira zaudela,

argi dut ideiek xehetasun bilakatzeko duten

era bihurria dela gustatzen zaidana:

hemen gertatzen zarelako maite zaitut.

HIL BERRI DEN
AITAREN ARRASTOA
BESARKATZEKO

ilaran paratu jantokiko lau aulkiak

egiaztatu seriean egin zituztela eta

beraz denak berdin-berdinak direla

tolestu belaunak eta eseri haietako batean

ipurdia ipurdiari dagokion gunean pausatuz

errepikatu prozesua beste hiru aulkiekin

eta haietako bat laxoago dagoela sumatuta

inguruko inork ez entzuteko moduan esan

«honetan eseri zen gure aita»

EGARRIA

Ez da askorik gelditzen

baina nahikoa, hala ere,

ospatu nahi dena ospatzeko:

zure keinuen errealitate sendo

baina nahitaez iragankorra,

eta oroimenaren premia.

Heriotzaren larria, bestela,

bere arrasto xumeenekin.

Uraren soiltasuna, adibidez,

mesanotxeko edalontzian,

jadanik ez den egarri bat,

eta zure izarek diotena:

hondakin erromatarren pare,

amildegiak eta muinoak apenas

izandako osotasun batez mintzo diren:

izan ginen, orain ez gara.

TEOLOGIA

Jadanik izan den eta gerora izango den

bi gertakariren arteko denbora hil hau

agortzen du erabat nire gorputzak;

iraganeko katastrofe batez edo etorkizuneko

zerbait handi batez ari dira denak

—denboraren pertzepzio teologikoak

deitzen ditu Rancierrek bere testuetan—,

eta baliteke zerbait handia gertatzea

baina nekez sinets dezaket zerbait hori

niri gertatuko zaidanik, edo katastrofe hark

nirekin zer ikusirik duenik, neurrian,

ni ere horretaz mintzo naizen arren

—hara, zure betile bat aurkitu dut masailean—.

Nire aldarrikatzen ditut hemengo uneok,

babesgabe eta bazterreko; komando baten,

ingeniari nuklear baten eta etxekoandre baten pareko

egiten nauen orainaldi zalantzakor hau:

ez ekintzena, baizik eta oihartzunena.

ESPERIMENTU
METAFISIKOA LOGELAN

Biluztu eta nire burua

besteren fantasietara eman,

ezker eskuaz nire presentzia

nabarmenegia ia ezabatu,

hatz artean hazia sumatu

—likatsu, irristakor—, eta

paper faltan, nire ohea

nitaz gehiago zikin ez dadin,

irenstea erabaki, bare

lo hartu gero eta amestu

erabat mundu izateko

ni baino ez nagoela orain

nire baitatik soberan.

POETIKA SINDIKAL
GARAIKIDEA

Sekula guztiz heltzerako badoan

presentzia lauso bat baino ez da

iraultzaren ideia nahasia hemen,

baina hala ere igar daiteke aletzen

luxu ezinbestez proletarioen eta

erantzun beharraren presaren artean.

Badu bere tenpoa keinu bakoitzak,

eta badu bere norabidea erritualak;

motel eta haztamuka bada ere,

badoaz konbinatzen klase gorrotoa

eta hizkuntzaren ñabardurekiko

kezka delikatu eta kasik preziosista,

azkenean, beteko ez dela jakinagatik

guztiek ezinbestekotzat duten

erantzun garden batera heltzeko:

bederatzi ez, bi bai, abstentzio bat.

TORTURA

Abisua pasa zizutela eta gurera etorri zinen

gau beterako babes eske, ezkutuan, bai, baina baita

etxekotzat hartzen dutela dakienaren patxadaz ere.

Nik ez nuen gezurrik gure anaia gorputz gazteei

giharrak mugara daramatzan errealitate hori isiltzeko,

eta ezin izan nizun hitzik egin esan ez daitekeenaz.

Esker onez hartu nituen horregatik etxe alokatu berriaz

esan zenituen txikikeria guztiak, mehatxupean bazen ere,

bizitzak gurean jarraitzen zuela esan nahi zutelako.

Alfonbraren itsusiak eta dekorazioaren xaloak

bazuten bere garrantzia. Oraindik beste zen bestea

eta inoiz hilko ginela jakin arren bizirik ginen

eta ezina da biziontzat heriotza modurik pentsatzea.

Hala ere, hor ziren negar eta oinazeen lotsak,

aspaldi gure baitan diseinatu eta bertan bilduta,

akaso, gau horretan askatuko zituzten zain.

Hor zen arte zaharra, perfekzionatua eta xumea:

birika preteritoak eta itolarriaren sofistikazioa.

Jazo gabeko zerbaiten oihartzuna zen soilik

baina, hala ere, ozenegi mintzo zen

egongelako bakean zure mugimenduen egia:

Bada beste gorputz bat gure gorputzetan.

Gurea hura ere, baina mekanikoa eta zabarra,

dena tendoi, dena hezur, dena nerbio mutur,

azkenean inoren eskutan apurtu ez, eta sofan

esnatu zen zurea bezain zehatz eta gehiegizkoa.

OBJEKTUAK

Hau guztia bukatzen den egunean

objektuak izango dira gutaz eta

gure ordez mintzatuko direnak.

Orain inguruan dudanaren arabera

ezagutu eta epaituko naute gerokoek.

Aulki bat izango da nire ahotsa,

bukatu gabeko zopa bat nire biografia.

Egindakoak ez dio batere axolako

eta ezta egin asmo dudanak ere;

orain egiten ari naizen hau baino ez.

Ondorioztatuko dute (hozkailuagatik)

nahiko ongi elikatuta nengoela,

mintzo nintzela hizkuntza batean, bitan,

eta kezkatu-edo egin ninduela munduak

(egunkari, aldizkari eta telebistagatik),

beste norbaitekin bizi nintzela etxean

(galtzerdiak biltzeko bi moduengatik),

eta ariketa gutxiegi eginagatik eta 1943ko

bonba baten ondorioz 2011n hildako

bi haurren albistea eta joan-etorriko

kultur ziztrinkeriak gorabehera,

baldintzak banituela zoriontsu izateko.

Izango naiz haien konklusio nahiaren neurrikoa

erreplika eta zehaztapen aukerarik gabe:

«hau izan zen bere garaia, hau bere lekua».

ESPERIMENTU
GEO-DOMESTIKOA
ILUNPETAN

Atea ireki eta badator lehen kolpea.

Gehiago egongo dira gero.

Ezinezkoa zait nire egungo etxean

umetako gure sukaldera heltzea, edo

gure deitzen genuen logelan babestea.

Ilunpetan eta begiak itxita nabil

memoriaz, eta miresmenez ere bai

ziurtasun handirik gabe bada ere,

keinuek oraindik gordetzen dutelako

inoiz propio egindako leku haien neurria,

zalantzatia izan arren, giharrek badutelako

iraganaren zentzu presente bat,

praktikatzeko mingarri zaidana.

Planoen gainean doaz planoak eta

urritu egin dira ateak, ugaldu hormak.

Bizitza bat izan nuen gela horietan,

eta fantasma eskukada bat dut orain.

Larru bakarreko etxe sail umila.

Zenbat espaziok habitatzen naute?

Soinean daramatzat zeharkatutako herriak

baina ez da zama, harridura baizik

Iruñean Elizondo saiatzera naramana.

Beste kolpe bat hormaren aurka.

EUSKAL HERRIA
(GINSBERG ERARA)

Euskal Herria, dena eman behar nizun

    baina pixka bat baino ez dizut kendu.

Euskal Herria, 1.180 euroko soldata

    eta beherantz, 2011ko abenduaren 28a.

Euskal Herria, neure burua ere ezin dut eraman

    zer egingo dut zurekin?

Hasteko aukeratu egin behar zenuke: edo

    zirkunstantzia edo helburua edo aitzakia.

Sukarra daukat, eta ez nago asmakizunetarako.

Utz nazazu bakean sikiera une batez.

Ez dut poemarik idatziko burua argi izan arte.

Euskal Herria, ez etorri zure historiarekin,

    geurea da errua; zer pasa zaigu?

Geuk izan behar genuke zerutiarrak,

    eta ez beste munduren batek.

Egongo da hau konpontzeko moduren bat

    iraganera edo etorkizunera jo gabe, ezta?

Sarrionandia Kariben bizi dela diote eta

    ez omen da sekula itzuliko; etsigarria da.

Euskal Herria, 88 amona baino ez kobazuloetatik

    (Oteizaren kalkuluak) zure ixte bidean diren

    Volkswagen eta Daewoo fabriketaraino;

    eta orain zer?, nora zoaz?

Noiz izango zara dituzun iraultzaile guztiek

    merezi duten bezain eder eta librea?

Edo akaso nahiago duzu pankarta eta

    turismo bulegoetako existentzia kolaterala?

Batzuetan pentsatzen dut euskal sukaldaritzaren

    marketin kanpaina bat besterik ez zarela.

Oinazeak eta nekeak gorabehera, Euskal Herria,

    hau da itsasoan hatzak busti, supermerkatuan

    ilara egiteko barianteetako batean espezializatu eta

    haragiari heltzen ikasteko duzun aukera bakarra:

    benetan existitzen saiatu behar zenuke,

    azken bururaino existitzen.

Pozarren ordainduko nizuke hilobi bat, Euskal Herria,

    zein izenekin ehortziko zaituzten esango bazenit;

    baina euria ari du eta ez dakizu zein aldetatik.

Zurekin ezin da eguraldiaz ere aritu.

Euskal Herria, zure berehalako jaiotza horrek

    ez ahal nau igogailuan harrapatuko!

Zer ordutan bizi gara, Euskal Herria?;

    nazio bat garela diozu, baina bakarrik nago.

Oraindik ez didazu kontatu

    zer egin diozun nire herriari.

Euskal Herria, bazatozela aldarrika ari dira,

    baina nondik etorriko zara?, zein geltokitan

    itxarongo zaitut?, nola ezagutuko dugu elkar?

Euskal Herria, zeuk badakizu nor zaren?,

    zenbat jenderen ardura duzun?

Badakizu haietariko zenbatek gozatu

    nahi lituzketen euren zauriak nireekin?

Ez gehiegi nahasi, aski dut portzentaje txiki bat,

    zehatza ez izanik ere; hurbilpen soil bat

    eta banoa harekin ohera; hori ere ez?

Euskal Herria, noiz erregulatuko duzu zure militar

    eta polizia guztien boten modeloa?,

    noiz zapalduko zaitugu denok berdin?

Bakeaz eta baketzearen presaz ari zaizkizu denak

    barkatu beharraz eta barkatu ezin denaz,

    baina beti hala ezagutu zaitut nik.

Euskal Herria, talka egiten dute zure abizenekin

    Kubaraino heltzen diren Bizkaibusek

    eta laguntza humanitarioek:

    Astiz kapitaina, Pinochet Ugarte,

    Katalina Erauso, Juan Zumarraga...

Adostu dezagun iragana nahi baduzu;

    ikustekoa nintzen umetan.

Hamaika urte nituenean tirokatutakoa

    guardia zibil baten ordez politikari bat izana

    errore estrategikoa zela esanarazi zenidan.

Hamalaurekin jangelaz arduratzen zirenei

    presoen aldeko gose greban ginela

    esaten genien protesta ostiraletan,

    egutegi kristauaren araberako eskola publikoan

    ostiraletan arraina baino jan ezin genuelako eta

    guri ez zitzaigulako arrain nazkagarria gustatzen.

Hamabostekin nire burua gogoratzen dut, plastika gelan

    Van Goghen logela margotzen ari nintzela,

    senide bat kartzelan preso zuen klasekideari

    amnistia zer den azaltzen.

Hemeretzirekin Bilbon lehenengoz ETAri ezetza

    publikoki ematen, 2004ko martxoaren 11ko

    Madrilgo atentatuengatik; eta bai, Euskal Herria,

    ordurako banekien ez zela ETA izan.

Zain neuzkan hildakoak jaiotzerako.

Madrilera joan baino lehen lagunak esandakoa ere bai:

    «zuk bakarrik aurki diezaiokezu

    zentzu apur bat honi guztiari».

Bera ere ez da itzuli eta esango nuke jadanik

    nirekin baino ez dela aritzen euskaraz.

Euskal Herria, ohartu naiz ni ere banaizela Euskal Herria.

Berriro ari naiz nire buruarekin hizketan.

Ziur aski nire buruari barkatzen ez dizkiodanak

    dira zuri barkatzen ez dizkizudanak.

Barroteen zein aldetan zaude, Euskal Herria?

Elektrodoen zein ertz ezagutzen duzu?

Zein muturretik eusten diozu pistolaren

    eta garezurraren arteko oreka ezinezkoari?

Euskal Herria, tigrea eta bildotsa sortu zituena

    izate bera ote den galdetzen dio

    bere buruari Blakek poema batean:

What inmortal hand or eye

    could frame thy fearful simmetry?

Blakek ez zintuen ezagutzen, eta nik ere ez.

Euskal Herria, ez naiz zutaz fio.

Izan ere, nor zara ni ez zarenean?

George Bushen administrazioak egindako jazarpenez

    aritu zitzaidan iruindar bat aurreko batean

    —arte galeria ederra du, ikusi behar zenuke—

    eta New Yorkeko artista ezkertiarrek aurrera

    egiteko izan dituzten oztopoak kontatu zizkidan.

Egunkaria eta Eginen itxierak aipatu nizkion nik,

    eta berak baietz erantzun zidan, argi zegoela baietz,

    baina zeri buruz ari nintzen arrastorik izan gabe.

Euskal Herria, zer gezur errespetatu behar nizuke nik?,

    nork pasa dit zure lekukoa?, nire gezurra al zara?

Ezin dizkizut tortura deklarazioak irakurri,

    horra egia bat; eta gehiago dauzkat.

Euskal Herria, entzun behar zenituzke

    Amerikari buruz Ginsbergek idatzitakoak,

    nola luzatzen eta luzatzen dituen lerroak

    arnasaldiak ematen dion erritmora.

Ni ere saiatzen naiz behin eta berriro,

    baina suspirio bat trabatzen zait.

Euskal Herria, ai, ene Eskual Herri goxua,

    zure presidente izan nahi nuke,

    herrialde baten ordez oihartzun bat

    gobernatuko nukeela jakinik ere.

Euskal Herria, zu zein urratsetan ari

    euskaraz?, zuk ni ulertu?;

Nik zu ez gehiegi, baina pixkana-pixkana;

    euskara oso zaila: bagina, zezan, geniezaion..

    nik hori ez entzun inon, zuk bai?, zuk ulertu?

Euskal Herria, nik lan hamar ordu eta gero euskaltegi,

    baina ni despedido orain, ni saiatzen baina

    ikastea zaila, euskara oso zaila, oso-oso,

    baina poliki-poliki.

Euskal Herria, guraso langabe euskaldunberri

    euskarazko produktu kontsumitzaile

    laguntza emaile bertsolari utopiazale

    gudaroste bat daukazu zure aginduetara,

    baina ez dakizu harekin zer egin.

Euskal Herria, Arnaldo Otegik kanpoan behar luke,

    zuk ulertu?, edo paso total?

Euskal Herria, ez zen ongi egon politika egiteagatik

    nire laguna ezkutatzera behartzea,

    eta etxera itzuli zenean Poliziak

    atea kolpez botako zuen beldurrez

    amarekin lo egitera bultzatzea.

Euskal Herria, goapo asko atera zenuen nire osaba

    traizionatu zintuela esateko egindako kartelean,

    oso dotore, bai, baina zer egin zizun zehazki?

Beharbada nik ere traizionatu egin zaitut

    gosarirako esne marka bat erosi ordez

    oharkabean besteren bat aukeratzean?

Euskal Herria, zer iritzi duzu biolentziaren banalitateaz?

Ez dizut zerrendarik egingo, baina hartu ordu erdi bat

    googlen zure buruari erreparatzeko.

Euskal Herria, zenbatgarren errepikapenean erdituko zara?

Euskal Herria, zenbatgarren errepikapenean erdituko zara?

Audeni irakurri diot poesiak egin behar lukeen zerbait:

    bere existentzia soilagatik, eta gertatze hutsagatik,

    horregatik bakarrik ospatu behar luke dena.

«Basque is cool» izeneko kanpaina bat abiatu dute

    Etxepare Institutukoek, zergatik nik

    ezin zaitut ospatu bestelako bake batez?

Ez dakit zehazki zer esan nahiko duen, baina

    batzuetan zure existentzia besteko indarrez

    ospatzen dut zure existentzia eza;

    zuri ere berdina gertatzen al zaizu nirekin?

Euskal Herria, bukatu egin behar genuke

    behingoagatik: bukatu hasieratik.

Geroak esan beza erri bat izan zan

    edo-ta ats emaiogun ontan iraun dezan.

Euskal Herria, arnasaldi hau ez da dena,

    baina bai nire pixka guztia.