JON ARANO

Poesia kaiera

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2002 Jon Arano

© edizio honena: Susa

Lehen edizioa paperean: 2002

Edizio hau: 2018ko abendua

Susa:

      317 posta kutxa / 20800 Zarautz

      Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

      Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

            Telefonoa: 943 83 26 55

            Elektroposta: susalit@armiarma.eus

            Webgunea: http://susa-literatura.eus

Esanean pindartsu, erritmoan zalu, irudian zorrotz, antzinako satira anonimoetan aurkituko ditugu gure poesiaren piezarik ederrenetariko batzuk. Satira haiek ordea, apaizen boterearen aurkako ale batzuk izan ezik, ohituren kritika erraza zuten helburu nagusia eta, nola ez, emakumezkoena bereziki, janzkera berriak zerabiltzatelako edo edan egiten zutelako edo ezkontzeko hitza hausten zutelako. Zentzuaz bestekoa dirudien arren, satira konformistak zirela esan genezake, gizartearen makurrari den mendrenik jazartzen ez zitzaizkionak. Etxahunen kantu mindua, ondikotz, salbuespena dugu. Batzuetan nabariago besteetan baino, Jon Aranoren poesiaren muinean ahalegin satiriko handia dago. Oso satira berezia dugu hau. Ez ditu, molde honetan ohikoa den moduan, ingurukoak karikaturaraino deformatzen, ez du horren beharrik, aski zaio konstatazioarekin, eta satiragile klasikoek ez bezala, bere burua ere gupida gutxiko kritika horren barruan kokatzen du askotan, besteenganako behakoa nolakoa duen dakielako, ausaz: ernea eta maltzurra, ikusi orduko miseria eta gezurra sumatzen dakiena. Konformismoaren aurka ari zaigu Arano, sakratuaren aurka, zernahi dela. Horrela, egungo estiloan eta egungo gizarteari kantatuz, gure tradizio zahar bat ekarri digu egundaino, berritua.

      Jon Aranok ingurunea jorratzen du, familia, lagunak, hurbileko kontuak ditu beti ahotan, eta taberna bihurtu du azkenean poemaz poema bildu duen fauna horren guztiaren topaleku. Taberna ez dugu, beraz, sutondoaren antzeko bat edo lagunarte librea, zerbitzari alokatuak bere lan indarra saltzen duen ustialekua baizik, erakustegi bat non gu hobeki barrendatu, non gutaz barre egin edo bere burua madarikatu, poetak amorrazioa sendatzeko bezala hartzen baitu idazketa, bizitzaren jukutrien kontrapozoia. Honek halako naturalismo bat dakar, gordintasuna, eta noizean noiz ageri den oldar mingots bat. Poeta edozein zokotan koka genezake, «txiroei dagokien bezala pentsatzen», baina ez du oihu eginen zokoratze horretatik irteteko edo atera dezagun, bakardade horretan eta eztasun horretan tinko ageri zaigu, baita harro ere, kontzientea delako zenbat daukan ezdeusetik eta itxurakeriatik inor marjinatzera ausartzen den gizarteak. Tonu konfesionala hartzen du, sekulan ez hanpatua, eta bere idazkera ez dago filologizatua, lizunik gabeko ahozko hizkera lizunetik oso gertu baizik, eta soberako edergailurik gabe erakusten digu, perpausaren erritmoa apurtuz eta era berean izugarri zainduz, hitzaren gaiztorako grazia. Jon Aranoren poesiak malgutasun berezia dauka, bigarren pertsonaren eta puntuaren erabilera zuhurrak indartua, eta poetek askotan elkarri pasatzen dizkioten gai eta irudi prefabrikatu horietarik bat ere gabekoa, ez bada parodiatzeko. Morroi modernoaren bizipenak kontatzen dituela, antigoaleko zirtolarien kutsu ederra hartzen diogu, poetikoki etikoak edo politikoki politak ez direlakoan ausartzen erabiltzen ez garen hitzen eta pentsamenduen esale.

KOLDO IZAGIRRE

Jon Arano (Itsasondo, 1961), kazetaritzan jardun du oso gaztetarik, Argia, Egin, Egunkaria eta bestetan. Kantillape, Goierritarra eta Ostiela! aldizkariak sortu eta zuzendu ditu. Komatxo artean literatur irratsaio ezaguna sortu eta koordinatu zuen bi urtez. Eustakio Mendizabalen poemak apailatu eta editatu ditu (Hitz etena. Eustakio Mendizabal Txikiaren Olerkiak).

Bizikletan

bidezidor bazterretik nindoan,

leizezuloa hortxe, arekan,

ez nintzen existitzen ia-ia,

aurreratzeko keinua

egin zidaten arte.

orduezkero beste bat

izan haiz.

1985

Estrada

aireratzeko banderarik gabe

ikusi ditut soldaduak,

guztia egin eta landare gisa

bizi diren gizonak,

egunsentiko gurdiak

emakumeak erditzera garraiatzen,

ikusi ditut;

atean sentitu zaitut,

une batez

zuregan pentsatu dut.

datozenak datozela

mendekatuko gaituzte.

badator uhin berria

txalupan muntaturik.

lapurtuko ote digute?

et et et

goazen guztia estaltzen

duen goroldioaren aurka.

badator uhin etorkin

muntatua,

bizirik autopsia

egiteko asmoz.

1985

hilerrian, nahi eta nahiezko

jende zirenen ilarak,

besteentzat garrantzizkoa

zarela pentsatzen baduzu

gizaixoa! ez edertu ordu

hauek, tristura, armiarmak

zabaltzen du sarea, ibaian

aldenikalde, aldeko eta aurkariaren

dema ikustaile,

sasikoa ez zara eta tira.

ur hozpeletan mila apo nabar

kroaka ilargi zehatzari;

isurtzen hasia zena, horretan

segituko zuena, isiltzen da,

zentzuak hausten dizkit

aparra desegin

nahi gabe jardun behar...

zenbait jende, eraikuntza,

fetxa, bizi, eredugarri

eta mugikaitzetan ezin sinistu

ezer ez da behar hainbat handi,

tente irauteko munduaren sorbaldan,

haren pean, berriz, zerbaiten

espasmo eta dantza

irakiten gainezka

1985

egunonak izango ditugu

gaizki ez pentsa

aldatu ahal dela

kimera ez da beteko

jo dezagun

kontraesanik ez dagoela

konbinazioak bakarrik

1985

baztertuak izan gara,

lurrun urrunaren

oinatzen pista segitzen,

goizeko izarraren

lertxundietatik,

edo esandakoaren ordez

zerbait maitagarria,

oskarbi gosearen moduan

handitzen doan enigma

1985

Argi eta itzaluneak ene alprojetan

Nagusia duzuen euskaldunak

Harako hartan esan nahi nuena zen

Zigarreta zela hatz artean

Fedearekin eusten nuen menbru bakarra.

Hori lehen hunan Maria Bideetako guztizko

Markatik fuerakoak hautsiak ditudala

Uste dunan arren

Maltzurkerien liburua hasi

Besterik ez dinat egin orain

Heroiez soilik ez baititun

Elikatu behar liburuak.

Goizean goiz esna:

Gosaltzeko zigarreta eta kafea

Manera polita galtzeko

Bizitzagan fedea

Edota fe de vida.

Nola nik uka egia

Batuko ditut poesia eta haragia

Jateko gogoak gizen-giharrak

Eta hezurraren salda salatzeko bidegabeak

Jaio naiz alproja

Itzal eta argiak ene alforjetan.

Hildakoei ez hildakoei ez

Bizidunei diet beldur

Ene patrikako argi-ilunak

Mugiarazten dituztenei

Hildakoei fitsik ere ez.

Ezer ez dakit eta egiten naiz maisu

Bai ogi bai ardau

Tori gutxienez manifestu hau.

1991

Malezia saila

Ez dut maiterik maleziatsu

Gorrotoa gorde eta larru jotzen diot

Bere horretan misoginiak

Badu kabidarik malezian.

Seme xahutzailearen ortuan

Barra-barra hazten da

Sendabelarraz mozorroturik

Barrabas belarra.

Hi inbiriaz urtzen

Etxean edukitzea baino

Hobe sugegorria hezitzea

Hartzen haunak baino

Alde ederra uzten haunak

Amak esana, eskerrik ez zuri Jauna.

Definizagun Karizia: masailean, lepoan, ahoan,

Hatzen hatzetan

ez

atzen

atzeetan

eta abereari bere partetan emaniko igurtzia maliziaz.

Etsaiari asun erramua

Oparitzearen sekretua

Arnasarik hartu gabe

Ematean datza

Eskutik atzamarretara.

Goazen Liliputera

Han erraldoiak izanen gera.

Ez nekien honen

Ona zinenik

Nemo ttikia.

Hemendik aurrera

Obedituko dizut.

1991

Surik bai?

Garai bateko oasiaren aldean

Ifernuko senperretan naukan

Heriozko mortu agortuan orain

Ze jendailarekin ote habil

Aingeru maliziatsua nitaz

Deusik jakin nahi ez dunanean

Goizargitzen zoan eguna zabaltzen

Itsas-zeru-zolak urdin eta zeleste

Deabruaren zainekoentzat norbaitentzat

Izango haiz agian agian inorentzat

Udak ezinezkoa din negua galaraztea

Joandakoak ez natxion asetzen

Pausu txarrean erori izanaz jabetzen

Kirats txarragoa zerion eder

Ustelari itxura txarrekoari baino

Ez ez dun surik

Ez emateko imintziorik

Kalerik kale habilen horrek

Iraultzarako galdutako kaleetan

1991

Beherenera

                «Norberarentzat asko behar duenak

                besteei gutxi opa»

Arto berde arto koskor

Itsaso ferdean uhinak koskol

Lizardiko sagastian egoskor

—Ustel daitezela fruituak arboletan

kimuak adarretan

enborretan hostroak—

Ez etxe ez eta etxekonerako

Wilderen erraldoi ankerraren

Ipuina mintzo

A demoni mundua!

Usteltzen dituk txerremenak

Usteltzen txurten-txustarreraino

Badaramatzik banan bana

Onentsuenak atzaparretan

Grina alferretara

Hurrengo tramoak eragozten dik

gailurraren ikusmira

hurrengo tragoak errazten

amildegiaren perspektiba

Beherago, beherago!

Ez laharrik

Ez masustarik

Beherago amilduko banintz!

1991

Mordizia

Horditu eredugarrien ziutatean

Historia da urturik

Arratoi beltzak estolda horietatik

Amildutako behien marru

Etengabea mamitzearen gisala

Jinaren eta Joatearen ibaia

Berez solidifikatuz doa

Liburu eta errejistroen ura

Hatz artetik ihesi

Ziutate polita panteoiak bentilatzeko

Eta diruarekin bizitzeko

Jendilaje hau —dio oinezkoak—

Ez zaio ematen malenkoniari

Jakin gauean ezer ez dela suertatzen

Eta halere ez dute

Beren bururik ateratzen

Zirrizkuren batetik

1991

Lo eskaera

Sustrairik gabeko aihena

Edozein izen duzu politena

Izatearen gabezia betirako

Zure posesionean baitago

Izerdiamets ala heriotza

Bizitzearen ordez

Duda eta mudantza

Esnatze ezabatu legez

Eskubilurrez har nazazu ametsa

Beste eratara ezingo duzu eta

Ahopez darizu zarena: loa

Ah ezkutu-ezkutuko zorion eta birao!

Zer dela eta ez nauzu ametituko?

1991

Musika: Joseba Gotzon

Txalupaz promenadea
(Bikote preziatuena balantzan)

Non bikote ezkonberri paregabea arrotz sentitzen den, lehen aldiz gaua iragaiten duten bitartean kamino ertzean; zetazko paineluak airean, txantxeta artikuluak atzean...

Pariseko bidea. Apuntadoreak dio: Lurraren

errotazio higidura sentitzeraino...

Gizonari andreak:  —debru liztorra!

(sexu zehatza)        sar iezadak miztoa

                            piztu duk nigan

                            istripu ezezagunaren

                            izu eta luxuria bikoitza!

Andreari gizonak:  —maradikazioa!

(modelo baldarra)  porederik banu...!

                            barrabiletan sartu zaidan

                            zakil tentea atzeratu

                            ze leku arraroa

                            ostaturik balego

                            akabatzeko hasitakoa!

Aingeru korukoak:  — ...eta halere lubiziaren gunean

(ikaragarri              gure une zoriontsuenak...

perbertsuak)          ausartena da zeruen errainua!

Narratzaileak: Mementu honetan azaltzen da, ia estalia izan den eskenan sikopata maskaratua; ikusleek kaosa antzemango dute, oihu, kristal hautsien hotsa, borroka, oihalaren nahasmendua...

1991

Koadrila koadrilateroaren
kordetara

Joan ziren Etxe honetako bakeak

Barrenak ez diate agintzen eta

Ezdeus eta ezer gutxiren jabe izanagatik

Besteok ere bagarela

Ez bide da bidea ihesbidea

Behin behar zuen eta

Erakutsiko dut benetako muturjea

Herri honetako segundako hirritarra

Bat bada, ni

Ez oso konforme gainera

Bakarka joateko hobea

Ezen ez nahasteko artaldea

Intrigante eta sesiante

Arropa zuzenik ez eta

Asko inportik ezta

Diote naizela moralbako gaiztoa:

Tronpaturik dabiltza hori dioten horiak

Zorritzu itotzen banaute ere

Zorritzu beti eta gero ere

Lerratzea omen derrigorrezko

Beraiek hala lerratzen direnez

Posizioak hartzeari ez

Posizioak hartzeari ez

Diote ez uko eginen

Ager dadila holako eta halakoetan

Malerusagorik munduan inor baldin bada

Eta esan ditzala esatekoak

Ez da gutaz desgraziz

Guk hainbat dakikeenik

Ez gara hain inuzenteak

Zeruertza aurrera egitearekin

Harrapatu ahalko dugun ustekoak

Etxealdeari puska eransteko asmorik?

Zeinek galde eta hik!

Fuera hemendik saltzaile farisauak

Alde arnasa ere

Opa ez diguten perillanak

Ospa kasta menperatzaile guztien

Pelaje guztietako heredero

Eta gerorako sostengatzaileak

Ez eta «geure» izenez

Baina handiki azkenez

Baizik eta laiarik ez,

Traktor, aurrerakoi, geurekoi

1991

Lo hobeto dagoenari

Aita nuen nik esnetxarduna, beti ozpin beti gazia

Hark agertu zidan bidea, baitzen miseriak ikasia

Oi ene aita, nire egunak ere aurrera doaz ia

Baina zugandik hartua baitut edertasunerako grazia

Nik amaiaraziko dut gure enda, zuk ereindako hazia!

1991

Eguberritako kontu beltza

Amak esaten zidan baina nik ezezkoa itsua nire tortura.

      Otamendiko pipiak jotako jauregi armarriduneko

      maizterrengana ez hadi ingura.

Gau hartan berriro anima tormentatua oliadura hartu arte

      horditua oldar txeposoa erori hintzean nortasun

      agiririk gabe betiko erruan estropozua harrizko

      kanpo lehorreko irlote parean.

Ganbara okaztagarrian hire herio aurpegia irakurtzen

      zekitelakoan heuzkan zain babuak.

Errielak lepahezurra kolpatu zian ordurako gauzak ez

      ziaten enkajatzen Aizkora batek gizartearen arauak

      apurtu zizkian.

Isatsdunak Paradisutik uxatu gintun.

Ikus ezean ez dakik sukalde hura baino badituk ikuilu

      frango garbiago.

Ze jende eta ze bizi moduak atso mozkorra balantzaran

      etxeko nagusi egoskorra eromenean seme inozoak

      alabak putak eta tripako minaz hildakoa txima

      guztiak erroetatik aterata. Betidanik 20 Km.

      geratzen zitzaizkidaan untziratzeko emeen ortuan.

Ze arraroa! amarraturik egon eta joatea biak bat hituan

      nabigatzen zetorrean nire nia arren ameskaiztoa. Bost

      langa dizkik gartzel hark imandua aurrenekoa

      okerrena

distira gabeak gainantzerakoak ez hadi irten azkenekoa

      nolakoa

den frogatzera infernu hartatik ez zegok tornatzerik.

Gure itzalak horma haien kontra printzatu genizkian ez

      ginenok.

Ez hadi haruntza abia doilorrak aiztoz neurtzen dituk

      han Tira ezak faka herdoildutik, hi!

Amak esaten zidan baina nik ezezkoa itsua ene tortura

Gizatxarra berriro hamarrera.

1991

Zakurrak erotu

Zakurrak erotu zireneko gau hartan

eskufrenuak emanak zituzten autoak

eta aldapa behera abiatu ziren halere

hura zen zaunka egitea gau osoz

Aireak mozkortutakoei nork isilarazi

eta gizonei zertarako balio zieten

hainbeste etxe eta harri

hainbeste lan deskantsurik ez bazuten

Antolatu ziren zakurrak isilarazteko

borondatezko gizonen trenakadak

eta zer uste duzue egin zuela gizonak

herioaren hurbiltasuna adierazten zuen

zaunkadez arduratu ez noski

hilezina izan gaitza hilezin

eta halere zakurrak hil

Dakienak ere nik dakidana ez daki

horretan alferrik dabil

1991

Untxitegian tra-lara-lari...

Ama Euskal Herri Ama Euskera Ama Untxia

Ama jatekotik eman didazuna

Panpina zahar lizuna

Aurrerantzean ez dit onik egingo

Garai batean irentsitakoak

Ez nau orain asetuko

Dio eskertxarreko untxikumeak

Gure amaren bizitza tristea

Beti jana tartean ibiltzea

Berak gogaiturik jana jarri

Jarritako jana jan guk

Hobe zukeen untxitegian

Erditu orduko irentsi bagintu

1991

Kamiño zaharretik

Ero solte bat dabil Gipuzkoaldetik

San Juan zeritzan apostolu aluzinatu

Haren irakurgai apokaliptikoetatik

Edan du Mandar itsutua bailitzan

Daraman zamaz ohartua bakarrik

Eta lan madarikaturako jaioa dela

Eta idi kapatua bailitzan

Gizon arruntaren antzekotzaz oharturik

Erotu beharrean dabil

Poeta-txar bat da Bozik gabekoen ametsa.

San Juango kamiño motz honetan

Bizi naiz joan eta jin adorerik gabe

Argi horiak daramate nire itzala

Daramatela zoazte zoazte

Besterik ez duzue egiten jakingo eta

Munduko edozein lekutan koka nazakezue

Txiroei dagokien bezala pentsetan.

1985

Trapu zikinak agerira

Gure halako nintzaneko etxea atzean utzi nuen

Zerbait ahaztu dudan susmoa dut bidaide

Gogoan trumoien eltzetik irtetzen

Nintzen bakoitzeko danbada

Osaba zakarren etxekoneko baratza

Erraustea omen nire hoben barkaezina

Soinean duen guztia daramadana hezur eta azala naiz

Eta auzirik auzi ez jakin noiz aterako garbi

Jatorrizko pekatuak goiak ezartzen didaten pisuaz

Eta besteak nahikoa ezta gizonek ezarritakoez

Salbu ateratze adineko lasaitasunik noiz

Tartean badira deabruaren sasi-abokatuak

1991

Katakunbe ibilbidea

Katakunbetan paseatzen

Heriotza mastekatzen

Libre naiz

Nire galerak aukeratze alde

Ni ere aritua naiz

Egunak salbatzen

Gura nuena aienatzen

Bizitza sekula argitsuegia

Izan ez den arren

Beti izanen dituzu

Itzaldu litezkeen

Ipurtargi gordinak

Ilun bada ere

Orain bizi naiz

Beltzunera ohitzen

Anaitzen harekin

Bizitza dator

Herioz islaturik

Hilosteko ilunak

Ez naute horrenbeste

Minduko

Jon Arano estropozuka tanatekan

1991

Hotel Terminus

Sirenotsek hausten dute ziudadetik

Zapelatzarrek etxeorratzen gainetik

Kazkazkaz egon naiz Estazioko terminalean

Penatu nau: arropaz arin neguari ihes egin ezin

Azken trenari paso damaiot ezen

Biharamunekoak bainarama nire benetako herrira

Zorte ona desira gaitezen kamarada eta

Maitasun politika oraino inkubatubako begientzat

1991

Igotzera atrebitzen ez den bisita

Gauetan eta ustetan biluzik

Norbait jaisten da larri

Dioskororen etxe kantoi pitzatu bietatik

Korrika patsetan maldan behera

Burua galdu ote duen

Edota badaramanik ez dakit

Hankak baditu bederik

Eta etor lekiokeenari izua

Kaminoko zuloko putzuan

Zapata sokak eta auskalo zer gehiago

Utzi zituen bart berant

Pauso estuxeak joanda gero

Txoratzen bueltatzen naiz ohean biltzera

Amesgaizto ttipiz osaturiko

Halamoduzko bizitza konpontzera

Eta zein da pobre esan

Ohetik altxatzen ez den hura

1991

Zerbitzariaren burutazioak

Bizitza ez duk

modaz kanpoko taberna baten

tendatzekaldetik

zerbitzari bat

hondakinak ateratzen.

Goi amets

lurrean geratu

haiz trakets.

Hemen galtzen ikasten omen

ikasle aplikatuak gerade.

Gizonezkoak bakarrik

aurkitzen dituk zerbitzari

beste sexuaren bila habilelarik.

Probintzietako gaua beste frente bat duk:

Gizonezkoentzat bakarrik.

Munduaren ipurtzulo inguru baldres

Isatsondo du izena herri honek burjes

eta ni bizi naiz hango

bataz beste jai eta aste.

Neguan negua eta udan uda delako

beti hutsik isatsondo

eta barruko distira ez baino

kanpoko zikinbrilua

da errainu hori

baldres.

1991

Zerbitzariaren patrifiliak

Hildakoaren seme:

Nor ez da beldurtzen pizka bat bederen

sukarraren menpe idatzitakoa irakurtzean?

Itzal txineskoak sortarazten dituk

Beldur haiz kreatua duana hotzean ikustean

Burges-sistimaren zutabe ustelena

Eskerrak ematen dakien morroiarena

Oinez goazela

zimaurra ezkerretara

eskubitara burgesa

Pasa egin behar eta

ebitaezina kaka

Botoia bazoazenean korroka

Ojala bazatozenean hasperena

Azken morroia naizela dakitela

Deitzen naute hipokritek nagusi

Nahiz nire buruaz ezpada

Zeren nagusi naiz bada?

Ez da berriketarik

Bizitzen ez dakienak

Jakina hiltzen dakiela

Balada baladi baledi

edatea prezisoa da

esnatzea bidaiatzea ez

ezen behin esnaturik

zer egin

edateari

ematea baizik

Beti obretan Herri honetan

desegin eta berregiten

berregin eta desegiten

eta zertarako

diferentziak ez berdintzeko

beti obretan beti eragozpenetan

zerbait aldatuz ezer ez aldatzeko

Zaila izan euskal ikuiluaren

kiratsa ezabatzea!

Mundurik balizkoenetan txarrena hau

Aurkakoa diotena kabitzen direnen

Mundurik balizkoenetan txarrena hau

Aurkakoa diotenen habi dela duzu edirenen

Gorantz begiratu eta izarrak

Gorantz begiratu eta Kajalaboralpopularra.

eromen egun infinitoa

desagertzearekin deman

amore emanez nahitaez

ez naiz ari

bero eta gozoegiaz

beste edozertaz

lizun ileak hazi zaizkio

euri oin meheari

basamortua berriz

jendetzenago ari

Heil! zerbitzari

Heu zurrunga egilea

hi heu herorren entzule

milioika desenlaze zeuzkak

zoritxar aitortuak

1991

Zerbitzaritzaren komeriak

Zerrikeriaz inguraturik zerbitzen

Ditut ogitarteko infame hauek

Oilasko gorpuak

Komedore zantar hau garbitzen

Nahikoa lan ez duk bada

Eta garbitzen saia hadi mundua!

Agurtu gabe alde egiten diate

Hiretaz interesa erakutsi ondoren

Zertaz elikatzen haiz

Hainbeste biderkatzeko?

Zer haiz zer izen duk:

Maitagarri ala mesedegile?

Ala mihiztoek dioten

Loreetara gonbitoak

Botatzen dituen hori?

Aldegin behar dinat

Hire ondotik

Ezin ibil gintezken

Sakratuarekin arin

Ibiltari zahar bezain fina

Beharko izan higana iristeko

Aber esan ezak zenbat kilo zirin

Preziso diren

Hilik hobeto dauden

Zein edo zeinen

Utopiak erosteko

Beldurra sumatu duk

irrintzi negargarrien

marrugileengan.

Bildots horrek ere

ez hau maite. Heure

bospasei mugimendu

bakarrik nahi dizkik

Esnatzen banaiz esna

berria naizenerako gaua.

Mota guztietako irekierak

antsi ditudanean

gilotinatzen nau

beheko dendariaren

ultramarinoko pertsianak

Heil nagusiaren ohean

hagoen enkargatu horri

hire gainetik ere

baduk ezpata zintzilik

Heil nagusi

hik ere heure onetik

ateratzen badakik

Barratik dakuskik hondarra eta plazerra

Barruan daramak ikusitakoaren mina eta kantzerra

Berriro jarri zaik —barre gutxi eta azala tenk—

Heure aldeko Barra-mutil, izu aurpegia

Gaizki ordaintzen dianari aurpegi txarra eta ez

Errespetagarriari txarki pagatzea trukean

Ez ahal hekien zerbitzari

bakoitzak bere kaka

laupikotan baino berea

baizik ez duela atsegin?

Ziutatean aberats baino

hobe herrixkan ondroso?

1991

Heroi erori horiei

esan behar diet

guztien begi bistan

ibar-ertzera doazela

iladan nire herrian

gizonezkoetan gizonenak

nigar egitera franko

Nolatan eduki heroirik

Zeinekin amestu

Norberak uzten omen munduan

Bere arnas puntua eta iada

Eguratsa kargatuegia dago

Nola eman heroiei animorik

Heuretzat ez badituk

Hi bizi haiz hi

Alfer-alferrik

Gelako portafotoak hutsik dituk

Killed your idols

1991

Ni ez naiz amengoa

Bada gauza bat oso handia dena,

Zerua deritza eta

Ez da denon eskura.

Okerrenean

Zeru rasoa nahiago dugu

Eta ez zeru galoiduna.

Ez nauzue zerutarra

Horrezpaleokoa nauzue,

Eta telefonoa hoska denean

Ez du niretzat jotzen.

Tabernariek bete dute

Berriz jornada

Eta irabazi jornala:

Jada atzoko periodikurik

Bazenik ere ez dakite.

Atera diote errendimentua

Hau da hau atarramentua!

Nire firma da xegundo

Eta primua ez baino

Nauzue xegundoi;

Bizi naiz, baina doi-doi,

Erregutu errukarri honengatik otoi!

Ez gara militarrak

Baizik eta zibil-txarrak

Ajuriaeneako apotzarrak

Lotutako morroiak.

Biba jopu zoriontsuak!

Espainola ere gustorago

Nintzateke lehenago,

Ezen ez euskal-lerdo

Santuon Herrisantuko lelo

Gernuzale lerdetsuon meneko.

Pesimistak pentsatua egia izan:

Dantzatutakoa ere ken,

Kenduko digute,

Iragana bera ezabatuko.

Goizik gabeko eresia:

Herriko festak direla?

Kalerik kale, alderik alde,

Dagi armiarmak hesia!

Ez dut egunonik izan.

Ez nauzue zerutarra.

Ni enaiz amengoa.

Horrezpaleokoa nauzue.

Euskalduna naiz eta ez nago harro.

Neure burua ezagun dut

Ia ez dut ni neu izan nahi.

1994

Zugabe sinfalta betigau

Amarrak hautsi zenituen,

soltatu zinen hegalditik

eta nik ezin egin

hainbeste denpora

zu alboan izan gabe,

argonauta galdua zara satelite,

auskalo zein galaxietatik.

Meteosatez jasotako azken irudiak

eite arrotzak esatera datoz,

ez da bizitza-inteligenteren seinalik.

Behin baino gehiagotan esan nizun

ez joateko planeta arraroak esploratzera.

Astronomia arrazionaldua: nolabait beti

iheserako jaioak diruditen ideien atzetik.

Galtokian nago noragabe orain,

orduoro dakuskit notiziarioak

emango balute ere zure berri.

Juan Debalde erbesteratu zen,

bizi da orain eta hemen Martin Pagatua,

Idisko Basterretxe bezain ondo gainera.

Baina bada eromenean zorook soilik

Ezagun dugun plazere arrastorik.

1996